Zwilazkowiec Alliancer, June 26, 1955

              DZIAŁ
dla
opularno- -
kobiet dzieci
haiiMwj
Iliteracki
"GENIALNY WYNALAZCA"
pmklad redakeyiny
S&fNorth Twenteeth był zdecydowanie a
E Wszystkie okna parte- -
%Sksh' zamurowane we) cofnięte tak głęboko
fóroU'ir„ohnmcze
ESst:ue'„p™rzyosHw"at°re"c-i-derzw-"i o"tw'"ie"-„- Sedri zauważyli jednak
ŁJPS" W 1cmVn~d rzasu do -- :M04nl-
&Sanśf ufi brDaVnIIi Ip"anpóiw """w"y"--
Ri P7P?to tez wchodziła
[lnu wysoka kształtną gu
uamu " -- - j]e uDrana
Uwana _o aami dziwna
Ha z gięui iajeinicBu u- -
pito rozmaita itaz oyiy iu
to znów soio sKrzypw
Wsygnałowa trąbka wojsko-[&se- m
rozlegały się tam ha- -
& I--
Jnnn rtłrcno clr7-- l
fprz)'Pomi"'1J c 61"0"" --""
E- - ~ :~ftt nn4H7iprri
ffiWnegu fticitui u r™"'
MofanUl pujdiu tablic
ijb9t aiwa p_i:erMt1ici ksun"n- ia- rfnJ11i-p-jooa
len uum vułiuiu oiC i
bVi Dolowie ubiegłego wie--
§f)siadto z niego dwóch pa- -
i I podeszło ao urzwi uuj
łolatŁi jeden
służącego: "Jestem
rjacob Astor"
nnwaia
M
'Im
St
uiu'
S
— z po
lał do
ifi c--l 7
"Profesor czeka na
! h mna" Gospodarz do
lnie przyjął ich jednak na_--
!I
nich
liastnuz sam iaizeKios
eial sie kazać czekać J J
M: jednemu z najbogat- -
lludzi świata — był ciekawy
jiienny sam w sobie
[ pragnąc upiec
[ Współzawodników multi-Seró- w
Jay Gould- - Andrew
sie i Williama Yańderbilla
roi 'w tajemnicy podróż ? h Jorku w towarzystwie
E- -' naczelnego inżyniera
Samuelsa"
wreszcie służący wprowa--
f)k do pokoju gdzie ocze- -
ffilch gospodarz spostrzegli
sfiwem że bvło to olbrzymie
wątorium fizyczne urządzone
m z przepychem i wysłane
imi dywanami Na środku
i stalą wysoka na pięć stóp
iBetalowa powierzchnia kto
Wryta była drutami i stą
pi prętami Obok połaczo- -
gjjuą kulą metalowym ramie- -
Hisial wielki cięcar Druty
od szklanego pręta
panego na do1
fllCtrv
lennych instrumentów
aren
Keely mocno
kośr-kt- v nrnmip
piaiuDrzeimoseia Coś
fH
ntlnnił
Astor
puy
kuli wio- -
łrahv kilku skrzy
mii
ląesor John
ft3nv
hvłn
aarównież z pastora zaintere- -
go zbawieniem grzesznika ¥ Piekielnych P niego stała nipknn ko-- iPtórą przedstawił przyby to swą asystentkę panią
Bile HATrinra Aołn nt !{'
£MZema 1 Wipd7inł 7o nnchn
jeanej naibogat-- W szanowanych mri7in
Uli
Ejymianie przywitań i zdaw- -
h
'
B _ """' "-- f""-"- " " ™i z z
u
m ErZeC7nnc r-rr"- rr
MMI: "No n nn-- D
mój Słvnnv mntnr " i tq
??'ile obiaśnipnin tCrtwoo?
IUlDnpHmmli i_u„! inu : aueyu-
"uuraionum
fwnie do jego mało zrozu- -
wyjaśnień — motor ten
IfW na wykorzystywaniu
Wycznei silv w „
LffierdzB loiafń' J"„J
Ikhii '"la iajcimuvii
mn z!emi Prawa' ciążenia
gęgania ciał nipWpcWph
PgOle nfaw kipriiinnOrli
Piatem_
RWanie inżyniera Samuel--
KłW Okres a nn iol--n A„n„
P?ną siłę" łirnfDen- - „?ii
Bp°Waaiwym uśmiechem
nauczyciel znosi laiwrie
fWWi tłurria- -
łwi
ffiuPm mglistym npłnym
I
pana
--i- miu
♦„
sie
lepego ucznia 7P fVi fiscie o "siłp ńf0-„„„- -„
nić nie
}&" noych terminów "nim
Przemówieniu nmroc
3y goście pragnęliby o- - KM ch-Ł°2S-
CP°dł d[S-o malej ar- -
" kawałek cało- - tanim
i
[IKu
Iph
--3"1- n„i - -- -j "łutuuimeTiio
"uęraonstruje panom
j ciprvAt- -: _
™?y-""eJSH-y
Pani
ańv ii- - szklankę zwv-- a re] t™che Prpfe- - feSvW2i?:J??Jw?K
mtiu rrrzy - =o udnnonijKę
rfcibaab
Sekcja Druga nr 24
która pod jego dmuchnięciom
wydała dźwięczny ton Równo-cześnie
prawie rozległ się huk
wystrzału i w desce ukazała się
spora dziura
Następnie profesor Keely pod-szedł
do cylindra szklanego w
którym na dnie zawartej tam
wody mieścił się spory ciężar
ołowiany Przyrząd ten Keely' na-zywał
atomowym' dźwigiem Gdy
profesor szarpnął strunę cytry
na stole i ta wydała dźwięk —
ołowiany ciężar podniósł się w
górę jak piórko a woda w cylin-drze
jak gdyby się zagotowała
"Lewitacja oświadczył Keely
"przy pomocy fizyki wibra
cyjnej"
Przywiązawszy mocny sznur
do ważącego paręset funtów cię-żaru
Keely podciągnął go przy
pomocy bloku Cofnąwszy się na
drugi koniec pokoju zaaąi na-stępnie
w trąbkę — i sznur pęki
jak gdyby przecięty nożem
"Diatoniczne napięcie" — rzu
cił niedbale profesor jak gdyby
chodziło o rzecz powszechnie
znana
"Kilka taktów polki na skrzyp
cach —i mo(or mój wytworzy do
syć energii by poruszać pociąg
na trasie od madeiiu oo ban
Francisco" zapowiedział profe-sor
Istotnie po kilku pociągnię-ciach
smyczkiem kulisty motor
po środku pokoju począł wirować
z wielk--ą szybkością
"Panie Astor" szepnął mu na
ucho jego inżynier-eksper- t —
"mając taki motor nie będziemy
potrzebowali marnować pienię-dzy
na opłacanie prądu elek-trycznego"
Astor wyciągnął ksią-żeczkę
czekową
Gdy goście opuścili dom -
pani Moore rzuciła się w objęcia
Keely "Drogi — sprawiłeś cud!"
Keelyurodził się w roku 1837
Osierocony najprzód przez ojca
następnie zaś w wieku Jat 12
orzeż matkę — młody Keely po--
czątpracowaĆAycyrkUfgdziena- -
n7 cio Hwńfh r7Pr-7v- : 'sztuki
hipnotycznego' --wproszagadywa-nia
klientów i gry na parowych
organach Ponieważ jednak' roz-budowująca
sięFiladelfia-pptrze-bówał- a
raczej cieśli niż organi-stów
— Keely zabrał się do tego
fachu Pozostało mu Jednak za-miłowanie
do muzyki i nauczył
się z czasem gry na różnych in-strumentach"
Nie przestawał sic
też doskonalić w gadaniu wie
trząc w słuszność powieazenid
słynnego premiera brytyjskiego
Disraeli — "Słowami rządzi się
ludźmi"
W roku 1873 wybudował on
swój pierwszy motor — znacznie
prymitywniejszy od zademonstro
wahego Astorowi ale oparty na
tej samej zasadzie to jest działa
#
Podczas swej niedawnej byt-ności
w Jugosławii Chruszczews
chcąc przyciąć ambasadorowi a-merykańs-kiemu
wyraził ubole-wanie
że klasy rządzące w jego
kraju nie mają ściślejszego kon-taktu
ze światem pracy Na to
Amerykanin'— "pracowałem nie-gdyś
jako parobek na farmach
i znam sie dobrze na uprawie ku-- i
An„ " Trńiłhvm nawet nau--
czyć niejednego jak to się robi
Otóż wiadomym jest powszech-nie
że Chruszczew propaguje u-sil- nie
uprawę kukurydzy w Ro-sji
ale nie bardzo to dobrze idzie
Nie dając jeszcze za wygraną
Chruszczew wspomniał że szko-da
iż na amerykańskiej widowni
politycznej zjawiają się takie o-sobn- iki
jak senator MacCarthy
Na to Amerykanin mu powie-dział
że widocznie i w Sowiet-ach"
nie wszyscy politycy są za-dowalający
skoro się ich likwi-duje
jak to miało miejsce sto-sunku- wo
niedawno z Bena
Amerykański pistolet automa
tyczny 22 kalibru typu używa-nego
do konkursów strzelniczych
jest bardzo popularny we Fran-cji
Został on użyty juz w 6a0 „Lt--i fłn morderstw Fakt
ten zostanie niezawodnie wyzy-skany
odpowiednio do celów o-gloszeniowy-ch
przez firmę ame-rykańską
wyrabiającą tę bron
TTnr7edzenia rasowe czy naro- - dower przybierają czasem n7iW
„ ł„finp formy Niedaw
zaaresztowany został w Montre-i- „
npu-iP- ti Rosianin za zakopa
nie na śmierć kilkumiesięcznego
8Ml'amfawltwim4Jll?'-'''ftf%V''P- l' ' '' i'"lv'-:™"'q'- 1
Z cyklu "Sylwetki amerykańskie"
'ZWIĄZKOWIEC" (JUNE) 12 — 1955
jący bez paliwa i puszczany w
ruch przy pomocy tonów mu
zykalnych
CZERWIEC
Gdy motor ten wzbudził wiel-kie
zaintere&owanie — Keely
stworzył towarzystwo akcyjne
mające finansować produkcję na
wielką skalę Lista akcjonariu-szy
która zachowała się — do-wodzi
że wśród tych osób które
dawały "profesorowi" swe finan
sowę poparcie byli poważni lu
dzie znani w świecie "biznesu'--
Oczywiście byli i sceptycy
twierdzący że cos z tym motorem
nie w porządku Wydawnictwc
"American Machinist" posłało re-portera
by zrobił wywiad z pro
fesorem Keely i zbadał należycie
jego słynny motor Z tej wizyty
reporter wyszedł nic nie rozu-miejąc
ale ńie mając też podstaw
do sądzenia że chodzi tu o jakieś
oszuka ństwo
Wiele pism amerykańskich o-głosi- ło
go za wielkiego geniusza
"wynalazcę nowego źródła ener-gii"
itp
Pieniądze płynęły do kasy pro-fesora
który zamieszkał w pięk-nym
domu i jeździł okazałym za
przęgiem- - Ale jego motor cho-ciaż
działał bez paliwa podnosił
no
ciężary ud — nie był wciaz jesz
celów
pedały naciśnięcie
towarzystwa akcyjnego otwierały odpowiednio
Akcjo- - powodowało
zażądali w loou cisk sprężonego powietrza
dokładnego Jeden pływającego ukrytymi starannie
z nich niejaki boekel rurami
sceptycznie ustosunkowany
słynnego motoru profesora Kell-l- y
— został wydelegowany do
przeprowadzenia koniecznych ba
dań' Po ukończeniu ich Boekel
oświadczył z błogim uśmiechem
że "profesor Keely 'dokonał
wszystkiego co zapowiadał"
Ale w roku następnym przyszła
nowa fala zniecierpliwienia i nie-dowierzania
Akcjonariusze za-żądali
wyjaśnienia im zasady na
jakiej 'ów motor' dizała Keely
odmówił" Wstrzymano więc dal-szą
pomoc finansową
"Wobec tego" oświadczył Kee-ly
— sam zdobędę fundusze
niezbędne dla dokonania dal- -
szych ulepszeni" Wkrótce poznał
panią Bloomfield-Moor- e przeko-nał
ją nie tylko o swej miłości
ale i walorach jego motoiu
i sprzedał swej "asystentce" u-dzi- ał
w kompanii za $30000
W'rokirl882 zerwała sie praw
dziwa burza Na ulicach
fii rozdawano broszurkę pod ty-tułem'
— "Oszukaństwo! Chce-my
Faktów! Jakie jest wyjaśnie-nie
motoru Keely?"
Wobec dalszej odmowy wyna-lazcy
zdradzenia sekretu — ak-cjonariusze
uzyskali decyzję są-du'
zmuszającą go do tego Keely
dziecka ponieważ było ono nie-mieckiego
pochodzenia
Matka żołnierza kanadyjskie-go
który niedawno zdezertero-wał
ze swej jednostki stacjono-wanej
w Niemczech zachodnich
do komunistycznej części Nie-miec
tłumaczy jego postępek
tym że "on zawsze nienawidził
WSZySlKlfll lUUiUŁicuiw _ _ Trudno się jest dopatrzeć-jakiej- ś
logiki
Ponieważ premier fcuen nie
mógł czy nie chciał przyjąć za-proszenia
na oficjalne otwarcia
wystawy krajowej w
Toronto — powierzono te funk-cje
"z zagranicznego la-ku"
premierowi St Laurent
Mip mnzńa bv było się dziwić
Pdvbv d St Laurent uznał za
proszenie w tych warunkach za
impertynencję i zasugerował kie
rnwniYtwu wystawy (czy raczej
fnrańwl zaproszenie Hajle
Selasje księcia Monaco lub pre-zydenta
Liberii
związku z niedawnymi wy-borami
angielskimi tygodnik ka-nadyjski
"Saturday Night" przy:
pominą że określenie "tones
dawane tradycyjnie konsenvaty:
stom brytyjskim było dawniej
przezwiskiem powstańców i ra-busiów
irlandzkich Co za dziwne
koleje przeszło to słowo
Hon Anthony Benn poseł do
parlamentu brytyjskiego z ra-mienia
Pracy broni się
"rekamv i nogamy" się ma-wiało
na naszych kresach wscho-dnich
przeciw zostaniu lordem
dalej odmawiał wobec czego za- -
aresztowano Pani Moore zło- - (
żyła za niego kaucję i musiano
go wypuście byiuacja jego była'
jednak bardzo trudna Wtedy lot
właśnie przyszedł mu na mjślj
pomysł zainteresowania swoim
motorem Astora Gdy ten opu-ścił
laboratorium pozostawiając
mu czek na sporą sumę — nie
tylko uratował "profesora" z
trudności finansowych Fakt ze
tak doświadczony biznesman jak
Astor został poważnym akcjona-riuszem
— był dowodem w o
czach niedowiarków ze wynala
zek Keely był istotnie czymś ge
nialnym
Przez szereg lat trwało zmaga-nie
się między akcjonariuszami
domagającymi się zdradzenia in-tajemn-icy
motoru i piofesorem
który unikał tego pod różnym1
pozorami Dopieio po jego śroier
ci w roku 1898 było możliwym
zbadać należycie całą sprawę
Okazało się ze w piwnicy
laboratorium byl olbrzymi re-zerwuar
z powietrzem sprężonym
pompami do ciśnienia 28000 fun-tów
Szereg rur prowadził przez
otwory w podłodze do "motoru'"
i innych przyrządów Granie na
różnych instrumentach czy tyl-ko
wydobywanie z nich oderwa-nych
dźwięków które jakoby
wprawiały w ruch te "cudowne"
wynalazki — było jedynie pretek-stem
do przejhodzenia "profe
sora" do tej czy innej części po-- '
koju gdzie poo puszystym riy- -
cze używany do jakichś wanem ukryte były guziki
praktycznych małe których
Zarząd stopą
począł "się niecierpliwić tyle i potężny na- -
nanusze roku na
sprawozdania
specjainit
dc
"ja
Filadel
tegorocznej
braku
negusa
W
Partii
jak
go
pod
czy
wen
To był cały sekret "genialnego
wynalazku" który na przestrze-ni
wielu lat dał profesorowi
Keely około 5 milionów dolarów
wydane przez iiiego na wystaw-ne
i rozrzutne życie
CZYTAĆ?
CzesławMjłosz — "Zniewolony umysły
nabycia w cena'
Lit'erackiParyż słron 236
Wyznania osób które wydo-stały
się z piekła sowieckiego do-tyczą
z reguły przeżyć obozo
wych i więziennych literatura te-go
typu stanowi już w lej clnyli
osobny i bogaty dział nie tylko
polskiego piśmiennictwa emigia
cyjnego wiele też utworów z
u-ćrń- rf nirh rzołowe pozycje pol
skie doczekały się przekładu na
języki obce
napznie rzadziej natomiast
ma my zanotowania książkowy
obraz rzeczywistości "normąl- -
nej nie więzu-nne-j w -- Uv
tach lub w Kraju w sferze wpły-wów
sowieckich
Bardzo rzadki wreszcie jest o
na skutek śmierci jego ojca Po-danie
jego o uwolnienie go od
tej smętnej konieczności która
automatycznie pozbawiłaby go
mandatu w izbie niższej paria:
mentu i przeniosła muzealnej
izby lordów — zostało przez tę
izbę odrzucone Cała sprawa spo-wodowała
tak wielki wstrząs
wśród lordów że jak to podała
MariVipJskaprzeszłcsdau2-Łr- a
nawet w wypiciu herbaty tego
popołudnia '
-- Kto wie co opuszczenie rytu-ału
popołudniowej herbaty zna-czy
w życiu typowego Anglika --zro- zumie
bez trudu doniosłość
tego wydarzenia
Tygodnik amerykański "News-week"
podał niedawno zdjęcie
przedstawiające Indianina o polsko-pa-triotycznie
brzmiącym na-zwisku
Biały Orzeł wspinające-go
się na stożkowaty szczyt swe-e- o
ze skórM tyczek zbudowanego
wigwamu by umieścić tam an-tenę
telewizyjną
Dziki Zachód zdecydowanie cy-wilizuje
się Albo dziczeje — je-śli
wierzyć wrogom obecnych
programów telewizyjnych)
Ostał nio amerykański Sąd Naj
wyższy wydał historyczną decy-zję
— odwołał on zakaz nadawa-nia
pewnego rodzaju frywolnym
teatrzykom nazwy "Burlesąue"
nia wyjaśnienia naszym czytel
nikom nie poinformowanym
statecznie co oo lego oaiamu
sztuki amerykańskiej powiemy
że jeden z tych przybytków muzy
w Nowym Jorku wystawia obec
nie piękna sztukę oparią na
walizacii dwóch domów publicz
nych (Nie — księgarnia "Związ-kowca"
nie posiada polskiego
przekładu tej sztuki)
Z cyklu — Wielkie Religie Ludi'o{ci
CZEŚĆ I
Od Cejlonu do Japonii i po-przez
wielkie obszary lądu azja-tyckiego
setki milionów ludzi
wierzy w dobrotliwą i pokojowr
religię zwaną buddyzmem Wic
lu myślicieli zachodnich którzy
poznali odzianych w żółte szaty
mnichów buddyjskich i bogac-twa
bibliotek ich klasztorów —
uważają buddyzm za jeden z naj
szlachetniejszych gmachów my-śli
wzniesionych przez ducha
ludzkiego Jest to jedna z najra-cjonalniejszyc- h
wielkich religii
gdyż propagowany przez nią sy-stem
ludzkiego postępowania po
lega w bardzo nieznacznej mierze
na elementach nadprzyrodzo
nych
W swej historii sięgającej
wstecz 2500 lat — buddyzm 'byl
jedna z najpotężniejszych sił cy
wilizacyjnych na Dalekim WschoJ
dzie Pobudzał on twórczość ar-- 1
tystyczną i włożył glębakie myśli
do wielkiej kultury chińskiej dy-nastii
Tang w okresie od siód
meso do dziesiątego wieku na
szej ery Dał on też cywilizacji1
Japonii
Dziś buddyzm jest oficjalną re
ligią Burmy Tailandu Tybetu
Kambodży i Laosu główną reli-gią
Cejlonu oraz wiarą któ
lej wielkie rzesze Chińczyków i
Japończyków zwracają się o za
spokojenie ich potrzeb ducho-wych
Obok chrześcijanizmu i ma
hometanizmu — buddyzm jest
jedną z największych religii swia- -
ta
W buddyzmie są dwa zasadni
cze odłamy doktrynalne: Mna-yan- a
dominujący w Azji połud-niowej
i Mahayana-- — w Chinach
Japonii Tybecie i Mongolii Obić
te doktryny zawdzięczają svc
co
Do "Związkowcu" $2 —
Instytut 1953
do
do
do
ku
brąz życia na specjalym odcinku
literacko - artystycznym Pam ę-ta-my
"Ujarzmienie sztuk" Pin
tra Jelagina artysty skrzypka
sowieckiego na temat teatru
i muzyki wspomnienia potwier-dzone
ostatnio wypowiedziami
Andrzeja Panufnika na temat
stosunków muzycznych w Pol-sce
Pewne światło na świal lite-racki
w Sowietach rzuciła po
wieść Guzienki "Upadek Tyla
na"
Jedyną chyba pró'oą analizy
wpływu systemu komunistyczne-go
na psychikę pisarza jest-książk- a
Czesława Miłosza "Zniewolo
ny umysł" Miłosz pisze oczywiś
nin 7P "dzieci sa młodymi gadi:
nami w oczach Boga i to znacznie
bardziej zasługującymi na me
nawiść od gadzin"
Chrystus był jednak innego
zdania No ale wówczas nie było
jeszcze rozpuszczonych hebesow
amerykanskicn
Czytelnicy "Związkowca" pa- -
mięlają juezawoorne poiei hkł
czytelników na temat amerykań
skiej mocno wypaczonej -- łci-sji
kinowej sienkiewiczowskiego
"Quo Vadis"
Ze sztukami scenicznymi Ame-rykanie
postępują niemniej bez-ceremonialnie
Znana aktorka
filmowa Ruth Roman która ma
grać w sztuce Szekspira "Mac-kPth- "
— oświadczyła że posta-nowiono
sztukę tę zmodernizo-wać
i "zhollywoodzić" Ona b?
dzie grała lady Macbeth jako pro-stytutk- e
Macbeth będzie grany
iakn Mnester a słynne morder
stwo będzie popełnione nie szty-letem
jak to ujął konserwatyw-ny
Szekspir lecz przy pomocy
lewolweru
Gdy pociski rakietowe wypro-bowywan- e
we francuskiej bazie
morskiej na małej wysepce przy
słynnej riwierze poczęły padać
zamiast na cel — na plażę kąpie-lową
— wzbudziło to zrozumiałe
oburzenie Dochodzenie wykaza-ło
że to marne celowanie byłti
wynikiem faktu że oczy mary-narzy
zwracały się uporczywić za-miast
na cel — na kolonię nudy-stów
tuż obok bazy
Mylą się jakoby ci którzy
twierdza że nigdy nie uśmiecha-jący
się' prezydent amerykański
Coolidge nie miał poczucia hu-mn- ni
Powiedział on słynnej ak- -
lorce Ethel Barrymore: "Sadzę
i AmortA-snJ- p nraann mieć ia- -
Kania n nmfestancki Jonathainko Drezydenta uroczystego oila
Edwards jedna z historycznych —postanowiłem więc grac tę ro-posta- ci
amerykańskich był
Second Seciioft
podstawy jednemu z najwięk-szych
przywódców religijnych w
historii świata — Siddartha Gau
tama urodzonemu w tej części
Azji która znana jest obecnie ja-ko
Nepal w r 563 przed naro-dzeniem
Chrystusa Zycie jego
podobnie jak życic Chrystusa
stało się pięknym przykładem
dla milionów jego bliźnich
Budda był synem wodza hin-duskiego
należącego do drugiej
z kolei (po kapłańskiej) kasty
wojowników Wzrastał on wśród
prawdziwie wschodniego przepy-chu
Według jednego ze świę
tych pism buddyjskich powie-dział
on jakoby: "Miałem trzy
pałace — jeden na zimny okres
jeden na gorący i trzeci na okres
wielkich deszczów Podczas czte-rech
miesięcy deszczowych prze-bywałem
w tym ostatnim pałacu
nie wychodząc z niegozabawia- -
cie o Polsce ale większość jego
stwierdzeń dalpby się niewątpli-wie
przenieść i zastosować do in
nych krajów niesłusznie "sate-lickimi"
zwanych czy też do sa-mej
Rosji w początkowym okre-sie
komunizmu
Miłosz zna dobrze warunki i sy-stem
o którym pisze Narzucenie
wszystkim tego samego sposobu
myślenia i języka pojęć Ten
świat szczególny w którym "woź
ny i wniuiiuiY w uoinu wyuaw-niczy- m czytają tych samych kla
syków marksizmu co dyrektoi
fumy i pisarze przynoszący swo-je'
rękopisy" Nie tylko czytają
7(liniim Milosa odnajdują ję
zyk" wspólny dzięki któremu ''ro-botnik
i badacz historii mogą siy
odtąd porozumieć" co już wyda-je
się nam raczej wątpliwe Przy
znaje wprawdzie Miłosz ze róż-nice
poziomu umysłowego i pry
gotowania nic zostają zatarte ale
wytworzona została wspólna pod-stawa
Zjawisko — naszym zda-niem
— co najmniej niebczpićcz-ne-_skor- o
i takmaszą cechą naro-dową
"}e"sl wypowiadanie sądów
autorytatywnych na tematy' o
których się nić nie wie
Ale przed pisarzem staje do
datkowe zagadnienie Nie tylko
sprawa uznania przez wszechpo
tężną krytykę marksistowską
która będzie badać podporządko
wanie się autora obowiązującym
na rynku literackim zasadom
Jest jeszcze inny wcześniejszy
problem aktualny na długo
pized wydaniem książki: podda-nie
się cenzurze żądaniom komi-sji
Wydawniczych uzyskanie ze-zwolenia
na druk książki Przy-chodzi
moment gdy pisarz niiisi
się znaleźć w kleszczach gdy do-chodzi
do wniosku że jeśli nie
będze pisał tak jak każą tak jak
"trzeba" — nie napisze nic war-tościowego
Tak to wygląda w in-lerpieta-cji
Miłosza Zdaniem pi o
fesora Zaleskiego należiłoby się
zastanowić czy polityka reżymu
jest bardziej zniewoleniem umy-słu
czy" też sponiewieraniem cha
rakteru?
W książce Miłosza mamy dwie
zasadnicze części: teoretyczną
i przykładową Ta druga to syl-wetki
kilku dobrze znanych pi-sarzy
1 poetów krajowych Część
niezmiernie ciekawa zwłaszcza
jeśli wie się kogo Miłosz miał na
niy&li Podajemy klucz by po
móc czytelnikowi: Alfa — Jerzy
Andrzejewski (powieściopisarz
znany już pred wojną po woj-nie
wydał "Popiół i diament"!
Beta — Tadeusz Borowski (autor
nowel m in "Pożegnanie z Ma
rlą") Gamma — Jerzy Putra-ment
(poeta powieściopisarz i
reportarzysta równie slaby we
wszystkich dziedzinach) i Delta
— Konstanty I Gałczyński (zna-ny
poeta-satyry- k niedawno zmar-l- y
w Kraju) Jak powiedzieliśmy
sylwetki to ciekawe i żywe Ale
nasuwają one wiele wątpliwości
na lemat" charakteru autora pie-częci
jaka postawił na nim sy
stem Mniejsza o łiorowsKicgo
który już nie żył uóy ukazała siy
książka Miłosza Ale sylwetki po-zostałych
(Gałczyński żył jeszcze
l jak --pisze Miłosz był na powierz-chni
"i zapewne jak poprzednio
znów tylko do czasu") Miłosz
wysunął szereg momentów i cle
mentów ich kariery literackiej
zy nawet politycznej o których
nie powinien być pisać znając
reżym i warunki psychiczne w
jakich żyją
Książka Miłosza nie Jest lek-tura
rozrywkową i łatwą Ale
trzeba i warto 'ją przeczytać
edyż wyjaśnia nam bardzo wiele
zjawisk literackich Polski współ-czesnej
Tych zjawisk do których
wrócimy jeszcze kiedyś w arty-kule
o celowości czytania utwo
rów wydanych w Kraju
J J T
™" " '" "" " ! 1 "TiiJ ł i ni" iPfVJT?fM
' m
i "—i I:ff
1 ii ł
czytelników
ny muzykantami i tancerkami"
Podobnie iak inni chłopcy z
arystokratycznych rodzin owych
inriciW _ ncbnirznl sie on W
spoitach szczególnie w lueznici
twie Podczas jednego z konkur-sów
łuczniczych" zdobył on jako
nagrodę piękną dziewczynę mo-ra
poślubił i miał z nią syna
'Jednak to życie pełne przepy-chu
i szczęścia rodzinnego nie da-wało
zadowolenia młodemu Gau-tami- e
Wbrew rozkazowi ojca by
nie wydalał się z pałaców —
wsiadł' on raz do swego dwuko
lowego pojazdu i wyjechał poza
bramy pałacowe gdzie po rai
pierwszy zetknął się z ludzkim'
cierpieniem Ujrzawszy chorego
liupa i ascetę — wrócił on do pa-łacu
głęboko przejęty ludzkim
cierpieniem
Wrescie pewnej nocy opu-ścił
on swą śpiącą żonę i dziecko
i wyszedł ze swego wspaniałego
pałacu by się poświęcić życiu wę-drownego
żebraka Ogoliwszy so-- i
bie głowę przyodział się on w
żółte szaty zakonne
W owvm czasie Gaulama miał
29 lat Przez 6 lat próbował on
znaleźć rozwiązanie dla zagadki
życia stosując' różne metody roz
myślań rrouowai umartwiania
ciała pizebywając wśród hindu-skich
"świętych" i na skutek go-dzenia
się — wychudł niesłycha-nie
Metoda ta jednak nic mu nie
dała Wkrótce zaczął on znów od
żywiać się normalnie i "święci
ludzie" opuścili goj oznakami o-brzydze-nia
Wreszcie usadowił się pod
drzewem i przyrzekł sobie że
nie ruszy się stamtąd aż w dro-dze
medytacji uzyska stan oświe-cenia
W wizji jaką miał lam —
widział on armie Mary złego ku-siciela
ze świata namiętności
i samego Marę który ofiarowy-wał
mu bogactwa świata za zro-zygnowa- nie
ze swego zamiaru o"
siągnięcia doskonałości
Po 49 dniach medytacji pod
tym drzewem Slddjiartta 'łlautą-m- a
osiągnął ów~ stali oświecenia
do którego zmierzał i odtąd zna- -
ny byl jako Budda czyli "oświe-- i
eony" Udał się wówczas do świę-tego
miasta" induŚkiego Benares
gdzie wlasktfpodmiejskinspot-- U
kał znów owych pięciu swych
przyjaciół-aścetó- w i wygłosił dla
nich pierwsze' swoje' kazanie" na
lemat właściwego znaczenia ży-- )
cia
Odtąd przez 45 lat Budda
przebiegał północną część Iiidil
nauczając i'zdobywając adeptów
dla swej religii Pewnego dnia?
po zjedzeniu czegoś' niestrawne-- '
go Budda zachorował i wezwą- -
wszy swych uczniów wygłosu
swe ostatnie'przemówienie na leń
mat nietrwałości wszech rzeczy'
Te konkluzje do których Bud-da
doszedł na skutek swych me-dytacji
pod drzewem Boohi i na-uki
które następnie wygłaszał
— muszą być rozpatrywane na
tle ówczesnych tradycyjnych' wie- -
rżeń go otaczających Bo trzeba
jamiętać że Budda był Indusem
a buddyzm jest rewoltą prote-stancką
przeciw ortodoksyjnemu
hinduizmowi
Po hinduizmie Budda odziedzK
czył i przejął pewne odwieczne
koncepcje brane następnie za
pewniki przez buddyzm Jedną z
nich było przekonanie źe wszel- -
kie żywe istoty przechodzą cykl
narodzin życia śmierci i odroj
dzenia i ze cykle te powtarzają
się wielką ilość razy Inną była
koncepcja "karmy — prawa ko
smicznego przyczyny i skutku
stosownie do którego cnotliwe
postępowanie nagradzane jest w
nasiępnycn reuiKuriiaijuviizu5
złe — podlega karze Jeszcze i n- -
ną było przekonanie że świat
jest padołem ignorancji! smut-ku
od którego mędrcy powinn
się starać odejść Od hinduizmu
również buddyzm przejął myśl
wyrzeczenia się — źe droga mą-drości
leży w poskramianiu ape-- „
tylów i rządź cielesnych
Zgadzając się z hinduizmem co
do tych koncepcji i celów — Bud-da
różni! się z nim co do' metod
jakimi te cele mają być osiąga
ne Jego doświadczenie z przesa
dną surowością przekonały go że
umartwiania ciała praktykowane
przez wielu induskich ascetów
— były bezcelowymi Wolał on
jak to określił — Drogę Pośred-nia
(Middle Way) między asce--
lyzmem i nadmiernym folgowa-niem
sobie i wierzył źe mędrcy
unikając tych obu skrajności —
mogą pędzić życie w spokojnym
oderwaniu się od rzeczy świec-kich
Potępiał on również induski
system kast wierząc źe wszyscy
ludzie są sobie równi w zakresie'
możliwości duchowych
Jądro jego nauki leżało w
dwóch podstawowych oświadczę-- '
niaeh które były tematem jeco
pierwszego kazania wygłoszone5
go w Benaresie i które odtąd
(Dokończenia na itr 14)
4i
X-- v
v
I V %'i
1 i 'V
i"
rt
tł
"' I
r u
' ri
rra ITt' ?l'
m
him
WTOr
mhUH
Uria'Mtm