Zwilazkowiec Alliancer, April 02, 1958

              łNiŁMa
00MM
mw i UŁh aH
?$fl
życzenia z Toronto
NAJSERDECZNIEJSZE
ŻYCZENIA
Z OKAZJI ŚWIAT
WIELKANOCNYCH
wszystkim parafiom
organizacjom znajomym
przyjaciołom
oraz całej Polonii
składa
Jan J Wójcik
Przedstawiciel
0'Keefe's Brewery
Telefon: CL 9-87-
94
-
RADOSNYCH ŚWIĄT Wld&ANOCNYni
życzy cale) Polonu i swoim Klientom
UNITY GRILL' — Restauracja
pod zarządom właściciela D KUPIAK
70fT Queen St W — Toronto — Tel EM 8-05-
00
Szc2ere powinszowania i najlepsze zyrzp-ni-a radości 'KiZ okazji Świąt Wielkanocnych
okłada Wielebnemu Duchowieństwu swym Klien-tom
Kupcom Przemysłowcom Weteianom organi-zacjom
całej Polonii w Toronto i okolicy i jedno-cześnie
dziękuje za poparcie
Bloor Lansdowne Hardware
W WŁUDYKA — właściciel
1277 Bloor St W — Toronto — TeL LE 1-1-
861
RADOSNYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy swym odbiorcom i przyjaciołom
JOHN'S MEAT PRODUCTS
+-+- ++'
Właść JAN WŁÓDAREK
289 Roncesyalles Ave
NAJSERDECZNIEJSZE
ŻYCZENIA WESOŁYCH
ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
SKŁADA
WSZYSTKIM KLIENTOM
Największy wybór kiełbas
i wędlin wszelkiego rodzaju
niezbędnych
na Święta Wielkanocne
poleca
Tel LE
'
hi
J PAWITCH
Sklep spożywczy i masarski
809 Queen Sł Wesł Toronto EM 4-06-
58
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy
FRANK' S DELICATESSEN
Właściciele F SMIECHOWIE
490 Queen Street — Tel EM
WESOUEGO ALLELUJA
życzy
ANNA SOLSKA
SKLEP SPOŻYWCZY
674 Queen St W — Toronto — TeL EM 8-72- 53
WESOŁEGO ALLELUJA
wszystkim Znajomym Klientem i całej Polonii
w Toronto przesyła
"THE FUTURĘ BAKERY"
735 Queen SL W — Toronto — TeL EM
U
'++ --- +-
i
!
+ + + +
WESOŁEGO ALLELUJA
swej Klienteli Jm T
"nCNlr
&
ennessee
©pen Grill
2-38- 01
West 6-04- 59
8-42-
35
życzy
Otwarty od fi rano
do 130 w nocy
1554 Oueen St W
Toronto Ont
fiiiimiiii umilił iiiimiiiiiiiiuijffi
A ii
St Zieliński
-- 1$5flf
Z poniższym artykułem
wprowadźmy nową rubrykę w
naszym piśmie a mianowicie
popularyzacji współczesnych
zagadnień naukowych Prowa-dzić
ja będzie autor poniższe-go
artykułu który jeszcze w
Polsce był współpracowni-kiem
prasy specjalistycznej
W Kanadzie p St Zieliński
prowadzi w Fulford Quebec
szkołę rzemiosła artystyczne-go
jest wykładowcą wydawca
i redaktorem czasopism do w ---- --j- ł - - qv~h v tkactwu artysty- - wyn tlenem albo gazowym
cznemu Nie test łn ednak p-- uurem
dyna jego Posia-- I A już jeden wolny atom
aa grutowne przygotowanie
naukowe i pilnie śledzi rozwój
nauki Jak nie trudno stwier-dzić
na podstawie tego pierw-szego
artykułu p St Zieliń-ski
pisze jasno ciekawie i
zrozumiale nawet o rzeczach
tak trudnych jak problemy
współczesnej wiedzy Mamy
nadzieję że Czytelnicy nasi
powitają z zadowoleniem tę
nową rubrykę
Redakcja
MATERIA
'ZWlĄPCOWIEC'''MAftZEC (MarchHrodaŚ
Popularyzowanie wiedzy staje
się z dnia na dzień trudniejsze
Krzywiliśmy się w latach 20-tyc- h
na Jeansa i Eddingtona ze pro- -
tjuja wyjaśnić szerokim rzeszom
zjawiska które rozumie zaledwie
kilku naukowców na całym swie
cie a i to pytanie czy dobrze ro
zumie (okazało się ?e nie) Jakb
nie było w tych latach popula
ryzacja była dziecinną zabawki'
w porównaniu z obecną sytua
cją
Bo co to jest właściwie popu- larne ujęcie zjawisk naukowych
Jest to z założenia fałszywe ich
uproszczenie Inaczej nie może
być Można na przykład nauczyć
10-letn- ie dzieci posługiwania się
suwakiem logarytmicznym ale
wytłumaczyć zasady logarytmów
nie można Przynajmniej bez
uciekania się do błędnych upro-szczeń
Więc może lepiej jest ra-czej
opisywać rezultaty badań
nowoczesnych niż udawać że się
je tłumaczy
Gdzie jest właściwie początek?
Alom czy wszechświat? Czy też
życie organiczne? We wszyst-kich
tych dziedzinach mamy ty-le
nowych zdobyczy że nasz
obraz rzeczywistości z przed 30
lat jest śmiesznie prosty Budo
wa matem stała się tak skompli-kowana
że nie ma w tej chwili
teorii która by mogła pogodzić
wszystkie zaobserwowane zjawi-sk- a
O rzeczywistej strukturze
atomu wiemy mniej to jest jes
teśmy jej mniej pewni niż sta
rożytni Grecy wszechświat
wygodnej Jeansowskiej zakrzy
wionej ale też zamkniętej prze
strzeni kiedy oczekiwaliśmy
ze lada dzień zobaczymy jego
krańce rozwinął się w wielką
nie tyle niewiadomą' ile niepo-znawalną
Okazało się w ciągu
jednego roku 1952 że wszystkie
wymiary wszechświata poza na
szą galaktyką byty fałszywe ze
nawet gołym okiem widzialne
mgławice są dwa razy bardziej
oddalone niż przypuszczaliśmy
w ciągu ostatnich 50 lat Wresz-cie
ze wszechświat nie jest ma-terią
która powstała ileś tam mi-liardów
lat temu i od tego czasu
stale się rozszerza ale że pro-ces
stworzenia trwa nadal że
w pustce powstałej wskutek od-dalania
się od siebie skupisk ma-terii
powstaje ciągle nowa ma-teria
że nie żyjemy w 7-my- m
ale w pierwszym dniu stworze
nia
To samo dotyczy życia orga- -
n eznei?o Ne ma luz 1'lamma
rionowskiei "wielości światów
zamieszkałych" ale nie ma też
jeansowsKiuj pusiiu z niedw
dopodobnie rzadkimi wyjątkami
jak nasza Ziemia Życie organi-czne
nowstało lub powstaje na
milionach planet takich samych
iak nasza Co gorsza życie to mo
że być stworzone laboratoryjnie
I nie lyiKO może aiu jesi
Od czego więc zacząć? Najle--
nici byłoby od wszystkiego na
raz bo nie ma życia bez atomu
czy wszechświata nie ma wszech
świata bez atomu i z naszego
przynajmniej punktu widzenia
nie ma wogóle niczego dopóki
nie ma życia czyli czegoś czy
koeoś kto może zaobserwować
rzeczywistość Logicznie więc na
leżałoby zacząć od życia organi
cznego MCOro je-ui- a yun: jcai
wynikiem niesłychanie skompli-kowanego
zespołu atomów więc
może od atomów? Spróbujmy
Zacznijmy od wody Przy po
mocy bardzo truanycn meioa la-boratoryjnych
możemy dzielić ją
na enraz mnieisze krople aż w
końcu dojdziemy do bardzo ma
łych ilości które ciagie jeanan
będą miały właściwości wody W
pewnym jednak punkcie musimy
się zatrzymać Dalsze dzielenie
jest niemożliwe A raczej jest
możliwe tylko że zamiast wody
otrzymamy już dwa ciała chemi-czne
z których żadne nie jest po-dobne
do wody Ta najmniejsza
ilość wody która ciągle jest wo-dą
nazywa sie cząsteczka albo
molekuła (molecule) Jeżeli jed-nak
podzielimy ją jeszcze dalej
mamy już atomy: jeden tlenu i
dwa wodoru
Podział wody na tlen i voacr
do BO
ii
nie odbywa się już jednak me-chanicznie
Musimy tu użyć albo
pola elektrycznego albo bardzo
wysokiej temperatury I te ato-my
wodoru i tlenu nie sa trwałe
Nie stanowią ciał chemicznych
Sa raczej bardzo niespokojne i
jeżeli tylko usuniemy pole elek-tryczn- e
czy wysoką temperaturę
muszą się koniecznie z czymś
połączyć W najprostszym wy-padku
dwa atomy połączą się w
jedną cząsteczkę tlenu "czy wodo
ru Doniero wtedy staną kip eno- -
święconych wo- -
specjalność więc
może istnieć tylko w specjalnych
warunkacn uaiszy podział ato-mu
jest również możliwy ale je-go
składniki przestają być "ma-terią"
w normalnym teso słowa
juz proste Mimo dzicsiatk atomy przestały byc taką mate
rią sKoro nie można len zebrać
w butelkę i zakorkować
Atom teoretycznie składa się z "jądra" (nucleus) i elektronów
Te ostatnie są zawsze takie sa-me
tj mają taka samą masę i
nabój elektryczny Mozę ich być
od jednego do 92 w jednym ato-mie
Ich nabój elektryczny jest
zawsze ujemny i w sumie musi
być taki sam jak nabój jądra tyl-ko
ze jądro ma nabój dodatni
tak ze oba się znoszą zew-nątrz
Jądro znów składa się z
protonów o naboju dodatnim i neutronów bez naboju elektry-cznego
Mają one jednak dużą
masę tysiące ray większą od
masy elektronu
Masa nie jest całkiem to samo
co ciężar Prawda ze na po- wierzchni kuli ziemskiej masa
jednego kilograma wykaże na
Dyktatorom republik Amery-ki
Łacińskiej nie wiedzie się źle
na "wygnaniu" Prowadzą nie
mniej rozrzutny tryb życia ani-żeli
w okresie swojego urzędo-wania
z tym że pozbawieni zo- stali zarówno władzy jak i kłopo-tów
z nią związanych Dwaj naj-bardziej
osławieni dyktatorzy
Juan Peron oraz Marcos Jime-ne- z
spędzają beztrosko czas w
Ciudad Trujillo stolicy republi-ki
Dominikańskiej znajdującej
się również pod (rządami dykta-tora
£'
Jimenez zajmuje wspaniały a-parta- ment
w luksusowym Hotel
Embajador podczas gdy Peron
ulokował się w Hotel
Obaj mają stałą ochronę osobis-tą
a ponadto armia dominikań-ska
przydzieliła każdemu pułko- -
I wnika w charakterze osobistego
adiutanta Kierowcami samocho
dów obalonycn dyktatorów saf żołnierze czynnej służby w armii
dominikańskiej
Obaj dyktatorzy zdają się czuć
niezbyt pewnie w Kepublice do
minikańskiej jakkolwiek są pil-nie
strzeżeni i pragną wydać
swoją fortunę w bardziej sprzy
jających warunkach Peron sta
rał się wyjechać do Włocn ale
rząd włoski zrezygnował z tego
zaszczytu i ounioww mu wizy u
Jimenez pragnie nabyć posiad
łość w pobliżu Waszyngtonu
nie spotkało sie z entuzjazmem
Departamentu Stanu Obaj więc
siedzą w (Jiudaa Trujillo czeka-jąc
"lepszych" czasów
5
Młodzież jest buntownicza
sprawia wszędzie kłopoty star-szym
Jest to jej prawo i przywi-lej
Gdyby było inaczej znale
źlibyśmy się zapewne w pełnym
zastoiu Ale brytyjska młodzież
uniwersytecka przysporzyła rzą
dowi mnosiwo przyKrosci
W piśmie akademickim siu
dentów Oxford "Isis" ukazał się
artykuł oskarżający rząd o wy-syłanie
samolotów rozpoznaw
czych do państw strefy sowiec
kiej Oczywiście że zadania tych
pilotów są scisie określone r
zdaniem "Isis" te nieodpowie
dzialne i prowokacyjne prakty
ki mogą doprowadzić do wybu
chu womv Pismo akademickie
utrzymuje że istnieje cała sieć
stacji nadsłuchowycn współpra-cujących
z tymi samolotami roz-poznawczymi
Chodzi m in o
uchwycenie rozmów między lot-niskami
i bazami w strefie so-wieckiej
Te dane pozwalają zo-rientować
się w sile lotnictwa so-wieckiego
Władze brytyjskie zarządziły
natychmiast śledztwo ale człon
kowie zespołu redakcyjnego od--
mawiają ujawnicma iiiuwisnu
autora oraz źródła informacji
Sprawa znalazła echo w Izbie
Gmin Minister lotnictwa zaprze-czył
wprawdzie informacjom "I-sis- "
ale śledztwo toczy się na-dal
Władze pragną stwierdzić
czy nastąpiło rozmyślne ujaw-nienie
pewnych tajemnic czy
też jest to przypadkowa niedy-skrecja
Nasza epoka wielkiej specjali-zacji
nie mogła naturalnie pozo-stawić
na uboczu świata przes-tenezetr- o
Dziś n P złodziei "od
wszystkiego" przepadłby z kre-tesem
nie zdobyłby środków na
utrzymanie rrzeciez uez samu- -
chodu nie może się poruszać a
stałe "wypożyczanie" wozów jest
raczej bardzo niebezpieczne!
# Policja yr Honoiuia posroŁuje
znania
wadze ciężar jednego Kilograma
Ale już księżycu ta sama ma-sa
(to jest ten sam przedmiot)
wykaże na wadze sprężynowej
znacznie mniejszy ciężar Tym
nie mniej jeżeli kopniemy cegłę
na ziemi to będziemy mieli rów-nie
spuchniętą nogę co w wypad- ku kopnięcia tej samej cegły na
księżycu Masa jest zawsze i
wszędzie ta sama dopóki poru-sza
się stosunkowo wolno gdy
ciężar zmienia się w zależności
od tego gdzie go spróbujemy
zmierzyć
A więc elektrony protony i
neutrony mają masę ale nie ma
sensu mówić o ich ciężarze Zre-sztą
jak to się okaże dalej masa
tez się zmienia
Uff! Odpocznijmy Staraliśmy
znar?pniu Właściwie się dotytochcpzoapsełntirlziśymmyać prawdy
na
Jaragua
co
na
nieścisłości A jesteśmy dopiero
na progu naszego tematu
Gdyby to było juz wszystko to
moglibyśmy spać spokojnie Ten
prosty schemat atomu mógłby
wyjaśnić prawie wszystko co się
zdarza na ziomi Elektrony krążą
kolo jąder tak jak planety kolo
słońca Jeżeli elektron przesko-czy
z jednej orbity na drugą to
albo absorbuje energię albo ja
wyzwala W ten sposób np ma- teria pochłania światło czy cie-pło
albo je wydziela Można
również zabrać atomowi jeden
elektron czy dwa i wtedy alom
jest "zjonizowany" t j ma do
datni nabój elektryczny i bedie
się zachowywał jak głupi żebj
go odzyskać: np zacznie się
prędko poruszać w pewnym kie-runku
w nadziei odzyskania rów
nowagi (Dalszy ciąg nastąpi)
Z Zieliński
specjalistę "od kluczy" Ten
złodziej operuje w bardzo orygi-nalny
sposób Nawiedza miesz-kania
właścicieli sklepów re-stauracji
kawiarni zabierając z nich tylko klucze od przed-siębiorstwa
Otwiera je na o-cza- ch przechodniów policji 1 na-turalnie
nikt go nie zatrzymuje
gdyż ma autentyczne klucze
Gdy ogołoci przedsiębiorstwo
odnosi klucze do właściciela
Zarządzeniem episkopatu bry-tyjskiego
z 1852 r księża kato-liccy
nie mogą chodzić do żadne-go
teatru Zarządzenie to zosta-ło
cofnięte na jeden dzień przez
arebkp Godfrey celem umożli-wienia
księżom obejrzenia i wy- słuchania w Coyent Garden Ope-ra
Hoase w Londynie opery
współczesnego francuskiego kom
pozytora Francis Poulenc "Kar-meliUnk- i" Księża obecni byli
na próbie generalnej w przede-dniu
publicznej premiery Pou-lenc
skomponował muzykę do
dziejów męczeństwa 16 francus-kich
Karmelitanek które zginę
ły w_ 1794 r podczas rewolucji
pod gilotyną w Paryżu
W sobotę 22 "marca zmarł w
Toronto najstarszy dziennikarz
kanadyjski Verner McAree w
wieku lat 81 współpracownik
dziennika "Globc & Mail" W
numerze poniedziałkowym pis-ma
obok nekrologu i wspomnie-nia
ukazał się artykuł zmarłego
Ba jeszcze we wtorkowym nu-merze
redakcja zamieściła tym
razem ostatni przedśmiertny ar-tykuł
McAree Oto ideał obo-wiązkowego
współpracownika
pisma
e
Nikt nie potrafi dać dosta-tecznego
wytłumaczenia sukce-sów
różnych autorów Młoda pi-sarka
Francoise Sagan bije re-kordy
poczytności i popularnoś-ci
nie tylko we Francji lecz
wszędzie gdzie książki jej są tłu-maczone
W Polsce podobnie
jak w innych krajach panoszy
się nieomal jej kult działają
kluby wielbicieli „Saganki" o-czywi- ście
głównie wśród mło-dzieży
Ocena krytyków literackich
nie ma najmniejszego wpływu
na powodzenie jej powieści Pi-sarzem
polskim który po woj-nie
uzyskał największy sukces
jest Leon Tyrmand autor głoś-nej
powieści pt "Zły" o życiu
i wyczynach chuliganów Pierw-szy
nakład rozszedł się w Polsce
z dnia na dzień i egzemplarze
sprzedawano na czarnym rynku
po wysokich cenach Władze ko-munistyczne
nie kwapiły się z
zewoleniem na wypuszczenie dal
szych nakładów lecz ze zmianą
kursu "Zły" ukazał się w dwóch
kolejnych wydaniach które rów-nież
rozchwytano "Zły" ukaże
się w 14 obcych językach bijąc
rekordy popularności jakiego-kolwiek
pisarza polskiego A co
krytycy mówią o "Złym"? 'Le-piej
nie cytować
M Szpak
INŻYNIEROWIE
Dr Inż Z Przygoda
Plany i obliczenia konstrukcji
budowlanych Parcelscje
7 Sułtan Rd Toronto Ont
WA 1-62-
12
£--4
mąm
PA0IKB Kim B0 POLSKI
DO WYBORU MATERIAŁY ŻYWNOŚĆ
WYMIENIALNE NA PIENIĄDZE - OKOŁO 100 2LZA DOLARA
pofdzielnia Spotem
687 Oueen St W Toronto Tel EM 6-38- 55
Wszelkiego rcuiau lekarstwa wysyłamy najszybciej
i najtaniej bez cła Przyjmuj):
SUDBURY — W RYCHLAK 278 BLOOR ST TEL- - OS 3-91-
04 HAMILTON ZANKIEWICZ 96 West 31 st Chedoke PO
Teł ąUlton 5-01-
96 E4
DOMINION
TRAVEL
przypomina:
Obecnie
nadszedł czas by zrobić
plan na wakacje w 11)50
w Europie
id"1 AX v x
Alł ćtmSfSMM' L'MPK 'TlŁ afti'1 r
REMINGTON
Tmm
trinnr
STifóyiat
Ś k l)nrC& P
Skorzystajcie naswj obfitej Wypoły
czalni Strojów
Posiadamy składnie wsystko
Narzeczonej Narzeeoneco jak równiej
uczestników wesela
wedłuu (islilniej mody po bardo
tmiiiiko:iN( cci
Ti&iuuu--
Yongc 2-32-
70 al Wellesley
-y- -yr
- —
M
i
na
li li
556 WA
781
dla
dla
256 College jl Spadlna: WA 2-09-
91
"" Irt5Su W
DOMINION TKAVCL poslaili wielo f1-hrjiiiijii-ułili
mikosIII ntiy wnkoejt1
i:ni(i)lg ucynić illj Was "Wydocrkii
pmnleliii) nu cale Hi'" I'ru7nrnu ro-lln- n irrclM'itlu aplikacje TfcRAZ
nn 11)511 lub l'jr'J rok Ink te mnfo
uiu ojif?ac )hIii' kiedy 71'ilu'c ak
1'duu pry kosztach Jakie chce za-piać
Ić l'ainlvl:ij-l- e róunleł ?c możemy
zaoferować urejanly simololein po no-uyt- h lianlo nUkkh cenach Juk lo-wnl- eł przejazdy IiiIimiuiuii)I okrętami
wedhiK nowtli niskich eii
DOMINION TRAVCL OFFICC
lAfOInnf Ct Ul FM Ti441
Firma założona w 1925 Jllnra ealym (wlcdc"
BezDiatnie
i' E
PIĘKNY ZEGAREK OTRZYMA KAŻDY KU-PUJąC- Y BliVe infoimacjc w nasym sklepie
Turystyczna
Maszyny pisania
POLSKO-ANGIELSKI- MI
luli Angielskimi czcionkami
na dogodne spłaty
5 lał gwarancji
Najlepsze maszyny w świecie
znanych
-- CORONA
ROYAL UNDERWOOD
KOLIBRI OPTIMA
HERMES
DOSTAWA DO WSZYSTKICH MIEJSC W KANADZIE!
obsługa — Przyjdź lub napis dK jjst7e po bcpłulnc
kataloui 'T "W
I J SHAROUN TYPEWRITE#ĆO
- 779 OUEEN STREET
f A i
'
--- --
z
i
— 1
k
' '
w
—
i
I
CC
r — w
TORONTO
Odpływa do Soutliampton Kopenhagi
z Montrealu
17 kwietnia 16 16 18
Koszly prjjjjzdu w Jedni (trone
fierwiza Klasa
do
z
firm jak:
ERIKA SMITH
IDEAŁ
- BABY
Polska
t firmy: '
WEST
A
'ir&n
Tfc
i
maja czorwca lipen
niliilninm
J2M50
?20500
ZŁOTA JESIEŃ W KRAJU!
Zamawiajcie już teraz kabiny na odjazd
25 sierpnia
Jl
gdyni asa
oraz24 wreinia i 25 'października
NA BOŻE NARODZENIE
odjazd z OueDeC 9 grudnia
GDYEM AEU6I MŁ
Pickford & Black Limited
GENERAŁ ACKNTS
48 FHONT ST WKST AT BAY
y"1"
TOKOM O 1 CANAMĄ'
—T-y- -y 'ynn-ywy- i
REZERWUJCIE
BILETY HA "MS DAY0RYH"
FOUR SEASON TRAVEL 109 Bloor St W Toronto'
Tel WA 3-94-
34 I WA 3-97-
15
mm
ViiV
'i rij
j?-i- i mm
'tłrŁ-ii- ł
tfaHHsa
mm
W'
'S-śS-M
'
t
r mm i1
U mwm
t i iwm n fcWłWf skmm
fi
n
!
ij
ii
! I
1M
?!
i t
1
: tt
:i
1 1
ri ±'!krt'A'Ł Mrrmn h
: H- -
: [i Sil 3
ć®?jVE&z Mili
v
j: mm Ul mm ta mmi
: mM BI
4
' H Miili
i m Vmn SU 1
1 1 WwsM
' V 111
: mm 1
: h PM II ' 'it e-TStWt-r?!
HWm ' -- WMM
V23P-3- 3
% KWUIJ ffi
1
'' ilwmtm
22P-3- 3 niwi &:mte:m:iWmm