Zwilazkowiec Alliancer, August 17, 1957

              fl
W'iSr-- 1 f
"tfl IP Ł ' d V Ti 7 -- r ™ V tUMSi
Ąfe f§f
g
8TR 2 "ZWIĄZKOWIEC" SIERPIEŃ (August) Sobota 17 — 1957 NR 55
$$
s
A '1 -
ł I
II l
li
II
I1
SI
l "Związkowiec" (The AUJancerJ Tel LE T-24- 92
Prlnted for every Wedneaday and Saturday by:
POLISH ALLiANCE PRESS LIMITED
' Orgin Związku Polaków w Kanadzie wydawany przez Dyrekcję Praaową
Rłdakłor f Olojowikl Kler Drukarni K i Mazurkiewicz Kler Adm R Frfkka
Roczna w Kanadzie
Półroczna
Kwartalna
PRENUMERATA
$4 50 W Stanach Zjednoczonych
5275 i innych krajach $6 00
S150 Pojedynczy numer lOc
1475 Queen Street West — Toronto Ontario
Authomed as Sccond Class Mail Post Office Department Ottawa
— i— - _ i „i „ u f „„ r- -
Polonia powinna mieć senatora
Przed kilkoma tygodniami poruszaliśmy sprawę mianowania
senatora który reprezentowałby Polonie Prem Diefenbaker za-powiedział
ze zamierza w najbliższym czasie jeszcze przed otwar-ciem
sesji parlamentarnej obsadzie wakuiące mielca w Senacie
Poprzedni rząd mianował jak wiadomo przedstawiciela lud-ności
ukraińskiej w osobie sen Wala Polacy posiadają u Izbie
Gmin zaledwie jednego posła dr St Haidasz który uzyskał man-dat
w ostatnich wyborach w okręgu Toronto-Tnnit- y Wiemy ze
ani mandaty poselskie ani senatorskie nie są mandatami narodo-wościowymi"
etnicznymi nie mniej w życiu 'politycnym Kanady
uwzględnia się i tę stronę Wiadomo ze pry obsadzeniu np mi-nisterstw
stosuje się klucz prowincjonalny i nie tylko ten natu-ralnie
nie w celu rozbijania jedności państwowej lecz jej cemen-towania
Przy najbardziej chłodnej ocenie roli i ciężaru Polonii nie
sposób nie widzieć ze nie posiada ona dostatecznej reprezentacji
w życiu publicznym kraju Wiele zapewne składa się na to Być
może że ponosimy i pewną odpowiedzialność za ten stan rzeczy
ale nie można tez zamykać na fakt iz istnieje tendencja
przeoczenia nas Wydaje się że właśnie obecnie nadarza się dosko-nała
okazja zamanifestowania życzliwego zrozumienia roli Polonii
Prem Diefenbaker przy obsadzeniu wakujących miejsc w Senacie
winien wziąć pod uwagę życzenia i pragnienia Polonii a więc udzie-lić
jej przedstawiciela w tej Izbie Wybór kandydata nie nastręcza
zbytniej trudności Jest to stanowisko wysoce zaszczytne i nie
mniej odpowiedzialne Senator ten bowiem winien być rzeczywi
stym reprezentantem Polonii Od kilku lat posiadamy takiego nie-oficjalnego
reprezentanta w Ottawie w osobie wiceprezesa zarządu
głównego KPK Stefana Sznuka Zdaniem naszym byłby on dosko-nałym
oficjalnym reprezentantem Mianowanie go senatorem cała
Polonia powitałaby z prawdziwym zadowoleniem i radością
#
Polonia w zachodniej Kanadzie z winnipeską na czele wi-działaby
chętnie w Ottawie bądź Piotra Taraskę bądź mecenasa
B Dubieńskiego Są to dwaj wielce zasłużeni działacze polonijni
znani szeroko również całemu miejscowemu społeczeństwu Wobec
tych kandydatów istnieją jakoby wśród obecnych czynników rzą-dowych
zastrzeżenia I tak p Taraska jest aktywnym członkiem
partii liberalnej i z ramienia tej partii ubiegał sic kilkakrotnie o
mandat do Izby Gmin Rząd konserwatywny nie chciałby po-większać
i tak dużej większości liberalnej w Senacie
W stosunku dO'inec 'Dubieńskiego nie ma żadnych zastrzeżeń
politycznych Wszyscy zgadzają się ze posiada świetne kwalifika
cje na reprezentowanie Polonu jednakże nie jako pierwszy i
jedyny jej przedstawiciel w Senacie W odróżnieniu bowiem od
przygniatającej większości Polonii która jest katolicka mec Du-bieńs- ki jest protestantem Czynniki rządowe uważają że byłoby
to niezręcznie z politycznego punktu widzenia by pierwszym sena-torem
Polakiem był protestant
Podobno w Ottawie brana też jest pod uwagę kandydatura dr
Tadeusza Brzezińskiego prezesa KPK okręg Montreal byłego
konsula RP Jest to bardzo czynny działacz polonijny cieszący
się dużym zaufaniem i uznaniem przede wszystkim jednak znany
jest na bliższym terenie swojej działalności to jest Montrealu Dr
Brzeziński byłby miłym kandydatem dla rządu konserwatywnego
gdyż z ramienia tej partii 'Ubiegał się w poprzednich wyborach o mandat do Izby Gmin w okręgu Cartier w Montrealu Nie mniej
lednak pewne "czynniki rządowe nie uważają tej kandydatury za
Idealną głównie ze względu na to że dr Brzeziński był długo-letnim
przedstawicielem konsularnym Polski
Z niektórych kół konserwatywnych wysunięto kandydatury
bardzo znanych i zamożnych Kaszubów polskich z Barrv's
Bay jednakże obie te kandydatury bardzo szybko upadły Wska-zano
że poza polskim pochodzeniem kandydaci ci nie posiadają
żadnych kwalifikacji do reprezentowania Polonii
Mianowanie senatorów jest konstytucyjnym przywilejem pre-miera
Decyzję podejmuje indywidualnie względnie zbiorowo na
posiedzeniu rządu jednakże kandydatury są sugerowane przez
organizacje polityczne czy społeczne Opierając się na preceden-sach
stosowanych przy poprzednich nominacjach uważamy że
odpowiednie władze Polonii Kanadyjskiej a wiec zarząd główny
KPK mogą wystąpić pod adresem premiera Diefenbakera z odpo-wiednimi
sugestiami Naczelne władze KPK mogą przedłożyć listę
obejmującą kilku najodpowiedniejszych kandydatów z wyszczegó-lnieniem
kwalikacji każdego z nich Ułatwi to w znacznym stopniu
premierowi podjęcie decyzji Ze swej strony jednak biorąc pod
uwagę wszystkie "za" i "przeciw" i realne możliwości uważamy
że najodpowiedniejszym przedstawicielem Polonii w Senacie bvlby
wiceprezes zarządu głównego KPK Stefan Sznuk którv w ciąeu
ostatnich lat swolej pracy w Ottawie wykazał swą wielką użv(e-cznoś- ć
dla całej Polonii załatwiając bezinteresownie tysiące snraw
7 lrłńrvmi cin Hn nioejn iulrn nrrorlctnwiniola Pnlnnii 7vraonVi lir-7n- i
rodacy czy organizacje
Paryż w sierpniu
O Polakach we Francji pisać nie
łatwo życie ich bowiem szło tylo-ma
różnymi drogami tak związane
było z życiem narodu polskiego
tak było różne w tych czy innych
okresach źe szczegółowe omówie-nie
wymagało by wiele wiele miej-sca
Postaram się je przedstawić
pokrótce dla Czytelników kana-dyjskich
którzy zapewne są cieka-wi
jak żyją i pracują inne Polo-nie
Ale zacznijmy od początku
Pierwsi Tolacy zjawili sie we
Francji już dawno bardzo dawno
W okresie Polski mocarstwowej
sojuszniczki wielkich potęg euro-pejskich
Byli to wysłannicy kró-lewscy
synowie możnych rodów
którzy przybyli tu dla "przetarcia"
się i nabrania poloni wreszcie
zgoła awanturnicy łaknący zmiany
i nowinek
Liczniejsze grupy zjawiły się z
królem Stanisławem Leszczyńskim
w wieku XVIII Leszczyński wydał
wówczas swą córkę za króla Lu-dwika
XV a sam osiadł z łaski
swego potężnego zięcia jako wład-ca
Księstwa Baru i Lotaryngii z
tytułem królewskim
Dwór Leszczyńskiego zaroił się
wówczas od polskiej szlachty Po-wstała
nawet wówczas w Loune- -
yille szkoła wojskowa która mia-ła
kształcić oficerów dla wojska
polskiego Leszczyński nigdy bo-wie- m
nie stracił nadziei iż wróci
yia tron polski Los jednak pokic-rpw- ał
inaczej i król Stanisław po-zostałjW- -e
Francji na stałe
sobie wspomnienie mą--
drego rhonafćhy który rządził
wspaniale kra jem Doi dziś widzi-- 1
t
u t T
--yĄhtMt-i!ui 4„(Ji
oczy
B
dwu
(Korespondencja własna "Związkowca") P@S@nia Francuska
pozosta-wiwszy"p- p
i my jeszcze tego ślady A Nancy
'jedno z najpiękniejszych miast
Francji zawdzięcza mu wszystko
Z tych czasów mamy we wschod-niej
Francji wiele pomników i pa-miątek
a szereg rodzin lotaryń-skic- h
z dumą podkreśla koligacje
z Polakami
Druga wielka fala Polaków na-płynęła
do Francji w okresie roz-biorów
wówczas to nawet obrado-wał
nad Sekwaną ostatni Sejm Rze-czypospolitej
który obrał królem
ks Czartoryskiego Paryż roił się
od Polaków a że wielu zdołało
uratować swe fortuny nic brakło
środków na huczne życie Gwarnie
i buńczucznie było w nadsekwań-skic- h
piwiarniach Po polsku żyła
szczególnie wyspa Sw Ludwika
na której znajdował się istniejący
po dziś dzień Hotel Lambert
Następne fale emigracji nastę-powały
szybko po sobie Okres na-poleoński
— którego ślady widzi-my
wyryte na Łuku Triumfalnym
powstanie Cyfry uchodźców poli-tycznych
stale rosły
Powodziło im się rożnie Prze-ważnie
jednak klepali biedę i cięż-ko
dorabiali się grosza i stanowi-ska
Wielu emigrantów marzyło o
powrocie do ojczyzny- - i traktowali
swój pobyt jako chwilowy Przez
długie lata jednak nie szło ku
zmianom a cmentarze paryskie
zapełniały się prochami tych któ-rzy
zostali tu na wieki Jeden
szczególnie cmentarz jest drogi'
sercu każdego Polaka — to mały
skromny podparyski w Montmo-lenc- y
miejsce dorocznych piel-grzymek
Tam obok wielkich jak
Norwid spoczywają ciała niezna- -
h M Brf H
"Jeżeli nie stworzymy syste-mu
międzynarodowej kontioli
broni atomowych — oświadczył
świeżo p Dulles — należy liczyć
się z hm ze zagadnienie to sia-nie
się" wnet nierozwiazalnc bę-dzie
nam wtedy groziło ze
ogromna siła zniszczenia dosta-nie
się w ręce narodów które
mogą okazać się całkowicie nic
odpowiedzialne" Tego samego
dnia premier sowiecki Bułgamn
ostrzegł premiera brytyjskiego
Macmillana ze jeżeli będzie na-dal
"robił trudności" konwen-cja
atomowa może być zawarta
"gdzieindziej"
Słowem Anglia ma do wyboru
poddać się kontroli rosyjsko-amerykański- ej dobrowolnie albo
pod przymusem W Londynie
nikt nie ma złudzeń co do tego
ze w picrwsym wypadku Anglia
nic nie zyska a stiaci ostatni
atut swej niepodległości — bom-bę
wodorowa Co się tyczy dru-giej
ewentualności to należy so-bie
życzyć by opinia światowa
dopomogła Angin do uniknięcia
jej Brytyjski minister spraw
zagr wyraźnie zaznaczył stano-wisko
Anglii iw tydzień po tych
oświadczeniach rosyjsko-amerykańskich- )- "Nie pozwolimy by
Rosja i Stany Zj podzieliły się
militarną władza nad światem"
Jeden z dobrze poinformowa
nych (i umiejących korzystać z
informacji) tygodników pary
skich tak określa sytuację: Na
pozór rokowania londyńskie
znów zostały zahamowane przez
nieufność i wzajemne podejrze-nia
Ale to są tylko pozory Ist-nieje
obecnie zgoda zasadnicza
między Stanami Zj a Rosją So-wiecką
by nie dopuścić do po-większenia
się "klubu atomowe-go"
Mocarstwa te obawiają się
najbardziej by trzecie kraje —
uchylając się od ich kontroli jak
Wielka Brytania — nie fabryko-wały
broni atomowej i nie do-starczyły
jej krajom które jak
np Egipt czy Płd Korea choć
są ich protegowanymi nie za-sługują
na ich pełne zaufanie
Amerykanie i Rosjanie poza
wszystkim co ich dzieli są zde-cydowani
pozostać jedynymi
arbitrami pokoju światowego
Mniejsza o to czy w Moskwie
i waszynglotnie rzeczywiście
obawiają się by ktoś trzeci nie
dostarczył Lgiplowi albo Korei
broni atomowej aby wywołać
wojnę światową Prawdziwym
niebezpieczeństwem jakie gro-zi
światu nie icst wcale woina
światowa prawdziwe niebezpie
czeństwo tkwi w szantażu bronią
atomową Kto będzie mógł przy
pomocy tego szantażu wymuszać
swoją wolę' — oto jedyne real-ne
pytanie Zapewnienie tej
możności Ameryce i Rosji pod
pozorem że inne narody mogły-by
się okazać "całkowicie nieod-powiedzialne"
nie jest rozwiąza-niem
problemu Rosja i Amery
ka nie okazały żadnych kwalifi
kacji na rozjemców pokoju świa
towego
Od dwunastu lat wymuszaj?
one na innych narodach swój?
(bardzo kapryśną by nie powie-dzieć
histeryczną) wolę pod po-zorem
że nie mogą znaleźć roz
wiązań zgodnych równocześnie ?
interesami każdorazowego pa- cjenta i z ich własnymi interesa-mi
Gdy narody o których losie
zadecydowały Rosia i Ameryka
próbuią na własną rękę urzeczy-wistnić
swe słuszne aspiracje
Inych żołnierzy Napoleońskich u- -
czestników powstań czy nawet
ostatnich wojen
Ci którym powiodło się lepiej
często doszli do wielkich zaszczy-tów
i majątków Nigdy jednak nie
zapominali o swym kraju ojczy-stym
Stale śniła im się wojenka
należeli do różnych związków pa-triotycznych
a synów swych posy-łali
do szkół polskich ze słynną
uczelnią przy ulicy Lemande na I
czele gdzie obok abecadła i mi
łości ojczyzny kształcono w rze- -
miośle wojennym
' W początkach XX wieku do po-tomków
wielkiej emigracji do
uchodźców politycznych ostatnich
powstań miodowych do emisariu-szy
politycznych innej orientacji
do licznych artystów i członków
arystokratycznych rodzin zaczęła
aoiączac się nowa grupa — emi-gracji
zarobkowej Ludzi których
po prostu bieda wygnała z kraju
Najpierw z zaboru pruskiego z
Westfalii poczęły przenikać coraz
liczniejsze rzesze robotnicze a
przede wszystkim górnicze Przy-niosły
one ze sobą zamiłowanie za-wodu
i
gospodarność czystość oraz
wielką solidarność narodową Wte-dy
to powstawać zaczęły masowe
organizacje polskie z których wie-- '
le dotychczas istnieje
Nadszedł okres pierwszej wojny
światowej Liczna już wówczas
emigracja polska we Francji sta-nęła
na zew walczącego narodu
Bardzo wielu Polaków zgłosiło się
na ochotnika do wojska francu-skiego
a nawet powstał specjalny j
uuuiiar aozony z r-oiak-ow
pod
polskim sztandarem noszący mia-no
z
Bajoriczyków od miasta Bayon-n- e
gdzie został sformowany Od-dział
ten wsławił się szczególnie w
walkach na froncie północnym
gdzie został prawie doszczętnie
zniszczony-- w pamiętnej bitwie pod
Ate§n@wi
Rosja lub Ameryka stają po ich
stronie ale tylko poto" by je
wpędzić w sytuację w której
każdy dalszy krok piozi wojną
światową i by wobec tego utrzy-mać
"status quo" Tak było z
K-re- ą z Węgrami a także z An-glia
i Francją w konflikcie suez
kim Tę rozrywkę Rosja i Ame-ryka
próbują obecnie powtórzyć
na Bliskim Wschodzie gdzie juz
podzieliły się rolami
Czytelnik zapewne zapyta dla
czego pomijamy aspekt moralny
oświadczenia p Dulles'd który
tkwi w owym okre-leni- u wszyst-kich
narodów pozj Ameryką i
Rosja jako "mogacch okazać
się całkowicie nieodpowiedzial-nymi"
Stawiając w ten sposób
sprawę p Dulles w Mocie przy-znaje
ze ufa Rosji i nie okaże
się "nieodpowiedzialna" Kto
przez dwanaście lat wierzył ze
Ameryka ]est konsekwentnie
antykomunistyczna i więc także
antyiosyjska musi bć oczywi-ście
zaskoczony odkryciem ze
ma ona wiecei zaufania do Rosji
niz np do Angin czy Francji Za-pewne
moznaby się zabawić w
rozdzieranie szat nad amerykań-ska
"obłudą" ale — pomijając
juz fakt ze to do niczego nie
prowadzi — zabawa taka byłaby
śmieszna Kto na prawdę wie-rzył
ze Rosja i Ameryka maja
sprzeczne interesy był naiwny
a kto mimo wątpliwości jakie w
nim budziła polityka amerykań-ska
udawał i nie przestawał uda-wać
że w to wierzy bvł człowie-kiem
nieuczciwym Jeden i' dru-gi
rozdzierając dziś szaty nad
rewelacjami p Dulles'a podkre-śliliby
tylko swoją naiwność czy
nieuczciwość Kto myśli realnie
ujrzy w oświadczeniu p Dulles'a
nowy dowód ze nie jedna tylko
Rosja zagraża dziś światu i po-przestanie
na wyciągnięciu z tej
prawdy praktycznych wniosków
Należy teraz zapytać co świat
zyska na tym jeżeli Anglii i
Francji (a później także innym
krajom) przypadnie przywilej
atomowego szantażu Odpowiedź
na to pytanie utrudniają dwa mi-ty:
mit "zniszczenia cywilizacji"
w wojnie atomowej i mit "trze-ciej
wojny światowej" Kto wie-rzy
i
w te mity musi opowiedzieć
się po stronie Rosji i Ameryki
przeciw Anglii i Francji bo je-żeli
rzeczywiście wojna atomowa
kładzie kres cywilizacji a wszel-ki
konflikt między protegowany
mi tych mocarstw taka wojną
grozi to nie pozostaje nic inne
go jak pozbawićwszystkie kraje
możności wytwarzania i użycia
broni atomowych
Wszystkie — a więc takzc Ro-sję
i Amerykę Czy to jest możli-we?
Kto to ma zrobić? Rosja i
Ameryka odpowiadają: my! Dla
czego mielibyśmy ufać ze —
odebrawszy innym możność pro- dukowania bomb atomowych —
Rosja i Ameryka wstrzymają
swoją własną produkcję a po- siadane zapasy zniszczą? Zwolen-nicy
Rosji i Ameryki hie żadajn
wcale takiego zaufania do lycli
mocarstw Im wystarczy jeżeli
wszystkie kraje poza Rosia i
Ameryką będą pozbawione bro-ni
atomowej Zachowując mono-no- l
atomowy Rosja i Ameryka
zna ida sic rzekomo "w równo
wadze" która uniemożliwi imi
użycie tych broni Bomba wodo- -
rowa rzucona Drzez Ameryka-nów
na Rosję albo przez Rosian
na Amerykę to "trzecia wojna I
La Targette Rocznica tej bitwy
i wspomnienie o Bajończykach
obchodzone jest co roku bardzo
uroczyście przez całą emigrację
Lata powojenne są okresem naj-większego
przyrostu emigracji pol-skiej
we Francji Przybywają całe ła
pociągi Polaków którzy opuścili
'swe siedziby w zniszczonej West-falii
i skuszeni obietnicami fran-cuskimi
zasilili personel kopalni
węgla i rudy Po tej fali ludzi do-brz- e
zorganizowanj eh którzy przy-wieźli
ze sobą wielkie wyrobienie
narodowe i organizacyjne swe
związki sztandaiy tradycje i pi-sma
— zaczęli przybywać i inni
Pojawiła się biedola wiejska z Ma-łopolski
i z powiatu Wieluńskiego
Wielu osiadło na roli ale tysiące
powiększyło osadj górnicze i przy-fabijcz- ne ła
W ten sposób powstały cji
osiedla polskie liczące często po w
kilka tysięcy osób Powstały pol-skie
parafie szkoły sklepy i or-ganizacje
do
Wielokrotnie nowoprz-ybyli
I
byli przykładem dla swych
kolegów pracy — Francuzów
ucząc ich zaradności oszczędności [ imponując im swoją solidarno-ścią
narodową j
Organizacje polskie rosły jak
grzyby po deszczu W każdej w ięk- - ich
szej miejscowości było ich kilka
dziesiątków Najprzeróżniejsze —
religijne zawodowe wzajemnej do
pomocy kulturalno-oświatow- e spor-towe
młodzieżowe i zgoła często"
przedziwne jak na przykład "Klub
Białej Lilii" skupiający kawale-rów
Władze polskie otaczały emigra
cję żywą opieką i w porozumieniu
rządem francuskim w miarę
swych skromnych możliwości two-rzyły
organa opiekuńcze szkoły
parafie bank PKO Wreszcie przy-syłały
ły
licznych instruktorów mło-dzieżowych
„4„
teatralnych czy śpie-waczych
%t&
światowa" a więc "zniszczenie
cywilizacji" Nie mamy wcale
ufać ze Rosja i Ameryka tak sa-rno
się rozbroją jak ma to zro-b'- ć
np Anglia możemy nato-miast
ufać ze ani Rosja ani Ame-ryka
nie zechcą popełnić samo-bójstwa
Wystarczy jednak pizyjrzeć
się bliżej tym mitom by sprawa
przybrała zupełnie inny wygląd
Jeżeli Amerykanie muszą liczyć
się z Rosją bo ma broń atomową
a Rosjanie z Ameryką dla tych
samych powodów to sama logi-ka
wskazuje ze gdyby wszystkie
kraje posiadały te bron musia-nob- y
się ze wszystkimi liczyć Na
to obrońcy p Dulles a odpowie
dza oczywiście ze na- - we] powiększy bezpieczeństwo
rody mogłyby się okazać "całko-- państw bez-wici- e
nieodpowiedzialne" i nie silnych wobec cynicznych szan-poprzesta- ć
na szantażu ale wy- - tazy i Nicmozli- - konać groźbę Pomińmy fakt ze
"całkowicie nieodpowiedzialna
okazała się na razie właśnie A-mery- ka która rzeczywiście uży-ła
broni atomowe! Pizypuścmy
jednak ze np Anglia rzuci bom-bę
atomową na Kair by wymu
sić na Łgipcie swoją wolę
Gdy wojska brytyjskie i fran-cuskie
wylądowały w Port Sai-dzi- e
Moskwa zagroziła Londyno-wi
i Paryżowi represjami atomo-wymi
jeżeli się nie wycofają
Amery ka ze swej strony zmobili-zowała
opinię ONZ-- u by wymu-sić
to samo Anglia i Francja
celu nie osiągnęły ow-szem
zostały upokorzone Czy
należy się obawiać ze gdy An-glia
zastąpi desant bombą wodo-rową
sytuacja będzie iniia? Za-miast
jednej noty od Bułganina
Anglia otrzyma sereg not od
różnych krajów z groźbą użycia
przeciw niej broni atomowej
jeżeli się nie cofnie Co więcej
przewidując taką możliwość An
glia nie tylko nie rzuci bomby
na Kair nie tylko nie wyląduje
w Suezie ale nawet nie
Egiptowi ultimatum tylko po- szuka innych sposobów' nacisku
Gdzie tu jest niebezpieczeństwo
"zniszczenia cywilizacji"?
Co się zaś tyczy "trzeciej woj-ny
światowej" to ten sam przy- kład suczki wystarczy by obalić
ten mit Atakowany nrzez An
glików i Francuzów Nasser był
juz protegowanym Rosji Sowie-ckiej
podczas gdy Anglia i Frań-cj- a same były sojusznikami A- - meryki Mimo że Rosja energi-cznie
poparła Nasscra nikt nie
obawiał się ani na chwile by
konflikt suezki mógł przerodzić
się w wojnę światową Ameryka
wcale nie dla tego odmówiła po- parcia Anglii i Francji ze oba
wiała się wojny z Rosia Wojna
między protegowanymi" Rosji i
Ameryki wybucha tylko wtedy
gdy Rosja i Ameryka sobie tego
zycza a "trzecia wojna świato-wa"
tylko wtedy gdy Ro-sja
i Ameryka pragną taką — z
reguły zlokalizowana — wojnę
przerwać bo siągnęły swój cel
Konflikt suczki był wywołany
intrygami rosyjsko - amerykań-skimi
Takie intrygi staną się nie
możliwe gdy bron atomowa bę-dzie
upowszechniona
Jeżeli rosyjski szantaż
wystarczył by udaremnić
agresję dwóch silnych państw
przeciw trzeciemu i je--
zen nauczył Anglików ze z ta
szczególnie harcerska Już
pierw szych wojny
harcerskie
służby
Naczelnego
Sikorskiego właśnie har-cerze
Wiosną roku ponad 100000
wojska ło
Francji sta-nowili
Polacy Francji
znacznie gdyby
stajiowisko władz francuskich
chciały zwalniać
wojska
część wojska
zdołała przedostać Anglii
tysięcy -- dostało się 'nie-woli
Szwajcarii
żołnierzy zdołało
ukryć by odpowiedniej
chwili znowu walki
Oprócz oddziałów nvl
HtKłtfSŚSrty 2_gggjAŁiyy
ma bowiem powodu przypu-szczać
by mniejsze państwa (nie
mające żadnych szans utrzyma-nia
nad światem nawet
gdyby ją na chwilę dzięki ja-kiemuś
romansowemu "zama-chowi
atomowemu' uzyskały)
niektóre
mniejszych obecnie
Rosji Ameryki
swego
postawi
giozi
atomo-wy
słabemu
były bardziej skłonne do samo-bójstwa
wielkie mocarstwa
Zapewne Hitler byłby bom-by
atomowej gdyby ja miał
pierwszy i byłby wojnę
Ale to stałoby sie tylko gdyby
inny tej bomby nie posiadał
Ameryka tylko dla mo-gła
użyć jej bezkarnie a skute-cznie
przeciw Japonii Jeszcze
dziś zapewne mogłaby jej użyć
przeciw któremuś z mniejszych
państw ktoiego nic broniłaby
Rosja Jutro gdy wszyscy będą
mieli będzie to
niemożliwe
Upowszechnienie bioni atomo
wy stanie tylko Suez ale
także Budapeszt i niemożliwa bę
dzie wszelka Guatemala A w
każdym skończy się ta nie-znośna
z wielu względów sytua-cja
gdy wielkie mocarstwa bez-karnie
depczą prawa mniejszych
narodów gdy" nie tylko upo-karzają
ale wpędzają w mate-rialną
i moralną nędzę pod pozo-rem
ze ktoby dochodził swoich
praw stałby się podpalaczem
świata Ta sytuacja jest tym bar-dziej
nieznośna iz nie ulega naj-mniejszej
wątpliwości stro-ny
Moskwy i Waszyngtonu takie
pogróżki są nędzną komedią
Rzecz jasna możliwość wyko-nania
szantażu będzie istniała i
w tych wypadkach gdy
jakiś zostanie doprowadzo-ny
do rozpaczy Ale i tu jeszcze
upowszechnienie broni atomo
wej okazuje się sposobem pod-niesienia
moralności życia mię-dzynarodowego
Jeżeli rozpacz
może doprowadzić kraj do za- machu samobójczego (tj do roz-pętania
katastrofy atomowej
którego pierwszą ofiara będzie
on sam) i jeżeli ten zamach bę-dzie
groził powszechnym zamę- tem — świat będzie musiał bar
dziej niż dziś o to by żaden
naród nie był dopiowadzony dc
rozpaczy
Reasumując trzeba powie-dzieć
problem kontroli ener
gii atomowej nie dojrzał do roz-wiązania
Jest konieczne by wy
tworzyła się na ten temat zdrowr
opinia światowa Energia atomo
wa musi być upowszechniona
zanim będzie można mówić o jej
kontroli Wprowadzenie lej kon-troli
w obecnej chwili oznaczało-by
tylko stworzenie rosyjsko-amerykańskieg- o monopolu Nie
należy dopuścić do tego by Ro-sja
i Ameryka mogły hamować
postęp ludzkości przez wyłączną
(tyspozycie takim źródłem ener-gii
Akcję tę należy rozpocząć
od burzenia mitów którymi Ro-sja
i Ameryka maskują swoje
apetyty Powinniśmy w" miarę
naszych sił dopomóc Anglii bv
obroniwszy swoja nienodleglość
zapewniła nam możność odzyska
nia Jan Ulatowski
Organ sowieckich sił zbrój
nych "Czerwona Gwiazda" oma-wiając
w artykule wstępnym
ustanowienie wspólnego kanadyjsko-
-amerykańskiego sztab-- ' obrony lotniczej stwierdza że
Kanada iest wniskmwm wąsa
się szczególnie
zapanowało wśiód młodzieży
Nadszedł maj w dwa
miesiące później władze francu-skie
uznały istniejący stan rzeczy
w Polsce i cofnęły uznanie dotych-czasowym
władzom Ambasada i
konsulaty przeszły w komunistycz-ne
ręce Emigracja polska we Francji stanęła na rozdrożu
O nowym okresie życia Po-lonii
Francuskiej w następnej ko-respondencji
Kazimierz Jelski
OBIECUJĄCE DZIECKO
Pewien 6-let- ni Winchester w StancahcłhopcZzjyekdro
ccztwoneymch Zpaamsijłonnwuajenipsietr kolejni rV-n- ™ wadziło go do spowodowania ka
nuiseicrioeiysygknoalełójowweWj ypkrozeleził pprzoecsiua-r
-- iun)
tlT °bleCUJące
kim szantażem należy sie liczyć! lem Stanów Zjednoczonych Cr
to można przewidywać ze upo- - lem bowiem tego kroku iest pod-wszechnieni- e broni atomowej porządkowanie Stanom kanadyj
uniemożliwi wszelką agresję skich sil zbrojnych
Więź z krajem była bardzo żywa 'ganizowanych w Polskiej Organiza-Stal- e
ruszały wycieczki organizo-- ' cji Walki o Niepodległość (POWN)
wane przez liczne oiura i organi-- 1 czynne oyły grupy wywiadowcze
zacje polskie Większość emigran- - (sto kilkadziesiąt meldunków o
tów marzyła o powrocie do swego [wyrzutniach latających V2)
kraju a uciułane pieniądze wysyła-'samarytańsk- ie Działało też polskie
do "domu" zakup ziemi szkolnictwo pracowały jak mogły
mów ogrodów sklepów Ud Dzieci w ukryciu organizacje młodzicżo-mowił- y
po Dolsku wychowywane we nrznrbjinn nhn™ i Unlnnio vo_
w przeświadczeniu iż pobyt cerskie
i
Pomimo biedy ofiarność
ich tu jest społeczeństwa na pomoc dla
Rok 1939 zapisał piękną kartę uchodźców i jeńców była wielka
Polonii Francuskiej Już w pierw-- 1
' Okres wyzwolenia był momen-szyc- h dniach wojny konsulaty a tern szczytowego entuzjazmu Sta-naslępn- ie biura werbunkowe zapeł- - eje zborne Wojska Polskiego za- - nily się tysiącami ochotników się ponownie ochotnikami
Wszyscy chcieli się bić 'iść wal- - których nieprzerwany strumień za-cz- yć jak najprędzej Nawet kobiety silił szereci 2 Korousn
licznie zgładzały się do służby po-- i Związki i organizacje za-mocnic- zej Przykład wszystkim da- - wiesiły łub ograniczyły w czasie
młodzież wychowana na emigra-- 1 okupacji swą działalność odrodzi
—
dniach po-wstały
drużyny gotowe
a pierwszą warte orzy
siedzibie Wodza gen
zaciągnęli
40-g-o
walczyło i ćw iczy się na
terenie z tego 90%
z Było by
więcej nie
któ-re
nie górników
Po klęsce Francji
się do
wiele do
lub przeszła do
Wielu jednak się
doczekać
i stanąć do
Nie
władzy
—
—
niz
uzvł
wygrał
nikt
tez tego
bion atomowa
się nie
razie
je
ze ze
nadal
naród
dbać
ze
naszei
ły na nowo ożywie
nie
1945 r a
tym
z
dzie"
bomb
na do- -'
były
czasowy
roiły
które
tawokupaqii prześlado- - sygnalizacyjunmy erwucnmomieuściesystem — Polacy dali Francuzom 'wodował rozbicie 4 samorhodsoóo-wra- n przykład tworząc pierwsze oddzia- - i szereg innych szkód ogółem na Armii Podziemnej Pierwsi też'sume S35 000 Wskutek kolp:o- - i: WPl nicii nlilnr-1- - --™ łir_ -- uiimaii zrzuiy oroni z wielkiej i J ""-- - i "uujm w
Brytanii Ii
ter panował kilku godzinny chaos
bojowych
KĄCIK JUBILEUSZOWY
Próby rozbicia ZPwK
W "Księdze Pamiątkowej
Związku Narodowego" czyta
my że głównym powodem
odejścia pewnej liczby człon
ków Grupy 9 ZPwK i zawiążą
nia ZNPwK była walka z ko ściołem i napływ komunislów
do Związku Jeden tylko wy padok jest zanotowany kiedy
część ZPwK (Grupy toronton
skicj) wystąpiły przeciwko
Kościołowi Było to w lipcu
1937 r na pikniku "Święla
Morza" Lecz kto był powo-dc- m tego? Oto konsulat Rp rozesłał okólniki do wszysl
kich organizacji by z racji "samowolnego" przesunięcia
trumny z zwłokami marszałka
Piłsudskiego na Wawelu nolo
pić ówczesnego arcybiskupa
ks Sapiehę Drobny ten incy dent posłużył sanacji do próby zmierzenia się z Kościołem
O ile akcja ta w Kraju była
godna pożałowania o tyle za granicą była przestępstwem
Gruoa 9 ZPwK otrzymawszy
odpowiednie instrukcje z ko-nsulatu
przewodziła na pikni-ku
a autorem rezolucji
"Precz z Rzymem" był pój
n:ejszy przywódca rozłamow-ców
Zresztą cóz mu sie dii-wić-
? Okręg Windsor Zjedno-czenia
Zrzeszeń Polskich a
więc organizacji nawskroś
katolickiej również urządził
piknik z rezolucją "Polsko
Twoja zguba w Rzymie" bo
"pan konsul tak kazał" dla-czeg-o
więc miałby się wahać?
W dwa miesiące po pikniku
"Święta Morza" ci którzy na-jwięcej
krzyczeli przeciwko
Rzymowi opuszczają szeretji
ZPwK i tworzą nową organi-zacje
obłudnie tłumacząc
wszystkim że musieli to zro- bić z powodu walki z Kościo-łem-
Kto walczył wtedy z Ko-ściołom?
Właśnie oni!
Podobnio przedstawia się
sprawa z komunizmem Wie-my
już kto w 1931 r rozpa
czliwie bronił komunistów R
przed wyrzuceniem ich z
ZPwK W archiwum znajduje p się li$t z października 1937 r '
a wiec z okresu rozbicia w ls
którym W Morski i F Kra-sock- i
w imieniu zarządu cen
tralnego Polskiego Towarzy-- 1 stwa ! udowego skarżą się na w
stałe ci3ki "Związkowca" na "Głos Pracy" i redaktora jogo i W Dutkiewicza Kto więe
sprzyjał w tym czasie komu- - 5
nistom? Napcwno nie ZPwKL
s—r'' fo Z doradą urzędników kon- - sularnych rozpoczęło się mon-fij- F towanie ZNPwK I aby nikt£
nie miał zadnei wątpliwości
odnośnie kierunku nowei or-E- - ganizacji w punkcie 2 konsty
tucji podano: "Ideą funda
mentalną Związku Narodowe
go Polskiego w Kanadzie iestfe
i będzie po wszystkie czasy m
"Miłość Ojczyzny Polski we-- K dług ideologii Marszałka Pil U
sudskiego" ' ą
H
uznaiąc rolę Historyczna m Marszałka Piłsudskiean i eeX
niąc Jego patriotyzm zgodzi
my się chyba wszyscy ze I
Tidzi!iois:wrnsikvipiii " r:tntaivi n" rnnł Pnlinj—uniiib"&tL'-i-k jfjuwwj v ciimuaiei ze uuuiu'
riryczne Dyło conamnie&
nlłiefortunnym posuń iecipmtó A KllłJ M4HhIa hmm1am EłA"
'% M-MU- JI iiiul)iu Łasi l ir i
stwa łraktujaceno rządy Pił-l-l sudskiego w Polsce jako pól-l- p dyktaturę p$
Władze kanadyjskie wm
chciały wydać "charter" dlaH
nowej organizacji tłumaezącJf
żwemjiuezszaj°łst siZęPwKkonsWul spRrPaweifpe
wplyn?ł na wydanie "charte-f- e ru" fef
iiinN_iuowacno-ogrginainoinzoacrjaUjcpzryzzynjfhBpI
WZiaiacZOm ktnrTV na nilrmkllB-S- B krzyczeli "Precz z Rzvmem"f#
nnlnA !- - J_ 1 fiS- -
t'-wvi- iu uŁi-:£tzan- ie do iu-ic- i scieł Warto sie przy mżnvch ronrvwlrarh' TFliwIa Ro """ '_ — tvs gisin 10 często pomaga rm
Po zorganizowaniu sie ru-f- S szrno do ataku Pierw-yt- n i
wyiicznym zadaniem dvio rw&
bicie ZPwK A przyznać Srz4§"
ba że-- w kiorunku rozbijania kg
ówczesno władze polskie mia
I(%
4
ły uż spore doświadczenie fcf"f
Rozbijało się w Polsce związki $S
zawodowo opozycje Parisff
polityczne ruch chłopski Tetó
spme metody zastosowano fafflf
ZPwK f4'
MM
W każdej jesll w i yaiii'juj i
I f V ciemenr opozycymy W p'i3-rr- Ł
menfach pańjtw demokraty-jp- p
cznych odgrywa on doniosłą'
role gdyż jest czynnikiem j
kontrolującym rząd W spoit
czeństwach niewyrobionych eg
demokratycznie opozycja sH-- j
nowi grunt do rozbicia organi-p-g
zacji Wiedziały dobrze o iYfflfefe
konsulaty dlatego swa akcjjK
skierowały na pozyskanie elp
mentu opozycyjnego w GrJ-jjjl- f
pach Związkowych chcąc fe
przezeń rozsadzić ZPwK fea
Trudno byłoby powiedzieć®!
ze konsulowie podjęli rif s1!
szczytnej pracy by dzięki "1
zaskarbili sobie1 Uznanie-i£- g wdziznopolonii g
~r J X - -- Ł - "J