000200a |
Previous | 2 of 10 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
M iSgFjSMSS
K5BI : if
i - '?' & fc 3%
1£--!
_ M-S-M
S!
'yw --li fi
'fiafisfii
raSEBftlf: i
&in:_i
! :#
u m
vi nit f
'
A
#
&
'
ft
U
'--
ft
--K
łt 15 I
(The
Prtnted ład PubUihed for every WednescUy
ind Saturday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Dr IŁ Wolnlk Chiirmin of The Botrd Mr A Jtkfibcuk Secretiry
Ornclal Organ of The Pollsb Alllance Frlendly Sodety of Canada
Edltor-ln-Chle- f — B Heydenkorn — Ceaeral Manager — S F Konopka
Business Manager — R Frtkke — PrlnUng Manarer — M Poczynlak
Subscrlptlon: In Canada J70O
Autborlzed as tecond clasi mail by
and fur payment
1475 Queen St West Toronło 3
Rnczna w Kanadzie $700 I Zagranica — Roczna $800
PMroczna $400 Półroczna $450
Kwartalna $250 Pojedynczy numer 15
PiYSŁ ©PTYMSZM
!?}tfM
rlfl
uf
MA
Ąm
wite
"Związkowiec" Alliancer)
PRENUMERATA
Gen Wcstmoreland który dowodził ameryksńskimi
zbrojnymi w Wietnamie opuszczając przed kilkoma
dniami swoje stanowisko oświadczył iż nie można oczekiwać
klasycznego zwycięstwa militarnego i nie należy spodziewać
się by działania zakończyły się rychło
W jego słowach pożegnalnych zabrakło optymizmu któ-rym
szafował przez cały okres dowodzenia Stale zapewniał
że sytuacja militarna jest dobra i dla pełnego zwycięstwa
brak mu jedynie dostatecznej ilości wojsk
Prez Johnson darzący go pełnym zaufaniem spełniał
jego życzenia i w ten sposób siły zbrojne Stanów Zjednoczo- -
iiviii w v JLUIlmilu Ul Ubij i niihuuasLu ijoiyij' uu uicuiai i
500000 nie licząc oddziałów wietnamskich i sojuszniczych I
Nikt bardziej nie jest odpowiedzialny za rozszerzenie!
działań wojennych aniżeli gen westmoreland On to dowo-dzi!
że wojska amerykańskie dlatego nie mogą odnieść
zwycięstwa w walkach lądowych ponieważ nie bombarduje
się dróg dowozowych nieprzyjaciela terenów koncentracji
w Wietnamie Płn Uzyskał zgodę prezydenta Johnsona na
bombardowanie pewnej części Wietnamu Płn a z czasem
całego obszaru łącznie ze stolicą i największym portem
Ciągle zapewniał że zwycięstwo jest za progiem Ba twierdził
nawet że właściwie sytuacja wojsk amerykańskich jest już
grubo lepsza że nieprzyjaciel jest w odwrocie wyczerpał
swoje możliwości itp
Na sprawdzenie ścisłości tych słów nie trzeba było
czekać gdyż oddziały Wietkongu i Wietnamu Płn wdarły
się nie tylko głębiej w obszary Wietnamu Płd ale przepro-wadzały
coraz większe wypady na stolicę stolice prowincjo-nalne
i inne ważne obiekty Pod ogniem znalazły się wszystkie
bazy i lotniska amerykańskie Straty amerykańskie w lu-dziach
i sprzęcie zaczęły gwałtownie wzrastać
powództwo amerykańskie
w których podaje skrupulatnie liczby strat strony prze
ciwnej Swoje własne ogłasza tygodniowo Tajemnicą pozo-stanie
metoda obliczenia ale gdyby zestawić te liczby to
okazałoby się że zginęło już więcej wietnamskich żołnierzy
aniżeli kraj ten ma ludności
Intensyfikacja działań zbrojnych zgodnie z żądaniami
gen Westmorelanda nie dała żadnych wyników Doprowa-dziła
natomiast do wyniszczenia kraju Powstały już znacznie
większe szkody w południowej części kraju aniżeli w północ-nej
Nie jest to pozbawione wymowy Dwa największe miasta
Hue i Sajgon zamieniły się w rumowiska Miliony osób jest
bezdomnych
I dopiero teraz gen Westmoreland zrozumiał że w tej
wojnie w Wietnamie Stany Zjednoczone nie mogą odnieść
militarnego zwycięstwa że walka z partyzantami jest bardzo
kosztowna'! trwać może lata
PrezTJohnson nie czekał nade rewelacje aby zdecydować
się na podjęcie rokovań poIiycznych Przed odwołaniem
pen Westmorelanda nastąpiła zmiana na stanowisku Sekre-tarza
Obrony Narodowej a później w dramatycznej mowie
prez Johnson zakomunikował że nie będzie kandydował i
zarządził ograniczenia nalotów na Wietnam Płn apelując do
IIo Czi Minha o wszczęcie rokowań
rozmowy rozpoczęły się po przeszło miesięcznych
przetargach o miejsce Zbliża się już miesiąc od pierw-szego
spotkania delegacji w Paryżu ale rozmowy nie posunęły
się ani o krok naprzód Strony wzajemnie obarczają się
odpowiedzialnością za ten stan rzeczy ale nikt nie chce zer-wania
kontaktu Obie strony zdają się grać na czas i na wy-trzymałość
nerwową
Nie jest wykluczone że strona wietnamska chce prze-ciągnąć
wstępne rozmowy aby stwierdzić czy istnieje szansa
zasadniczej zmiany amerykańskiej polityki i to jeszcze przed
listopadowymi wyborami Niektórzy zdają się być skłonni
przypuszczać że pod wpływem ostatnich wypadków w kraju
oraz pogarszającej się sytuacji w Wietnamie prez Johnson
pójdzie na ustępstwa byle doprowadzić do podjęcia zasadni-czych
rokowań Pozwoliło by mu to na wstrzymanie wielkich
operacji wojskowych
Zapewne Amerykanie są obecnie bardziej zainteresowani
zakończeniem wojny aniżeli Wietnamczycy stąd też są w
trudniejszej sytuacji w Paryżu Naturalnie stać ich na pro
wadzenie działań dla niko-go
nic ulega wątpliwości nie militarnego
względem
Światowy Stronnictwa Narodowego
W dniach 1-- 3 czerwca 1968
odbył się w Londynie III świa
zjazd delegatów Stron
nictwa Narodowego Przybyli
nan przedstawiciele ruchu na
rodowego ze Stanów Zjedno
czonych Kanady Szwecji
iNiemiec bzwajcarn i innych
krajów europejskich
2jazd otworzył prezes dr
Tadeusz Bielecki W przemó
wieniu dałcenę sytua
cji międzynarodowej wycia
gając z dokonujących się
przesunięć w układzie świa
towym — w Azji i w Europie
— wnioski dla polityki pol-skiej
W wyniku tvch przesu
nięć przed Polską otwierają
się perspektywy ale naród
musi liczyć na własne siły
Referat red A Dargasa
pt "W obliczu przemian w
kraju" — był wyrazem
nego nurtu jaki od dłuższego
czasu dojrzewał w ośrodkach
ruchu narodowego na emigra
cji Zyskał on następnie peł-ną
aprobatę w trzydniowych
obradach Polega on na usta-- w ieniu polityki polskiej "fron-tem
do kraju" Tam bowiem
lozstrzygną się losy Polski
pod warunkiem że naród sam
obejmie znowu rolę gospoda-rza
we własnym państwie
"Zmian nie da się w Polsce
ani uniknąć na dłużej od-roczyć"
— kończył mówca
W pierwszym dniu właści-wych
obrad prezes dr Bielec-ki
złożył sprawozdanie polity-czne
i' z 7-let-n- iej działalności Stronnictwa
Narodowego Niezmiernie in-teresująca
--dyskusja spra
per year In other Countriet 5800
the Post Office Department Ottawa
of postage In cash
Ontario Te!: 531-249- 1 531-249- 2
ogłasza codziennie komunikaty
wozdaniem dotyczyła nie tyle
przeszłościź ile kierunków
dalszego działania
Referat Z Berezowskiego
pt "Zagadnienia polityki pol-skiej
na tle położenia ogólne
go i aysKusja nad jego teza-mi
zakończyły pierwszy dzień
cbrad plenarnych
Drugi dzień zjazdu w cało-ści
poświęcony był pracy w
komisjach
W ostatnim dniu obrad
zjazd na plenarnym posiedze-niu
powziął szereg uchwał
wytyczających główne linie
polityki Stronnictwa Narodo-wego
POPRAWA SZLAKÓW
WODNYCH
Komisja Gospodarki Mor-skiej
i Żeglugi stwierdziła iż
ostatnio podejmuje się wysił-ki
zmierzające do poprawy
warunków żeglugowych na
szlakach wodnych Najbar-dziej
przystosowaną droga
wodną jest Odra Ten ważny
szlak komunikacyjny wymaga
jednak szybszej modernizacji
Wiele urządzeń jest tam w
złym stanie technicznym
Słabiej niż Odra przysto-sowana
jest do żeglugi Wisła
chociaż wzdłuż niej ulokowa-ne
są ważne zakłady przemy-słowe
jak Nowa Huta Tarno-brzeg
Puławy
Postulowano powołanie ko-misji
koordynacyjnej dla o-pracow- ania wniosków do sre--
neralnych założeń regulacji i
zabudowy Wisłv oraz morier
jiizacji drogi wodnej Odry
dalszych wojennych ale skoro juz
iż zapewnią zwy- cięstwa to stają się coraz bardziej uciążliwe Pod każdym
zjazd
towy
swym
głów
ani
organizacyjne
nad
Adam Ciołkosz
Londyn w czerwcu
V77 sobotę 1 czerwca odby-V- ?
wały się w Manchester
w Anglii wielkie uroczystości
z okazji setnej rocznicy pierw-szego
kongresu związków za-wodowych
po angielsku Tra-de- s
Union Congress w skró-ceniu
TUC Manchester wy-brano
na miejsce uroczystości
dlatego ze tu właśnie odbył
się przed stu laty ów pierwszy
kongres Nastrój był pogod
ny pełen radości cały obchód
jubileuszowy można określić
jako wielki festiwal zorgani-zowanego
ruchu robotnicze-go
Nie było niczego osobliwe-go
w tym że na manifestacji
w Kings Hall przybył i prze-mawiał
premier Harold Wil-son
raczej dziwić by musiała
jego nieobecność Natomiast
bardzo znamienne były całe
stronice poświęcone stuleciu
TUC w wielkich dziennikach
angielskich włącznie z arcy- -
konserwatywnym — jeśli me
w sensie powiązań partyj-nych
to w sensie sposobu
myślenia — dziennikiem
"The Times" oraz z organem
City "The Financial Times"
Liberalny "The Guardian"
miał przy tym uzasadniony
powód do dumy: oto był on
jedynym pismem angielskim
które w roku 1868 przynosiło
codziennie sprawozdania z o-we- go
pierwszego kongresu i
które od tego czasu co roku
przynosiło sprawozdania z
wszystkich kolejnych kongre-sów
TUC
Ten hołd złożony przez pra-sę
wszystkich odcieni był naj-lepszym
świadectwem miej-sca
jakie związki zawodowe
zajmują w życiu angielskim
Po prostu byłoby ono dzisiaj
bez związków zawodowych nie
do pomyślenia Ale nie tylko
życie angielskie Słusznie
zwraca "Financial Times" u-wa- gę
na to iż angielski ruch
zawodowy stał się modelem
dla robotniczego ruchu zawo-dowego
w całym świecie
PIONIERSKA ROLA
Ta pionierska rola była wy-pływem
i następstwem faktu
iż Anglia pierwsza w świecie
weszła na drogę nowych me-tod
w produkcji transporcie
i komunikacji na drogę tzw
rewolucji pi żerny słowej W
Anglii narodził vsię:kapitąlU
styczny ustrój gospodarczo- -
społeczny w Anglii narodził
się nowoczesny proletariat
przemysłowy i w Anglii naro-dziła
się walka klasowa po-między
proletariatem a bur-żuaz- ją przemysłową Narodzi-ła
się nie jako program bo w
Anglii po dzień dzisiejszy
"walka klas" uchodzi za ter-min
rażący nie posługują się
nim nawet socjaliści Narodzi-ła
się jako fakt
Zanim jeszcze powstały
związki zawodowe były w An-glii
rozpaczliwe próby samo-obrony
robotniczej drogą ni-szczenia
maszyn Potem przy-szedł
okres tajnych i małych
związków lokalnych tępio-nych
i gnębionych na mocy
ustaw pochodzących jeszcze
z czasów Wielkiej Rewolucji
Francuskiej i spowodowanych
nią obaw Dopiero w roku
1825 parlament wydał ustawy
zezwalające na jawną działal
ność związków zawodowych
Z owego okresu związki zawo--
rrficiiccznih
KULTURA
Nr S — maj 1968 r
Zawiera m in następujące
pozycje:
Czesław Miłosz: Zapisane
wczesnym rankiem
Witold Gombrowicz: Frag-ment
z dziennika
Józef Mackiewicz: Biesiada w
Tarankowiczach
Adam Czerniawski Akt
Józef Czapski: "Biej Zidov
spasaj Rassiju"
K A Jeleński- - "Hańba" czy
wstyd
Danuta Mostwin: Czy Martin
Luther King zwycięży?
Juliusz Mieroszewski Impe- rializm — globalizm —
współpraca
Andrzej Chciuk: Duchowień-stwo
na emigracji
Gustaw Herling-Grudzińsk- i: Upiory rewolucji
Adam Sutkowski: "Kolędy
polskie"
Jan Librach: Uczniowie Ma- - chiavella
Jóref Czaoski Lechoń i jego
dziennik
Olga Scherer Antologia do
czytania
J Korson 'Wydarzenie mie-siąca
Obszerną jest w numerze
rubryka dotycząca wydarzeń
w Polsce i Czechosłowacji
Wysoce interesującą jest re-lacja
nadesłana z Kraju przez
autora używającego pseudo-nimu
Pelikan o t Koniec
Małej Stabilizacji ohok ar-tkl- lł Leopolda Tyrmanda:
Konanie i mówienie
Dalej zestawienie różnch
materiałów źródłowych arty
kuły dwóch pisarzy czeskich-Jir- i
Rumi i Ludwik Veseli
głosy prasy protestw
Numer objętości 170 stron
Cena pojedynczego
egzemplarza $150
DO NABYCIA W KSIĘGARNI
"ZWIĄZKOWCA"
"ZWIĄZKOWIEC" CZERWIEC (June) sobota 15 — 1968
rwi
(Korespondencja własna "Związkowca )
dowe wyniosły świadomość ta przegrana gdyż ogólna sy-ż- e
egzystencja nielegalna "jest iuacja gospodarcza nie sprzy-kul- ą
u nogi w działalności lała wówczas robotnikom W
związkowej
Zdobywszy prawo do jaw-ności
istnienia ruch zawodo-wy
wielokrotnie później mu- siał podejmować walki o ska-sowanie
praw krępujących i
ograniczających swobodę je-go
działania Walki te rozgry-wały
się zawsze na forum par
lamentu najpierw drogą zje-dnywania
sobie przyjaciół
wśród partii liberalnej potem
drogą utworzenia własnego
przedstawicielstwa robotni-czego
i partii robotniczej
wreszcie drogą zdobycia wła-snej
robotniczej większości w
parlamencie Był to proces
powolny i żmudny znaczyły
go zwycięstwa i porażki lecz
angielski ruch robotniczy ni-gdy
nie dał się zepchnąć z tej
drogi parlamentarnej przj
nieustannym rozszerzeniu
podstaw demokracji w szcze-gólności
czynnego i biernego
prawa wyborczego do Izb
Gmin
Formy ruchu zawodowego
ulegały z biegiem lat przeo-brażeniom
Pierwszą próba
wyjścia z izolacji i słabości
małych lokalnych związków
był "Wielki Krajowy Zjedno-czony
Związek Zawodowy" z
okresu Roberta Owena Wy-dawało
się ze jeden scentia-lizowan- y
i tym samym silny
finansowo związek będzie dla
robotników potężną ostoja
Doświadczenie było krótko-trwałe
bolesne i pamiętne
Okazało się że całkowita cen-tralizacja
nie jest pomocą
lecz przeszkodą — wobec róż-norodności
warunków bytu i
dążeń robotniczych
Zasadą stały się samodziel-ne
i odrębne związki robotni-ków
poszczególnych zawodów
Były to związki robotników fa-chowych
wykwalifikowanych
swoistej arystokracji robotni-czej
Ustanowiwszy wysoka
kładkę związkową mogły wy- płacać swym członkom zasiłki
w wypadku choroby braku
pracy zgonu a także podczas
strajków i lokautów
Pod koniec ubiegłego stule-cia
narodził się nowy typ
związków a mianowicie związ-ki
przemysłowe grupująco
wszystkich robotników danej
gałęzi przemysłu wykwalifi
kowanych Dółkwaljflkoij-a- -
nych' i hiekwalifiKOwa"ny6h(
Odznaczały się one większą
bojowością faza ta zaznaczy-ła
sie wielkimi strajkami Ich
kulminacją był sześciomiesię-czny
strajk górników z roku
1926 największa walka kla-- i
sowa w dziejach Anglii zresz-- P
Niepowstrzymanie rosną
wielkie metropolie: w Nowym
Jorku i jego okolicach miesz-ka
już 15000000 ludzi v To-kio
14000000 w Wielkim
Londynie 13000000 w rejo-nie
Paryża 9000000 W za
głębiu Ruhry liczba ludności'
przekroczyła już 11000000
Rozrastają sic-- gwałtownie
wielkie miasta w Ameryce
Południowej: w ciągu 20 lat
liczba mieszkańców Limy —
stolicy Peru zwiększyła się
trzykrotnie dochodar do 2
500000 w Caracas pięciokro-tnie
osiągając 1000000 Od
1917 r liczba mieszkańców
Moskwy wzrosła pięciokrot
nie
Najbardziej niepokojące
wydaja sie obserwatorom sku-piska
ludzkie w Indiach Li-czba
mieszkańców Kalkuty w
ciągu kilku lat wzrosła z 2
500000 do 6500000 W pa-rze
ze wzrostem miast idzie
dewastacja Metropolia swymi
mackami wżera się chaotycz-nie
w okoliczny pejzaż
Buldożery rozkopuia co
dziennie na całym świecie ob-szar
równy powierzchni Lu-ksemburga
inaczej mówiąc 2
000 kim kwadratowych
Każda kropla wody do pi-cia
wyciekająca w Duisbur-gu
z kranów wodociągowych
przeszła już poprzednio pię- ciokrotnie przez kanalizacje
tyle razy wykorzystuje sie
bowiem wodę do celów prze-mysłowych
i domowych w Za-głębiu
Ruhry Podobnie ma
się sprawa w Stanach Zjedno-czonych
Z każdym łjkiem
wody wodociągowej pije się
wodę z klozetów na obszarze
od Missouri do Minnesoty
Centralny resort ochrony
zdrowia w USA uwydatnił
rozmiary innego niebezpie-czeństwa
przy pomocy porów-nania:
"W czasie ruchu koło-wego
na Manhattan wchłania-my
przy każdym oddechu tv-l- e dymu ile przy jednorazo-wym
zaciągnięciu sie papie- rosem"
Według badań przeprowa-dzonych
w USA kierowca po- jazdu w- - Detroit wdycha dzien-nie
równowartość 20 papie-rosów
sprzedawca gazet na'
Time Square w'Nowym Jor-ku
równowartość 40 policjant
kierujący ruchem na londvń- - skim Picadilly Circus Doriadi
100 papierosów Lnnrirńsra-
"bobby" starają się zabczpie-- '
ewym tez czasie doszło do
10-dniowe-go
strajku general-nego
proklamowanego dla po-parcia
strajkujących górni-ków
Chybił on celu nie był
ani demonstracją gdyż jak na
demonstrację trwał zbyt dłu-go
ani tez rewolucją gdyż
ne bł tak pomyślny Z eks
perymentu tego pozostała
świadomość że jedyną drogą
do trwałego rozwiązania pro-blemów
górnictwa jest nacjo-nalizacja
kopalń co jednak
nastąpić może tylko drogą u-chw- ały
parlamentu Jakoż tak
sie stało — w dwadzieścia lat
później
JEDNOŚĆ I NIEZALEŻNOŚĆ
truktura związków zawo-dowych
do dnia dzisiej
szego pozostała niejednolita
co wynika z ich historycznego
rozwoju Jedne związki noszą
wciąż charakter fachowy na-poi
czeladniczy inne — prze-mysłowy
Jedne są małe i sła-be
finansowo ich siła polega
tylko na solidarności człon-ków
inne sa wielkie i potężne
jak np związek transportow-ców
największy związek za-wodowy
świata liczący 1300-00- 0
członkowr
Po gruntownych studiach
nad tym zagadnieniem związ-ki
zawodowe doszły do prze-konania
że jedyną metodą
która nie napotka na opory
psychiczne będzie wysiłek w
kierunku dobrowolnego łącze-nia
się związków w pokrew-nych
zawodach i gałęziach
przemysłu Wysiłek ten jest
konieczny gdyż w obecnym
stanie rzecy na terenie jed-nego
i tego samego zakładu
przemysłowego działa czasem
kilka czasem kilkanaście a
czasem nawet dwadzieścia kil-ka
związków co niezmiernie
komplikuje regulowanie wa-runków
pracy i płacy
Proces scalania postępuje
naprzód co prawda wśród du-żych
oporów i bardzo powoli
Ogólna liczba związków zawo-dowych
wynosi obecnie 160
jednakże trzy czwarte ogółu
zorganizowanych robotników
zrzeszone sa w 17 najwięk-szych
związkach które liczą
łącznie 6537000 członków!
Kongres związków zawodo-wyclii- -i
jego Rada Generalna
jest nad wszystkimi związka-mi
tylko luźną nadbudową i
forum porozumiewawczym a
nie organem wykonawczym
zrzeszonych w nim związków
W ostatnich latach musiał on
interweniować w niektórych
czyć przy pomocy masek
przeciwgazowych ich tokijscy
koledzy w czasie godzin naj-większego
nasilenia ruchu
wbiegają na pół godziny do
swego komisariatu w którym
przywierają do butli z tlenem
Już dziś widoczne sa yło-WTÓżeb- ne oznaki zniszczeń
spowodowanych przez wody
ściekowe i wyziewy gazowe
ponura wizja przyszłości uwi-dacznia
się już teraz
W Chicago przy wilgotnej
pogodzie rozpadają sie poń-czochy
nylonowe w Tokio
więdną drzewa wiśniowe w
Los Angeles nie wschodzi pe-wne
jarzyny nad Renem w
okręgu Ruhry szarzeją i więd-ną
krzewy w Kolonii krusze-je
piaskowiec słynnej kated-ry
zaś na placu św Marka w
Wenecji rozsypują się pom- niki
Woda chłodnicza z rzeki O-h- io zżera stal turbin fabrycz-nych
W ten sposób technika
niszczy sama siebie W wielu
rzekach płynie znacznie wię-cej
odpadków przemysłowych
niż towarów przewożonych
barkami na tych rzekach
Dla mieszkańców ppsto za- ludnionych terenów wyziewy
kwasu siarkowego lub trują-cego
ozonu od dawna już sta-ły
sie czymś powszechnym —
nadano im nazwę "smog"
Władze Tokio ogłaszały a-la- rm
smogowy przez 154 dni
w 1966 roku Gubernator Nel-son
Rockefeller proklamował
przed niedawnyn czasem w
Nowym Jorku powietrzny
stan wyjątkowy: komunika-cja
została ograniczona
wstrzymano spalanie śmieci
zahamowano opalanie ropą
Ze zgroza' wspominają lon-dyńczy- cy katastrofy spowodo-wane
przez smog w ostatnich
latach — kiedy to lekarze za-uważyli
u pacjentów chorych
na zapalenie oskrzeli czarna
flegmę Przeszło 5000 osób
zmarło na skutek zatrucia
wyziewami gazowymi
W niedalekiej przyszłości
błękit nieba będzie jeszcze
bardziej przvćmiony
Czterosilnikowy odrzuto- -
wielkości razem
Do 1980 roku komunikacja
tnicza będzie trzy razy powie- -
IbsTnnn
Mieszkańcy Jorku
wyjątkowo trudnych zatar-gac- ri
pracy lecz z reguły
związki strzegą swej samo-dzielności
i tylko w ostatecz-ności
uciekają się do jego in-ter- w
encji
W jednym tylko zakresie
TUC odgrywa rolę wyjątkowa
i bezsporną a mianowicie ja-ko
reprezentacja całości ru-chu
zawodowego wobec rzą-du
Tak bło przed stu laty
j tak jest i dzisiaj z tą różnica
ze dawniej chodziło o wyjed-nanie
dla związków ochrony
prawa o swobodę działania
ruchu zawodowego dzisiaj zaś
chodzi o politykę rozwoju gos-podarczego
a przede wszyst-kim
o politykę płac i świad-czeń
socjalnych W tym zakre-sie
TUC jest jedynym rzecz-nikiem
wszystkich zatrudnio-nych
na podstawie umowy o
pracę zorganizowanych czy
mezorganizowanych
Ułatwia mu pełnienie tego
zadania fakt iz angielski ruch
zawodowy skąd inąd bardzo
zróżniczkowany potrafił zaw-sze
zachować swa jedność i
uniknąć podziałów i rozłamów
wedle Unii wyznaniowych lub
partyjno-politycznyc- h jak to
się stało w wielu krajach kon-tynentu
europejskiego
Wprawdzie angielska Partia
Pracy powstała jako wspólny
twór związków zawodowych i
organizacji socjalistycznych
wprawdzie związki zawodowe
sa głównym jej filarem i bez
ich poparcia samo istnienie
Partu Pracy byłoby nie do po-myślenia
tym niemniej związ-ki
zawodowe pozostają całko-wicie
niezależne od Partii Pra-cy
a Partia Pracy od związ-ków
W szeregach związków za-wodowych
jest miejsce dla
zwolenników Partii Pracy i
dla innych stron-nictw
politycznych Niektóre
związki zawodowe należą do
Partii Pracy zbiorowo jako ca-łość
niektóre pozostają poza
jej ramami Związki zawodo-we
zachowały też całkowitą
niezależność od rządu każde-go
rządu także rządu Partii
Pracy Wilson był fetowany
na uroczystościach w Manche-ster
jako najmilszy gość ale
nie jako ich szef i rozkazo-dawca
Angielskie związki za-wodowe
nie przyjmują rozka-zów
i poleceń od nikogo prócz
swych -- własnych członków
" NA ROZDROŻU
Angielski ruch zawodowy
na rozdrożu
Musi sam dać sobie odpowiedź
na pytanie czy chce był tylko
reprezentacją pracobiorców w
Dokończenie na str 5
znają dobrze dane statystycz-ne
dotyczące tonażu trują-cych
wyziewów opadających
na nich W ciągu jednego ro- ku spadło na to miasto: 1293
459 ton dwutlenku węgla
524598 ton dwutlenku siarki
514382 ton węglowodoru
270346 ton dwutlenku aotu
208646 ton kurzu i sadzy
W ciągu ostatnich 10 lat po- wietrze nad Stanami Zjedno-czonymi
zostało nasycone łą-cznie
140000000 ton zanie-czyszczeń
i wyziewów gazo-wych
pochodzących z proce-sów
spalinowych
Uczeni i badacze tych zaga-dnień
przepowiadają iż w ro- ku 2000 około 70-8- 0 proc
przeszło 6000000000 liczącej
wówczas ludzkości będzie
mieszkało w miastach
Już obecnie planiści do-strzegają
zarysy Megapolis —
olbrzymich kamiennych pier-ścieni
które na przełomie
tysiąclecia w co najmniej pię-ciu
punktach kuli ziemskiej
zmiotą wszelką roślinność
150000000 Amerykanów
czyli 50 proc spodziewanej w
2000 roku liczby ludności
USA będzie mieszkało w 3
miastach-gigantac- h — w Bish-was- h tj na obszarze od Bo-stonu
do Waszyngtonu Chi-pit- ts — od Chicago do Pitls-burg- a
i Sansan — od San
Francisco do San Diego
Około 45000000 Europej-czyków
będzie sie tłoczyło w
trójkącie miedzy Bruksela
Kolonia i Amsterdamem oz-naczonym
nazwa Delpatol
30-400000- 00 Hindusów
będzie sie gnieździło w okrę-gu
metropolitalnej Kalkuty
obejmującym dziesiejszy ob-szar
miasta i okolice
Gdyby sie chciało zaradzić
lub uniknąć widma Apokalip-sy
wywołanego przez samych
lddzi to należałoby już teraz
planować lub nawet budował
miasta przeszłości Ale nie ma
nawet jeszcze jasnej ich kon-cepcji
"Obok problemu zachowa-nia
pokoju na świecie — o-świad- czyła niedawno świato-wa
Organizacja Zdrowia ONZ
przed uldzkościa już teraz w drugiej połowie XX wieku i jest jednym z najpoważniej-nsziycchbyć"
Problemem: być albo
wiec startujący z pełnym ła- - — najpilniejszym problemem
dunkiem wydziela tyle spaUn jest planowanie miast przysz-Iruiacyc- h saimleoc6h5o0d0ówśredniej łości Zasadnieme to stoi
lo
Nowego
zwolenników
WAŻNE
WYMOWA CYFR
Roczne sumy wydawane
przez państwa na całym świe-cie
na zbrojenia wynoszą
$140000000000 Na ~kazd
1000 osób 6 służy w wojsku
inaczej móinąc znajduje sie
stale pod bronią 21000000
ludzi
W przeliczeniu na głowę
jednego mieszkańca naszego
globu icypada z powodu zbro-jeń
przeaętme $4C rocznie
NOWY RODZAJ
PIELĘGNIARKI
W jednym ze szpitali płd
afrykańskich zastosowana zo-stanie
po laz pierwszy na
świecie elektiomezna pielęn-mark- a Jest to aparat posia-dający
"oko" "pamięć" orer
''mózg" elektronowy który
czuwa nad pacjentem notuj"
jeoo puls tempa ature oia~
oddech Obsługine on w ten
sposób naraz 8 osób
Wyniki badań tej "piclęg- -
maiki mechaniczne) kontio
lować będzie zwykła pielęg-niarka
PADLI NA POSTERUNKU
Na podstawie danych amc-lykańskic- h
w okiesie minio-nych
3 lat zmaiło na całym
świecie 107 uczonych na sku-tek
zarażenia się 10 czasie do-konywanych
przez nich piać
badaiuczych 2700 zaś innych
zostało zmuszonych do przei-wam- a
piać w w wyniku na-bycia
różnych chorób
Do niedawnego jeszcze cza-su
największą ilość ofiar po-wodowały
badania rentgenol-ogiczne
obecnie lekrutuja
się one spośiód lekaizy pro-luadzacy- ch badania nad wiru-sami
żółtej febry
NIEZWYKŁY PROCES
Niezwykły pwces sadowy
odbyt się niedawno w Szwe-cji
Aktoika Essy Pasoń 29
lat zaskaizyła wytwórnię Fla-mingo-Fil- m
o "obrazę czci"
Za co?
Za to że po sfilmowaniu jej
półnago w jakimś filmie ak-toika
ujrzała na ekianie cu-dzy
biust "domontowany" ze
zdjęć innej 19-letni- ej aktoila
Wytwórnia stała na stanowi-sku
że 10 niczym to nie obra-ża
czci Essy Persson skoro ją
odmładza
Ale sąd przyznał rację ak-toic- e
i wytwórnia musiała za-płacić
jej odszkodowanie m SC o- -
Ja9
praco wan na podstawi prasy
URUCHOMIENIE
GAZOCIĄGU
Do eksploatacji przekazany
został nowy gazociąg na trasie
Tarnów-Skawin- a Magistralą
tą przesyłany jest gaz ziemny
z rejonu Rzeszowszczyzny
będącej największym w Pol-sce
zagłębiem gazonośnym do
woj krakowskiego a stamtąd
— istniejącą siecią — na Gór-ny
śląsk dla potrzeb tamtej-szych
zakładów przemysło-wych
i gospodarki komunal-nej
Nowa magistrala gazowa
znacznie zwiększyła przepu-stowość
sieci gazociągowej
Rzeszowszczyzny
WYMIANA HANDLOWA
Obroty polskiego handlu
zagranicznego przekroczyły w
ub r po raz pierwszy 20 mld
zł dewizowych Wymiana han-dlowa
ze 101 krajami świata
powiększyła się w ub r o 85
proc
WYPRAWA NAUKOWA
Z Torunia wyjechała grupa
fuecmzonypcrhof zdwr yRbitGnaylmonegmeogirnai--
cjatorem i kierownikiem pol-skiej
wyprawy naukowej na
Islandię W skład ekspedycji
wchodzą badacze z Instytutu
Geografii PAN oraz uniwer-sytetów
z Warszawy Torunia
Wrocławia Krakowa Łodzi i
Poznania Z Gdyni popłyną
okrętem hydrograficznym
"Bałtyk"
Program wyprawy obejmu-je
szerokie badania rozciąga
jącego się na obszarze 88 tys
Km kw i posiadającego dłu-gość
75 km lodowxa Vatna
Joekull — trzeciego co do
wielkości w Europie
Z Reykjaviku członkowie
wyprawy udadzą się do baz
na skraju wielkiej masy skał
i wiecznych lodów — w Skei-dar- ar Joekull i Sidu Joekull
Ekspedycja przeprowadzi
badania które jeszcze dokład-niej
wyjaśnią tajemnicę mi-nionych
epok geologicznych
— kształtowania się i lodowa-ceni- a
obszarów ziemskich
Będzie to miało praktyczne
znaczenie dla pełniejszego
sprecyzowania losów terenów
północnej i centralnej Polski
(Wielkopolska Pomorze i Ma-zury')
nad którymi przez ok
i min lat zalegał gigantyczny
ladolód a następnie wycofał
się pozostawiając trwałe ślady
w rzeźbie i stosunkach wod-nych
tej części kraju
Wyprawa powrócić ma w
pierwszej dekadzie września
br
£
NIEWAŻ!
NAJLEPSZY Dl rod pokryj J
Przypadkom ' KI
kfu która mk nI? " przed 200M
" -- u'uci twh irrff-l"?'4or( -
"7k ''nae ftr „" "'u'-i"- ii Komy ry następnie się rol
"u-tuciT- n tego j"i uiasnie ? entrka która zya
1riil-hin-~ -- „„ i 'l'
byt tak (itbr?mii '
d tego dzikszego]
m uU uhuac Antarl
PIERWSZA NAD BlEt
nerws-- a plotka
muazieihie pTekc&
biegunem Połnooigi
nosilniKotrym samo!cf!
Tioarsuaez7kP)a lutIungirnidodlPapflJJ
przez Kanad? Gresfe
Biegun do Spitsberm
[en U u ił z pneruM
kilka dhi I
Pizę- - cahjczasml
mczi-- e ube:pieczti
wicniez znany pto}
obok niej na dwusM
apaiacie
NAUKA O BŁOCIE
Nauhoucysazdam
ta wyuieiająkorzysir
na hunat warunki
giczne oraz florę i hv
le biot uarto osuszyć
wno jeanaK me w Wiele baamsliich
U zęba pozostanie i od
W lamach ilicM
wego n omamu
go pod egidą (ATSC
towauo piojekt ocftroi
specjaliści wielu k
? opejsA ich opracoirń
talowy pi omam btiki
tyczne zalecenia tcmi
nauki o biocie NieUtn
jak np mazurskie ir
mają pod względem
naunoicej i przyn
międzynarodowe zw
będą badane w pienr
ejiiosci
Nicktóie bagna e
środkowej stanowią
pomnih aicheologm
tiopoloyiczne inne
icsuamatwm rai
pizywdij
-- =zPoB
krami}
WYSTAWA TURYS'
W stolicy Węgier
została polska wjstar
styczna Jest to pierw:
rodzaju ekspozjeja
gizech Przebiega ona
słem "Polska zaprasza
Wj stawa prezentu
bardziej atrakcyjne
tuiystyczne kraju ora
żuje eksponaty aiu
polskiej sztuki ma
sDecialnm miejscu
nowany został zestaw
ków związanych z mai
gia narodu polskiego
W ub r gościło v
135 tys turystów wejs
POMYSŁOWA 0PE1
Budowniczowie nof
głębia miedzi w rejon-n-a _ Polkowic ponp
kończUi śmiałą optra
nir-7i- i nnppaiacaw
nipfin nnfeznei ki
nadszbia szybu głów?
palnr Lubin" AD)'ft
wać normalnych ro
P7vrh konstrukcja o
wadze 2200 ton zmoq
została obok sz)DU-- "
kolos umieszczono w
wh uńzkachiPtf'
jńna właściwe miejsc
WYTWÓRNIA LOTM
WUttoroia łpnp „i ' mocrn na W
V Ul 3ŁU t '- - r LI
scu pizedwojennyc"
wy eh Zakładów Lotm
ii''„„ nr7PrvwakH
dvi W nm CO P
7hnmMrdówanych 8
Niemcy remontują --
molot Prac- o- "J
-- _!„„ rhnlL nrcr snakch sabotuj
Do odDuao' c
prz siąpiono w n
Ćzętotworzj-- c
znawu ~ j: czycn samu"- -
Łpol" 5an1a śe ?
molotach rol- ni-
PS"Z„amł is 7 Okecu poaarc"- -
kilkanaście w prezentujących J
stkie Konjs 7oHid me ogrl
cnr7PdSŻV SW0:Cfw
ir-Hhiffwias-nejtS
" Łr „vpttr i Y-- 1 maZ£cbs&rt&A
snej licencji z&f
W OSiau- u- - jtj
dzono nowa £ --j
nich AustnŁ-jj- j:
crfan a 05u- -- pgi
nich Zjednocz
Arabska
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, June 15, 1968 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1968-06-15 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000619 |
Description
| Title | 000200a |
| OCR text | M iSgFjSMSS K5BI : if i - '?' & fc 3% 1£--! _ M-S-M S! 'yw --li fi 'fiafisfii raSEBftlf: i &in:_i ! :# u m vi nit f ' A # & ' ft U '-- ft --K łt 15 I (The Prtnted ład PubUihed for every WednescUy ind Saturday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED Dr IŁ Wolnlk Chiirmin of The Botrd Mr A Jtkfibcuk Secretiry Ornclal Organ of The Pollsb Alllance Frlendly Sodety of Canada Edltor-ln-Chle- f — B Heydenkorn — Ceaeral Manager — S F Konopka Business Manager — R Frtkke — PrlnUng Manarer — M Poczynlak Subscrlptlon: In Canada J70O Autborlzed as tecond clasi mail by and fur payment 1475 Queen St West Toronło 3 Rnczna w Kanadzie $700 I Zagranica — Roczna $800 PMroczna $400 Półroczna $450 Kwartalna $250 Pojedynczy numer 15 PiYSŁ ©PTYMSZM !?}tfM rlfl uf MA Ąm wite "Związkowiec" Alliancer) PRENUMERATA Gen Wcstmoreland który dowodził ameryksńskimi zbrojnymi w Wietnamie opuszczając przed kilkoma dniami swoje stanowisko oświadczył iż nie można oczekiwać klasycznego zwycięstwa militarnego i nie należy spodziewać się by działania zakończyły się rychło W jego słowach pożegnalnych zabrakło optymizmu któ-rym szafował przez cały okres dowodzenia Stale zapewniał że sytuacja militarna jest dobra i dla pełnego zwycięstwa brak mu jedynie dostatecznej ilości wojsk Prez Johnson darzący go pełnym zaufaniem spełniał jego życzenia i w ten sposób siły zbrojne Stanów Zjednoczo- - iiviii w v JLUIlmilu Ul Ubij i niihuuasLu ijoiyij' uu uicuiai i 500000 nie licząc oddziałów wietnamskich i sojuszniczych I Nikt bardziej nie jest odpowiedzialny za rozszerzenie! działań wojennych aniżeli gen westmoreland On to dowo-dzi! że wojska amerykańskie dlatego nie mogą odnieść zwycięstwa w walkach lądowych ponieważ nie bombarduje się dróg dowozowych nieprzyjaciela terenów koncentracji w Wietnamie Płn Uzyskał zgodę prezydenta Johnsona na bombardowanie pewnej części Wietnamu Płn a z czasem całego obszaru łącznie ze stolicą i największym portem Ciągle zapewniał że zwycięstwo jest za progiem Ba twierdził nawet że właściwie sytuacja wojsk amerykańskich jest już grubo lepsza że nieprzyjaciel jest w odwrocie wyczerpał swoje możliwości itp Na sprawdzenie ścisłości tych słów nie trzeba było czekać gdyż oddziały Wietkongu i Wietnamu Płn wdarły się nie tylko głębiej w obszary Wietnamu Płd ale przepro-wadzały coraz większe wypady na stolicę stolice prowincjo-nalne i inne ważne obiekty Pod ogniem znalazły się wszystkie bazy i lotniska amerykańskie Straty amerykańskie w lu-dziach i sprzęcie zaczęły gwałtownie wzrastać powództwo amerykańskie w których podaje skrupulatnie liczby strat strony prze ciwnej Swoje własne ogłasza tygodniowo Tajemnicą pozo-stanie metoda obliczenia ale gdyby zestawić te liczby to okazałoby się że zginęło już więcej wietnamskich żołnierzy aniżeli kraj ten ma ludności Intensyfikacja działań zbrojnych zgodnie z żądaniami gen Westmorelanda nie dała żadnych wyników Doprowa-dziła natomiast do wyniszczenia kraju Powstały już znacznie większe szkody w południowej części kraju aniżeli w północ-nej Nie jest to pozbawione wymowy Dwa największe miasta Hue i Sajgon zamieniły się w rumowiska Miliony osób jest bezdomnych I dopiero teraz gen Westmoreland zrozumiał że w tej wojnie w Wietnamie Stany Zjednoczone nie mogą odnieść militarnego zwycięstwa że walka z partyzantami jest bardzo kosztowna'! trwać może lata PrezTJohnson nie czekał nade rewelacje aby zdecydować się na podjęcie rokovań poIiycznych Przed odwołaniem pen Westmorelanda nastąpiła zmiana na stanowisku Sekre-tarza Obrony Narodowej a później w dramatycznej mowie prez Johnson zakomunikował że nie będzie kandydował i zarządził ograniczenia nalotów na Wietnam Płn apelując do IIo Czi Minha o wszczęcie rokowań rozmowy rozpoczęły się po przeszło miesięcznych przetargach o miejsce Zbliża się już miesiąc od pierw-szego spotkania delegacji w Paryżu ale rozmowy nie posunęły się ani o krok naprzód Strony wzajemnie obarczają się odpowiedzialnością za ten stan rzeczy ale nikt nie chce zer-wania kontaktu Obie strony zdają się grać na czas i na wy-trzymałość nerwową Nie jest wykluczone że strona wietnamska chce prze-ciągnąć wstępne rozmowy aby stwierdzić czy istnieje szansa zasadniczej zmiany amerykańskiej polityki i to jeszcze przed listopadowymi wyborami Niektórzy zdają się być skłonni przypuszczać że pod wpływem ostatnich wypadków w kraju oraz pogarszającej się sytuacji w Wietnamie prez Johnson pójdzie na ustępstwa byle doprowadzić do podjęcia zasadni-czych rokowań Pozwoliło by mu to na wstrzymanie wielkich operacji wojskowych Zapewne Amerykanie są obecnie bardziej zainteresowani zakończeniem wojny aniżeli Wietnamczycy stąd też są w trudniejszej sytuacji w Paryżu Naturalnie stać ich na pro wadzenie działań dla niko-go nic ulega wątpliwości nie militarnego względem Światowy Stronnictwa Narodowego W dniach 1-- 3 czerwca 1968 odbył się w Londynie III świa zjazd delegatów Stron nictwa Narodowego Przybyli nan przedstawiciele ruchu na rodowego ze Stanów Zjedno czonych Kanady Szwecji iNiemiec bzwajcarn i innych krajów europejskich 2jazd otworzył prezes dr Tadeusz Bielecki W przemó wieniu dałcenę sytua cji międzynarodowej wycia gając z dokonujących się przesunięć w układzie świa towym — w Azji i w Europie — wnioski dla polityki pol-skiej W wyniku tvch przesu nięć przed Polską otwierają się perspektywy ale naród musi liczyć na własne siły Referat red A Dargasa pt "W obliczu przemian w kraju" — był wyrazem nego nurtu jaki od dłuższego czasu dojrzewał w ośrodkach ruchu narodowego na emigra cji Zyskał on następnie peł-ną aprobatę w trzydniowych obradach Polega on na usta-- w ieniu polityki polskiej "fron-tem do kraju" Tam bowiem lozstrzygną się losy Polski pod warunkiem że naród sam obejmie znowu rolę gospoda-rza we własnym państwie "Zmian nie da się w Polsce ani uniknąć na dłużej od-roczyć" — kończył mówca W pierwszym dniu właści-wych obrad prezes dr Bielec-ki złożył sprawozdanie polity-czne i' z 7-let-n- iej działalności Stronnictwa Narodowego Niezmiernie in-teresująca --dyskusja spra per year In other Countriet 5800 the Post Office Department Ottawa of postage In cash Ontario Te!: 531-249- 1 531-249- 2 ogłasza codziennie komunikaty wozdaniem dotyczyła nie tyle przeszłościź ile kierunków dalszego działania Referat Z Berezowskiego pt "Zagadnienia polityki pol-skiej na tle położenia ogólne go i aysKusja nad jego teza-mi zakończyły pierwszy dzień cbrad plenarnych Drugi dzień zjazdu w cało-ści poświęcony był pracy w komisjach W ostatnim dniu obrad zjazd na plenarnym posiedze-niu powziął szereg uchwał wytyczających główne linie polityki Stronnictwa Narodo-wego POPRAWA SZLAKÓW WODNYCH Komisja Gospodarki Mor-skiej i Żeglugi stwierdziła iż ostatnio podejmuje się wysił-ki zmierzające do poprawy warunków żeglugowych na szlakach wodnych Najbar-dziej przystosowaną droga wodną jest Odra Ten ważny szlak komunikacyjny wymaga jednak szybszej modernizacji Wiele urządzeń jest tam w złym stanie technicznym Słabiej niż Odra przysto-sowana jest do żeglugi Wisła chociaż wzdłuż niej ulokowa-ne są ważne zakłady przemy-słowe jak Nowa Huta Tarno-brzeg Puławy Postulowano powołanie ko-misji koordynacyjnej dla o-pracow- ania wniosków do sre-- neralnych założeń regulacji i zabudowy Wisłv oraz morier jiizacji drogi wodnej Odry dalszych wojennych ale skoro juz iż zapewnią zwy- cięstwa to stają się coraz bardziej uciążliwe Pod każdym zjazd towy swym głów ani organizacyjne nad Adam Ciołkosz Londyn w czerwcu V77 sobotę 1 czerwca odby-V- ? wały się w Manchester w Anglii wielkie uroczystości z okazji setnej rocznicy pierw-szego kongresu związków za-wodowych po angielsku Tra-de- s Union Congress w skró-ceniu TUC Manchester wy-brano na miejsce uroczystości dlatego ze tu właśnie odbył się przed stu laty ów pierwszy kongres Nastrój był pogod ny pełen radości cały obchód jubileuszowy można określić jako wielki festiwal zorgani-zowanego ruchu robotnicze-go Nie było niczego osobliwe-go w tym że na manifestacji w Kings Hall przybył i prze-mawiał premier Harold Wil-son raczej dziwić by musiała jego nieobecność Natomiast bardzo znamienne były całe stronice poświęcone stuleciu TUC w wielkich dziennikach angielskich włącznie z arcy- - konserwatywnym — jeśli me w sensie powiązań partyj-nych to w sensie sposobu myślenia — dziennikiem "The Times" oraz z organem City "The Financial Times" Liberalny "The Guardian" miał przy tym uzasadniony powód do dumy: oto był on jedynym pismem angielskim które w roku 1868 przynosiło codziennie sprawozdania z o-we- go pierwszego kongresu i które od tego czasu co roku przynosiło sprawozdania z wszystkich kolejnych kongre-sów TUC Ten hołd złożony przez pra-sę wszystkich odcieni był naj-lepszym świadectwem miej-sca jakie związki zawodowe zajmują w życiu angielskim Po prostu byłoby ono dzisiaj bez związków zawodowych nie do pomyślenia Ale nie tylko życie angielskie Słusznie zwraca "Financial Times" u-wa- gę na to iż angielski ruch zawodowy stał się modelem dla robotniczego ruchu zawo-dowego w całym świecie PIONIERSKA ROLA Ta pionierska rola była wy-pływem i następstwem faktu iż Anglia pierwsza w świecie weszła na drogę nowych me-tod w produkcji transporcie i komunikacji na drogę tzw rewolucji pi żerny słowej W Anglii narodził vsię:kapitąlU styczny ustrój gospodarczo- - społeczny w Anglii narodził się nowoczesny proletariat przemysłowy i w Anglii naro-dziła się walka klasowa po-między proletariatem a bur-żuaz- ją przemysłową Narodzi-ła się nie jako program bo w Anglii po dzień dzisiejszy "walka klas" uchodzi za ter-min rażący nie posługują się nim nawet socjaliści Narodzi-ła się jako fakt Zanim jeszcze powstały związki zawodowe były w An-glii rozpaczliwe próby samo-obrony robotniczej drogą ni-szczenia maszyn Potem przy-szedł okres tajnych i małych związków lokalnych tępio-nych i gnębionych na mocy ustaw pochodzących jeszcze z czasów Wielkiej Rewolucji Francuskiej i spowodowanych nią obaw Dopiero w roku 1825 parlament wydał ustawy zezwalające na jawną działal ność związków zawodowych Z owego okresu związki zawo-- rrficiiccznih KULTURA Nr S — maj 1968 r Zawiera m in następujące pozycje: Czesław Miłosz: Zapisane wczesnym rankiem Witold Gombrowicz: Frag-ment z dziennika Józef Mackiewicz: Biesiada w Tarankowiczach Adam Czerniawski Akt Józef Czapski: "Biej Zidov spasaj Rassiju" K A Jeleński- - "Hańba" czy wstyd Danuta Mostwin: Czy Martin Luther King zwycięży? Juliusz Mieroszewski Impe- rializm — globalizm — współpraca Andrzej Chciuk: Duchowień-stwo na emigracji Gustaw Herling-Grudzińsk- i: Upiory rewolucji Adam Sutkowski: "Kolędy polskie" Jan Librach: Uczniowie Ma- - chiavella Jóref Czaoski Lechoń i jego dziennik Olga Scherer Antologia do czytania J Korson 'Wydarzenie mie-siąca Obszerną jest w numerze rubryka dotycząca wydarzeń w Polsce i Czechosłowacji Wysoce interesującą jest re-lacja nadesłana z Kraju przez autora używającego pseudo-nimu Pelikan o t Koniec Małej Stabilizacji ohok ar-tkl- lł Leopolda Tyrmanda: Konanie i mówienie Dalej zestawienie różnch materiałów źródłowych arty kuły dwóch pisarzy czeskich-Jir- i Rumi i Ludwik Veseli głosy prasy protestw Numer objętości 170 stron Cena pojedynczego egzemplarza $150 DO NABYCIA W KSIĘGARNI "ZWIĄZKOWCA" "ZWIĄZKOWIEC" CZERWIEC (June) sobota 15 — 1968 rwi (Korespondencja własna "Związkowca ) dowe wyniosły świadomość ta przegrana gdyż ogólna sy-ż- e egzystencja nielegalna "jest iuacja gospodarcza nie sprzy-kul- ą u nogi w działalności lała wówczas robotnikom W związkowej Zdobywszy prawo do jaw-ności istnienia ruch zawodo-wy wielokrotnie później mu- siał podejmować walki o ska-sowanie praw krępujących i ograniczających swobodę je-go działania Walki te rozgry-wały się zawsze na forum par lamentu najpierw drogą zje-dnywania sobie przyjaciół wśród partii liberalnej potem drogą utworzenia własnego przedstawicielstwa robotni-czego i partii robotniczej wreszcie drogą zdobycia wła-snej robotniczej większości w parlamencie Był to proces powolny i żmudny znaczyły go zwycięstwa i porażki lecz angielski ruch robotniczy ni-gdy nie dał się zepchnąć z tej drogi parlamentarnej przj nieustannym rozszerzeniu podstaw demokracji w szcze-gólności czynnego i biernego prawa wyborczego do Izb Gmin Formy ruchu zawodowego ulegały z biegiem lat przeo-brażeniom Pierwszą próba wyjścia z izolacji i słabości małych lokalnych związków był "Wielki Krajowy Zjedno-czony Związek Zawodowy" z okresu Roberta Owena Wy-dawało się ze jeden scentia-lizowan- y i tym samym silny finansowo związek będzie dla robotników potężną ostoja Doświadczenie było krótko-trwałe bolesne i pamiętne Okazało się że całkowita cen-tralizacja nie jest pomocą lecz przeszkodą — wobec róż-norodności warunków bytu i dążeń robotniczych Zasadą stały się samodziel-ne i odrębne związki robotni-ków poszczególnych zawodów Były to związki robotników fa-chowych wykwalifikowanych swoistej arystokracji robotni-czej Ustanowiwszy wysoka kładkę związkową mogły wy- płacać swym członkom zasiłki w wypadku choroby braku pracy zgonu a także podczas strajków i lokautów Pod koniec ubiegłego stule-cia narodził się nowy typ związków a mianowicie związ-ki przemysłowe grupująco wszystkich robotników danej gałęzi przemysłu wykwalifi kowanych Dółkwaljflkoij-a- - nych' i hiekwalifiKOwa"ny6h( Odznaczały się one większą bojowością faza ta zaznaczy-ła sie wielkimi strajkami Ich kulminacją był sześciomiesię-czny strajk górników z roku 1926 największa walka kla-- i sowa w dziejach Anglii zresz-- P Niepowstrzymanie rosną wielkie metropolie: w Nowym Jorku i jego okolicach miesz-ka już 15000000 ludzi v To-kio 14000000 w Wielkim Londynie 13000000 w rejo-nie Paryża 9000000 W za głębiu Ruhry liczba ludności' przekroczyła już 11000000 Rozrastają sic-- gwałtownie wielkie miasta w Ameryce Południowej: w ciągu 20 lat liczba mieszkańców Limy — stolicy Peru zwiększyła się trzykrotnie dochodar do 2 500000 w Caracas pięciokro-tnie osiągając 1000000 Od 1917 r liczba mieszkańców Moskwy wzrosła pięciokrot nie Najbardziej niepokojące wydaja sie obserwatorom sku-piska ludzkie w Indiach Li-czba mieszkańców Kalkuty w ciągu kilku lat wzrosła z 2 500000 do 6500000 W pa-rze ze wzrostem miast idzie dewastacja Metropolia swymi mackami wżera się chaotycz-nie w okoliczny pejzaż Buldożery rozkopuia co dziennie na całym świecie ob-szar równy powierzchni Lu-ksemburga inaczej mówiąc 2 000 kim kwadratowych Każda kropla wody do pi-cia wyciekająca w Duisbur-gu z kranów wodociągowych przeszła już poprzednio pię- ciokrotnie przez kanalizacje tyle razy wykorzystuje sie bowiem wodę do celów prze-mysłowych i domowych w Za-głębiu Ruhry Podobnie ma się sprawa w Stanach Zjedno-czonych Z każdym łjkiem wody wodociągowej pije się wodę z klozetów na obszarze od Missouri do Minnesoty Centralny resort ochrony zdrowia w USA uwydatnił rozmiary innego niebezpie-czeństwa przy pomocy porów-nania: "W czasie ruchu koło-wego na Manhattan wchłania-my przy każdym oddechu tv-l- e dymu ile przy jednorazo-wym zaciągnięciu sie papie- rosem" Według badań przeprowa-dzonych w USA kierowca po- jazdu w- - Detroit wdycha dzien-nie równowartość 20 papie-rosów sprzedawca gazet na' Time Square w'Nowym Jor-ku równowartość 40 policjant kierujący ruchem na londvń- - skim Picadilly Circus Doriadi 100 papierosów Lnnrirńsra- "bobby" starają się zabczpie-- ' ewym tez czasie doszło do 10-dniowe-go strajku general-nego proklamowanego dla po-parcia strajkujących górni-ków Chybił on celu nie był ani demonstracją gdyż jak na demonstrację trwał zbyt dłu-go ani tez rewolucją gdyż ne bł tak pomyślny Z eks perymentu tego pozostała świadomość że jedyną drogą do trwałego rozwiązania pro-blemów górnictwa jest nacjo-nalizacja kopalń co jednak nastąpić może tylko drogą u-chw- ały parlamentu Jakoż tak sie stało — w dwadzieścia lat później JEDNOŚĆ I NIEZALEŻNOŚĆ truktura związków zawo-dowych do dnia dzisiej szego pozostała niejednolita co wynika z ich historycznego rozwoju Jedne związki noszą wciąż charakter fachowy na-poi czeladniczy inne — prze-mysłowy Jedne są małe i sła-be finansowo ich siła polega tylko na solidarności człon-ków inne sa wielkie i potężne jak np związek transportow-ców największy związek za-wodowy świata liczący 1300-00- 0 członkowr Po gruntownych studiach nad tym zagadnieniem związ-ki zawodowe doszły do prze-konania że jedyną metodą która nie napotka na opory psychiczne będzie wysiłek w kierunku dobrowolnego łącze-nia się związków w pokrew-nych zawodach i gałęziach przemysłu Wysiłek ten jest konieczny gdyż w obecnym stanie rzecy na terenie jed-nego i tego samego zakładu przemysłowego działa czasem kilka czasem kilkanaście a czasem nawet dwadzieścia kil-ka związków co niezmiernie komplikuje regulowanie wa-runków pracy i płacy Proces scalania postępuje naprzód co prawda wśród du-żych oporów i bardzo powoli Ogólna liczba związków zawo-dowych wynosi obecnie 160 jednakże trzy czwarte ogółu zorganizowanych robotników zrzeszone sa w 17 najwięk-szych związkach które liczą łącznie 6537000 członków! Kongres związków zawodo-wyclii- -i jego Rada Generalna jest nad wszystkimi związka-mi tylko luźną nadbudową i forum porozumiewawczym a nie organem wykonawczym zrzeszonych w nim związków W ostatnich latach musiał on interweniować w niektórych czyć przy pomocy masek przeciwgazowych ich tokijscy koledzy w czasie godzin naj-większego nasilenia ruchu wbiegają na pół godziny do swego komisariatu w którym przywierają do butli z tlenem Już dziś widoczne sa yło-WTÓżeb- ne oznaki zniszczeń spowodowanych przez wody ściekowe i wyziewy gazowe ponura wizja przyszłości uwi-dacznia się już teraz W Chicago przy wilgotnej pogodzie rozpadają sie poń-czochy nylonowe w Tokio więdną drzewa wiśniowe w Los Angeles nie wschodzi pe-wne jarzyny nad Renem w okręgu Ruhry szarzeją i więd-ną krzewy w Kolonii krusze-je piaskowiec słynnej kated-ry zaś na placu św Marka w Wenecji rozsypują się pom- niki Woda chłodnicza z rzeki O-h- io zżera stal turbin fabrycz-nych W ten sposób technika niszczy sama siebie W wielu rzekach płynie znacznie wię-cej odpadków przemysłowych niż towarów przewożonych barkami na tych rzekach Dla mieszkańców ppsto za- ludnionych terenów wyziewy kwasu siarkowego lub trują-cego ozonu od dawna już sta-ły sie czymś powszechnym — nadano im nazwę "smog" Władze Tokio ogłaszały a-la- rm smogowy przez 154 dni w 1966 roku Gubernator Nel-son Rockefeller proklamował przed niedawnyn czasem w Nowym Jorku powietrzny stan wyjątkowy: komunika-cja została ograniczona wstrzymano spalanie śmieci zahamowano opalanie ropą Ze zgroza' wspominają lon-dyńczy- cy katastrofy spowodo-wane przez smog w ostatnich latach — kiedy to lekarze za-uważyli u pacjentów chorych na zapalenie oskrzeli czarna flegmę Przeszło 5000 osób zmarło na skutek zatrucia wyziewami gazowymi W niedalekiej przyszłości błękit nieba będzie jeszcze bardziej przvćmiony Czterosilnikowy odrzuto- - wielkości razem Do 1980 roku komunikacja tnicza będzie trzy razy powie- - IbsTnnn Mieszkańcy Jorku wyjątkowo trudnych zatar-gac- ri pracy lecz z reguły związki strzegą swej samo-dzielności i tylko w ostatecz-ności uciekają się do jego in-ter- w encji W jednym tylko zakresie TUC odgrywa rolę wyjątkowa i bezsporną a mianowicie ja-ko reprezentacja całości ru-chu zawodowego wobec rzą-du Tak bło przed stu laty j tak jest i dzisiaj z tą różnica ze dawniej chodziło o wyjed-nanie dla związków ochrony prawa o swobodę działania ruchu zawodowego dzisiaj zaś chodzi o politykę rozwoju gos-podarczego a przede wszyst-kim o politykę płac i świad-czeń socjalnych W tym zakre-sie TUC jest jedynym rzecz-nikiem wszystkich zatrudnio-nych na podstawie umowy o pracę zorganizowanych czy mezorganizowanych Ułatwia mu pełnienie tego zadania fakt iz angielski ruch zawodowy skąd inąd bardzo zróżniczkowany potrafił zaw-sze zachować swa jedność i uniknąć podziałów i rozłamów wedle Unii wyznaniowych lub partyjno-politycznyc- h jak to się stało w wielu krajach kon-tynentu europejskiego Wprawdzie angielska Partia Pracy powstała jako wspólny twór związków zawodowych i organizacji socjalistycznych wprawdzie związki zawodowe sa głównym jej filarem i bez ich poparcia samo istnienie Partu Pracy byłoby nie do po-myślenia tym niemniej związ-ki zawodowe pozostają całko-wicie niezależne od Partii Pra-cy a Partia Pracy od związ-ków W szeregach związków za-wodowych jest miejsce dla zwolenników Partii Pracy i dla innych stron-nictw politycznych Niektóre związki zawodowe należą do Partii Pracy zbiorowo jako ca-łość niektóre pozostają poza jej ramami Związki zawodo-we zachowały też całkowitą niezależność od rządu każde-go rządu także rządu Partii Pracy Wilson był fetowany na uroczystościach w Manche-ster jako najmilszy gość ale nie jako ich szef i rozkazo-dawca Angielskie związki za-wodowe nie przyjmują rozka-zów i poleceń od nikogo prócz swych -- własnych członków " NA ROZDROŻU Angielski ruch zawodowy na rozdrożu Musi sam dać sobie odpowiedź na pytanie czy chce był tylko reprezentacją pracobiorców w Dokończenie na str 5 znają dobrze dane statystycz-ne dotyczące tonażu trują-cych wyziewów opadających na nich W ciągu jednego ro- ku spadło na to miasto: 1293 459 ton dwutlenku węgla 524598 ton dwutlenku siarki 514382 ton węglowodoru 270346 ton dwutlenku aotu 208646 ton kurzu i sadzy W ciągu ostatnich 10 lat po- wietrze nad Stanami Zjedno-czonymi zostało nasycone łą-cznie 140000000 ton zanie-czyszczeń i wyziewów gazo-wych pochodzących z proce-sów spalinowych Uczeni i badacze tych zaga-dnień przepowiadają iż w ro- ku 2000 około 70-8- 0 proc przeszło 6000000000 liczącej wówczas ludzkości będzie mieszkało w miastach Już obecnie planiści do-strzegają zarysy Megapolis — olbrzymich kamiennych pier-ścieni które na przełomie tysiąclecia w co najmniej pię-ciu punktach kuli ziemskiej zmiotą wszelką roślinność 150000000 Amerykanów czyli 50 proc spodziewanej w 2000 roku liczby ludności USA będzie mieszkało w 3 miastach-gigantac- h — w Bish-was- h tj na obszarze od Bo-stonu do Waszyngtonu Chi-pit- ts — od Chicago do Pitls-burg- a i Sansan — od San Francisco do San Diego Około 45000000 Europej-czyków będzie sie tłoczyło w trójkącie miedzy Bruksela Kolonia i Amsterdamem oz-naczonym nazwa Delpatol 30-400000- 00 Hindusów będzie sie gnieździło w okrę-gu metropolitalnej Kalkuty obejmującym dziesiejszy ob-szar miasta i okolice Gdyby sie chciało zaradzić lub uniknąć widma Apokalip-sy wywołanego przez samych lddzi to należałoby już teraz planować lub nawet budował miasta przeszłości Ale nie ma nawet jeszcze jasnej ich kon-cepcji "Obok problemu zachowa-nia pokoju na świecie — o-świad- czyła niedawno świato-wa Organizacja Zdrowia ONZ przed uldzkościa już teraz w drugiej połowie XX wieku i jest jednym z najpoważniej-nsziycchbyć" Problemem: być albo wiec startujący z pełnym ła- - — najpilniejszym problemem dunkiem wydziela tyle spaUn jest planowanie miast przysz-Iruiacyc- h saimleoc6h5o0d0ówśredniej łości Zasadnieme to stoi lo Nowego zwolenników WAŻNE WYMOWA CYFR Roczne sumy wydawane przez państwa na całym świe-cie na zbrojenia wynoszą $140000000000 Na ~kazd 1000 osób 6 służy w wojsku inaczej móinąc znajduje sie stale pod bronią 21000000 ludzi W przeliczeniu na głowę jednego mieszkańca naszego globu icypada z powodu zbro-jeń przeaętme $4C rocznie NOWY RODZAJ PIELĘGNIARKI W jednym ze szpitali płd afrykańskich zastosowana zo-stanie po laz pierwszy na świecie elektiomezna pielęn-mark- a Jest to aparat posia-dający "oko" "pamięć" orer ''mózg" elektronowy który czuwa nad pacjentem notuj" jeoo puls tempa ature oia~ oddech Obsługine on w ten sposób naraz 8 osób Wyniki badań tej "piclęg- - maiki mechaniczne) kontio lować będzie zwykła pielęg-niarka PADLI NA POSTERUNKU Na podstawie danych amc-lykańskic- h w okiesie minio-nych 3 lat zmaiło na całym świecie 107 uczonych na sku-tek zarażenia się 10 czasie do-konywanych przez nich piać badaiuczych 2700 zaś innych zostało zmuszonych do przei-wam- a piać w w wyniku na-bycia różnych chorób Do niedawnego jeszcze cza-su największą ilość ofiar po-wodowały badania rentgenol-ogiczne obecnie lekrutuja się one spośiód lekaizy pro-luadzacy- ch badania nad wiru-sami żółtej febry NIEZWYKŁY PROCES Niezwykły pwces sadowy odbyt się niedawno w Szwe-cji Aktoika Essy Pasoń 29 lat zaskaizyła wytwórnię Fla-mingo-Fil- m o "obrazę czci" Za co? Za to że po sfilmowaniu jej półnago w jakimś filmie ak-toika ujrzała na ekianie cu-dzy biust "domontowany" ze zdjęć innej 19-letni- ej aktoila Wytwórnia stała na stanowi-sku że 10 niczym to nie obra-ża czci Essy Persson skoro ją odmładza Ale sąd przyznał rację ak-toic- e i wytwórnia musiała za-płacić jej odszkodowanie m SC o- - Ja9 praco wan na podstawi prasy URUCHOMIENIE GAZOCIĄGU Do eksploatacji przekazany został nowy gazociąg na trasie Tarnów-Skawin- a Magistralą tą przesyłany jest gaz ziemny z rejonu Rzeszowszczyzny będącej największym w Pol-sce zagłębiem gazonośnym do woj krakowskiego a stamtąd — istniejącą siecią — na Gór-ny śląsk dla potrzeb tamtej-szych zakładów przemysło-wych i gospodarki komunal-nej Nowa magistrala gazowa znacznie zwiększyła przepu-stowość sieci gazociągowej Rzeszowszczyzny WYMIANA HANDLOWA Obroty polskiego handlu zagranicznego przekroczyły w ub r po raz pierwszy 20 mld zł dewizowych Wymiana han-dlowa ze 101 krajami świata powiększyła się w ub r o 85 proc WYPRAWA NAUKOWA Z Torunia wyjechała grupa fuecmzonypcrhof zdwr yRbitGnaylmonegmeogirnai-- cjatorem i kierownikiem pol-skiej wyprawy naukowej na Islandię W skład ekspedycji wchodzą badacze z Instytutu Geografii PAN oraz uniwer-sytetów z Warszawy Torunia Wrocławia Krakowa Łodzi i Poznania Z Gdyni popłyną okrętem hydrograficznym "Bałtyk" Program wyprawy obejmu-je szerokie badania rozciąga jącego się na obszarze 88 tys Km kw i posiadającego dłu-gość 75 km lodowxa Vatna Joekull — trzeciego co do wielkości w Europie Z Reykjaviku członkowie wyprawy udadzą się do baz na skraju wielkiej masy skał i wiecznych lodów — w Skei-dar- ar Joekull i Sidu Joekull Ekspedycja przeprowadzi badania które jeszcze dokład-niej wyjaśnią tajemnicę mi-nionych epok geologicznych — kształtowania się i lodowa-ceni- a obszarów ziemskich Będzie to miało praktyczne znaczenie dla pełniejszego sprecyzowania losów terenów północnej i centralnej Polski (Wielkopolska Pomorze i Ma-zury') nad którymi przez ok i min lat zalegał gigantyczny ladolód a następnie wycofał się pozostawiając trwałe ślady w rzeźbie i stosunkach wod-nych tej części kraju Wyprawa powrócić ma w pierwszej dekadzie września br £ NIEWAŻ! NAJLEPSZY Dl rod pokryj J Przypadkom ' KI kfu która mk nI? " przed 200M " -- u'uci twh irrff-l"?'4or( - "7k ''nae ftr „" "'u'-i"- ii Komy ry następnie się rol "u-tuciT- n tego j"i uiasnie ? entrka która zya 1riil-hin-~ -- „„ i 'l' byt tak (itbr?mii ' d tego dzikszego] m uU uhuac Antarl PIERWSZA NAD BlEt nerws-- a plotka muazieihie pTekc& biegunem Połnooigi nosilniKotrym samo!cf! Tioarsuaez7kP)a lutIungirnidodlPapflJJ przez Kanad? Gresfe Biegun do Spitsberm [en U u ił z pneruM kilka dhi I Pizę- - cahjczasml mczi-- e ube:pieczti wicniez znany pto} obok niej na dwusM apaiacie NAUKA O BŁOCIE Nauhoucysazdam ta wyuieiająkorzysir na hunat warunki giczne oraz florę i hv le biot uarto osuszyć wno jeanaK me w Wiele baamsliich U zęba pozostanie i od W lamach ilicM wego n omamu go pod egidą (ATSC towauo piojekt ocftroi specjaliści wielu k ? opejsA ich opracoirń talowy pi omam btiki tyczne zalecenia tcmi nauki o biocie NieUtn jak np mazurskie ir mają pod względem naunoicej i przyn międzynarodowe zw będą badane w pienr ejiiosci Nicktóie bagna e środkowej stanowią pomnih aicheologm tiopoloyiczne inne icsuamatwm rai pizywdij -- =zPoB krami} WYSTAWA TURYS' W stolicy Węgier została polska wjstar styczna Jest to pierw: rodzaju ekspozjeja gizech Przebiega ona słem "Polska zaprasza Wj stawa prezentu bardziej atrakcyjne tuiystyczne kraju ora żuje eksponaty aiu polskiej sztuki ma sDecialnm miejscu nowany został zestaw ków związanych z mai gia narodu polskiego W ub r gościło v 135 tys turystów wejs POMYSŁOWA 0PE1 Budowniczowie nof głębia miedzi w rejon-n-a _ Polkowic ponp kończUi śmiałą optra nir-7i- i nnppaiacaw nipfin nnfeznei ki nadszbia szybu głów? palnr Lubin" AD)'ft wać normalnych ro P7vrh konstrukcja o wadze 2200 ton zmoq została obok sz)DU-- " kolos umieszczono w wh uńzkachiPtf' jńna właściwe miejsc WYTWÓRNIA LOTM WUttoroia łpnp „i ' mocrn na W V Ul 3ŁU t '- - r LI scu pizedwojennyc" wy eh Zakładów Lotm ii''„„ nr7PrvwakH dvi W nm CO P 7hnmMrdówanych 8 Niemcy remontują -- molot Prac- o- "J -- _!„„ rhnlL nrcr snakch sabotuj Do odDuao' c prz siąpiono w n Ćzętotworzj-- c znawu ~ j: czycn samu"- - Łpol" 5an1a śe ? molotach rol- ni- PS"Z„amł is 7 Okecu poaarc"- - kilkanaście w prezentujących J stkie Konjs 7oHid me ogrl cnr7PdSŻV SW0:Cfw ir-Hhiffwias-nejtS " Łr „vpttr i Y-- 1 maZ£cbs&rt&A snej licencji z&f W OSiau- u- - jtj dzono nowa £ --j nich AustnŁ-jj- j: crfan a 05u- -- pgi nich Zjednocz Arabska |
Tags
Comments
Post a Comment for 000200a
