000264 |
Previous | 24 of 32 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
N
tfH'
-r- --"j a® "Cf
"ZWIĄZKOWIEC" KWIECIEŃ (April)"2- 0- 1973 NR 303T ZztCeJ:
t
1 I
I
i
i
i
i
"
i ' -{-
' I Vi ' 7 V -" UJ ""'
t
1
-
)
U$$5&&
Życzenia z Montreal
Serdeczne życzenia zdrowych i pogodnych
ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
) "SMACZNEGO JAJKA" )
wszystkim Klientom Przyjaciołom oraz całej
Polonii Montrealskiej składa
M KUBACKI
Właściciel Biura Podróży
CANMAR
TBAVEL SERV!0E
i autoryzowanego Dealera PEKAO
biura wysyłkowego paczek i przekazów
pieniężnych do Polski
1410 Stanicy St Room 411
Montreal 110 Que — Tel 288-509- 1
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy swoim Klientom i Przyjaciołom
Dr M H Goldstein OD
Dr S J Goldstein GD
Optomełrisłs — Optometristes
Optycy
HOTEL LAURENTIEN
1110 Peel Street Montreal 101 Que
Tel 866-596- 2 Lo 518
'mfc 886-60- 17 SERDECZNE ŻYCZENIA WESOŁEGO ALLELUJA
życzy swoim Klientom i całej Polonii
GR0CERY & DELICATESSEN
B SIOK właśc
Na składzie zawsze świeże wędliny
pieczywo i wszystkie towary groceryjne
3436 Dandurand St Montreal PQ
Tel 725-066- 6
w w w w w w w
' -- ł a - " ą ifc
- — — —
I
-- --- - --- " 'S- -' y- - '1 ąvvw%- - 9mw% wwwj
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
'SYRENKA' Paslry & Delicałessen
lAUtUbZ LEOKADIA MITROWSCY właśc M
Wvnipk tnrtńw riistfL- - nnn-zL-ńu- r "lit"" wV WHW jflłbllIWHi Ifei
Dostarczamy do sklepów i domów
4371 Belanger St E — Montreal PO
Tle_li M1 iinucjA'ł
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy całej Polonii
K RUMIŃSKI
Plumbing and Heating
Wykonuje wszelkie prace plomberskie solidnie
tanio fachowo
2312 Harvard Ave Tel 489-616- 6 V
Montreal Que F
WESOŁEGO ALLELUJA
ŻYCZY SWYM KLIENTOM CAŁEJ POLONU
ELEONORA HENRYK RZEMIEŃ
właściciele
j METRO TRAYEL AGENCY
Załatwienie Waszei podroży do Polski
w bieżącym roku zgłoście się do nas
po najniższe możliwie ceny J 5921 Rue Laurcndeau St
V VI
i
-- -" -- -- --- -- ------J----- -----J-- -- ---
1
I
Montreal 205 PQ — (514) 766-421- 8
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy całej Polonii
FELIX MEAT MARKET
FELIKS Mlć właśc
Wędliny własnego wyrobu i artykuły spożywcze
Na składzie piwo — Dostarczamy do domów
1903 Jolicoeur St — Tel 766-209- 4
Montreal PQ
m Mim m r
T
r
i
r)
I V
—
-- J —
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy swoim Klientom i całej Polonii
REGENT PHOTO STUDEO
POLSKI ZAKŁAD FOTOGRAFICZNY
Właśc JAN NORMAN '
Albumy ślubne w pełnych kolorach Portrety
olejne Pozy dziecięce Kopie ze starych zdjęć
FACHOWA POLSKA OBSŁUGA
5585 Park Ave — Tel 272-643- 3
Res 733-498- 6 em
lv Wesołcao Allcluia
dla wszystkich Przyjaciół i całej Polonii
życzą
L THERIAULT INC
DOM POGRZEBOWY
Rzetelna i grzeczna obsługa w potrzebie
510 Avcnue de 1'Eglisc — Verdim
Tel 769-386- 7
ft 1270 Laprairie
(Point Charles)
CltS5'?
Al- -
— Montreal
Tel 937-775- 5
Roman Podlesiński
ludzka zawsze
skrupulatnie odnotowywa
ła zmiany pór roku Im bardziej j człowiek czuł się uzależniony od1
przyrody i jej niepojętych aj
wszechmocnych sił tym dobit-- i
riej starał się objawiać że1
zmiany te dostrzega Wiązało sie
to oczywiście z wiarą ze wszst-- j
kie przemiany w przyrodzie do-konują
się z woi bogów Roz-gniewanie
ich mogło pociągnąć
za sobą fatalne skutki: brak zie-lonej
trawy dla bydła w marz-nięcie
lub wymoknięcie ozimin
opóźnienie siewu a więc i zbio
iu zbóż jarych itp Przekupie-nie
bogów hojnymi darami mo-gło
oczjwiście wywołać skutki
wręcz przeciwne Z prostej kal-kulacji
wjmkalo ze lepiej nie
zadzierać z potężnymi władca-mi
U licznych ludów rozwinął się
także kult zmarłych przodków
I ich również posądzano o wy-wieranie
wpływu na losy żyją
cych następców Dlatego zwy-czaj
każe na przełomie zimy i
wiosny odwiedzać cmentarze
składać dary Kiedyś były to być
lioze zwierzęta ofiarne dziś na
Kurpiach wypieka się w okre-sie
przed Wielkanocą różne
zwierzątka z ciasta Ongiś skła-dano
je zapewne na grobach
przodków zamiast prawdziwych
zwierząt zwłaszcza po wprowa-dzeniu
na nasze ziemie chrze-ścijaństwa
dziś po prostu zja-dają
je dzieciaki
Podobnie było z pisankami
kraszankami malowankami czy
jak tam jeszcze w rożnych
wsiach i regionach nazywają u-gotow- ane
jaja ozdobione różny-mi
deseniami Jajko jako sym-bol
życia odgrywało w magii iu-dow- ej
bardzo ważną rolę już
choćby dlatego że było spraw
wręcz niepojętą w jaki sposób
z tego na pozór martwego two-ru
wylęga się żywe kurczę
Zresztą wszystkim potrawom
wielkanocnym przypisywano ma-giczną
moc Stanisław Dwora
kowski w swojej pracy '"Kuitu-r- a
społeczna ludu wiejskiego na
Mazowszu nad Narwią" stwier-dza
(powołując się zresztą iow-nie- ż
na etnograficzne badann
St Poniatowskiego) ze magicz-ne
własności obrzędowego jadła
wynikały z jego kontaktu c
zmarłymi podczas uczty zadusz-kowej
odprawianej także wios-ną
Stąd tak wielostronne ich
Ma Kurpiach prawic cały
Wielki Tydzień poświęcony
jest na mycie statków mebli
oraz bielenie i szorowanie
Przy grobach w kościołach
stoi straż t zwana "Turka-mi")
ubrana w stroje rzym-skie
kaski wykonane z tek-tury
oklejonej złotym lub
srebrnym papierem W rę-kach
trzymają miecze piki i
halabardy Ta sama straż pil-nuje
porządku w czasie rezu-rekcji
Święcone na które
składają się: krąg kiełbasy
jaja na twardo przybrane zie-lenią
z borówek ser chrzan
i placek — gromadzone jest
przez kilkanaście rodzin w
jednej chacie Ksiądz zajeż-dża
w umówione miejsce i
dopełnia obrządku święcenia
darów Bożych
Podczas Rezurekcji coraz
rzadziej już odbywa się gwał-towna
strzelanina pizy koś-ciołach
z wszelkiego rodzaju
broni palnej Strzelano też ze
starych nioździeży wiwato-wych
przechowywanych w
tym celu w kościele Po Re-zurekcji
rodziny życzą sobie
wzajemnie wszystkiego dob-rego
i dzielą się święconym
jajkiem Następnie — jeśli
dopisze pogoda — młodzież
udaje sie do lasu na sasan-ki
lub oblega huśtawki bu-dowane
przed Wielkanocą w
każdej niemal wsi W drugi
dzień świąt młodzież oblewa
się nawzajem wodą z butelek
kwart i ręcznych drewnia-nych
sikawek Dziewczęta
zaś i nawet starsze kobiety w
tym dniu schodzą się na pisa-nie
i farbowanie jaj zwanych
na Kurpiach piskami Nie-które
pisanki lub skrobanki
(drapane nożem) są b arty-stycznie
wykonane Dziś zwy-czaj
ten zanika
Ciekawym jednak zwycza-jem
o którym warto wspom-nieć
jest w powiatach: biało
stockim łapskim monieckim
sokolskim dąbrowskim —
pieśń śpiewana podczas świąt
zwana "konopielką" Kono-picl- ki
(jest ich ok 20) śpie-wa
młodzież męska przy a-kompania-mencie
harmonii
skrzypiec czy ustnej harmo-nijki
Kawalerowie po od-śpiewaniu
pieśni wielkanoc-nej
i wybranej konopiełki
otrzymują od gospodarzy da
radycja i współczesność
:astosowanic w zapobieganiu
nieszczęściom chorobom i pi?
gom które dokuczają rolnikom
Etnograf ten odnotował ie
do niedawna na Mazowszu nad-narevski- m
skorupki poŚAięco
nych jaj rozrzucano po kątach
domu by zabezpieczyć się przed
robactwem szczurami i mysza-mi
Nawet wodą w której te ja-ja
gotowano podlewano progi
obór lub podwaliny by w ten
sposób zabezpieczyć sę przed
czarownicami Tłuszcz z szynki
wielkanocnej ponoć znakomicie
niszczy oset jeśli posmarowało
się nim pług przed pierwsza
wiosenną orką Kość z tejże
szynki wetknięta między krok-wie
chroniła pized piorunami u
gdy się ją dało psu zabezpie-czała
go przed wścieklizną My-szom
jeśli się najadły reszte
święconego przestawały rosnąć
zęby
Są to oczywiście zabobony
nowszej daty ale ich związki z
pierwotnymi wierzeniami na-szych
przodków wydają się nie-wątpliwie
Dowodzą tego liczno
przekazy źródłowe które mówią
o tym w jaki sposób usiłowano
po wprowadzeniu chrześcijań-stwa
na nasze ziemie zwalczać
stare zwyczaje lub nadać im no
wą treść Usiłowano także nie-kiedy
w dość karkołomny spo-sób
ustalić ich pochodzenie
Słynny z swych lapsusów Be-nedykt
Chmielowski w "No-wych
Atenach" wywodzi np
śmigus dyngus od Wandy co
to się utopiła w Wiś'e bo nie
chciała Niemca Twierdzi mia-nowicie
że "damy jej froncy-mer- u
tj fraucymeru za panią
żałujcie wodą się polewały cc
rok stąd w Polszczę zwyczaj po
lewania się na Wielkanoc wnie-siony"
Pomijając ten pseudo
patriotyczny wywód przypom-nijmy
że woda miała prec'cż
także moc magiczna Wierzono
że podobnie jak zmywa wszelki
brud z ciała tak zmyje pozosta
łości złej zimy skutki działania
bogów ciemności i tym samym
uczyni człowieka bardziej po-datnym
na błogosławione dzia-łanie
słońca
wierzenia z epoki przed-chrześcijańskiej
Te mają od-legły
związek ze śmigusem-dyn-guse- m
w wykonaniu staropol-skim
który tak opisuje znako-mity
znawca ówczesnych obycza-jów
imć Jędrzej Kitów icz:
W ii po wotoczebnem
ry zwane "wołokacami" (jaj-ka
wędliny pieniądze koła-cze
papieiosy) We wschod-niej
części województwa bia-łostockiego
zwyczaj ten o-kre- śla
się "iść po wołoczeb-nem- "
W drugi dzień świąt
w największym pomieszcze-niu
wsi urządza się zabawę
na której częstuje się "wo- -
KOGUTEK
Zwyczaj len można dziś zo-baczyć
na scenie w wykona-niu
zespołów ludowych Daw-niej
znany był na Mazowszu
i w innych regionach
Przed chatami błyszczący-mi
czystością bo wszystkie
przed Wielkanocą były bielo-ne
zbielali się parobczaki z
kogutkiem Robiono go róż-nie
Pospolice brało się pu
sta dynię i przystroiwszy ja
w kapłonie 'piorą na kształt
koguta z grzebykiem z czer-wonego
sukna mocowało sie
ja na deszczułce W Czerkie-skie- m
pod Warszawą kogut-ka
robiło się z ciasta na któ-re
naklejało się pióra kogu-cie
Tego kogutka z ciasta
jeden z gospodarzy przecho-wywał
przez cały rok — do
roku następnego Ten kto
chciał z kogutkiem chodzić
musiał go wykupić z zacho-wania
Nowy robiono tylko w
razie zniszczenia starego
Obtaczanie kogutka rozpo-czynano
od najbogatszych
gospodarzy we wsi a potem
kolejno chodzono po wszyst-kich
zagrodach
Przed każdą chatą śpie-wem
i przygrywaniem na pi-szczałce
domawiano się o da-tek
pieniężny lub o podaru-nek
zwany wówczas dyngus
Przybywszy pod dom gos-podarza
rozpoczynał się
śpiew:
"Przyszliśmy tu po dyngusie
zaśpiewamy o Jezusie
zaśpiewamy o Jezusie
o Jezusie o Chiystusie"
Pieśń była długa i mówiła
o śmierci Chrystusa na krzy-żu
słowami:
"Prziibijali go trzema
goździkami
ciekła krew święta trzema
promykami"
a dalej o Jego chwalebnym
"Gdy się rozswawoliła kompa-nia
panowie i dworzanie panie
panny nie czekając dnia swego
lali jedni drugich wszelkimi
statkami jakich dopaść mogli
hajducy i lokaje donosili cebra-mi
wody a kompania dystyngo-wana
czerpiąc od nich goniła
się i oblewała od stóp do głów
tak iż wszyscy zmoczeni byli
jakby wyszli z jakiego potoku
Stoły stołki kanapy krzesła
łóżka wszystko to było zmoczo-ne
a podłogi jak stawy wodą
zalane Największa była roz-kosz
przy dybać jaką damę w
łóżku to już ta nieboga musia
ła pływać w wodzie między po
duszkami i pierzynami jak mię-dzy
bałwanami przytrzymana
albowiem od siinych mężczyzn
nie mogła się wyrwać z tego po
toku którego unikając miały
pamięci damy w ten dzień wsta-wać
jak najraniej albo też do-brze
zatarasować pokoje sypial-ne"
Do dziś 7achowały się kra-szanki
i pisanki którym jednak
nie przypisujemy już magiczne-go
znaczenia choć chętnie je
kupujemy stanowią bowiem
nieraz prawdziwe aicydzieła
sztuki ludowej Natomiast chy-ba
już całkowicie zanikł zwy
czaj zwany niegdyś na północ-nym
Mazowszu i Podlasiu "wo-łoczebny- m"
lub "włóczebnym"
Polegał on na tym ze w okresie
Wielkanocy chłopcy wędrowali
od domu do domu śpiewając
różne pieśni (w tym tzw "Ko-nopielki- ")
a w zamian za to o-tr- zy
mywali w prezencie jaja
Niekiedy w tym pochodzie towa-rzyszyła
im kukła która była
chyba jakąś daleką reminiscen-cją
"Marzanny" czyli złej zimy
topionej w innych regionach
kraju Czasem chodzono też z
"gaikiem" lub "maikiem" —
symbolem wiosny
Dziś ten zwyczaj zanikł nie-mal
całkowicie głównie chyba
dlatego że miał w sobie jednak
coś z żebractwa Tak przynaj
mniej odczuło to młode pokole-nie
Nie ma też karczmarzy któ
rzy kiedyś zebrane przez mło-dzież
dary chętnie wymieniali
na wódkę
Tu i ówdzie zachował się zwy-c?- aj
urządzania huśtawek bar-dzo
niegdyś tępiony przez pro
boszczów Ludność pytana przez
etnografów o powód budowania
łoczebnem" lub rozdziela się
je bez zabawy
Na graniczących z Podlas-kiei- n
Mazurach i płd zach
Suw alszczyźnie zaludnionej
od dawna przez polską lud-ność
Mazowsza popularne
jest w okresie wielkanocnym
"chodzenie po wykupie" Tu
po życzeniach składanych go-spodarzom
i po prześpiewa- -
Zmartwychwstaniu A potem
kłaniano się i dalej nucono:
"Hola' hoa' duso moja
pójdźmy teraz do kościoła:
A z kościoła do oiaca
dostaniemy tam kołata"
Przymawiano sie dalej o
'słoninę do smażenia" o
"krajanek sera" i choć o
"kasy misę" a nie zdarzyło
się aby któryś z gospodarzy
odmówił
W Czaplinie pod Czer"
4926 Dunn Ave
huśtawek właśnie w tym okre-sie
odpowiadała zazwyczaj że
jest to przypomnienie hanieb-nej
śmierci Judasza Tłumacze-nie
to nie zadowala naukow- -
Ców bo zwyczaj ten znały tak-- i
że inne ludy spoza kręgu kultu-- i
ry chrześcijańskiej Z drugiej
jednak strony doszukiwanie się
związków między huśtawką i
dawnymi pochówkami palowy-m- i
jak to czynią niektórzy et-nografowie
wydaje się raczej
naciągane A może chodziło po
prostu o zabawę na którą kie-dy
indziej nie było czasu?
było również przy-rządzanie
z okazji wiosen-nego
święta wielkiej ilości jad-ła
Anonimowy autor wydanej
w roku 1860 książki "Dawne
zwyczaje i obyczaje" cytuje z
rejestru szafarza króla Zygmun-ta
III — Pawła Strzemieckiego
że na stół wielkanocny wydano:
"mięsa wołowego ćwierci 4
cieląt 5 kapłonów 12 kur 22
kurcząt 18 baranów 6 cietrze-wi
3 kuropatw i jarząbków par
5 koziołek młody gęś tłusta
gołębi 15 kaczorów 4 zając in-dyk
głuszec słoniny pół połcia
masła fasek podgórskich 5 cu-kru
funtów 24 kmin szczaw
barszcz kapusta włoska" To co
nam się wydaje przesadnym ob-żarstwem
cytowano jako dowód
skromności bo tenże autoi
stwierdza że gdy Felicjan To-toc- ki
w 1681 roku poślubił cór-kę
Jerzego Lubomirskiego to
na stoły w dzień mięsny wyda-no:
karmnych wołów 60 cieiąt
300 baranów 500 kapłonów
tucznych 3000 dwornych 3000
kur 8000 kurcząt par 1500 in-dyków
młodych 1500 gęsi karm-nych
500 wieprzów karmnych
30 zajęcy 300 kóz dzikich 10
sarn 45 dzików 4 jarząbków
par 1000 kuropatw 1000 ptasz-kó- d
różnych 3000 gęsi dzikich
100 kaczek dzikich 500 cyranek
300 jaj kóp 300 słoniny połci
100 itd
Badacze współczesnych oby-czajów
twierdza że pogański
zwyczaj objadania się 'na cześć
wiosny utrzymuje się nadal
Niedowiarków którzy by zakwe-stionowali
zdanie naukowców
zachęcamy by spojrzeli na wła-sne
stoły
niu nabożnej pieśni młodzież
wygłasza dowcipne "oracyj-ki- "
w których wątki treści
nie wiążą się z sobą jak w
konoplelkach
Mimo różnic wszystkie te
obchody ludowe pochodzą ze
wspólnego starosłowiańskie-go
pnia i świadczą o dawnej
polskiej ludowej kulturze
powstałej na tych ziemiach
skiem śpiewający dodawali
słowa pełne specyficznej
żartobliwej nuty ludowej:
"Gospodyni wstaje
dyngusik nam daje
Gospodarz pieniążki
ze swojej baniuśki
Klucykami brzako
gorzolmy suko"
Obtaczanie kończyło się
wieczorem u karczmarza
Tam całodzienny dyngus
wśród wesołej zabawy śpie-wów
i krzyków rozpraszany
bywał przy kieliszku
Jan Lechoń
WIELKANOC
Droaa wierzbą sadzona wśród zielonej łąki
Na której pienosze jaskry żółcieją i mlecze
Pośród wierzb po kamieniach wąska struga ciecze
A pod niebem wysoko śpiewają skoioronki
Wśiód tej łąki icilgotnej od porannej rosy
Drogą którą co święto szli ludzie ze śpiewką
Idzie sobie Pan Jezus tupóbiagi i bosy
Z wielkanocną w przebitej dłoni chorągiewką
Naprzeciw idzie chłopka Ma kosy złociste
Łowicka iej spódniczka i piękna zapaska
Poznała Zbawiciela z świętego obrazka
Upadła na kolana i krzyknęła: "Chryste!"
Bije głową o ziemię z serdeczną rozpaczą
A Chrystus się pochylił nad klęczącym ciałem
I rzekł: "Powiedz ludziom niech więcej nie płaczą
Dwa dni leżałem w grobie I dziś zmartwychwstałem"
Wszystkim Czytelnikom i ogłaszającym się w
% "Związkowcu" serdeczne życzenia Wesołego
§ Alleluja zasyła
i Władysław Mazurkiewicz
it PRZEDSTAWICIEL "ZWIĄZKOWCA"
Tel 766-648- 9
Córę St Paul Montreal 205 PQ
%
Życzenia z Montreal!
---- ---- 1---Ł- --Ł - - -- Ł - -- Ł --_ - - ~----I----
l---1---Ł- 1 1
Polskie Towarzystwo
Patriotyczne Bratniej Pomocy
iltfcida
irdccznc ćLijizcitia WcSohich wiąl
wszijslliim Lzloiihoin Członkiniom
u zijsllrfm rolillim Wrniiniztuiom
i mu ' rolonii
Za Zarząd
W CZERWIŃSKI Prezes
J CZYŻ sekretarz
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy całej Polonii
DR JERZY KIELCZEWSKI BA DDS
POLSKI DENTYSTA-CHIRUR- G
455 Sherbrookc St W Apt 207
Biuro: 845-890- 4 Dom: 735-233- 3
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy swoim Klientom i całej Polonii POLSKI SKLEP
państwa Krystyny i Stanisława IDZIAKoW
Najobficiej zaopatrzony
Smaczne polskie i tutejsze delikatesy
w dzielnicy Point Charles
1766 Centrę St — Montreal 104 PQ
Tel 933-068- 2
qwwwwwyw
Sźenhcziie uczenia Wclowdi Swiąl
zciMjla swoim Jsticnlom i ca lei rolonii
POLSKI SKLEP DESLINA
Ubiory dla Pań i Panienek
Nina Skopczyńska właścicielka
1769 Centrę St — Montreal 104 PQ
(blisko Shearer) naprzeciw sklepu p Idziaka
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy swoim Klientom i całej Polonii
CUTLERY SPECIALIST REG'D
W SKOPCZYŃSKI właściciel
t£h siaie na sprzeciaz maszynKi ao mięsa nozc uo
ri) pnsnndarsfwa rlnmnwpun Iir7vtwv narprlzia
chirurgiczne i fryzjerskie
2041 Bleurv St — Tel 866-237- 7
Montreal r s-- - -
CHARLES AUDET
PHARMACIE
(LAURA SECORD)
Na składzie lekarstwa na wszystkie dolegliwości
Akuratne wykonywanie recept
Od przeziębienia sławne krople "Diana Drops"
Od astmy — Bronchitis do nacierania "Roxo- -
dium" daje ulgi od boleści artrytycznych
Bogaty dział z podarunkami na różne okazje
Dostarczamy darmo — na telefoniczne
zamówienia
1771 Ayenue de 1'Eglise
(róg Laurendau)
Montreal 205 PQ — Tel 767-998- 3
w w w nm
PRZYJEMNYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
składa swej Klienteli i catej Polonu if
MAZURKA RESTAURANT
DINING ROOM & COCKTAIL LOUNGE i 64 Prince Arthur East - Tel 849-008- 2
Q WESOŁEGO ALLELUJA
$) składa polskim przyjaciołom i klientom f POLSKA PIEKARNIA
) ALEKSANDER ROPELEWSKI Z SYNAMI
2195 Gascon Ave — Bus 522-515- 3
Montreal 134 PQ Res 523-127- 3
i
X WESOŁEGO ALLELUJA
0 ŻYCZY SWYM KLIENTOM I CAŁEJ POLONU
GERALDS
M — HI-F- I — STEREOS — RADIO SERVICE j l t7auadvm rcoM n i :„! N)
g 9168 - 7th Avenue - St Michael P
TeiT87~4503
—Ł— ——— — ———— —— —- - — — — --~— _-- -- — — — -- p-
Zdrowych Wesołych śunąt Wielkanocnych
życzy całej Polonii
)
TV
Q
EUR0PEAN SAUSAGE LIMITED S
M ZYTYNSKI właściciel
ff Pierwszei iakości wedlinv SDOSobem krakowskim
I
y JJ r „ - „
1746 Richardson St Montreal 22 PQ V
Tel 932-454- 5 Ł
sc £&z?$śągkz=!czS£Z&=
ww
k
ŁŁ? ZŹZ&tZZ s~££S5-SZ'-JlAAm- & i jvM'i H Tu? t5łS-x-ta3Ał?3- -i
--rK---
ś±m iC! ml
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, April 20, 1973 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1973-04-20 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000995 |
Description
| Title | 000264 |
| OCR text | N tfH' -r- --"j a® "Cf "ZWIĄZKOWIEC" KWIECIEŃ (April)"2- 0- 1973 NR 303T ZztCeJ: t 1 I I i i i i " i ' -{- ' I Vi ' 7 V -" UJ ""' t 1 - ) U$$5&& Życzenia z Montreal Serdeczne życzenia zdrowych i pogodnych ŚWIĄT WIELKANOCNYCH ) "SMACZNEGO JAJKA" ) wszystkim Klientom Przyjaciołom oraz całej Polonii Montrealskiej składa M KUBACKI Właściciel Biura Podróży CANMAR TBAVEL SERV!0E i autoryzowanego Dealera PEKAO biura wysyłkowego paczek i przekazów pieniężnych do Polski 1410 Stanicy St Room 411 Montreal 110 Que — Tel 288-509- 1 WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH życzy swoim Klientom i Przyjaciołom Dr M H Goldstein OD Dr S J Goldstein GD Optomełrisłs — Optometristes Optycy HOTEL LAURENTIEN 1110 Peel Street Montreal 101 Que Tel 866-596- 2 Lo 518 'mfc 886-60- 17 SERDECZNE ŻYCZENIA WESOŁEGO ALLELUJA życzy swoim Klientom i całej Polonii GR0CERY & DELICATESSEN B SIOK właśc Na składzie zawsze świeże wędliny pieczywo i wszystkie towary groceryjne 3436 Dandurand St Montreal PQ Tel 725-066- 6 w w w w w w w ' -- ł a - " ą ifc - — — — I -- --- - --- " 'S- -' y- - '1 ąvvw%- - 9mw% wwwj WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH 'SYRENKA' Paslry & Delicałessen lAUtUbZ LEOKADIA MITROWSCY właśc M Wvnipk tnrtńw riistfL- - nnn-zL-ńu- r "lit"" wV WHW jflłbllIWHi Ifei Dostarczamy do sklepów i domów 4371 Belanger St E — Montreal PO Tle_li M1 iinucjA'ł WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH życzy całej Polonii K RUMIŃSKI Plumbing and Heating Wykonuje wszelkie prace plomberskie solidnie tanio fachowo 2312 Harvard Ave Tel 489-616- 6 V Montreal Que F WESOŁEGO ALLELUJA ŻYCZY SWYM KLIENTOM CAŁEJ POLONU ELEONORA HENRYK RZEMIEŃ właściciele j METRO TRAYEL AGENCY Załatwienie Waszei podroży do Polski w bieżącym roku zgłoście się do nas po najniższe możliwie ceny J 5921 Rue Laurcndeau St V VI i -- -" -- -- --- -- ------J----- -----J-- -- --- 1 I Montreal 205 PQ — (514) 766-421- 8 WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH życzy całej Polonii FELIX MEAT MARKET FELIKS Mlć właśc Wędliny własnego wyrobu i artykuły spożywcze Na składzie piwo — Dostarczamy do domów 1903 Jolicoeur St — Tel 766-209- 4 Montreal PQ m Mim m r T r i r) I V — -- J — WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH życzy swoim Klientom i całej Polonii REGENT PHOTO STUDEO POLSKI ZAKŁAD FOTOGRAFICZNY Właśc JAN NORMAN ' Albumy ślubne w pełnych kolorach Portrety olejne Pozy dziecięce Kopie ze starych zdjęć FACHOWA POLSKA OBSŁUGA 5585 Park Ave — Tel 272-643- 3 Res 733-498- 6 em lv Wesołcao Allcluia dla wszystkich Przyjaciół i całej Polonii życzą L THERIAULT INC DOM POGRZEBOWY Rzetelna i grzeczna obsługa w potrzebie 510 Avcnue de 1'Eglisc — Verdim Tel 769-386- 7 ft 1270 Laprairie (Point Charles) CltS5'? Al- - — Montreal Tel 937-775- 5 Roman Podlesiński ludzka zawsze skrupulatnie odnotowywa ła zmiany pór roku Im bardziej j człowiek czuł się uzależniony od1 przyrody i jej niepojętych aj wszechmocnych sił tym dobit-- i riej starał się objawiać że1 zmiany te dostrzega Wiązało sie to oczywiście z wiarą ze wszst-- j kie przemiany w przyrodzie do-konują się z woi bogów Roz-gniewanie ich mogło pociągnąć za sobą fatalne skutki: brak zie-lonej trawy dla bydła w marz-nięcie lub wymoknięcie ozimin opóźnienie siewu a więc i zbio iu zbóż jarych itp Przekupie-nie bogów hojnymi darami mo-gło oczjwiście wywołać skutki wręcz przeciwne Z prostej kal-kulacji wjmkalo ze lepiej nie zadzierać z potężnymi władca-mi U licznych ludów rozwinął się także kult zmarłych przodków I ich również posądzano o wy-wieranie wpływu na losy żyją cych następców Dlatego zwy-czaj każe na przełomie zimy i wiosny odwiedzać cmentarze składać dary Kiedyś były to być lioze zwierzęta ofiarne dziś na Kurpiach wypieka się w okre-sie przed Wielkanocą różne zwierzątka z ciasta Ongiś skła-dano je zapewne na grobach przodków zamiast prawdziwych zwierząt zwłaszcza po wprowa-dzeniu na nasze ziemie chrze-ścijaństwa dziś po prostu zja-dają je dzieciaki Podobnie było z pisankami kraszankami malowankami czy jak tam jeszcze w rożnych wsiach i regionach nazywają u-gotow- ane jaja ozdobione różny-mi deseniami Jajko jako sym-bol życia odgrywało w magii iu-dow- ej bardzo ważną rolę już choćby dlatego że było spraw wręcz niepojętą w jaki sposób z tego na pozór martwego two-ru wylęga się żywe kurczę Zresztą wszystkim potrawom wielkanocnym przypisywano ma-giczną moc Stanisław Dwora kowski w swojej pracy '"Kuitu-r- a społeczna ludu wiejskiego na Mazowszu nad Narwią" stwier-dza (powołując się zresztą iow-nie- ż na etnograficzne badann St Poniatowskiego) ze magicz-ne własności obrzędowego jadła wynikały z jego kontaktu c zmarłymi podczas uczty zadusz-kowej odprawianej także wios-ną Stąd tak wielostronne ich Ma Kurpiach prawic cały Wielki Tydzień poświęcony jest na mycie statków mebli oraz bielenie i szorowanie Przy grobach w kościołach stoi straż t zwana "Turka-mi") ubrana w stroje rzym-skie kaski wykonane z tek-tury oklejonej złotym lub srebrnym papierem W rę-kach trzymają miecze piki i halabardy Ta sama straż pil-nuje porządku w czasie rezu-rekcji Święcone na które składają się: krąg kiełbasy jaja na twardo przybrane zie-lenią z borówek ser chrzan i placek — gromadzone jest przez kilkanaście rodzin w jednej chacie Ksiądz zajeż-dża w umówione miejsce i dopełnia obrządku święcenia darów Bożych Podczas Rezurekcji coraz rzadziej już odbywa się gwał-towna strzelanina pizy koś-ciołach z wszelkiego rodzaju broni palnej Strzelano też ze starych nioździeży wiwato-wych przechowywanych w tym celu w kościele Po Re-zurekcji rodziny życzą sobie wzajemnie wszystkiego dob-rego i dzielą się święconym jajkiem Następnie — jeśli dopisze pogoda — młodzież udaje sie do lasu na sasan-ki lub oblega huśtawki bu-dowane przed Wielkanocą w każdej niemal wsi W drugi dzień świąt młodzież oblewa się nawzajem wodą z butelek kwart i ręcznych drewnia-nych sikawek Dziewczęta zaś i nawet starsze kobiety w tym dniu schodzą się na pisa-nie i farbowanie jaj zwanych na Kurpiach piskami Nie-które pisanki lub skrobanki (drapane nożem) są b arty-stycznie wykonane Dziś zwy-czaj ten zanika Ciekawym jednak zwycza-jem o którym warto wspom-nieć jest w powiatach: biało stockim łapskim monieckim sokolskim dąbrowskim — pieśń śpiewana podczas świąt zwana "konopielką" Kono-picl- ki (jest ich ok 20) śpie-wa młodzież męska przy a-kompania-mencie harmonii skrzypiec czy ustnej harmo-nijki Kawalerowie po od-śpiewaniu pieśni wielkanoc-nej i wybranej konopiełki otrzymują od gospodarzy da radycja i współczesność :astosowanic w zapobieganiu nieszczęściom chorobom i pi? gom które dokuczają rolnikom Etnograf ten odnotował ie do niedawna na Mazowszu nad-narevski- m skorupki poŚAięco nych jaj rozrzucano po kątach domu by zabezpieczyć się przed robactwem szczurami i mysza-mi Nawet wodą w której te ja-ja gotowano podlewano progi obór lub podwaliny by w ten sposób zabezpieczyć sę przed czarownicami Tłuszcz z szynki wielkanocnej ponoć znakomicie niszczy oset jeśli posmarowało się nim pług przed pierwsza wiosenną orką Kość z tejże szynki wetknięta między krok-wie chroniła pized piorunami u gdy się ją dało psu zabezpie-czała go przed wścieklizną My-szom jeśli się najadły reszte święconego przestawały rosnąć zęby Są to oczywiście zabobony nowszej daty ale ich związki z pierwotnymi wierzeniami na-szych przodków wydają się nie-wątpliwie Dowodzą tego liczno przekazy źródłowe które mówią o tym w jaki sposób usiłowano po wprowadzeniu chrześcijań-stwa na nasze ziemie zwalczać stare zwyczaje lub nadać im no wą treść Usiłowano także nie-kiedy w dość karkołomny spo-sób ustalić ich pochodzenie Słynny z swych lapsusów Be-nedykt Chmielowski w "No-wych Atenach" wywodzi np śmigus dyngus od Wandy co to się utopiła w Wiś'e bo nie chciała Niemca Twierdzi mia-nowicie że "damy jej froncy-mer- u tj fraucymeru za panią żałujcie wodą się polewały cc rok stąd w Polszczę zwyczaj po lewania się na Wielkanoc wnie-siony" Pomijając ten pseudo patriotyczny wywód przypom-nijmy że woda miała prec'cż także moc magiczna Wierzono że podobnie jak zmywa wszelki brud z ciała tak zmyje pozosta łości złej zimy skutki działania bogów ciemności i tym samym uczyni człowieka bardziej po-datnym na błogosławione dzia-łanie słońca wierzenia z epoki przed-chrześcijańskiej Te mają od-legły związek ze śmigusem-dyn-guse- m w wykonaniu staropol-skim który tak opisuje znako-mity znawca ówczesnych obycza-jów imć Jędrzej Kitów icz: W ii po wotoczebnem ry zwane "wołokacami" (jaj-ka wędliny pieniądze koła-cze papieiosy) We wschod-niej części województwa bia-łostockiego zwyczaj ten o-kre- śla się "iść po wołoczeb-nem- " W drugi dzień świąt w największym pomieszcze-niu wsi urządza się zabawę na której częstuje się "wo- - KOGUTEK Zwyczaj len można dziś zo-baczyć na scenie w wykona-niu zespołów ludowych Daw-niej znany był na Mazowszu i w innych regionach Przed chatami błyszczący-mi czystością bo wszystkie przed Wielkanocą były bielo-ne zbielali się parobczaki z kogutkiem Robiono go róż-nie Pospolice brało się pu sta dynię i przystroiwszy ja w kapłonie 'piorą na kształt koguta z grzebykiem z czer-wonego sukna mocowało sie ja na deszczułce W Czerkie-skie- m pod Warszawą kogut-ka robiło się z ciasta na któ-re naklejało się pióra kogu-cie Tego kogutka z ciasta jeden z gospodarzy przecho-wywał przez cały rok — do roku następnego Ten kto chciał z kogutkiem chodzić musiał go wykupić z zacho-wania Nowy robiono tylko w razie zniszczenia starego Obtaczanie kogutka rozpo-czynano od najbogatszych gospodarzy we wsi a potem kolejno chodzono po wszyst-kich zagrodach Przed każdą chatą śpie-wem i przygrywaniem na pi-szczałce domawiano się o da-tek pieniężny lub o podaru-nek zwany wówczas dyngus Przybywszy pod dom gos-podarza rozpoczynał się śpiew: "Przyszliśmy tu po dyngusie zaśpiewamy o Jezusie zaśpiewamy o Jezusie o Jezusie o Chiystusie" Pieśń była długa i mówiła o śmierci Chrystusa na krzy-żu słowami: "Prziibijali go trzema goździkami ciekła krew święta trzema promykami" a dalej o Jego chwalebnym "Gdy się rozswawoliła kompa-nia panowie i dworzanie panie panny nie czekając dnia swego lali jedni drugich wszelkimi statkami jakich dopaść mogli hajducy i lokaje donosili cebra-mi wody a kompania dystyngo-wana czerpiąc od nich goniła się i oblewała od stóp do głów tak iż wszyscy zmoczeni byli jakby wyszli z jakiego potoku Stoły stołki kanapy krzesła łóżka wszystko to było zmoczo-ne a podłogi jak stawy wodą zalane Największa była roz-kosz przy dybać jaką damę w łóżku to już ta nieboga musia ła pływać w wodzie między po duszkami i pierzynami jak mię-dzy bałwanami przytrzymana albowiem od siinych mężczyzn nie mogła się wyrwać z tego po toku którego unikając miały pamięci damy w ten dzień wsta-wać jak najraniej albo też do-brze zatarasować pokoje sypial-ne" Do dziś 7achowały się kra-szanki i pisanki którym jednak nie przypisujemy już magiczne-go znaczenia choć chętnie je kupujemy stanowią bowiem nieraz prawdziwe aicydzieła sztuki ludowej Natomiast chy-ba już całkowicie zanikł zwy czaj zwany niegdyś na północ-nym Mazowszu i Podlasiu "wo-łoczebny- m" lub "włóczebnym" Polegał on na tym ze w okresie Wielkanocy chłopcy wędrowali od domu do domu śpiewając różne pieśni (w tym tzw "Ko-nopielki- ") a w zamian za to o-tr- zy mywali w prezencie jaja Niekiedy w tym pochodzie towa-rzyszyła im kukła która była chyba jakąś daleką reminiscen-cją "Marzanny" czyli złej zimy topionej w innych regionach kraju Czasem chodzono też z "gaikiem" lub "maikiem" — symbolem wiosny Dziś ten zwyczaj zanikł nie-mal całkowicie głównie chyba dlatego że miał w sobie jednak coś z żebractwa Tak przynaj mniej odczuło to młode pokole-nie Nie ma też karczmarzy któ rzy kiedyś zebrane przez mło-dzież dary chętnie wymieniali na wódkę Tu i ówdzie zachował się zwy-c?- aj urządzania huśtawek bar-dzo niegdyś tępiony przez pro boszczów Ludność pytana przez etnografów o powód budowania łoczebnem" lub rozdziela się je bez zabawy Na graniczących z Podlas-kiei- n Mazurach i płd zach Suw alszczyźnie zaludnionej od dawna przez polską lud-ność Mazowsza popularne jest w okresie wielkanocnym "chodzenie po wykupie" Tu po życzeniach składanych go-spodarzom i po prześpiewa- - Zmartwychwstaniu A potem kłaniano się i dalej nucono: "Hola' hoa' duso moja pójdźmy teraz do kościoła: A z kościoła do oiaca dostaniemy tam kołata" Przymawiano sie dalej o 'słoninę do smażenia" o "krajanek sera" i choć o "kasy misę" a nie zdarzyło się aby któryś z gospodarzy odmówił W Czaplinie pod Czer" 4926 Dunn Ave huśtawek właśnie w tym okre-sie odpowiadała zazwyczaj że jest to przypomnienie hanieb-nej śmierci Judasza Tłumacze-nie to nie zadowala naukow- - Ców bo zwyczaj ten znały tak-- i że inne ludy spoza kręgu kultu-- i ry chrześcijańskiej Z drugiej jednak strony doszukiwanie się związków między huśtawką i dawnymi pochówkami palowy-m- i jak to czynią niektórzy et-nografowie wydaje się raczej naciągane A może chodziło po prostu o zabawę na którą kie-dy indziej nie było czasu? było również przy-rządzanie z okazji wiosen-nego święta wielkiej ilości jad-ła Anonimowy autor wydanej w roku 1860 książki "Dawne zwyczaje i obyczaje" cytuje z rejestru szafarza króla Zygmun-ta III — Pawła Strzemieckiego że na stół wielkanocny wydano: "mięsa wołowego ćwierci 4 cieląt 5 kapłonów 12 kur 22 kurcząt 18 baranów 6 cietrze-wi 3 kuropatw i jarząbków par 5 koziołek młody gęś tłusta gołębi 15 kaczorów 4 zając in-dyk głuszec słoniny pół połcia masła fasek podgórskich 5 cu-kru funtów 24 kmin szczaw barszcz kapusta włoska" To co nam się wydaje przesadnym ob-żarstwem cytowano jako dowód skromności bo tenże autoi stwierdza że gdy Felicjan To-toc- ki w 1681 roku poślubił cór-kę Jerzego Lubomirskiego to na stoły w dzień mięsny wyda-no: karmnych wołów 60 cieiąt 300 baranów 500 kapłonów tucznych 3000 dwornych 3000 kur 8000 kurcząt par 1500 in-dyków młodych 1500 gęsi karm-nych 500 wieprzów karmnych 30 zajęcy 300 kóz dzikich 10 sarn 45 dzików 4 jarząbków par 1000 kuropatw 1000 ptasz-kó- d różnych 3000 gęsi dzikich 100 kaczek dzikich 500 cyranek 300 jaj kóp 300 słoniny połci 100 itd Badacze współczesnych oby-czajów twierdza że pogański zwyczaj objadania się 'na cześć wiosny utrzymuje się nadal Niedowiarków którzy by zakwe-stionowali zdanie naukowców zachęcamy by spojrzeli na wła-sne stoły niu nabożnej pieśni młodzież wygłasza dowcipne "oracyj-ki- " w których wątki treści nie wiążą się z sobą jak w konoplelkach Mimo różnic wszystkie te obchody ludowe pochodzą ze wspólnego starosłowiańskie-go pnia i świadczą o dawnej polskiej ludowej kulturze powstałej na tych ziemiach skiem śpiewający dodawali słowa pełne specyficznej żartobliwej nuty ludowej: "Gospodyni wstaje dyngusik nam daje Gospodarz pieniążki ze swojej baniuśki Klucykami brzako gorzolmy suko" Obtaczanie kończyło się wieczorem u karczmarza Tam całodzienny dyngus wśród wesołej zabawy śpie-wów i krzyków rozpraszany bywał przy kieliszku Jan Lechoń WIELKANOC Droaa wierzbą sadzona wśród zielonej łąki Na której pienosze jaskry żółcieją i mlecze Pośród wierzb po kamieniach wąska struga ciecze A pod niebem wysoko śpiewają skoioronki Wśiód tej łąki icilgotnej od porannej rosy Drogą którą co święto szli ludzie ze śpiewką Idzie sobie Pan Jezus tupóbiagi i bosy Z wielkanocną w przebitej dłoni chorągiewką Naprzeciw idzie chłopka Ma kosy złociste Łowicka iej spódniczka i piękna zapaska Poznała Zbawiciela z świętego obrazka Upadła na kolana i krzyknęła: "Chryste!" Bije głową o ziemię z serdeczną rozpaczą A Chrystus się pochylił nad klęczącym ciałem I rzekł: "Powiedz ludziom niech więcej nie płaczą Dwa dni leżałem w grobie I dziś zmartwychwstałem" Wszystkim Czytelnikom i ogłaszającym się w % "Związkowcu" serdeczne życzenia Wesołego § Alleluja zasyła i Władysław Mazurkiewicz it PRZEDSTAWICIEL "ZWIĄZKOWCA" Tel 766-648- 9 Córę St Paul Montreal 205 PQ % Życzenia z Montreal! ---- ---- 1---Ł- --Ł - - -- Ł - -- Ł --_ - - ~----I---- l---1---Ł- 1 1 Polskie Towarzystwo Patriotyczne Bratniej Pomocy iltfcida irdccznc ćLijizcitia WcSohich wiąl wszijslliim Lzloiihoin Członkiniom u zijsllrfm rolillim Wrniiniztuiom i mu ' rolonii Za Zarząd W CZERWIŃSKI Prezes J CZYŻ sekretarz WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH życzy całej Polonii DR JERZY KIELCZEWSKI BA DDS POLSKI DENTYSTA-CHIRUR- G 455 Sherbrookc St W Apt 207 Biuro: 845-890- 4 Dom: 735-233- 3 WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH życzy swoim Klientom i całej Polonii POLSKI SKLEP państwa Krystyny i Stanisława IDZIAKoW Najobficiej zaopatrzony Smaczne polskie i tutejsze delikatesy w dzielnicy Point Charles 1766 Centrę St — Montreal 104 PQ Tel 933-068- 2 qwwwwwyw Sźenhcziie uczenia Wclowdi Swiąl zciMjla swoim Jsticnlom i ca lei rolonii POLSKI SKLEP DESLINA Ubiory dla Pań i Panienek Nina Skopczyńska właścicielka 1769 Centrę St — Montreal 104 PQ (blisko Shearer) naprzeciw sklepu p Idziaka WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH życzy swoim Klientom i całej Polonii CUTLERY SPECIALIST REG'D W SKOPCZYŃSKI właściciel t£h siaie na sprzeciaz maszynKi ao mięsa nozc uo ri) pnsnndarsfwa rlnmnwpun Iir7vtwv narprlzia chirurgiczne i fryzjerskie 2041 Bleurv St — Tel 866-237- 7 Montreal r s-- - - CHARLES AUDET PHARMACIE (LAURA SECORD) Na składzie lekarstwa na wszystkie dolegliwości Akuratne wykonywanie recept Od przeziębienia sławne krople "Diana Drops" Od astmy — Bronchitis do nacierania "Roxo- - dium" daje ulgi od boleści artrytycznych Bogaty dział z podarunkami na różne okazje Dostarczamy darmo — na telefoniczne zamówienia 1771 Ayenue de 1'Eglise (róg Laurendau) Montreal 205 PQ — Tel 767-998- 3 w w w nm PRZYJEMNYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH składa swej Klienteli i catej Polonu if MAZURKA RESTAURANT DINING ROOM & COCKTAIL LOUNGE i 64 Prince Arthur East - Tel 849-008- 2 Q WESOŁEGO ALLELUJA $) składa polskim przyjaciołom i klientom f POLSKA PIEKARNIA ) ALEKSANDER ROPELEWSKI Z SYNAMI 2195 Gascon Ave — Bus 522-515- 3 Montreal 134 PQ Res 523-127- 3 i X WESOŁEGO ALLELUJA 0 ŻYCZY SWYM KLIENTOM I CAŁEJ POLONU GERALDS M — HI-F- I — STEREOS — RADIO SERVICE j l t7auadvm rcoM n i :„! N) g 9168 - 7th Avenue - St Michael P TeiT87~4503 —Ł— ——— — ———— —— —- - — — — --~— _-- -- — — — -- p- Zdrowych Wesołych śunąt Wielkanocnych życzy całej Polonii ) TV Q EUR0PEAN SAUSAGE LIMITED S M ZYTYNSKI właściciel ff Pierwszei iakości wedlinv SDOSobem krakowskim I y JJ r „ - „ 1746 Richardson St Montreal 22 PQ V Tel 932-454- 5 Ł sc £&z?$śągkz=!czS£Z&= ww k ŁŁ? ZŹZ&tZZ s~££S5-SZ'-JlAAm- & i jvM'i H Tu? t5łS-x-ta3Ał?3- -i --rK--- ś±m iC! ml |
Tags
Comments
Post a Comment for 000264
