000324 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
%t" ~vi -- - 'fj --J" -- rf "— '
-- sf H„ ff rt
STR 2 "ZWIĄZKOWIEC" MAJ (Moy) wtorek 16 - 1972 NR 40
£=& "Związkowiec" (The Alliancer)
A 1 1 1 IW ™
iSOlUSr
ŁŁ
Prlnted and Publlihed for every Tuesday
and Frlday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Offlclal Organ of The Pollsfa Alllance Frlendly Soelety of Cinida
K J Mazurkiewicz Chilrman of the Board S Lasek Secretary
CdUor-ln-Cble- f — B Heydenkora —
Builneił Manager
SubBcriptlon: In Cansda 110 CO per
Manager S
In other Countrlea 11100
claia mail reglstratlon number 1873
75 Quan St W Toronto 156 Ontario Tal 531-249- 1 531-249- 2
PRENUMERATA
Roczni w Kanadzie $1000 III Zagranica — Roczna $1100
Półroczna $ 550 Półroczna $ 600
Kwartalna $ 350 Pojedynczy numer 15
Ryzykowna decyzja
Podejmując swą decyzję zablokowania portów prezydent Nixon zdecydował się na
ewentualne narażenie się na możliwość bezpośredniego
starcia zbrojnego z ZSRR nie widział jednak innego wyj-ścia
chcąc ratować swą mocno szwankującą dotychczaso-wą
politykę odnośnie obszaru Indochin zagrożonych w co-raz
to większym stopniu komunistyczną agresją
Wydając rozkaz wprowadzenia w życie tej blokady
dał on Moskwie do wyboru albo zaprzestać udzielania po-mocy
Ilanoi albo zaryzykować otwarty zbrojny konflikt
ze Stanami Zjednoczonymi Innego wyjścia z tej sytuacji
nie ma i być nie może Nie ulega wątpliwości iz świat
stanął w obliczu najbardziej poważnego kryzysu od paź-dziernika
1962 roku gdy prezydent John F Kennedy za-rządził
blokadę Kuby i zmusił Moskwę do zaprzestania
dostarczania na nią rakiet z nuklearnymi głowicami oraz
instalowania tam dla nich wyrzutni
Prszydent Nixon wydał ten rozkaz będąc przekonany
iż podobnie jak było wówczas tak i obecnie ZSRR nie
zaryzykuje otwartego starcia z potęgą militarną Stanów
Zjednoczonych i nie zechce zerwać definitywnie zaawan-sowanych
już rozmów z nimi na temat ograniczenia zbro-jeń
a co za tym idzie zredukowania napięcia panującego
pomiędzy Wschodem i Zachodem
Niezależnie od podjęcia tego ryzyka prezydent Nixon
naraził na niebezpieczeństwo swą politykę dojścia do bliż-szego
porozumienia nie tylko z ZSRR ale również i z Chi-nami
Pod dużym znakiem zapytania stanęła jego wizyta
w Moskwie mająca nastąpić 22 maja Wiele wskazuje na
to iż nie odbędzie się ona w najlepszym razie zostanie
odroczona
tu zaznaczyć iż pociągnięcia tego rodzaju po-przednik
Nixona Lyndon Johnson odrzucał uważając
je za zbyt ryzykowne A trzeba tu brać pod uwagę iż miał
on do dyspozycji w Wietnamie 500000 żołnierzy podczas
gdy Nixon posiada tam ich teraz mniej niż 67000 Mimo
:o nie zawahał się on aż do tego stopnia rozszerzyć działa-nia
oświadczając iz nie ma innego wyjścia jeżeli nie chce
się oddać Płd Wietnamu Kambodży Laosu i następnie
coraz to nowych obszarów azjatyckiego kontynentu we
władzę komunistyczną gdy okazało się że siły płd wiet-namskie
wbrew spodziewaniu i zapewnieniom nie są w
stanie skutecznie przejąć na siebie ciężar prowadzenia
wojny
Jeżeli porówna się obecnie powstałą sytuację z tą ja-ka
miała miejsce w okresie kryzysu kubańskiego stwier-dzić
można iż różnica między nimi jest duża Obecna siła
militarna ZSRR zwłaszcza biorąc uwagę jego mary-narkę
wojenną jest niewspółmiernie większa niż była wów-czas
Moskwa od długiego jużi stosunkowo czasu rozbudo-wuje
w szybkim tempie swój potencjał morski w pierw-szym
rzędzie jeżeli chodzi o okręty podwodne z napędem
nuklearnym zdawszy całkowicie budowę statków handlo-wych
państwom tzw satelickim przede wszystkim Polsce
Ludowej Wszystkie stocznie sowieckie pracują pełną pa-rą
nad wykonywaniem jednostek wojennych
W zaistniałej obecnie sytuacji Moskwa szybko musi
zająć jakieś stanowisko ponieważ minowanie portów płn
wietnamskich jest już w pełnym toku Czy zdecyduje się
ona na jakieś wystąpienie zbrojne które oznaczać będzie
otwarty konflikt ze Stanami Zjednoczonymi? Odpowiedź
na to przyniosą najbliższe już zapewne dni
a keja amerykańska dotyka również i Chiny które jak
wszystko na to wskazuje w znacznie szerszym stopniu
pomagają Płn Wietnamowi niż ZSRR Jak więc Pekin za-reaguje
na zapowiedź Waszyngtonu wzmożenia bombardo-wań
przede wszystkim lądowej drogi dowozu sprzętu wio-dącej
z Chin do Płn Wietnamu przez jego terytorium —
też nic jeszcze nie wiadomo I na to odpowiedź przyjść
musi lada chwila Nie jest przy tym wykluczone iż w związ-ku
z tym nastąpić może jakiś kryzys i rozłam w przywódz-twie
chińskiej partii komunistycznej i z tym także należy
się liczyć
t
Jedno wydaje się pewne: ani Chiny ani ZSRR rywa-lizując
ze sobą o uzyskanie przywództwa nad światowym
ruchem komunistycznym z całą pewnością nie opuszczą
całkowicie Płn Wietnamu Po prostu nie mogą sobie na
to pozwolić nie chcąc w tymże ruchu "stracić twarzy" jak
się to mówi
Wszystko to jak również i reakcja innych państw na
te decyzję prezydenta Nucona jest jeszcze zagadką Ale
długo pozostawać nią nie będzie (r)
Jan Niemczewski
Śmierć
Kilka czasopism polskich o-glos- iło
w ostatnich latach róż-ne
relacje o powrocie Edwar-da
Rydza-śmigłeg- o w paździer-niku
1941 roku z Węgier do
Polski Wspomnienia te doty-czą
samej drogi łącznie z przej-ściem
przez Tatry i kończą się
na etapie krakowskim skąd
śmigły — wedle jego własnych
słów — podróż 'do Warszawy
odbył w trzeciej klasie pocią-gu
"między bańkami z mle
kiem i piejącymi kogutami"
Z dowiezieniem śmigłego do
stolicy kończyła się rola prze-wodników
Tutaj Wchodził on
w podziemny świat konspiracji
w której już sam chciał być
kimś kta przewodzi Owo pod-ziemie
polityczne i wojskowe
ukształtowało się już jednak
bez niego
Niebawem więc do rozlicz-nych
już istniejących organiza-cji
podziemnych dodał jeszcze
jedną: Obóz Polski Walczącej
Ten ostatni rozdział życia Ed-warda
Rydza-śmigłeg- o był bar-dzo
krótki — trwał niespełna
dwa miesiące Czy tylko dlate- -
General — F Konopka
— B Frikke
yaar
Second
pod
go próba stworzenia jeszcze
jednego "obozu" politycznego
nie dała realnego wyniku? Te
kilka tygodnie w okupowanej
Warszawie stanowi wciąż jesz-cze
najmniej znany fragirent
życia artysty-malarz- a którego
los wyniósł do godności mar-szałka
Polski Jeszcze żyją je-go
współpracownicy jeszcze
nie ukazało się w druku wiele
wspomnień jeszcze nie ujaw--
niono wielu dokumentów i w
gruncie rzeczy nie wiemy z ca-łą
pewnością czy Rydz-śmigł- y
wrócił do Polski i zaryzykował
głową w poczuciu osobistej od-powiedzialności
za klęskę wrze-śniową
czy też w przekonaniu
że nie ma sobie nić do wyrzu-cenia
i wobec tego nie powi-nien
ani sani się usuwać ani
dać się usunąć w cień
Kiedyś po wojnie brytyjskie
radio BBC w audycji polskiej
nadało wspomnienia p Buter
(lewiczowej o pobycie Rydza- -
śmigłego w okupowanej War-szawie
Według tej relacji był
on człowiekiem opętanym cho:
I robliwą obsesją: z ciemnymi o- -
Andrzej Brycht -- '
Pierwszy zapach Kanady
świadom ości mieszkań-ców
W wschodniej Euro-py
a zwłaszcza Polaków po-jęcie
"emigracja" (mam na
myśli emigrację do Amery-ki
Północnej) kojarzy się bez
wątpienia z ogromnym zes-połem
trudności niewygód i
niedostatku jaki oczekuje
przybysza na drugiej półku-li
Ileż to makabrycznych opi-sów
pierwszych dni na no-wej
ziemi zawiera nasza
(już historyczna) literatura!
Wyrzucony spod pokładu ja-kiejś
ohydnej śmierdzącej
łajby tłumek głodnych i ob-dartych
emigrantów stoi na
obcym brzegu i rozgląda się
wokół bezradnie wypatru-jąc
pomocnej dłoni W kie-szeniach
ani centa w gło-wach
zamęt w rękach tobół
:tarych szmat a koło nóg pę-tające
się nieodzowne za-smarkane
dzieci Zaś w pers-pektywie
sto hektarów lasu
który trzeba ściąć
Kiedy się przypominają
takie historyjki — oparte
przecież na realiach — zim-ny
dreszcz przebiega po
grzbiecie obywatela współ
czesnej Polski przyzwyczaj o-re- go
do korzystania z pod-stawowych
osiągnięć cywili-zacji
choćby takich jak ła-zienka
z gorąca wodą z sieci
miejskiej winda czy — co-raz
częściej — własny samo-chód
Oczywiście wie się sporo
o legendarnym poziomie ży-cia
w dzisiejszej Ameryce
Północnej ale co rozsądniej-s- i
zadają sobie w duchu py-tanie:
"czy nam gdybyśmy
tam teraz pojechali również
powodziło by się tak dobrze
jdk tubylcom? Czy nie spot-kały
by nas od samego po-czątku
trudności na których
pokonanie trzeba by zmarno-wać
zbyt wiele cennych lat?"
Albowiem w zakamarkach
podświadomości tkwi pa-mięć
szkolnych lektur dzia-łających
cóż tu ukrywać od-straszająco
Wiadomo pra-widłowość:
co nas odstraszy
w dzieciństwie tego w doj-rzałym
wieku boimy się w
dwójnasób (Należy sprawie-dliwie
zauważyć że na nie-których
tego rodzaju bodźce
działają wręcz odwrotnie —
zwłaszcza jeśli w zestawie
ich młodzieńczych lektur
przewagę nad Sienkiewiczem
Konopnicką Orzeszkową etc
mieli Cooper Curwood Bax-te- r
May czy Brandt — ale to
są w nowym mieszczaństwie
polskim wyjątki)
Niewątpliwie w odniesie-niu
do Stanów Zjednoczo-nych
tego rodzaju obawy
(choć z innych powodów wy-nikające)
mają pewne uza-sadnienie
Już nie lektury
pozytywistów działają tu od-pychająco
(któż ich zresztą
dziś czyta) lecz po prostu
codzienne obcowanie z gaze-tą
i dziennikiem telewizyj-nym
To kraj nie na każdą
psychikę i jego skompliko-- w
ene problemy skutecznie
maca wizję ziemskiego raju
pielęgnowaną w umysłach
prowincjonalnych europej-skich
prostaczków
Ale pomówmy o Kanadzie
Co wie przeciętny Polak o
tym olbrzymim kraju (jedna
tylko prowincja Ontario jest
dziesięć razy większa od
kularami na oczach poruszał
się po mieście zaczepiał nie-znanych
ludzi i każdym kto
chciał czy nie chciał natarczy-wie
wszczynał płaczliwą rozmo-wę
na temat swojej osoby —
po to oczywiście by się w o- -
czach wszystkich tych niezna-nych
ludzi zrehabilitować Pew-nego
dnia gospodyni mieszka-nia
w którym się zatrzymał
znalazła go leżącego na podło-dze
— z kartką papieru w rę-ku
Ową kartkę znalazł ukrytą
w którejś z książek w bibliote
ce domowej a zawierała ona
tekst wiersza Hemara "Do ge
nerała" Tego oskarżenia już
nie zniósł cios okazał się za
silny i — jak w starych powie-ściach
— serce mu pękło
Przejmującą relację p Buter-lewiczow- ej
dziś już możemy
między bajki włożyć Autorka
tych ckliwych historyjek dopie-ro
po śmierci Rydza-śmigłeg- o
dowiedziała sie że był on w
Warszawie a w opowiadaniach
o jego maniackich próbach re- -
habilitowania się w oraąch spo
Rydza -- Śmigłego
Polski)? Ba znów trzeba
wrócić do lektur
Przede wszystkim — i chy-ba
wyłącznie bo to książka
od bodaj czterdziestu lat nie-słychanie
popularna — prze-ciętny
Polak zna "Kanadę
pachnącą żywicą" Arkadego
Fiedlera Ten niezły utwór
przygodowy ma się jednak
iak do współczesnej Kanady
jak (powiedzmy) dzieła Sien-kiewicza
do współczesnej
Polski Ale cóż poradzić
"żywica" pokutuje w świa-domości
rodaków lepi się
jak żywica
z Belgii pisałem do
przyjaciół w Polsce że
zamierzam osiedlić się w Ka-nadzie
w odpowiedzi otrzy-małem
pełne niepokoju lis-ty:
"a cóż ty będziesz robił
na tym kulturalnym margi-nesie
świata wśród Indian i
bardzo gęstych drzew?"
Nie przesadzam w takim
właśnie pytaniu dadzą się
zmieścić dyktowane konwen-cją
obawy bardzo kultural-nych
znajomych z kraju
Rozważałem sobie o tym
wszystkim w Europie śmiesz-nie
bo śmieszne było zdu-mienie
moich przyjaciół A
teraz kiedy tu jestem my-ślę
z politowaniem: jak ma-i- o
wiecie o Kanadzie moi
drodzy! Wam się naprawdę
nadal jeszcze wydaje że re-alną
perspektywą dla wscho-dniego
Europejczyka jest tu
wyłącznie karczowanie lasów
i permanentna wojenka z
wilkami?
Rzeczywistość wygląda ina-czej
Kanada jest krajem — je-dynym
na świecie — który
zapewnia imigrantowi wprost
idealne warunki dla rozpo-częcia
nowego życia
Popatrzmy jak to wygląda
od strony technicznej
Podróż z Europy odbywa
się luksusowym Boeingiem
Karmią przyzwoicie wyświe-tlają
filmy nadają muzycz-kę
Po kilku godzinach lądu-je
się w Montrealu Tu szyb-ko
i sprawnie zespół urzędni
ków dokonuje formalności i
przyjęcia imigranta na kana- -
dyjskiejv ziemi Urocze i
bardzo uprzejme panie ob-sługują
przybyszów przeważ-nie
nie znających angielskie-go
w ich mowie ojczystej je-dna
z urzędniczek władała
serbskim druga rosyjskim
inna włoskim słyszałem też
hiszpański niemiecki wę-gierski
Tam na montrealskim lot-nisku
otrzymaliśmy niewiel-kie
karteczki które od tej
chwili są już naszymi "dowo-dami
osobistymi" — nie ist-nieje
już potem konieczność
żadnego meldowania się na
policji żadnego wyrabiania
jakichś papierów wypełnia-nia
tasiemcowych ankiet
czekania na korytarzach sta-wania
przed biurkami jak to
jest przyjęte w Europie Do-staliśmy'
pieniądze na życie
bilety do Toronto i po kilku-godzinnej
podróży wygodnym
pociągiem wysiedliśmy w
miejscu przeznaczenia
Oczekiwano nas na dwor-cu
Powieziono taksówkami
do hotelu gdzie bezpłatnie
— otrzymując pieniądze na
życie — przemieszkaliśmy
trzy dni W tym czasie każdy
z przybyłych kierując się
łeczeństwa nie ma ani słowa
prawdy
Otóż w kwartalniku pt "Dzie-je
Najnowsze" ukazało się
wspomnienie p Jadwigi Maxy-mowicz-Raczyńsk- iej
pt "Ed-ward
Rydz-śmigł- y w Warsza-wie- "
Autorka znała go z okre-su
działalności w Polskiej Or-ganizacji
Wojskowej (POW)
w latach I wojny światowej
Dc tej właśnie znajomości na-wiązał
Rydz-śmigł- y po powro
cie do Warszawy gdzie w jak-że
odmienionej sytuacji znalazł
rc w warunkach arcytrudnych
Zrazu mieszkał w pokoju sier-żanta
Jasińskiego na tyłach
składu mebli przy ul Marszał
kowskiej 53 Tam właśnie opie-kujący
się Śmigłym płk Mar-cin
Zalewski pod koniec paź
dziernika zaaranżował jego
spotkanie z autorką omawia
nych tu wspomnień Nie_ tr4ud„-n- o
sie domyślić o co Hu chor
dziło oddajmy jednak głos p
Masymowicz-Raczyńskie- j :
"Udałam się do wskazanej
kamienicy przeszłam przez
ciemne podwórze i znalazłam
się na pierwszym albo na dru-gim
piętrze niechlujnej oficy-ny
Kiedy zapukałam plk-Za-tews- ki
otworzył mi drzwi 'wej-ściowe
wprowadził do dużego
prawię p'ustego poxłosjuśti?i
wskazówkami urzędników
Manpower Division znalazł
sobie mieszkanie na okres
najbliższych paru miesięcy
Manpower Division pokry-wa
koszt czynszu ponadto
co tydzień daje pieniądze na
utrzymanie Jeśli ktoś zna
angielski i ma określony za-wód
to natychmiast szuka
s'ę dla niego pracy
Ci którzy nie znają języ-ka
kierowani są na kurs I
to właśnie jest coś zupełnie
zaskakującego co nie istnie-je
w żadnym innym kraju na
świecie: kurs trwa pół roku
po sześć godzin dziennie
(jest to poważna praca a nie
zbijanie bąków) i nie tylko
nic nie kosztuje ale jeszcze
przez cały ten czas Manpo-wer
Division daje imigran-towi
pieniądze na utrzyma-nie
w ilości większej niż w
okresie oczekiwania na kurs
—a więc przybysz może bez
najmniejszych trosk poświę-cić
się wyłącznie nauce ję-zyka!
Ale to nie koniec Istnieją
dziesiątki rozmaitych kursów
zawodowych i ci którzy żad-ntg- o
zawodu nie mają lub
chcą się przekwalifikować
zaraz po kursie językowym
nogą rozpocząć naukę zawo-du
i wtedy również otrzy-mują
pomoc finansową Spot-kałem
takiego który szczyci
się rekordem: już drugi rok
buszuje po kursach kolek-cjonując
dyplomy i żyjąc wy-łącznie
ze stypendiów Nikt
się tu na to nie oburza: Ka-nadyjczycy
wychodzą z zało-żenia
że im ktoś więcej u-m- ie
tym więcej jest wart
Opierając się na własnych oraz
wielu wcześniej przybyłych
osób muszę podkreślić nie
tylko niesłychaną sprawność
i uprzejmość wszystkich
którzy nasze sprawy z urzę-du
załatwiali ale też ich o-sobi- sty
ciepły stosunek do
przybyszów Nie dano niko-mu
ani razu odczuć że jest
"rouy" "obcy" — w niedo-brym
znaczeniu tych pojęć
Tego rodzaju różnicowanie
ludzi po prostu w Kanadzie
nie istnieje bo istnieć nie
może Od momentu wylądo-wania
każdy czuje się tu u
siebie
Kanada to miliony ludzi
którzy przybyli i milio-ny
tych którzy przybędą
Wszyscy są w ruchu wszys-cy
równi w blokach starto-wych
naładowani energią
nie ma miejsca dla szowiniz-nó- w
ponieważ nie ma zasta-rzałych
pretensji i krzywd —
te zostały w Europie
Kanada nie powtarza błę
du Stanów Zjednoczonych:
nie sprowadza niewolników
A byłoby jeszcze skąd ich
biać lub też stwarzać na
miejscu jak to się robi w
Europie i wszędzie tam gdzie
pojęcie "demokracja" jest
tylko abstrakcją ze słownika
wyrazów obcych Nie Kana-da
sprowadza ludzi i —
jeżeli dotąd byli pariasami
tn czyni z nich obywate-li
To państwo liczy dopiero
sto pięć lat — jesteśmy tu
u kolebki jego historii jego
kultury i losu Miliony ludzi
z rozmaitych zatęchłych ką-tów
świata różne języki tra-dycje
obyczaje — wszystko
szedł Za stołem siedział star-- 1
szy siwy chudy wąsaty pan
w okularach Miał na sobie sza-re
sportowe dość sfatygowane
ubranie Ktoś obcy nieznajo-my"
Gdy wstał i uśmiechnął
się poznałam śmigłego Byłam
wstrząśnięta zmianą jego- - twa-rzy
Nie dlatego że okulary
że wąsy że włosy z niewielką
łysiną na tyle głowy Była to
twarz starego człowieka który
cierpiał który przeżył jakiś po-tworny
cios
"Po dłuższej rozmowie zapy-tałam
gdzie ma zamiar się ulo
kować
"— Na razie nie mam inne
go mieszkania"
3 listopada 1941 roku śmig
ły po zapadnięciu zmroku przy-szedł
do mieszkania p Maxy-mbwicz-Raczyńsk- iej
która po
kobiecemu rozumowała że
"zmoraowanemu i steranemu
człowiekowi trzeba ciszy spo-koju
domowego jedzenia jed-nym'
słowem wypoczynku"
Wszystko to śmigły w nowym
mieszkaniu znalazł Pozostał w
nim do końca życia aż do
chwili gdy wyniesiono go z nie-go
w trumnie Ani razu przez
ten czas nie wyszedł na ulicę
Nie oznacza to jednak żeby
żyt w absolutnym odosobnie-niu
Przeciwnie przyjmował
to miesza się fermentuje i
klaruje na olbrzymich prze-strzeniach
tego kraju dzia-łając
w rosnącym nieustan-nie
już potężnym mechaniz-mie
gospodarczym stwarza-jąc
nową jakość w każdej
dziedzinie życia jakość o
której mogą tylko marzyć
miliony nieszczęśliwców w
starej zagraconej Europie
weniejącej trupem arystokra-ty
— odrodzonego jak prze-kleństwo
w postaci wschod-niego
urzędasa
Czym więc od początku
pachnie Karadu
Właśnie Czym jeśli nie
kulturą
Tą najprawdziwszą z praw-dziwych
z dużej litery pisa-na
potrzebną ludziom jak
powietrze która oznacza nic
innego jak tylko swobodę
człowieka służebną funkcję
vładz państwowych wobec
jednostki absolutną wolność
myśli słowa wyznania i dzia-łania?
Pierwszy haust tutejszego
powietrza Pierwszy zapach
Kanady Co będzie dalej zo-b-iczy- my
Oddychać przecież
trzeba stale
WAŻNE I
ZAMIAST MEzA — DZIURA
Roger Burine doradca po-datkowy
z Londynu ważący
ponad 240 funtów miał
szczęście w nieszczęściu W
czasie tańca 10 jednym z lo-kali
zarwała się pod nim
szklana podłoga Piętro niżej
jednak obchodzili swą uro-czystość
pracownicy pogoto-wia
Zapytana o wrażenia żona
powiedziała: "W pewnej
chwili usłyszałam trzask i za-miast
męża zobaczyłam dziu-rę
w podłodze"
ŁAŹNIE DLA SAMOLOTÓW
Okazało się że czysty sa
molot lata lepiej Badania w
tej dziedzinie przeprowadzili
inżynierowie fiancuskiego to-warzystwa
lotniczego Air
France Cienka luarstwa bru-du
na powierzchni skrzydeł
i kadłuba poważnie reduku-je
opłyioowość i zwiększa zu-życie
paliioa Obliczono że
na trasie Paryż — Nowy
Jork brud pożera aż póltotej
tony paliwa Francuskie to-warzystwo
postanowiło więc
zbudować na lotniskach łaź-nie
dla swych samolotów
ZMIANA WAŻNOŚCI
Według badań francuskie-go
naukowca z zakresu pra-soznawst- wa
najczęstszym sło-ioe- m
używanym w gazetach
była w 1970 roku miłość ko-bieta
moda i serce Nato-miast
w 1971 r miłość spad-ła
na 9 pozycję zaś na pierw-sze
miejsce wysunęło się sło-wo
sex Kolejne miejsce za-jęły
słowa: wojna księżyc
narkotyk atom i polityka
MAJĄ NADZIEJĘ
Uczeni sądzą że na innych
planetach mogą występować
bogate złoża minerałów i in-nych
cennych kopalin rzad-kich
w warunkach ziemskich
gości a można przyjąć że byli
to jego współpracownicy Na
ten temat jednak autorka
wspomnień ma niewiele do po-wiedzenia
— do tych spraw
nie miała dostępu a niektóre
jej sugestie nacechowane dużą
naiwnością — wskazują że w
prowadzonych z nią długich
rozmowach śmigły nigdy nie
przekraczał pewnych granic
konspiracji choć rozmowy te
były bardzo serdeczne
Pani Maxymowicz-Raczyńslc- a
zrazu podzielała powszechną
niechęć społeczeństwa polskie-go
do Rydza-śmigłeg- o jednak-że
bliższe obcowanie z człowie-kiem
który poniósł klęskę
wzbudziło w niej współczucie
które przemieniło się w ser-deczną
życzliwość
"Chcąc oszczędzać marszałka
— cisze autorka — nie mówi-łam
mu o nieprzychylnych' na-strojach
społeczeństwa w sto
sunku do niego Zrobili to in-ni
Pamiętam jak po drugiej
wizjcie Hempla przyszedł do
mego pokoju opadł ciężko na
fotel i powiedział: "Życie mi
obrzydło słońce mi obrzydło
czuję się jak w beczce nabitej
gwoździami" To był' jeden je-dyny
raz kiedy- - widziałam
marszałka załamanego" Bo' w
ogóle "Śmigły był niezwykle
Wieści ż Polski
Opiacowane na poarfaiuic piały hajoiuej
CZEKAJĄ JUŻ KILKA LAT
Według orientacyjnych o-blic- zeń obecnie w kraju po-nad
pół miliona osób chciało-by
posiadać telefon w domu
Na listach oczekujących znaj- -
auje sie ok 300 tys nazwisk
potencjalnych abonentów
Niektórzy oczekują na założe-nie
aparatu po kilka lat
W bieżącym pięcioleciu łą
cznościowcy — min dzięki
przejęciu przez Ministerstwo
Łączności produkcji wielu u-rząd- zeń telekomunikacyjnych
— będą w stanie zainstalować
ok 378 tys aparatów Juz w
br przybyć ma ok 59 tys
tbonentów
Większy "zastrzyk" telefo-nów
to jednak przede wszy-stkim
kwestia doprowadzenia
kabli rozbudowa cential itd
Spodziewać się można że do-piero
od roku 1973 zacznie
sie odczuwać pozytywne skut-ki
wielu daleko juz zaawan-sowanych
inwestycji
KRET WYKOPAŁ SKARB
W Wierzchowiskach (pow
Janów Lubelski) kret wyrzu-cił
wraz z ziemią na powierz-chnię
skarb składający się ze
srebrnych monet z czasów
NIEWAŻNE
Zasoby te będzie można zba-dać
i ocenić dzięki przy-rządo- wi skonstruoioanemu
przez inżyniera Majsowa U-mieszcz- ony
na sztucznym sa-telicie
aparat rejestruje do-kładnie
siłę ciężkości na ba-danej
planecie Analizując o-trzym- ane
informacje uczeni
będą mobili wyciągnąć wnio-ski
o występowaniu w głębi
planety pokładów rud zaso-bói- o
mineralnych itp
WYPRAWA
PO NARZECZONE
Absolutny brak dziewcząt
chętnych do poślubienia
chłopskich synów w północ-vijc- h
Włoszech zmusza mło-dych
rolników do poszukiwa- -
nia towarzyszek życia na po-łudniu
tego kraju Grupa za-lotników
zapowiedziała wy-jazd
do rejonu Ciociara na
południe od Rzymu by tam
zorganizować przegląd narze-czonych
Rejon ten słynie z
pięknych dziewcząt Stamtąd
pochodzi Giną Lollobrigida
Grupa udaje się na polóio
żon traktorem
CENNY SZMARAGD
Olbrzymi szmaragd drugi
co do wielkości na świecie
wagi 138 karatów został wy-słany
z Australii na wysta-wę
do Los Angeles N Jor-ku
i Londynu
Szmaragd nazwany "Mary
B" został znaleziony przed
miesiącem w kopalni koło
Perth Został on ubezpieczo-ny
na $30000 ale fachowcy
spodziewają się że wkrótce
osiągnie on wartość $1000-00- 0
Największy szmaragd na
świecie wagi 156 karatów
znaleziony w Płd Ameryce
znajduje się w posiadaniu
pewnego księcia brytyjskie-go
opanowany na zewnątrz pogod-ny
miał duże poczucie humo-ru
Jego spokój oddziaływał
na otoczenie Był też wyjątko
wo miły kulturalny nie spra-wiał
najmniejszego kłopotu"
A sprawy publiczne?
W relacji autorki śmigły
całkowicie pogodził się z nową
sytuacją polityczną w życiu
polskim Chciał spotkać się z
komendantem Związku Walki
Zbrojnej (później AK) — gen
Stefanem Grot-Rowecki- m P
Maxymowicz-Raczyńsk- a pisze:
"Zamiarem Śmigłego było
również nawiązanie kontaktu z
gen Sikorskim Marszałek w
pełni uznawał Sikorskiego ja-ko
Naczelnego Wodza jak rów- -
nięi-- Grota uważał bez zastrze
żeń za wodza armii podziem--
nej mając zamiar siebie i OPW
oddać pod ich rozkazy Innego
zdania był Piasecki i właśnie
na tym t'2f dochodziło między
nimi do starć Odnosiłam "wra-żanie
że marszałek myślał prze-de
wszystkim o Polsce a dla
siebie chpiał rehabilitacji Je-go
zdaniem wszelka niezgoda
w ruchu podziemnym byłaby
akcją zbrodniczą i' szkodziłaby
interesom kraju" N
Jak wiadomo inicjatorem i
organizatorem przyjazdu śmig-łego
do kraju był jego bliski
Zygmunta III Wazy Monety
przekazano do muzeum w Lu-blinie
Wśród przekazanych monet
są min orty koronne (monę-- t
srebrne z XVI-XVI- I w war-tości
v4 dukata) gdańskie pół-toraki
koronne i elbląskie a
także grosze litewskie
PRL BUDUJE W LIBII
600 farm wraz ze zbiorni-kami
wodnymi i cala siecią
dióg wybudują polskie przed-siębiorstwa
w Libii Jest to
dalszy ciąg zdobywania rynku
budowlanego w tym kiaju za-początkowanego
budowa 540
domów Kontrakt ten zawarto
7 odpowiednimi firmami libij-skimi
PRZEROST BIUROKRACJI
Warszawa jest miastem u-rzędnik- ów
i w pewnym stop
niu odzwierciedla gigantyczna
rozbudowę biurokracji We-dług
spisu ludności z roku
1970 Warszawa liczyła 1303-mieszkańcó- w
Z liczby tej 668000 pracuje
zawodowo przy czym 95Cr w
instytucjach państwowych a z
lego ponad 365000 — to urzę-dnicy
a niespełna 300000 —
robotnicy
SKUTKI NIEDBALSTWA
W pierwszej dekadzie kwie-tnia
wybuchł groźny pożar w
Zakładach Celulozowo-Papier-niczyc- h
w Świeciu n Wisłą
Spłonęły wtedy częściowo
magazyny makulatury prze-lobow- ej
kombinatu Dzięki
ofiarnej ri ratowniczej
wielu oć '- - lów straży pożar-nej
ogień nie wyrządził więk-szych
strat
Za niedopełnienie obowiąz-ków
służbowych i brak właś-ciwego
nadzoru nad mieniem
społecznym zwolnieni zostali
ze swych stanowisk: zastępca
dyrektora do spraw obrotu to-warowego
zakładów w świe-ciu
oraz kierownik wydziału
transportu drogowego kombi-natu
NOWOCZESNA SIŁOWNIA
Nad Wisłą wybudowana zo-stanie
nowoczesna siłownia
elektryczna Zlokalizowana
ona będzie prawdopodobnie
we wsi Zawady w pobliżu Po-łańca
miasteczka znanego z
ogłoszenia przez Tadeusza Ko-ściuszkę
słynnego Uniwersału
Połanieckiego
ZNÓW STATKI DLA ZSRR
Podpisano kontrakt z ZSRR
na budowę trzech masowców
po 105 tys DWT Zamówienie
to zrealizuje w latach 1974 —
75 Stocznia Gdyńska
Będą one największymi
statkami budowanymi w pol-skich
stoczniach
WYBITNIE ZASŁUŻONY
Prasa PRL wiele rozgłosu
nadała obchodowi 80 rocznicy
urodzin Bolesława Bieruta
Uroczystości odbyły się przy
grobie-mauzoleu- m Bieruta na
Powązkach Wieńce w imieniu
partii składał sekretarz KC
Łukaszewicz członek sekreta-riatu
KC zandarowski szef
komisji kontroli partyjnej Mi-siasz- ek
i inni
"Trybuna Ludu" złożyła
hołd Bierutowi który jak się
okazuje był "wybitnym i kon-sekwentnym
realizatorem
PPRowskiej koncepcji polity-cznej
społecznej i wybitnym
współbudowniczym Polski Lu-dowej"
współpracownik — Julian Pia-secki
jeden z głównych twór-ców
Obozu Polski Walczącej
który był kontynuacją przed-wojennego
OZON-- u czyli Obo-zu
Zjednoczenia Narodowego
Fiasecki był przekonany że po
wojnie będzie można przywró-cić
w kraju system sprzed ka-tastrofy
i właśnie w tym celu
sprowadził śmigłego do Polski
Taką rolę oczywiście trudno
było pogodzić z postawą czło-wieka
całkowicie podporządko-wanego
emigracyjnemu rządo-wi
Sikorskiego i Delegaturze
Rządu na Kraj Dlatego p Ma-xymowicz-Raczy-ńska
wielokrot-nie
sugeruje że między Ry-dzem-Smigł- ym
i Piaseckim do-chodziło
do nieporozumień i_ że
Rydz-śmigł- y zmierzał ku temu
by się spod niepożądanej kura-teli
wyzwolić i odzyskać swo-bodę
działania Na razie jed-nak
zależał od człowieka któ- -
i-r- y dysponował pieniędzmi na
cele organizacyjne- - Co prawda
— pisze p Maxymowicz-Raczyń-sk- a
— Śmigły:
"Nie miał właściwie żadnych
potrzeb Przy sobie miał nie-wielką
ilość gotówki i nie
chciał na siebie nic wydawać
poza zakupem najpotrzebniej-szych
rzeczy- - () śmigły miał
tylko jedno ubranie starą zni-(Dokoncze-nie
na str 5)
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, May 16, 1972 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1972-05-16 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000906 |
Description
| Title | 000324 |
| OCR text | %t" ~vi -- - 'fj --J" -- rf "— ' -- sf H„ ff rt STR 2 "ZWIĄZKOWIEC" MAJ (Moy) wtorek 16 - 1972 NR 40 £=& "Związkowiec" (The Alliancer) A 1 1 1 IW ™ iSOlUSr ŁŁ Prlnted and Publlihed for every Tuesday and Frlday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED Offlclal Organ of The Pollsfa Alllance Frlendly Soelety of Cinida K J Mazurkiewicz Chilrman of the Board S Lasek Secretary CdUor-ln-Cble- f — B Heydenkora — Builneił Manager SubBcriptlon: In Cansda 110 CO per Manager S In other Countrlea 11100 claia mail reglstratlon number 1873 75 Quan St W Toronto 156 Ontario Tal 531-249- 1 531-249- 2 PRENUMERATA Roczni w Kanadzie $1000 III Zagranica — Roczna $1100 Półroczna $ 550 Półroczna $ 600 Kwartalna $ 350 Pojedynczy numer 15 Ryzykowna decyzja Podejmując swą decyzję zablokowania portów prezydent Nixon zdecydował się na ewentualne narażenie się na możliwość bezpośredniego starcia zbrojnego z ZSRR nie widział jednak innego wyj-ścia chcąc ratować swą mocno szwankującą dotychczaso-wą politykę odnośnie obszaru Indochin zagrożonych w co-raz to większym stopniu komunistyczną agresją Wydając rozkaz wprowadzenia w życie tej blokady dał on Moskwie do wyboru albo zaprzestać udzielania po-mocy Ilanoi albo zaryzykować otwarty zbrojny konflikt ze Stanami Zjednoczonymi Innego wyjścia z tej sytuacji nie ma i być nie może Nie ulega wątpliwości iz świat stanął w obliczu najbardziej poważnego kryzysu od paź-dziernika 1962 roku gdy prezydent John F Kennedy za-rządził blokadę Kuby i zmusił Moskwę do zaprzestania dostarczania na nią rakiet z nuklearnymi głowicami oraz instalowania tam dla nich wyrzutni Prszydent Nixon wydał ten rozkaz będąc przekonany iż podobnie jak było wówczas tak i obecnie ZSRR nie zaryzykuje otwartego starcia z potęgą militarną Stanów Zjednoczonych i nie zechce zerwać definitywnie zaawan-sowanych już rozmów z nimi na temat ograniczenia zbro-jeń a co za tym idzie zredukowania napięcia panującego pomiędzy Wschodem i Zachodem Niezależnie od podjęcia tego ryzyka prezydent Nixon naraził na niebezpieczeństwo swą politykę dojścia do bliż-szego porozumienia nie tylko z ZSRR ale również i z Chi-nami Pod dużym znakiem zapytania stanęła jego wizyta w Moskwie mająca nastąpić 22 maja Wiele wskazuje na to iż nie odbędzie się ona w najlepszym razie zostanie odroczona tu zaznaczyć iż pociągnięcia tego rodzaju po-przednik Nixona Lyndon Johnson odrzucał uważając je za zbyt ryzykowne A trzeba tu brać pod uwagę iż miał on do dyspozycji w Wietnamie 500000 żołnierzy podczas gdy Nixon posiada tam ich teraz mniej niż 67000 Mimo :o nie zawahał się on aż do tego stopnia rozszerzyć działa-nia oświadczając iz nie ma innego wyjścia jeżeli nie chce się oddać Płd Wietnamu Kambodży Laosu i następnie coraz to nowych obszarów azjatyckiego kontynentu we władzę komunistyczną gdy okazało się że siły płd wiet-namskie wbrew spodziewaniu i zapewnieniom nie są w stanie skutecznie przejąć na siebie ciężar prowadzenia wojny Jeżeli porówna się obecnie powstałą sytuację z tą ja-ka miała miejsce w okresie kryzysu kubańskiego stwier-dzić można iż różnica między nimi jest duża Obecna siła militarna ZSRR zwłaszcza biorąc uwagę jego mary-narkę wojenną jest niewspółmiernie większa niż była wów-czas Moskwa od długiego jużi stosunkowo czasu rozbudo-wuje w szybkim tempie swój potencjał morski w pierw-szym rzędzie jeżeli chodzi o okręty podwodne z napędem nuklearnym zdawszy całkowicie budowę statków handlo-wych państwom tzw satelickim przede wszystkim Polsce Ludowej Wszystkie stocznie sowieckie pracują pełną pa-rą nad wykonywaniem jednostek wojennych W zaistniałej obecnie sytuacji Moskwa szybko musi zająć jakieś stanowisko ponieważ minowanie portów płn wietnamskich jest już w pełnym toku Czy zdecyduje się ona na jakieś wystąpienie zbrojne które oznaczać będzie otwarty konflikt ze Stanami Zjednoczonymi? Odpowiedź na to przyniosą najbliższe już zapewne dni a keja amerykańska dotyka również i Chiny które jak wszystko na to wskazuje w znacznie szerszym stopniu pomagają Płn Wietnamowi niż ZSRR Jak więc Pekin za-reaguje na zapowiedź Waszyngtonu wzmożenia bombardo-wań przede wszystkim lądowej drogi dowozu sprzętu wio-dącej z Chin do Płn Wietnamu przez jego terytorium — też nic jeszcze nie wiadomo I na to odpowiedź przyjść musi lada chwila Nie jest przy tym wykluczone iż w związ-ku z tym nastąpić może jakiś kryzys i rozłam w przywódz-twie chińskiej partii komunistycznej i z tym także należy się liczyć t Jedno wydaje się pewne: ani Chiny ani ZSRR rywa-lizując ze sobą o uzyskanie przywództwa nad światowym ruchem komunistycznym z całą pewnością nie opuszczą całkowicie Płn Wietnamu Po prostu nie mogą sobie na to pozwolić nie chcąc w tymże ruchu "stracić twarzy" jak się to mówi Wszystko to jak również i reakcja innych państw na te decyzję prezydenta Nucona jest jeszcze zagadką Ale długo pozostawać nią nie będzie (r) Jan Niemczewski Śmierć Kilka czasopism polskich o-glos- iło w ostatnich latach róż-ne relacje o powrocie Edwar-da Rydza-śmigłeg- o w paździer-niku 1941 roku z Węgier do Polski Wspomnienia te doty-czą samej drogi łącznie z przej-ściem przez Tatry i kończą się na etapie krakowskim skąd śmigły — wedle jego własnych słów — podróż 'do Warszawy odbył w trzeciej klasie pocią-gu "między bańkami z mle kiem i piejącymi kogutami" Z dowiezieniem śmigłego do stolicy kończyła się rola prze-wodników Tutaj Wchodził on w podziemny świat konspiracji w której już sam chciał być kimś kta przewodzi Owo pod-ziemie polityczne i wojskowe ukształtowało się już jednak bez niego Niebawem więc do rozlicz-nych już istniejących organiza-cji podziemnych dodał jeszcze jedną: Obóz Polski Walczącej Ten ostatni rozdział życia Ed-warda Rydza-śmigłeg- o był bar-dzo krótki — trwał niespełna dwa miesiące Czy tylko dlate- - General — F Konopka — B Frikke yaar Second pod go próba stworzenia jeszcze jednego "obozu" politycznego nie dała realnego wyniku? Te kilka tygodnie w okupowanej Warszawie stanowi wciąż jesz-cze najmniej znany fragirent życia artysty-malarz- a którego los wyniósł do godności mar-szałka Polski Jeszcze żyją je-go współpracownicy jeszcze nie ukazało się w druku wiele wspomnień jeszcze nie ujaw-- niono wielu dokumentów i w gruncie rzeczy nie wiemy z ca-łą pewnością czy Rydz-śmigł- y wrócił do Polski i zaryzykował głową w poczuciu osobistej od-powiedzialności za klęskę wrze-śniową czy też w przekonaniu że nie ma sobie nić do wyrzu-cenia i wobec tego nie powi-nien ani sani się usuwać ani dać się usunąć w cień Kiedyś po wojnie brytyjskie radio BBC w audycji polskiej nadało wspomnienia p Buter (lewiczowej o pobycie Rydza- - śmigłego w okupowanej War-szawie Według tej relacji był on człowiekiem opętanym cho: I robliwą obsesją: z ciemnymi o- - Andrzej Brycht -- ' Pierwszy zapach Kanady świadom ości mieszkań-ców W wschodniej Euro-py a zwłaszcza Polaków po-jęcie "emigracja" (mam na myśli emigrację do Amery-ki Północnej) kojarzy się bez wątpienia z ogromnym zes-połem trudności niewygód i niedostatku jaki oczekuje przybysza na drugiej półku-li Ileż to makabrycznych opi-sów pierwszych dni na no-wej ziemi zawiera nasza (już historyczna) literatura! Wyrzucony spod pokładu ja-kiejś ohydnej śmierdzącej łajby tłumek głodnych i ob-dartych emigrantów stoi na obcym brzegu i rozgląda się wokół bezradnie wypatru-jąc pomocnej dłoni W kie-szeniach ani centa w gło-wach zamęt w rękach tobół :tarych szmat a koło nóg pę-tające się nieodzowne za-smarkane dzieci Zaś w pers-pektywie sto hektarów lasu który trzeba ściąć Kiedy się przypominają takie historyjki — oparte przecież na realiach — zim-ny dreszcz przebiega po grzbiecie obywatela współ czesnej Polski przyzwyczaj o-re- go do korzystania z pod-stawowych osiągnięć cywili-zacji choćby takich jak ła-zienka z gorąca wodą z sieci miejskiej winda czy — co-raz częściej — własny samo-chód Oczywiście wie się sporo o legendarnym poziomie ży-cia w dzisiejszej Ameryce Północnej ale co rozsądniej-s- i zadają sobie w duchu py-tanie: "czy nam gdybyśmy tam teraz pojechali również powodziło by się tak dobrze jdk tubylcom? Czy nie spot-kały by nas od samego po-czątku trudności na których pokonanie trzeba by zmarno-wać zbyt wiele cennych lat?" Albowiem w zakamarkach podświadomości tkwi pa-mięć szkolnych lektur dzia-łających cóż tu ukrywać od-straszająco Wiadomo pra-widłowość: co nas odstraszy w dzieciństwie tego w doj-rzałym wieku boimy się w dwójnasób (Należy sprawie-dliwie zauważyć że na nie-których tego rodzaju bodźce działają wręcz odwrotnie — zwłaszcza jeśli w zestawie ich młodzieńczych lektur przewagę nad Sienkiewiczem Konopnicką Orzeszkową etc mieli Cooper Curwood Bax-te- r May czy Brandt — ale to są w nowym mieszczaństwie polskim wyjątki) Niewątpliwie w odniesie-niu do Stanów Zjednoczo-nych tego rodzaju obawy (choć z innych powodów wy-nikające) mają pewne uza-sadnienie Już nie lektury pozytywistów działają tu od-pychająco (któż ich zresztą dziś czyta) lecz po prostu codzienne obcowanie z gaze-tą i dziennikiem telewizyj-nym To kraj nie na każdą psychikę i jego skompliko-- w ene problemy skutecznie maca wizję ziemskiego raju pielęgnowaną w umysłach prowincjonalnych europej-skich prostaczków Ale pomówmy o Kanadzie Co wie przeciętny Polak o tym olbrzymim kraju (jedna tylko prowincja Ontario jest dziesięć razy większa od kularami na oczach poruszał się po mieście zaczepiał nie-znanych ludzi i każdym kto chciał czy nie chciał natarczy-wie wszczynał płaczliwą rozmo-wę na temat swojej osoby — po to oczywiście by się w o- - czach wszystkich tych niezna-nych ludzi zrehabilitować Pew-nego dnia gospodyni mieszka-nia w którym się zatrzymał znalazła go leżącego na podło-dze — z kartką papieru w rę-ku Ową kartkę znalazł ukrytą w którejś z książek w bibliote ce domowej a zawierała ona tekst wiersza Hemara "Do ge nerała" Tego oskarżenia już nie zniósł cios okazał się za silny i — jak w starych powie-ściach — serce mu pękło Przejmującą relację p Buter-lewiczow- ej dziś już możemy między bajki włożyć Autorka tych ckliwych historyjek dopie-ro po śmierci Rydza-śmigłeg- o dowiedziała sie że był on w Warszawie a w opowiadaniach o jego maniackich próbach re- - habilitowania się w oraąch spo Rydza -- Śmigłego Polski)? Ba znów trzeba wrócić do lektur Przede wszystkim — i chy-ba wyłącznie bo to książka od bodaj czterdziestu lat nie-słychanie popularna — prze-ciętny Polak zna "Kanadę pachnącą żywicą" Arkadego Fiedlera Ten niezły utwór przygodowy ma się jednak iak do współczesnej Kanady jak (powiedzmy) dzieła Sien-kiewicza do współczesnej Polski Ale cóż poradzić "żywica" pokutuje w świa-domości rodaków lepi się jak żywica z Belgii pisałem do przyjaciół w Polsce że zamierzam osiedlić się w Ka-nadzie w odpowiedzi otrzy-małem pełne niepokoju lis-ty: "a cóż ty będziesz robił na tym kulturalnym margi-nesie świata wśród Indian i bardzo gęstych drzew?" Nie przesadzam w takim właśnie pytaniu dadzą się zmieścić dyktowane konwen-cją obawy bardzo kultural-nych znajomych z kraju Rozważałem sobie o tym wszystkim w Europie śmiesz-nie bo śmieszne było zdu-mienie moich przyjaciół A teraz kiedy tu jestem my-ślę z politowaniem: jak ma-i- o wiecie o Kanadzie moi drodzy! Wam się naprawdę nadal jeszcze wydaje że re-alną perspektywą dla wscho-dniego Europejczyka jest tu wyłącznie karczowanie lasów i permanentna wojenka z wilkami? Rzeczywistość wygląda ina-czej Kanada jest krajem — je-dynym na świecie — który zapewnia imigrantowi wprost idealne warunki dla rozpo-częcia nowego życia Popatrzmy jak to wygląda od strony technicznej Podróż z Europy odbywa się luksusowym Boeingiem Karmią przyzwoicie wyświe-tlają filmy nadają muzycz-kę Po kilku godzinach lądu-je się w Montrealu Tu szyb-ko i sprawnie zespół urzędni ków dokonuje formalności i przyjęcia imigranta na kana- - dyjskiejv ziemi Urocze i bardzo uprzejme panie ob-sługują przybyszów przeważ-nie nie znających angielskie-go w ich mowie ojczystej je-dna z urzędniczek władała serbskim druga rosyjskim inna włoskim słyszałem też hiszpański niemiecki wę-gierski Tam na montrealskim lot-nisku otrzymaliśmy niewiel-kie karteczki które od tej chwili są już naszymi "dowo-dami osobistymi" — nie ist-nieje już potem konieczność żadnego meldowania się na policji żadnego wyrabiania jakichś papierów wypełnia-nia tasiemcowych ankiet czekania na korytarzach sta-wania przed biurkami jak to jest przyjęte w Europie Do-staliśmy' pieniądze na życie bilety do Toronto i po kilku-godzinnej podróży wygodnym pociągiem wysiedliśmy w miejscu przeznaczenia Oczekiwano nas na dwor-cu Powieziono taksówkami do hotelu gdzie bezpłatnie — otrzymując pieniądze na życie — przemieszkaliśmy trzy dni W tym czasie każdy z przybyłych kierując się łeczeństwa nie ma ani słowa prawdy Otóż w kwartalniku pt "Dzie-je Najnowsze" ukazało się wspomnienie p Jadwigi Maxy-mowicz-Raczyńsk- iej pt "Ed-ward Rydz-śmigł- y w Warsza-wie- " Autorka znała go z okre-su działalności w Polskiej Or-ganizacji Wojskowej (POW) w latach I wojny światowej Dc tej właśnie znajomości na-wiązał Rydz-śmigł- y po powro cie do Warszawy gdzie w jak-że odmienionej sytuacji znalazł rc w warunkach arcytrudnych Zrazu mieszkał w pokoju sier-żanta Jasińskiego na tyłach składu mebli przy ul Marszał kowskiej 53 Tam właśnie opie-kujący się Śmigłym płk Mar-cin Zalewski pod koniec paź dziernika zaaranżował jego spotkanie z autorką omawia nych tu wspomnień Nie_ tr4ud„-n- o sie domyślić o co Hu chor dziło oddajmy jednak głos p Masymowicz-Raczyńskie- j : "Udałam się do wskazanej kamienicy przeszłam przez ciemne podwórze i znalazłam się na pierwszym albo na dru-gim piętrze niechlujnej oficy-ny Kiedy zapukałam plk-Za-tews- ki otworzył mi drzwi 'wej-ściowe wprowadził do dużego prawię p'ustego poxłosjuśti?i wskazówkami urzędników Manpower Division znalazł sobie mieszkanie na okres najbliższych paru miesięcy Manpower Division pokry-wa koszt czynszu ponadto co tydzień daje pieniądze na utrzymanie Jeśli ktoś zna angielski i ma określony za-wód to natychmiast szuka s'ę dla niego pracy Ci którzy nie znają języ-ka kierowani są na kurs I to właśnie jest coś zupełnie zaskakującego co nie istnie-je w żadnym innym kraju na świecie: kurs trwa pół roku po sześć godzin dziennie (jest to poważna praca a nie zbijanie bąków) i nie tylko nic nie kosztuje ale jeszcze przez cały ten czas Manpo-wer Division daje imigran-towi pieniądze na utrzyma-nie w ilości większej niż w okresie oczekiwania na kurs —a więc przybysz może bez najmniejszych trosk poświę-cić się wyłącznie nauce ję-zyka! Ale to nie koniec Istnieją dziesiątki rozmaitych kursów zawodowych i ci którzy żad-ntg- o zawodu nie mają lub chcą się przekwalifikować zaraz po kursie językowym nogą rozpocząć naukę zawo-du i wtedy również otrzy-mują pomoc finansową Spot-kałem takiego który szczyci się rekordem: już drugi rok buszuje po kursach kolek-cjonując dyplomy i żyjąc wy-łącznie ze stypendiów Nikt się tu na to nie oburza: Ka-nadyjczycy wychodzą z zało-żenia że im ktoś więcej u-m- ie tym więcej jest wart Opierając się na własnych oraz wielu wcześniej przybyłych osób muszę podkreślić nie tylko niesłychaną sprawność i uprzejmość wszystkich którzy nasze sprawy z urzę-du załatwiali ale też ich o-sobi- sty ciepły stosunek do przybyszów Nie dano niko-mu ani razu odczuć że jest "rouy" "obcy" — w niedo-brym znaczeniu tych pojęć Tego rodzaju różnicowanie ludzi po prostu w Kanadzie nie istnieje bo istnieć nie może Od momentu wylądo-wania każdy czuje się tu u siebie Kanada to miliony ludzi którzy przybyli i milio-ny tych którzy przybędą Wszyscy są w ruchu wszys-cy równi w blokach starto-wych naładowani energią nie ma miejsca dla szowiniz-nó- w ponieważ nie ma zasta-rzałych pretensji i krzywd — te zostały w Europie Kanada nie powtarza błę du Stanów Zjednoczonych: nie sprowadza niewolników A byłoby jeszcze skąd ich biać lub też stwarzać na miejscu jak to się robi w Europie i wszędzie tam gdzie pojęcie "demokracja" jest tylko abstrakcją ze słownika wyrazów obcych Nie Kana-da sprowadza ludzi i — jeżeli dotąd byli pariasami tn czyni z nich obywate-li To państwo liczy dopiero sto pięć lat — jesteśmy tu u kolebki jego historii jego kultury i losu Miliony ludzi z rozmaitych zatęchłych ką-tów świata różne języki tra-dycje obyczaje — wszystko szedł Za stołem siedział star-- 1 szy siwy chudy wąsaty pan w okularach Miał na sobie sza-re sportowe dość sfatygowane ubranie Ktoś obcy nieznajo-my" Gdy wstał i uśmiechnął się poznałam śmigłego Byłam wstrząśnięta zmianą jego- - twa-rzy Nie dlatego że okulary że wąsy że włosy z niewielką łysiną na tyle głowy Była to twarz starego człowieka który cierpiał który przeżył jakiś po-tworny cios "Po dłuższej rozmowie zapy-tałam gdzie ma zamiar się ulo kować "— Na razie nie mam inne go mieszkania" 3 listopada 1941 roku śmig ły po zapadnięciu zmroku przy-szedł do mieszkania p Maxy-mbwicz-Raczyńsk- iej która po kobiecemu rozumowała że "zmoraowanemu i steranemu człowiekowi trzeba ciszy spo-koju domowego jedzenia jed-nym' słowem wypoczynku" Wszystko to śmigły w nowym mieszkaniu znalazł Pozostał w nim do końca życia aż do chwili gdy wyniesiono go z nie-go w trumnie Ani razu przez ten czas nie wyszedł na ulicę Nie oznacza to jednak żeby żyt w absolutnym odosobnie-niu Przeciwnie przyjmował to miesza się fermentuje i klaruje na olbrzymich prze-strzeniach tego kraju dzia-łając w rosnącym nieustan-nie już potężnym mechaniz-mie gospodarczym stwarza-jąc nową jakość w każdej dziedzinie życia jakość o której mogą tylko marzyć miliony nieszczęśliwców w starej zagraconej Europie weniejącej trupem arystokra-ty — odrodzonego jak prze-kleństwo w postaci wschod-niego urzędasa Czym więc od początku pachnie Karadu Właśnie Czym jeśli nie kulturą Tą najprawdziwszą z praw-dziwych z dużej litery pisa-na potrzebną ludziom jak powietrze która oznacza nic innego jak tylko swobodę człowieka służebną funkcję vładz państwowych wobec jednostki absolutną wolność myśli słowa wyznania i dzia-łania? Pierwszy haust tutejszego powietrza Pierwszy zapach Kanady Co będzie dalej zo-b-iczy- my Oddychać przecież trzeba stale WAŻNE I ZAMIAST MEzA — DZIURA Roger Burine doradca po-datkowy z Londynu ważący ponad 240 funtów miał szczęście w nieszczęściu W czasie tańca 10 jednym z lo-kali zarwała się pod nim szklana podłoga Piętro niżej jednak obchodzili swą uro-czystość pracownicy pogoto-wia Zapytana o wrażenia żona powiedziała: "W pewnej chwili usłyszałam trzask i za-miast męża zobaczyłam dziu-rę w podłodze" ŁAŹNIE DLA SAMOLOTÓW Okazało się że czysty sa molot lata lepiej Badania w tej dziedzinie przeprowadzili inżynierowie fiancuskiego to-warzystwa lotniczego Air France Cienka luarstwa bru-du na powierzchni skrzydeł i kadłuba poważnie reduku-je opłyioowość i zwiększa zu-życie paliioa Obliczono że na trasie Paryż — Nowy Jork brud pożera aż póltotej tony paliwa Francuskie to-warzystwo postanowiło więc zbudować na lotniskach łaź-nie dla swych samolotów ZMIANA WAŻNOŚCI Według badań francuskie-go naukowca z zakresu pra-soznawst- wa najczęstszym sło-ioe- m używanym w gazetach była w 1970 roku miłość ko-bieta moda i serce Nato-miast w 1971 r miłość spad-ła na 9 pozycję zaś na pierw-sze miejsce wysunęło się sło-wo sex Kolejne miejsce za-jęły słowa: wojna księżyc narkotyk atom i polityka MAJĄ NADZIEJĘ Uczeni sądzą że na innych planetach mogą występować bogate złoża minerałów i in-nych cennych kopalin rzad-kich w warunkach ziemskich gości a można przyjąć że byli to jego współpracownicy Na ten temat jednak autorka wspomnień ma niewiele do po-wiedzenia — do tych spraw nie miała dostępu a niektóre jej sugestie nacechowane dużą naiwnością — wskazują że w prowadzonych z nią długich rozmowach śmigły nigdy nie przekraczał pewnych granic konspiracji choć rozmowy te były bardzo serdeczne Pani Maxymowicz-Raczyńslc- a zrazu podzielała powszechną niechęć społeczeństwa polskie-go do Rydza-śmigłeg- o jednak-że bliższe obcowanie z człowie-kiem który poniósł klęskę wzbudziło w niej współczucie które przemieniło się w ser-deczną życzliwość "Chcąc oszczędzać marszałka — cisze autorka — nie mówi-łam mu o nieprzychylnych' na-strojach społeczeństwa w sto sunku do niego Zrobili to in-ni Pamiętam jak po drugiej wizjcie Hempla przyszedł do mego pokoju opadł ciężko na fotel i powiedział: "Życie mi obrzydło słońce mi obrzydło czuję się jak w beczce nabitej gwoździami" To był' jeden je-dyny raz kiedy- - widziałam marszałka załamanego" Bo' w ogóle "Śmigły był niezwykle Wieści ż Polski Opiacowane na poarfaiuic piały hajoiuej CZEKAJĄ JUŻ KILKA LAT Według orientacyjnych o-blic- zeń obecnie w kraju po-nad pół miliona osób chciało-by posiadać telefon w domu Na listach oczekujących znaj- - auje sie ok 300 tys nazwisk potencjalnych abonentów Niektórzy oczekują na założe-nie aparatu po kilka lat W bieżącym pięcioleciu łą cznościowcy — min dzięki przejęciu przez Ministerstwo Łączności produkcji wielu u-rząd- zeń telekomunikacyjnych — będą w stanie zainstalować ok 378 tys aparatów Juz w br przybyć ma ok 59 tys tbonentów Większy "zastrzyk" telefo-nów to jednak przede wszy-stkim kwestia doprowadzenia kabli rozbudowa cential itd Spodziewać się można że do-piero od roku 1973 zacznie sie odczuwać pozytywne skut-ki wielu daleko juz zaawan-sowanych inwestycji KRET WYKOPAŁ SKARB W Wierzchowiskach (pow Janów Lubelski) kret wyrzu-cił wraz z ziemią na powierz-chnię skarb składający się ze srebrnych monet z czasów NIEWAŻNE Zasoby te będzie można zba-dać i ocenić dzięki przy-rządo- wi skonstruoioanemu przez inżyniera Majsowa U-mieszcz- ony na sztucznym sa-telicie aparat rejestruje do-kładnie siłę ciężkości na ba-danej planecie Analizując o-trzym- ane informacje uczeni będą mobili wyciągnąć wnio-ski o występowaniu w głębi planety pokładów rud zaso-bói- o mineralnych itp WYPRAWA PO NARZECZONE Absolutny brak dziewcząt chętnych do poślubienia chłopskich synów w północ-vijc- h Włoszech zmusza mło-dych rolników do poszukiwa- - nia towarzyszek życia na po-łudniu tego kraju Grupa za-lotników zapowiedziała wy-jazd do rejonu Ciociara na południe od Rzymu by tam zorganizować przegląd narze-czonych Rejon ten słynie z pięknych dziewcząt Stamtąd pochodzi Giną Lollobrigida Grupa udaje się na polóio żon traktorem CENNY SZMARAGD Olbrzymi szmaragd drugi co do wielkości na świecie wagi 138 karatów został wy-słany z Australii na wysta-wę do Los Angeles N Jor-ku i Londynu Szmaragd nazwany "Mary B" został znaleziony przed miesiącem w kopalni koło Perth Został on ubezpieczo-ny na $30000 ale fachowcy spodziewają się że wkrótce osiągnie on wartość $1000-00- 0 Największy szmaragd na świecie wagi 156 karatów znaleziony w Płd Ameryce znajduje się w posiadaniu pewnego księcia brytyjskie-go opanowany na zewnątrz pogod-ny miał duże poczucie humo-ru Jego spokój oddziaływał na otoczenie Był też wyjątko wo miły kulturalny nie spra-wiał najmniejszego kłopotu" A sprawy publiczne? W relacji autorki śmigły całkowicie pogodził się z nową sytuacją polityczną w życiu polskim Chciał spotkać się z komendantem Związku Walki Zbrojnej (później AK) — gen Stefanem Grot-Rowecki- m P Maxymowicz-Raczyńsk- a pisze: "Zamiarem Śmigłego było również nawiązanie kontaktu z gen Sikorskim Marszałek w pełni uznawał Sikorskiego ja-ko Naczelnego Wodza jak rów- - nięi-- Grota uważał bez zastrze żeń za wodza armii podziem-- nej mając zamiar siebie i OPW oddać pod ich rozkazy Innego zdania był Piasecki i właśnie na tym t'2f dochodziło między nimi do starć Odnosiłam "wra-żanie że marszałek myślał prze-de wszystkim o Polsce a dla siebie chpiał rehabilitacji Je-go zdaniem wszelka niezgoda w ruchu podziemnym byłaby akcją zbrodniczą i' szkodziłaby interesom kraju" N Jak wiadomo inicjatorem i organizatorem przyjazdu śmig-łego do kraju był jego bliski Zygmunta III Wazy Monety przekazano do muzeum w Lu-blinie Wśród przekazanych monet są min orty koronne (monę-- t srebrne z XVI-XVI- I w war-tości v4 dukata) gdańskie pół-toraki koronne i elbląskie a także grosze litewskie PRL BUDUJE W LIBII 600 farm wraz ze zbiorni-kami wodnymi i cala siecią dióg wybudują polskie przed-siębiorstwa w Libii Jest to dalszy ciąg zdobywania rynku budowlanego w tym kiaju za-początkowanego budowa 540 domów Kontrakt ten zawarto 7 odpowiednimi firmami libij-skimi PRZEROST BIUROKRACJI Warszawa jest miastem u-rzędnik- ów i w pewnym stop niu odzwierciedla gigantyczna rozbudowę biurokracji We-dług spisu ludności z roku 1970 Warszawa liczyła 1303-mieszkańcó- w Z liczby tej 668000 pracuje zawodowo przy czym 95Cr w instytucjach państwowych a z lego ponad 365000 — to urzę-dnicy a niespełna 300000 — robotnicy SKUTKI NIEDBALSTWA W pierwszej dekadzie kwie-tnia wybuchł groźny pożar w Zakładach Celulozowo-Papier-niczyc- h w Świeciu n Wisłą Spłonęły wtedy częściowo magazyny makulatury prze-lobow- ej kombinatu Dzięki ofiarnej ri ratowniczej wielu oć '- - lów straży pożar-nej ogień nie wyrządził więk-szych strat Za niedopełnienie obowiąz-ków służbowych i brak właś-ciwego nadzoru nad mieniem społecznym zwolnieni zostali ze swych stanowisk: zastępca dyrektora do spraw obrotu to-warowego zakładów w świe-ciu oraz kierownik wydziału transportu drogowego kombi-natu NOWOCZESNA SIŁOWNIA Nad Wisłą wybudowana zo-stanie nowoczesna siłownia elektryczna Zlokalizowana ona będzie prawdopodobnie we wsi Zawady w pobliżu Po-łańca miasteczka znanego z ogłoszenia przez Tadeusza Ko-ściuszkę słynnego Uniwersału Połanieckiego ZNÓW STATKI DLA ZSRR Podpisano kontrakt z ZSRR na budowę trzech masowców po 105 tys DWT Zamówienie to zrealizuje w latach 1974 — 75 Stocznia Gdyńska Będą one największymi statkami budowanymi w pol-skich stoczniach WYBITNIE ZASŁUŻONY Prasa PRL wiele rozgłosu nadała obchodowi 80 rocznicy urodzin Bolesława Bieruta Uroczystości odbyły się przy grobie-mauzoleu- m Bieruta na Powązkach Wieńce w imieniu partii składał sekretarz KC Łukaszewicz członek sekreta-riatu KC zandarowski szef komisji kontroli partyjnej Mi-siasz- ek i inni "Trybuna Ludu" złożyła hołd Bierutowi który jak się okazuje był "wybitnym i kon-sekwentnym realizatorem PPRowskiej koncepcji polity-cznej społecznej i wybitnym współbudowniczym Polski Lu-dowej" współpracownik — Julian Pia-secki jeden z głównych twór-ców Obozu Polski Walczącej który był kontynuacją przed-wojennego OZON-- u czyli Obo-zu Zjednoczenia Narodowego Fiasecki był przekonany że po wojnie będzie można przywró-cić w kraju system sprzed ka-tastrofy i właśnie w tym celu sprowadził śmigłego do Polski Taką rolę oczywiście trudno było pogodzić z postawą czło-wieka całkowicie podporządko-wanego emigracyjnemu rządo-wi Sikorskiego i Delegaturze Rządu na Kraj Dlatego p Ma-xymowicz-Raczy-ńska wielokrot-nie sugeruje że między Ry-dzem-Smigł- ym i Piaseckim do-chodziło do nieporozumień i_ że Rydz-śmigł- y zmierzał ku temu by się spod niepożądanej kura-teli wyzwolić i odzyskać swo-bodę działania Na razie jed-nak zależał od człowieka któ- - i-r- y dysponował pieniędzmi na cele organizacyjne- - Co prawda — pisze p Maxymowicz-Raczyń-sk- a — Śmigły: "Nie miał właściwie żadnych potrzeb Przy sobie miał nie-wielką ilość gotówki i nie chciał na siebie nic wydawać poza zakupem najpotrzebniej-szych rzeczy- - () śmigły miał tylko jedno ubranie starą zni-(Dokoncze-nie na str 5) |
Tags
Comments
Post a Comment for 000324
