Zwilazkowiec Alliancer, December 14, 1973

              "Tif l#4###4#4 "ZWIĄZKOWIEC- "- feoźE NAROD2ENIE (Xmi)
r
h u
T
Ił
Itr
£ " V --??
Sr I 1973 R I
g Życzenia
I S
S
S
Delhi
Wesołych Świąt Bożego Narodzenia
i Szczęśliwego Nowego Roku
składa
CAŁEJ POLONII
Związek Polaków Kanadzie
Grupa 17 Koło Polek
$ i Grono Młodzieży-Delh- i Ont
WESOŁYCH 5W4T' BOŻEGO NARODZENIA §f
i
SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO RCttt
życzy
DELHI PHARMACY !
Limited
Drugs Cosmetici Phótographie Supplies
162 Main St — Delhi
582-153- 0
gwwvvvvvv#vviv#vvvvvVV#vvvV0
PRZYJEMNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA "Sf
I DUŻO SZCZĘŚCIAskłada '""IllWlllPllfIPliPltHLWkriBlBPBlrtI H 111 = 1111 biiiTiKiiln" - IiiH-MiHwrr- ai
W i I 289 James St
Tel
—-
T m JłJJ vv-#vvvvv7vvv#vvvvv-vV
SERDECZNE ŻYCZENIA
BOŻEGO NARODZENIA
tfei I POMYŚLNOŚCI W
miCASIERSWELDINGl
m
mi
fi
mi
i
i
ii- -
w
Ont
582
79 Imperial Street „
j
[KANADYJSKIEJ
4
t- - c
'M
K
X
W NOWYM ROKU S
1 1 I ild im I i
Duży wybór części
chodowych przyrządów
aosoodarczych tSf
różnego rodzaju sportu1
Delhi Ont
2450
__-- _ £#
WESOŁYCH ŚWIAT
I DUŻO SZCZĘŚCIA
NOWYM ROKU A
— Delhi Ont
i
a
582-179- 2
Designers & Manufacturers of Tobacco
Producing Equipment
SALES SERVICE
VVV'#VVVVVV#VVUVV#VVVVVVV
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
i SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
składa swej Klienteli i całej Polonii
lwTtTiiriK'B
domowych
Yanden Bussche
& Equipment Ltd
ONTARIO DISTRIBUTORS OP
WADĘ RAIN SPRINKLER IRRIGATION
GREENHOUSE WATĘ RING SYSTEM
and SNO-JE- T SNOWMOBILES
1 Delhi Ont PO Box 818
582-238- 0 Hwy 3 H'2 m East
& WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA j
I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
ŻYCZY
BESELAERE
and Fules Ltd
-- UN0
SUNOCO Furnaee Oil
SUNOCO No 1 Stove Oil
SUNOCO Gasoline — Motor Oil
Tobacco Hauling
467 James St — Delhi Ont
582-226- 0
mVm
V&W&SK&S&&&?
z
Tel
W
samo-c- J
3
m
31
Tel
and
Irngation
RR
Tel
Cartage
Tel
MAY I TAKE THIS OPPORTUNITY TO WISH
MY POLISH FRIENDS A MERRY CHRISTMAS
AND A PROSPEROUS' NEW lYEAR
DAŁTON SHINE
FUNERAL HOME
104 Moin St — Delhi Ont
Phone 582-023- 0
i##Wtf#Wtf#W#!tt#!WtW
a
£
Vf
1
1
:
4:1
Jak
(Ciąg dalszy ze str 44)
komunistyczne w ich języ-kach
Na plebanii polskiej
przyjął telefon ksiądz niedaw-no
przybyły z Europy i słabo
jeszcze mówiący po angiel-sku
Zrozumiawszy że cho-dziło
reporterowi o polskie
pisma w Toronto podał oba
"Związkowca" i "Kronikę Ty-godniową"
' W pierwszych miesiącach
stosunki między "Związkow-cem"
i "Głosem" za wyjąt-kiei- ri
'okazyjnych drobnych
szpilek wbijanych sobie kur-tuazyjnie
stosunki były po-prawne
Na bankiecie urzą- -'
dzonym z okazji wydania
pierwszego numeru "Głosu"
była nawet delegacja Związku
Polaków wręczając czek dla
"bratniego" pisma z życzenia-mi
pomyślności
"GLOS" PLACÓWKĄ
LONDYNU
Nie byłem na bankiecie
gdyż w tym samym dniu z
okazji przyjazdu gen Włady-sława
Andersa odbywało się
w Montrealu organizacyjne
zebranie Skarbu Narodowego
na Kanadę w którym uczest-niczył
również gen Kazimierz
Sosnkowski Musiałem uczes-tniczyć
w 'tym zebraniu jako
"ulubione dziecko Londynu"
(słowa gen Sosnkowskiego w
czasie zebrania) Dziś skoro
J"ż dawno przestałem być
tym "ulubionym dzieckiem'
mogę się przyznać że przyby-łem
do Kanady prawie że ja-ko
plenipotencjalny minister
Stronnictwa Ludowego "Wol-ność"
z "glejtem" podpisa-nym
przez prezesa Stronni-ctwa
Jerzego Kuncewicza le-piej
znanego jako mąż wybit-nej
pisarki Marii Kuncewiczo-wej
Szybko się jednak zo-rientowałem
i tego "listu
uwierzytelniającego" nikomu
nie pokazałem
Londynowi a zwłaszcza
Stronnictwu Ludowemu
"Wolność" (do którego zosta-łem
zwerbowany w Niem-czech
i szybko zaawansowany
do "Rady Naczelnej") wyda-wało
się że otrzymali przeze
mnie swoje pismo w Kana-dzie
W pewnym sensie mieli
rację Zamieściłem w jednym
z pierwszych numerów "Glo-- t
su" ideową "kobyłę" prezesa
'Kuncewicza ponad to z bie-giem
czasu wprowadziłem do
Związku Narodowego kole-gów
partyjnych Wellika i Sta-nisława
śeigalskiego po ich
przyjeździe z" Anglii Wellik
był przez bardzo krótki okres
czas administratorem "Gło-su"
długo jednak miejsca nie
zagrzał bynajmniej nie ze
względu na sprawy ideologi-czno-politycz- ne
W ogóle
"Głos" nie miał szczęścia do
administratorów zmieniano
ich często pod tym względem
"Związkowiec" bił nas na łeb
i szyję podczas gdy my góro-waliśmy
redakcyjnie co jas-no
wynika z historii dr Tur-ka
ścigalski który w partii
stał znacznie wyżej ode mnie
był bowiem ulubionym ucz-niem
i pupilem Wincentego
Witosa został nawet podczas
jednej kadencji Sekretarzem
Generalnym Związku Narodo-wego
Polskiego Zaczął się
niezadługo szarogęsić jakby
był Witosem i nasze stosunki
oziębły
Nie wolno mi zapomnieć i
o koledze Antonim Malatyń-ski- m
członku naszego kana-dyjskiego
konklawe "Wolno-ści"
Ci co znają kolegę An-toniego
dobrze wiedzą że ni-gdy
i nigdzie nie potrzeba go
wprowadzać sam się wprowa-dza
i wyprowadza
Jak emigracyjno - niepodle-głościowym
był "Głos Polski"
może posłużyć ilustracja że
nawet na dolnym eszelonie
administracyjnym błyszczały
przez jakiś czas gwiazdki puł-kownikows-kie i generalskie:
gen Kamski (wrócił do kraju)
i niedawno zmarły gen Jerzy
Grobicki który gdy pracował
w "Głosie" był jeszcze puł-kownikiem
dyplomowanym
Awans generalski z Londynu
przyszedł znacznie później
Był więc "Głos Polski" lon-dyńską
forpocztą obrońcą
"legalnego rządu" i "legalne-go
prezydenta" na wygnaniu
placówką Skarbu Narodowe-go
i najbardziej wokalnym w
Kanadzie oponentem stali-nowskiego
reżymu Bieruta
Gdy' się zważy że "Związko-wiec"
przy tym samym umi-łowaniu
Polski (doszedłem do
tego przekonania znacznie
później) stał na platformie
obywateli kanadyjskich i
uważał każdy rząd polski za
obcy — sanacyjny komuni-styczny
czy wygnańczy w
Londynie — jasnym jest że
prędzej czy później musiało
dojść między tymi dwoma pis-mami
do konfliktu Poszło i
to na wojence fadnie
(o wcześnie! Iskrę zapalną do-starczył
nie byle kto: mistrz
Melchior Wańkowicz
HEJŻE NA WAŃKOWICZA
Grupa montrealskich inte-lektualistów
pod przewodnic-twem
ambasadora Tadeusza
Romera podjęła świetną ini-cjatywę
zaangażowania tego
bezspornie wielkiego pisarza
do napisania dzieła o Polonii
kanadyjskiej zwłaszcza o jej
twardych i ciężkich począt-kach
Wańkowicz zapalił się
do tego objeżdżał polskie
ośrodki przejechał Kanadę
wzdłuż i wszerz jako gość Po-lonii
stykając się z ciekawymi
i wartymi zobaczenia ludźmi
zwłaszcza z pionierami: far-merami
drwalami górnika-mi
Ze swoją rubasznością i
bezpośredniością świetnie był
do tego predystynowany i ma-teriały
jakie gromadził rosły
Ktoś (p L jeśli dobrze pa-miętam)
dowiedział się i przy-biegł
do "Głosu" z wiadomo-ścią
że Wańkowicz spotkał
sie z tow Dutkiewiczem re-daktorem
"Kroniki Tygodnio-wej"
obrażając tym antyko-munistyczną
Polonię której
jest gościem Spotkał się i
to gdzie? W lokalu "Związ-kowca"!!!
Odbyły się szybkie rozmo-wy
Zagrała w nas krew!
"Szable do boju lance w
dłoń! Hejże na "Związkow-ca"
i Wańkowicza! Sekundo-wał
mi dzielnie w tej szarży
Aleksander Grobicki (syn
wspomnianego już pułkowni-ka
kawalerii Olek przeszedł
pełną metamorfozę i kilka lat
temu wrócił do Polski) dzien-nikarz
z temperamentem
"Związkowiec" broniąc praw
Wańkowicza do spotykania
się z kim uważa za stosowne
też nie przebierał w słowach
Przyjaciel Franka Głogow-skiego
Tadeusz Sokołowski
weteran Monte Cassino nie
mogąc znaleźć lepszego argu-mentu
"zdemaskował" Grobi-ckieg- o
i mnie że podszywamy
się pod kombatantów jakkol-wiek
nigdy nie służyliśmy w
wojsku i wara nam od autora
"Monte Cassino Wiedział do-brze
kol Sokołowski że Gro-bicki
był obserwatorem arty-leryjskim
pod Monte Cassino
a ja jako żołnierz czynnej
służby brałem udział w kam-panii
wrześniowej
W odwecie nadepnąłem na
odciski Frankowi Głogowskie-mu
'wypominając mu że
tchórzliwie uniknął służby
wojskowej chowając się za
t
£ 682 James St S
Storę Tel
Tel 582
§i M Jl¥ll 1 1 I HECLA"
wszelkie
7-- ti ii:_t
krótkimi porteczkami instruk
tora harcerskiego Nie wie-działem
wówczas że Głogow-ski
starał się wszelkimi siłami
wstąpić do wojska polskiego i
kanadyjskiego: nie przyjęto
go jednak ze względu na sla-by
wzrok Dawno go już za to
przeprosiłem Nie ulega jed-nak
kwestii ze nawet gdyby
mi to było znane "dobrze "po-informowani"
członkowie
Związku Narodowego podsu-nęliby
mi jakaś inną rację by
dopiec Głogowskiemu
"INSPEKTOR"
TOW DUTKIEWICZ
Naturalnie że do lej kako-fonii
wzajemnych oskarżeń
włączyła sie entuzjastycznie
nieproszona "Kronika Tygo-dniowa"
Pomny niemieckiej
zasady "Todtschweigen" któ-ra
różni sie od polskiego
"przemilczania" większą kon-sekwencją
nigdy nie odwza-jemniałem
sie "Kronice" i
Dutkiewiczowi za bezpłatną
reklamę osobistą i "Głosu"
Raz tylko na Prima Aprillis"
zamieściłem krótką notatkę
że Kanad]!śKa Królewska Po-licja
Konna podała do wiado-mości
iz inspektor Dutkie-wicz
długoletni członek
RCMP przeszedł w stan
spoczynku
Pomysł nie był oryginalny
lecz tym bardziej szatański
jako że był inspektor Leo-pold
czeskiego pochodzenia
który dobrze zakamuflowany
przez wiele lat pracował "gor-liwie"
dla komunistycznej
partii kanadyjskiej Można
więc sobie wyobrazić popłoch
w gromadce polskich komut-kó- w
którzy bezgranicznie
ufali Dutkiew iczowi i przykro-ści
jakie on miał z powodu
"komunikatu RCMP" Przez
wiele tygodni "Kronika" pie-kliła
się nade mną jakkol-wiek
w następnym numerze
sprostowałem że 'komunikat'
był kawałem prima aprilliso-wy- m
i że Dutkiewicz jest na-dal
dobrym komunistą Tym
nie mniej byli tacy co czytali
"komunikat" a przeoczyli
sprostowanie Pewien major
w rok później chwalił mi
Dutkiewicza co to za sprytna
i wartościowa jednostka!
Niewątpliwie Wańkowicz
miał racje zbierając materiały
o polskich komunistach i kon-taktując
się z nimi Czy nam
sie to podoba czy nie lewi-cowy
element wśród robotni-ków
polskich przybyłych do
Kanady między wojnami ode-grał
dużą rolę w kształtowa- -
9
9
— Delhi Ont
582-262- 1 i
ŻYCZENIA WESOŁYCH 'fi
Si
-0970
1 1 1 EATING 5
GASOIL FURNACES 8
zamówienia z blachy
: M! ( i:: i '
I Życzenia z Delhi
2 WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA 2
W I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
°rt ŻYCZY
W E SAUNDERS AND SONS
Mobil Paints — Spray Painting
Contracting — Painting and Decorating
Floor Sanding and Finishing
NAJSERDECZNIEJSZE
ŚWIĄT I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
składa swoim Klientom i całej Polonii
W G SMITH LUMBER LTD
Przodujący i największy skład
materiałów budowlanych
Dostawiamy materiał na farmy tytoniowe
No 3 Highwcy — Delhi Ont $g
°fi
5 Przyjemnych i Wesołych śioiąt Bożego Narodzenia w
fi i Szczęśliwego Noioego Roku składa W fr:cMiTuUARDWAREI
"CLARE
Wykonujemy
bbj Łniiiggamy aiMimaiyoc 7- iwr-gnoiiio- n cjf - do domów i innych budynków
75 King St — Delhi Ont 2
2 Tel 582-120- 0
W WIĄZANKĘ SERDECZNYCH ŻYCZEŃ 2
™ wŚWszIyĄsTtkEiCmZNCYzCytHelnikIoNmOW"OZRwOiąCzZkNowYcCaH' W'Jtt
$5 loszjstfctm ogłaszającym się w tym piśmie vj§ f# ALEoKrazSAcałeNj DPoElonRii prBzesOyłaŻEK A
04 na DePlhRiZESDiSmTcAoWe ICWIEaLłerfo"rZdWIWĄZinKdOliWamCAC" entrę" j'f)i
fc Vittoria Scotland Norwich Tillsonburg i okolice &
jg RR 1 Delhi Ont — Tel 582-10- 58 9
niu Polonii kanadyjskiej i
jej struktury organizacyjnej
Niewątpliwie bardziej rady-kalne
jednostki skupiły się
wokół "Kroniki" (czy "Budzi-ka"
i "Głosu Pracy" które
"Kronikę" poprzedzały a któ-rych
redaktorem był również
Dutkiewicz) podczas gdy w
Związku Polaków i wokół
"Związkowca" Staniewski
zgrupował nie komunizują-cyc- h
antyklerykałów Taka li-nia
podziału jest jednak gru-bj- ni
uproszczeniem często
przypadek i powiązania oso-biste
a nie doktryna która
przeciętnym członkom jednej
i drugiej grupy słabo była
znana decydowały o przj na-leżności
do jednego czy "dr-ugiego
ugrupowania
Nie łatwo jest być prawo-myślny- m
komunistą i Dutkie-wicz
naraził sie swym moco-dawcom
z wjbucliem wojny
we wrześniu 1939 r grzesąc
przedwczesnym zapłonem
gdy nie czekając na instruk-cje
potępił atak Hiltera na
Polskę jako agresję Szjbko
się jednak z tego wycofał
chwaląc hitlerowców którzy z
bojcami Związku Radzieckie-go
zlikwidowali faszystów ski
reżym Rydza Śmigłego Kto
raz się sparzył ten i na zimne
dmucha! To też Dutkiewicz
okazał spóźniony zapłon i dłu-go
bardzo długo odwlekał z
potępieniem Stalina gdy zde-maskował
go Chruszczow na
XXII Kongresie Partii
Rzeczy te naturalnie intere-sowały
Wańkowicza Miał
przecież pisać o Polonii któ-rej
członkami są również pol-scy
komuniści i ci przez nich
ogłupieni Należą do historii
polonijnej jak i Dutkiewicz
który jest swego rodzajem
unikatem jako wieloletni
dziennikarz — samouk
POLONIJNY SYROKOMLA
Nigdy nie spotkałem Dut-kiewicza
jakkolwiek rozma-wiałem
z nim dwa razy tele-fonicznie
Zadzwonił do niego
pewien ksiądz nie zdający
sobie sprawy z kolorów to-rontońsk-iej
polonijnej prasy
i Dutkiewicz kurtuazyjnie za-sugerował
mi bym się nim
zajął dowcipnie imputując
że księża to moja specjalność
nie jego
Spotykałem natomiast wie-lokrotnie
innego samouka
dziennikarskiego raczej pi-sarskiego
śp Jana Kazimie-rza
Flisa Syn chłopski przy-były
do Kanady prawie bez
żadnego wykształcenia Cięż-ko
pracując wykształcił się
był księgowym pracował
ofiarnie na niwie polonijnej
Miał wielki jakkolwiek suro-wy
nieoszlifowany talent pi-sarski
który marnował jako
hamiltoński korespondent
buffalowskiego "Dziennika
dla Wszystkich" Oprócz ko-respondencji
o piknikach
bankietach zebraniach ba-lach
i akademiach pisał jed-nak
i dłuższe artykuły i re-portaże
Zwłaszcza jego re-portaże
pisane piękną ludo-wą
polszczyzną kwalifikując
go na polonijnego Syrokomlę
Polonista który zadałby sobie
trudu poszperania w roczni-kach
śp buffalowskiego
"Dziennika" (który zasługuje
na specjalną pracę doktorską
z dziedziny kaleczenia i mor-dowania
języka polskiego —
każdy jego numer należał do
"camera obscura") oddałby
wielką przysługę historii piś-miennictwa
polonijnego Flis
uważał sobie za punkt honoru
przysłać mi od czasu do czasu
jakiś reportaż dla "literackie-go"
"Głosu Polskiego" które-go
czystą polszczyznę tak
kontrastującą z żargonem po-lonijnym
"Dziennika" bardzo
cenił
"SZUM" WYJAŚNIONY
Bratobójcza wojna ze
"Związkowcem" o Wańkowi-cza
miała ten skutek że
mistrz Melchior z którego
prawie że zrobiliśmy czerwo-nego
Quislinga odżegnał się
od całego projektu Gdy cała
awantura przycichła i "przy-schła"
dał się jednak jakoś
ułagodzić i dzięki pośredni-ctwu
ambasadora Romera
wrócił do "Tworzywa" które
dzięki Bogu wyszło
Gdy Wańkowicz znów zja-wił
się w "Głosie" bardzo
mnie zrugał uważając mnie
za głównego sprawcę tej po-lonijnej
burzy czego się zre-sztą
wcale nie wypierałem
Chcąc dojść do jej sedna za-pytał
dlaczego "Głos" roz-dmuchał
nieproporcjonalnie
małej wagi spotkanie z Dut-kiewiczem
Wyjaśniłem że
"Głos" mało jeszcze znany w
pewnych kołach potrzebował
"szumu" by wejść na szerszy
rynek polonijny Dla zrobie-nia
tego szumu potrzebne
jednak było ważne nazwisko
a nie byle jaka płotka polo--
(Ciąg dalszy na słr 46)
8
CSi"
I
X
Życzenia z Delhi
WESOŁYCH ŚWIAT BOŻEGO NARODZENIA £
J SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU [
ŻYCZY © t
A in3P §
Robimy zdjęcia na każda okazje
Fachowe wykonanie
No 3 Highwoy south Delhi
Tfll CR917A1
SZCZĘŚLIWEGO
ŻYCZY
m
1 I
S WIRING & # Wiring Fixtures
Duro 1 RR 1
Photography Studio
DARLINGTON
Delhi Ontario
Phone Langfon 875-257- 1 2'i'i'''M':'''ji:':'':' -
@'A
rrrrrrTrrrTrrrrrrrrf 'fł
& WESOŁYCH ŚWIAT POFGO NARODZEM m i SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROisl
svym klientom
Kierownictwo
canadiau
X bank of
m
DELHI
V" WESOŁYCH świat
U
Motors
&
:Ulf Gs
of
SN
NOWEGO ROKI'
PLUMBING ®
Plumbing Heating
Pumps Sm"
'$
j'sjt'iii
całej Polonu -i- n-u
prcccvnicy m?mm fcs
mmms
®
ONTARIO
B07EG0 NARODZENI l
l SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
ŻYCZY
Albert de Bacie
PLUMBING and HEATING
Wszystkie roboty wykonują fachowcy
tym kierunku
Shop & Office Bldg
14 Pine Sr
Res 188 Imperial St — DeShi Oni
Tel 582-238- 2
1
m
SEASON I Wills
%l!
SI
k
kr
©:
GREETINGS &
i$MMiii
(Delhi) Ltd
GENERAŁ MOTOHS
SALES & SERVICE
DELHI
I!
% MOC SERDECZNYCH ŻYCZEŃ OKAZJI ŚWIAT %
fcj BOŻEGO NARODZENIA DUfcO SZCZĘŚCIA W
3S NOWYM ROKU ?% f£ składa swoim Klientom całej Polonii u$
& J AA J : J MAROSEVICH J s
Afi GUEbNezEpRieAcLza IwNsSzUyRstAkiNchCE WwsRzIyTstEkRoS --ty
j Box 203 Tel 426-342- 9 Ę
Delhi Ont Simcoe Onh
fc? REPRESENTATIVES Q
W DOROTHY MAROSEVICH 426-342- 9 2! ALLEN COVINGTON
RR YANESSA 446-117- 8
% WESOŁYCH ŚWIĄT
ii I SZCZĘŚLIWEGO ŻYCZY
'ii
b
(
i
'
%- - -- -- - - - - r w r r
i
1
N
' - -
V5
i
te i
w
'
i
Z
I &
i
i i£
a —
2
c
a
$
a
BOŻEGO NARODZENIA Ks
triu
NOWEGO ROKU
31
'łi
a
DALTON W
Farms & Supplies Limited
Coal Stove and Furnace Oil
Master Feeds — Tobacco Supplies
Tel 582-089- 0
222 William St — Delhi Ont
:ft
rffftrr
LV"
%
V
V-
yVV'VVV#VVVVVVV#''''V'V Iw
? SERDECZNE ŻYCZENIA WESOŁYCH ŚWIĄT a vj nnfprn WARnr7FNiA i rjniurnn pntsn aw £ ŻYCZY g
" IS
gjlurpfip Jfuneral omet
c 159 Talbot Road — Delhi Ontario
? Tel 582-129- 0
y&#%&%&A %i&%m&%%&m