000171a |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
"♦'
4
I
:)
w
I
i i
'X
u
mą
'I''1
SY t "2WI ADKOWI EC" MAJ (My) ir=Je 18 — !:50 - - tt 1 IT T m — " m~ — - ♦
i JŁ4j
v
V_ W=Mr
rTL
:
"Związkowiec" (The AJliancer)
Printed for etery Wtdnesdijr md Słturdły by: pni icm At i lAkirr dpccc i imitfh l®:
Orrn Związku Polikću Kanadzie wydawany pnei
Dyrekcje Prawwą: Szczepkowikł przewodniczący Leszezyńakl łefcr
dłkłer Głogowtkl Kltr Drukarni Mazurkiewicz Kler Adm Frlkke
Roczna w Kanadzie
Półroczna
Kwartalna
m m
ł w Ł
A S
F K J R
PRENUMERATA
£6 00 W Stanach Zjednoczonych
„ $3 50 i innych krajach _
$200 Pojedynczy numer lOt
1475 Oueen Street Tel LE Toronto Onł
Authorl&ed aj Second Clan Mail Post Office Department Ottawa
OBYWATELSTWO Z WYBORU
Zmiana obywatelstwa jest niewątpliwie jednym z najważnie-szyc- h
aktów podejmowanych przez świadomego dorosłego czło-wieka
Nie jest to przecież edynie formalność zamykająca się r
otrzymaniu nowych dokumentów osobistych ale akt o daleko
idących konsekwencjach Dlatego przecież nie nadaje się oby-watelstwa
lekkomyślnie Szereg przepisów warunkuje możliwość
uzyskania go Wiele państw wymaga od swoich rdzennych oby-wateli
by uzyskali zgodę władz na zmianę obywatelstwa i w ten
sposób zwalniają ich jak najbardziej formalnie od wszelkich
zobowiązań
W polonijnej społeczności zagadnienie przyjmowania oby-watelstwa
nie bjło specjalnie kontrowersyjnym w okresie przed
wojennym Jak zwana emigracja "za chlebem nie liiozoiowata
na ten temat Ci którzy zdołali sic tu urządzić sprowadzić żony
lub założyć rodziny wcześniej czy później przyjmowali obywa
telstwo Kawalerzy a więc element mniej ustabilizowany często
w ogóle na ten temat nie myślał Jedni przyjmowali obywatelstwo
dla względów praktjeznych (swoboda poruszania się po konty-nencie)
inni trwali przy dawnym obywatelstwie często myśląc
0 powrocie w rodzinne pielesze
Wojna i jej skutki jeśli chodzi o odcięcie dla wielu powrotu
do Polski stworzyła zgoła odmienną atmosferę wokół tego za-gadnienia
Ośrodki polityczne polskiej emigracji w Londynie
apelowały by zwracać się do nich o wyrażenie zgody na przy-jęcie
nowego obywatelstwa I bynajmnie nie zachęcały nikogo
do takiego aktu Wręcz przeciwnie tłumaczyły że należy w
miarę możliwości nic przyjmować nowego obywatelstwa Z po-litycznego
ich punktu widzenia najzupełniej uzasadnione stanowi-sko
gdyż przyjmując obywatelstwo zrywa się więzy polityczne
w danym wypadku nie z państwem ale ośrodkiem emigracyjnym
1 dlatego tez każdy pragnący politycznie działać w środowisku
emigracyjnym nic powinien przyjmować nowego obywatelstwa
Tak też postąpili bodajże wszyscy przywódcy emigracji polskiej
w Londynie I słusznie
Inaczej jednak na to zagadnienie patrzeć należało z punktu
widzenia tego człowieka który po kilkuletnim pobycie w Kana-dzie
zorientował się że Kanada odpowiada mu jako kraj stałego
osiedlenia Dlatego tez "Związkowiec" konsekwentnie stał na
stanowisku ze każdy kto zdecydował iJię tu na stały pobyt winien
w czasie przepisanym prawem starać się o uzyskanie obywatel-stwa
I w tym też przekonaniu że służymy dobrą radą apelowa-liśmy
często o pozbycie się kompleksu "siedzenia na walizkach"
wzywając do włączania się polskiej emigracji w nurt życia
tego kraju Uważaliśmy — i nadal uważamy — iż włączając się
do życia kanadyjskiego biorąc w nim czynny udział" możemy
bardziej skutecznie pomagać słusznej sprawie polskiej aniżeli
Gozostając na zewnątrz poza nawiasem życia publicznego Kanady
przecież w interesie naszym naszej' grupy
jako całości
Wiele osób miało nam za zle to stanowisko Posądzano nas
o chęć "wynaradawiania" zarzucano że utrudniamy tym pracę
na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości Zycie jednak
wykazało słuszność naszego stanowiska Olbrzymi procent emi-gracji
przybyłej tu po drugiej wojnie światowej przyjął obywa- telstwo kanadyjskie co wcale nic oznacza że pozbył się swej
polskości pod względem etnicznego pochodzenia czy wyrzekł się
związków duchowych i kulturalnych z Narodem Polskim
Dziś naogół w Polonii nic kwestionuje się potrzeby przyjmo-wania
obywatelstwa i nikomu nie ma sic tei!o "za zle" Obawiamy
się że jednak nie wszyscy z przyjmujących w pełni zdają sobie
sprawę z ważności tego aktu Na ostatnim Zjeździe Polonii sły-szeliśmy
taką wymianę zdań między dwoma zresztą bardzo odzna-czonymi
bojowymi orderami bjiymi żołnierzami Wojska Polskie
go Kiorzy iczen we wspólnych okopach zaglądając nieraz śmierci
w oczy Dyskusja (w jednej z komisji) potocz} la sio mniej więcej
w taki sposób: — "Cóż będziesz pan ciągle nam świecił w oczy obywatelstwem kanadyjskim Przyjęliśmy to obywatelstwo dla
chleba Zostaliśmy jednak Polakami 1 sprawa polska jest dla nas
najważniejsza" — "Niech kolega nie mówi w moim imieniu —
odpowiada drugi były żołnierz — Ja przyjmowałem obywatelstwo
świadomie bo chcę gdzieś przynależeć Nie chcę b}ć bezpań-stwowcem
Pragnę by moje dzieci wiedziały że kraj w którym
się one już uiodzily jest i dla ojczyzną Ze i ja pracuję
dla niego kiedy korzystam z tego co ofiaruje on wszystkim swoim
mieszkańcom Nic potrzebowałem przyjmować obywatelstwa dla
posady Jestem fachowcem w takim zawodzie gdzie liczą się
moje kwalifikacje a nie fakt jakie posiadam obywatelstwo Cho
ciaż sprawa polska jesl Ula mnie równic ważna to obywatelstwo
kanadyjskie traktuję poważnie z wszelkimi konsekwencjami ja-kie
z niego wynikają"
Nic ulega chyba wątpliwości ze tylko drugie stanowisko jest
słuszne Nie wymaga ono bowiem wyrzeczenia się przeszłości
dorobku kulturalnego kraju pochodzenia zerwania więzów z nim
Jest więc całkowicie naturalne że kanadyjskość nic będzie czwnś
jCdnolihm Ale właśnie ta rozmaitość stwarza podstawę dla" ro-zwoju
najlepszego typu myślenia i uczticii narodowego Zmusza
nas do rozbudowy naszych lojalności a więc nakłada wysiłki i
dyscyplinę" — wywodzi W J Lindal w "Canadian Citizenship and
Our Widcr Loyaltics"
W Kanadzie nikogo nie zmusza się do przyjęcia obywatel-stwa
niezależnie od tego jak długo w tvm kraju się niieszka
Stanowisko racjonalne jakkolwiek ostatnio krytykowane przez wiele osób Charakter} styczne że ostrze krt ki" skierowano prze-ciwk- o Brytyjczykom którzy w większości nie uważają za wska-zane
przyjmować obywatelstwa jakkolwiek nic obowiązuje ich
przecież przysięga lojalności iej bowiem nie zmieniają
My sądzimy że przyjmując dobrowolnie i świadomie obywa-telstwo
kanadyjskie należy wyciągnąć wszstkie konsekwencje
Należy więc przede wszystkim tak pracować i działać bśmy kształtowali oblicze Kanady By nasz ślad bł na nim widoczny
Dobrze będzie jeśli pamiętać będziemy o tvm w Dniu Oby- watelstwa
Import i bezrobocie
Na ostatniej konwencji Kana-dyjskiego
Kongresu Pracy jaka
odbywała się w Montrealu od
dnia 2o-g- o do 29-g- o kwietnia
związek zaw udowy reprezentu-jący
pracowników przemysłu
gumowego podał bardzo cieka-we
dane statystyczne dotyczące
produkcji obuwia gumowego w
kanadzie jeso eksportu i impor-tu
Bezpośrednio po wojnie w
1946 r Kanada z ludnością
12292000 miała zapotrzebowa-nie
na 14173380 par obuwia gu-mowego
Fabryki krajowe wy-produkowały
17660476 par tego
obuwia eksportując 3607588
par a równocześnie importując
120492 par
W 1948 roku Kanada ekspor-tuje
ponad dwa miliony par obu
wia ale ujawnia się tenoencja
do sprowadzania z zagranicy z
krajów gdzie place robotnicze
są bardzo niskie Od roku 1949
eksport obuwia gumowego stale
maleje tak że w roku 1953 Ka-nada
przy 15 milionach ludności!
$700
West 1-24-
91
leży
mnie
produkuje około 14 milionów
obuwia eksportując zaledwie
122289 par a importując
1297434 par
W 1959 roku zapotrzebowanie
na obuwie gumowe wynosi 18-1734- 25
par obuwia ale krajo-we
fabrjki wyprodukowały 10-1951- 02 par eksoortuiac" zale- - sdwie 142272 par sprowadzając
równocześnie z zagranicy 8120- -
ovSi kpąndi porozucwhoiad"żgiumobouwwefgeogumo-we
do Kanady? W roku 1959
Hong Kong b'e rekord eksportu
obuwia sportowego natomiast
Japonia obuwia gumciweso Pol- ska zaczyna eksportować" dopie-ro
od niedawna w ilości około
29000 par
Są to kraje mało uprzemysło-nwUiokniee
dgzdizęieki pcłazceemurotboowtnairczmeożseą"
bbyarcdznoabynwisakniyej prczeenzieKaRnaodzuęmpieo
się że na tym cierpi robotnik
zasilając każdego miesiąca ka-dr}-
bezrobotnych
W B
Przeszłość polska w Kanadzie
Ukazał się świeżo trzeci kolej-ny
tom prac Instytutu Polskiego
wr Kanadzie pt "The Polish Past
m Canada Jest to praca zbio-rowa
pod redakcją dr Wiktora
Turka obejmująca zarówno po-zycje
bibliograficzne jak i kro- -
nikarsko-historjczn- e
Tom poświęcony został znako-mitemu
slawiście wybitnemu
znawcy i specjaliście zagadnień
polskich wiernemu przyjacielo-wi
Polski prof Williamowi
Johnowi Rosę
Ten wielki uczony kanadyjski
spędził w Polsce wiele lat i stał
się gorącym orędownikiem słu-sznych
'interesów polskich w
szczególności Śląska Cieszyńskie
go na terenie międzynarodo-wym
Przez szereg lat wykładał
na Uniwersytecie w Londynie a
po powTOcie do Kanady na uni
wersytecie w Vancouver
Ostatni tom prac Instytutu po-święcony
został prof Rosę w
75 rocznicę jego urodzin jako
wyraz "wdzięczności i podziwu"
Warto jeszcze zaznaczyć że
dr Turek ogłosił w marcowym
numerze "Kultury" obszerny
artykuł o tym wielkim Kanadyj-czyku
przyjacielu Polski
Słowo wstępne napisał prof
Watson Kirckonnell prezydent
Uniwersytetu Akadyjskiego do-skonały
znawca literatury pol-skiej
tłumacz "Pana Tadeusza"
na język angielski
Stwierdza on min że "Pola-cy
w Kanadzie nie powinni cier-pieć
na kompleks niższości sko-ro
można im przypomnieć że
uniwersytet w Polsce jest o wiek
starszy aniżeli Krzysztof Kolumb
a tacy pisane ]ak Mickiewicz
Słowacki i Reymont znajdują się
w czołówce pisarzy światowej
sławy Do utworzenia w 1956 r
Polskiego Instytutu Naukowego
brakło zgranego wysiłku zmie-rzającego
do wykazania kanadyj-ski- m Polakom ich uzasadnione-go
tytułu do wielkości Obecnie
jednocześnie z ich włączeniem
się w życie kanadyjskie może na-stąpić
bezsporne uznanie wkła-du
ich przodków zarówno w Eu-ropie
jak i w Kanadzie I tak bę-dzie
wzrastać ich Dozvcia iako
Kanadyjczyków Zmierzając do
tego celu Instytut Polski w Ka-cnaied"
zieMozżansałujgeudjyenienadoicthychpospłaórw-dodać
że całkowicie podzielamy
opinię prof Kirkconnclla
Dr Turek wyjaśnia w przed-mowie
charakter tomu podając
jednocześnie pewne dane o au- torach oraz przedmiocie opubli-kowanych
prac
Niezwykle cenna jest opraco
wana przez pp Władysława i
Jadwigę Choinackich z Pozna-nia
bibliografia tematyki kana-dyjskiej
w czasopismach krajo-wych
Zestawienie za okres od
1045 do 195ł r obejmuje 844
pozycji Jest to pierwsza szeroko
potraktowana bibliografia
Dr W Chojnacki przygotował
juk uprzednio bibliografię dru-ków
polskich związanych z tema-t}k- q kanadyjską' która ukazała
sIinęstywtututoma iemiapnoopwrziecdienim"Polpornaic
ca Canadiana Dr Turek uzu- pełnił swoją bibliografie 59 no
wymi pozycjami i w ten sposób
Polonica Canadiana" lozrosh--
się do yu pozycji
Bibliografia to nrzewodnik- - hn? - i ~ " Którego nie sposób przystąpić do
systematycznej pracy nad Polo-nią
Kanadyjską Juz chociażby
dlatego ta ciężka i żmudna pra-ca
zasługuje na szczególne uzna- nie Autorom a więc pp Choj- nackim i p Turkowi należy sic
prawdziwa wdzięczność za ten trud
bliPkiuojfe aWrtaytksuołn Kptirkc"oAnneSlclotcphu--- oanadian Discoycrs Poiand" I
Prof Watson Kirkconnell
ujawniający jak przez zaintere-sowanie
poezją polską trafił do
zagadnień polskich Optuje swo-je
wrażenia z pierwszych kontak-tów
z Polakami i Polską oraz opo-wiada
o swojej pracy na rzecz
Polski w okresie wojny i bezpo-średnio
po niej Wspomnienie
to jest zarówno świadectwem
atrakcyjności polskiej literatury
jak i ogromnej serdeczności Au
tora w stosunku do Polaków
Aleksander Grobicki dobrze
znany naszym czytelnikom jako
autor powieści "Skarby Hitlera"
którą drukowaliśmy w odcin-kach"
reportaży z Meksyku i in-nych
państw Ameryki Łacińskiej
oraz licznych felietonów i arty-kułów
w "Związkowcu" zamie-szcza
szkic o koncertach Igna-cego
Paderewskiego w Toronto
na przestrzeni lat 1892-190- 5 Ukazanie się tej pracy w setną
rocznice urodzin wielkiego mu
zyka i męza stanu polskiego na- -
lezy powitać z prawdziwym za- dowoleniem Grobicki mozolnie
przewertował wszystkie możliwe
źródła by zebrać drobiazgowe
wręcz szczegóły dotyczące pięciu
występów Paderewskiego w To-ronto
Szkic ks Edwarda Hubicza
"Early Polish Priest in Manito- - bi" wypełnia niezmiernie ważną
jukc w dziejach Polonu Kanadyj-skiej
Brak bowiem jest źródło-wego
opracowanja historii para- fii polskich w nrowinciach za- - cnoumcn na terenach pierwsze-go
masowego osadnictwa pol-skiego
Autor ogranicza się jedy-nie
do prac polskich księży w okiesie 1898 do 1908 r a więc
niejako pionierskiego
Wolno przypuszczać jednak
że ten cenny szkic stanowi jedy- -
j
ODZNACZENIA
DLA GEOLOGÓW
Rada Państwa nadała ordery i
odznaczenia 27 geologom pra- cownikom naukowym Instytutu
Geologicznego w Warszawie któ-rzy
uzyskali w bitne osiągnięcia
w pracy w dziedzinie odkrć nowych złóż
surowców mineralnych oraz w
dziedzinie geologii inżynierskiej
Krzyżem Komandorskim Or-deru
Odrodzenia Polski odzna-czeni
zostali prof dr E Ruehle
— dj lektor In-t- s tutti Geologi-cznego
oraz dr K Tołwiński —
nestor polskich geologów
NOWY DOK DLA SZCZECINA
Utiiulnienitm w surawmm
rzepiowadzanni icmontów stat-ó- w
o nośności do 7000 bl biak w szczecińskiej stoczni
icmontowej doku o udźwigu ok
4500 ton W związku z tym Pol- - ska zakupi za granicą nowy dok
pnwający
to
(Translated from the Polish of Stanisław Januszko
by Watson Kirkconnell)
0 Canada I sing my gratitude
Woven from feelings deep within my breast
A song it is with reverence endued
In tune with strings of love to praise thee best
1 landed on thy shores a homeless waif
Seeking in bitter days for peace and bread
And in thy vast domain I now am safe
Have found a tender heart and help outspread
O Canada thy land of fertile plains
Is now my country and my cherished home!
Thou art my benefactor offermg gains
With liberał hand for labour on thy loam
Whatever in my dreams I sought from life —
When to thy haven came my battered ship —
In this blest country presently were rife:
Peace plenty and a hcme's sweet fellowship
Canada art bounteous for my sake'
How shall I hymn my gratitude's behests
As childrens prattle greets me when I wake
And to my hearth come joy and loving guests?
By Vistula and Bug once stood my house
Across thy threshold from a world of sin
To mlnes and factories woods hammers ploughs
Let now my brothers and my sisters in
The tenderest of nations surę thou art
Confronted by the hopeless exile's grief
A breeze of mercy wafted from thy heart
And from an outstretched hand came thy relief
Most tender mofher of a motley brood
Shine Canada in glories such as these!
May God Almighty bless thy plenitude
Down through the due undying centuries!
[nie początek obszernej history-iczn- ej
pracy o parafiach polskich
' nie tylko "na Zachodzie ale w
I całej Kanadzie Opublikowanie
takiej pracy w ramach projekto
wanej akcji wydawnicze z oka-zji
Milenium jest wysoce pozą-- '
tiane
Dr L
profesor wyd-ał- u slawisty-czneg- o
Uniwersytetu Montreal
publikuje w języku francuskim
przyczynki o rodzinie Globensky
Autor ustala genealogię Augu-sta
Globensky który w '1776 r
przybył jako lekarz zaciężnego
pułku niemieckiego do Kanady
i tutaj następnie osiedli! się Au-tor
wskazuje że rodowe nazwi
sko tego pierwszego sławnego
emigranta polskiego brzmiało
Glaubenskind wyjaśniając iz
istnieje wiele przypuszczeń w
tej sprawie Najbardziej prawdo-podobne
jest ze polskie nazwi-sko
zostało wpierw zgermanizo-wan- e
a następnie znowu w Ka-nadzie
przywrócono mu praw-dziwe
polskie brzmienie Prof
Rabcewicz- - Zubkowski zestawił
skrzętnie wszystkie dane doty-czące
Augusta Globensky'ego
jego sześcioro dzieci oraz wnu
ków
"The Polish Past in Canada"
— miejmy nadzieję — będzie
pierwszym tomem z tej serii
przyczynków do dziejów polskich
w Kanadzie Jest w niej miejsce
na wspomnienia na opracowania
nawet wąskich tematów Wszyst- ko to bowiem materiały dla przy- szłego historyka Polonii Kana- -
tmsKiej
Szata zewnętrzna tego tomu
podobnie zresztą jak i poprzed-nich
jest bardzo estetyczna Ca-łość
wykonano w drukarni Po-lish
Alliance Press to j'est
"Związkowca"
Uznanie i publiczne podzięki
są niewątpliwie mile witane
przez każdego Dr Turek otrzy-mał
je wielokrotnie ale — nie-stety
to za mało Dla kontynuo-wania
pracy naukowej trzeba
funduszów na wydawnictwa Nie
mamy wątpliwości że Polonia
rozumie to należycie i że wyda-wnictw- a Instytutu Naukowego
rozejdą sic szybko!
B H
VICTOR TUREK: THE POL-IS- H PAST IN CANADA Toronto
1960 str 138 Do nabycia w księgarni "Związkowca" cena
pojedynczego egzemplarza $200
(książka w języku angielskim)
I WIEŚCI Z POLSKI
naukowo-badawcze- j
DWT
Tribuie Canada
Thou
Kos-Rabci'W'~:-Zubkow-
-ski
POZOSTAŁOŚCI WOJNY
Nowe składy amunicji z okre-su
ostatniej wojny odkryte zo- stały w miejscowości Rudnik po- łożonej w pobliżu Lublina Na
polach odkryto magazyn liczący
rUwsitnaaloocnioJJUtaLk1ż31eUViż dwl IJn1ieIdyajSleRkICienj
odległości od tego miejsca znaj-duje
się drugi skład amunicji
W DRODZE NA PÓŁNOC
W daleka podróż wyruszył z
Gdyni statek szkoły rybołówstwa
morskiego — "Jan Turleyski"
Trasa rejsu szkolnego supertra-wier- a wiedzie na daleką północ
na Morze Barentsa — w rejon
Wysp Niedzich
Po ostatnim rejsie na wody afr kańskie załoga i uczniowie
łowić będą w zupełnie innych
warunkach — wśród lodbw
mgieł częstych sztormów i pod-czas
trwającego w tym czasie
dnia polarnego
DRUGA ELEKTROWNIA
W BIESZCZADACH
Opracowano założenia budowy
drugiej elektrowni wodnej na
Sanie — w miejscowości Solina
w pow Lesko Aowa zapora któ-rej
koszt wyniesie ponad miliard
zlot} eh zlokalizowana zostanie
na południe od budowanej zapo- -
13 ucziowcacn
Pojemność zbiornika wodnego
będzie prawie dwukrotnie więk-sza
od zbiornika elektrowni wo- dnej w Rożnowie
MAŁO LEKARZY
Na 10 tysięcy mieszkańców
przypada w tej chwili w Polsce
ponad 8 lekarzy Informacje na
ten temat ukazały sie w war-slzianwskpierjzy"
TcrzyybmuniedziLenundiuk" ttnern
podnosi ze w poszczesólnych wo- jewództwach stosunek ten waha
sie Cd 334 lekarzy w Warszawie
do 4ó w Rzeszów szczytnie Jeże-li
chodzi o dentystów to w skali
krajów ej przypada obecnie "pra- wie" trzech dentystów na 10 ty-sięcy
mieszkańców
KONSTRUKCJA
LODOŁAMACZA
W gdyńskiej stoczni remonto
wej położona została stępka pro- totypów ego lodołamacża traso--
W egO LrOU
Rozpoczyna on serie 5 jedno- stek tego typu przeznaczonych
do łamania lodu na Wiśle i w portach Posiadać one beda sil- niki spalinowe o mocy 500 Km które zapewnia jednostce duża
moc wystarczająca do łamania
najgrubszych lodów
Lodołamacz zostanie przekazsm-d- o eksploatacji w początkach
LaLiLaLaLaK"LLaiaiiB il9LaLaLaLaLaLLaH iaH
Hiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiak tF~ 1
iaHiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaŁKaiarMlallHiaiaia --m --
fHVL aflliiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaH
Sukces polskiego profesora
Dnia 28 kwietnia br o godz 8 30
wieczorem sala recepcjna Uni
wersytetu Ottawskiego w pełniła
się szczelnie znawcami i miłośni--kam- i
literatury chcącmi wziąć
udział w niecodziennym przyjęciu
wjdanjm przez władze uniwersy-tetu
Wieczór ten miał na celu uho-norowanie
profesora dr Pawła
ujczynskiego autora swiczo wy-danej
przez uniwersytet pracy pod
tytułem: "Emile Nelligan źródła
i oryginalność jego poezji"
Poezje Emila Nelligana są w li-teraturze
kanadyjskiej wysoko ce-nione
lecz jak dotychczas nie zo-stały
opracowane naukowo w spo-sób
i stopniu odpowiadającym ich
wartości Aż wreszcie przjbjcie do
Kanady młodego polskiego emi-granta
kładzie kres tej poważnej
luce Już od pierwszych dni swego
przj bycia do Kanady prof Wy-czyńs- ki
ulega pięknu poezji Nel
KĘSKI I OKRUCHY
Nikt z nas tutaj nie może na
rzekać na brak opadów W zimie
mieliśmy więcej śniegu aniżeli
pragnął największy amator a
wiosna stoi pod znakiem ulew-nych
deszczów W Australii jed-nak
cierpią na brak opadów I
w innych krajach też ale tam
wprzągnięto do pracy uczonych
by zaradzili złu
Przez 13 lat grupa uczonych
austrialijskich przeprowadzała
różnego rodzaju badania ekspe-rymenty
zmierzające do dostar
czenia deszczu wtedy kiedy zaj-dzie
potrzeba Kierownik tej
grupy dr F W G White zako-munikował
dumnie że w rejonie
Snowy Mountains w Alpach Au-stralijskich
przeprowadzono po-myślnie
eksperyment zwiększa-jący
opady deszczowe Podkreślił
jednak ze nie udało się — i —
zapewne nie uda — wywołać
sztucznie opadów deszczowych
można jedynie zwiększyć je
Istnieje możliwość wywołania
deszczu tylko wtedy jeśli istnieją
chmury
Wyniki doświadczeń grupy dr
White przekreśliły nadzieje wie-lu
śmiałków oraz marzycieli
Jaki pani lubi obcasik? Wyso-ki
średni niski?
To zależy kiedy
Ten skomplikowany i niesły-chanie
ważny problem kobiecy
rozwiązali pomysłowi bracia Ma-rian
i Józef Mistarz właściciele
składu obuwia w Oak Park
przedmieściu Chicago Kobieta
potrzebuje pantofelki z obcasa-mi
o różnych wysokościach to
znaczy że musi mieć wiele par obuwia Postanowili swoim klien-tkom
zaoszczędzić pieniędzy a jednocześnie zadowolić ich dąż-ność
do elegancji Wyproduko-wali
ruchomy obcas Można m
dowolnie przedłużać odkręcając
lub przykręcając śrubkę Wyna- lazek został opatentowany pod
nazwą Telesco" i otrzymał nu- -' mer rejestracjjny 2934840 co wskazuje iż ilość zarejestrowa-nych
w Stanach Zjednoczonych
wynalazków jest nie licha Bra-cia
Mistarz są przekonani że zdo-będą
majątek
Bardzo niemiły wpadck zda- rzył się pani Ethel Cross w Wet nwBaireonmwuedicczahuła ApsiniłękgalirdasokiBmułbaikWazcmjiperzzeeamrl-e
om}łkowo trafiła do męskiej
-- "t ja jeŁ71 l0 pecn Bo zna- lmazełszmyogsłiaę wgousotrpounśncyićm edmviżejsacuu- tomat w drzwiach zepsuf sie Pa- - ui vros wstydziła sie oczywiście
łwazywwamć ęspkoimejocuybikbaocjiprzKeciieedży bdy-o
10 wieczór nie zjawiła sie w do
mu mąz zaalarmował Vni„
cParłzyemprowstaaddizoonnioe poaslezukniawtnarnMianSnoa
ominięto toalety męskie Nastep- - — r „a spwzooaabdnł:jeiąałwgnlnoapaseswtLwu-aOiei-ndnłi daeionsjnnaąlicaehzsrłwyeinikmloiepanatznkptnioęoasCjzuozurszmokłiyęsi--y-s bniętą i wściekła ZaoowiPdri
tze już nigdy nie pójdzie na mecz'
ligana i decyduje poświęcić jej
swe naukowe wysiłki
Profesor P Wyczyński wykłada
na Uniwersytecie Ottawskim od
1952 r Brał on udział w organizo-waniu
studiów słowiańskich i ro-manistjczn- ych Jego zasługą jest
że dział słowiański posiada dość
pokaźną bibliotekę polską W ro- ku 1958 został mianowany dyrek-torem
Instytutu Badań Literackich
przy sekcji francuskiej Profesor
Wyczjński jest autorem szeregu studiów literackich z zakresu lite-ratury
kanadyjskiej i francuskiej
W obecnej chwili pracuje on nad
nową książką pod tytułem "Histo-ria
związków kulturalnych Polski
z hanadą lrancuską "Mamy na-dzieję
że pracą tą zainteresuje się
Komitet Millenium i wykom sta
ją w całej pełni
Profesorowi Wyczyńskiemu orze- - syłamy serdeczne eratulacie i iv
czymy dalszych' sukcesów w jego
pracach naukowych
gdyż tyle stracili mąż i jej dzieci
na jej poszukiwanie
W Zurychu zmarł 25 kwietnia
w wieku lat 68 były król Afgani-stanu
Amanullah Kiedy wstąpił
na tron w 1919 r po zabójstwie
ojca wypowiedział wojnę Wiel-kiej
Brytanii Sądził że dzięki
trudnościom brytyjskim w In
diach zdoła coś ustrzyknąć Woj-nę
przegrał ale nie mniej przeto
doprowadził do likwidacji bry-tyjskiej
kontroli nad swoim pań-stwem
Amanullah był wielkim
reformatorem chciał unowocze-śnić
państwo i styl życia Składał
wizyty zagraniczne w różnych
stolicach rozdając hojnie ordery
Przybył i do Warszawy gdzie
go witano z należnymi głowie
ukoronowanej honorami ale pu
bliczność warszawska traktowała
tę wizytę raczej na wesoło Opo-wiadano
np że Amanullah wiel-ki
napis elektryczny nad skle-pem
"E Wedel" przyjął jako po-witanie
Sądził że zainstalowano
ten znak na jego cześć i wobec
tego witał polskich dygnitarzy
państwowych słowami "E We-del"
Kiedy anegdotkę tę opubli-kował
felietonista dziennika "Ro
botnik" otrzymał od firmy We-del
w nagrodę za nieumyślną re-klamę
olbrzymie pudło czeko-ladek
Reformator Amanullah nie za-grzał
długo miejsca na tronie
Zrzucono go w 1928 r ale zdo-łał
wynieść z kraju życie Mie-szkał
na wygnaniu we Włoszech
i Szwajcarii Wbrew legendom
nie posiadał wielkiego majątku
a nawet znajdował się często w
bardzo trudnych warunkach
Próbował kilkakrotnie powrócić
do Afganistanu ale bezskutecz-nie
Niebawem jeden z zawodów
stanie się zbędny Przynajmniej
w najbardziej technicznie rozw-iniętych
państwach Bezrobocie
grozi tłumaczom z obcych języ-ków
W New Yorku uruchomio-no
już pierwszą machinę tłuma-czeniową
Oczywiście jest to ro-bot
wyposażony w elektroniczny
"mózg" W pierwszych próbach
maszyna zdolna była tłumaczyć
około 40 słów na' minutę ale
konstruktorzy mają nadzieję ze
doprowadza do 2400 słów na mi
nutę przyczyni tłumaczenie bę-dzie
bardziej dokładne i litera-ckie
aniżeli obecnie
Maszyna tłumaczy z języka roj
syjskiego — jakże by mogło byc
inaczej? — na angielski Chwi-lowo
mechanizm wyposażony
est w 55000 slow ale utrzymu
je się że będzie można wzbogacić
go do 500000 słów i określeń
Amerykanie utrzymują ze
podczas gdy w Stanach Zjedno-czonych
skonstruowano dotych-czas
"około 120 maszyn-tlumacz- y
to w ZSRR czynnych jest już 450
W Cornell Medical Center
New Yorku przystąpiono do prop
nad maszyną elektroniczną któ-ra
stawiać będzie diagnozy Le-karze
będą przedkładali maszy-nie
wyniki "różnyph analiz a na- - ftX„„ if-1łer°a-ia
--
d0 dkcji szyna'określi chorobę Może to
W "-"f"-
? aowama równowartości ocł"K§°2- 5- ' i będzie lepiej? - UL Sipak
us
M
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, May 18, 1960 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1960-05-18 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000409 |
Description
| Title | 000171a |
| OCR text | "♦' 4 I :) w I i i 'X u mą 'I''1 SY t "2WI ADKOWI EC" MAJ (My) ir=Je 18 — !:50 - - tt 1 IT T m — " m~ — - ♦ i JŁ4j v V_ W=Mr rTL : "Związkowiec" (The AJliancer) Printed for etery Wtdnesdijr md Słturdły by: pni icm At i lAkirr dpccc i imitfh l®: Orrn Związku Polikću Kanadzie wydawany pnei Dyrekcje Prawwą: Szczepkowikł przewodniczący Leszezyńakl łefcr dłkłer Głogowtkl Kltr Drukarni Mazurkiewicz Kler Adm Frlkke Roczna w Kanadzie Półroczna Kwartalna m m ł w Ł A S F K J R PRENUMERATA £6 00 W Stanach Zjednoczonych „ $3 50 i innych krajach _ $200 Pojedynczy numer lOt 1475 Oueen Street Tel LE Toronto Onł Authorl&ed aj Second Clan Mail Post Office Department Ottawa OBYWATELSTWO Z WYBORU Zmiana obywatelstwa jest niewątpliwie jednym z najważnie-szyc- h aktów podejmowanych przez świadomego dorosłego czło-wieka Nie jest to przecież edynie formalność zamykająca się r otrzymaniu nowych dokumentów osobistych ale akt o daleko idących konsekwencjach Dlatego przecież nie nadaje się oby-watelstwa lekkomyślnie Szereg przepisów warunkuje możliwość uzyskania go Wiele państw wymaga od swoich rdzennych oby-wateli by uzyskali zgodę władz na zmianę obywatelstwa i w ten sposób zwalniają ich jak najbardziej formalnie od wszelkich zobowiązań W polonijnej społeczności zagadnienie przyjmowania oby-watelstwa nie bjło specjalnie kontrowersyjnym w okresie przed wojennym Jak zwana emigracja "za chlebem nie liiozoiowata na ten temat Ci którzy zdołali sic tu urządzić sprowadzić żony lub założyć rodziny wcześniej czy później przyjmowali obywa telstwo Kawalerzy a więc element mniej ustabilizowany często w ogóle na ten temat nie myślał Jedni przyjmowali obywatelstwo dla względów praktjeznych (swoboda poruszania się po konty-nencie) inni trwali przy dawnym obywatelstwie często myśląc 0 powrocie w rodzinne pielesze Wojna i jej skutki jeśli chodzi o odcięcie dla wielu powrotu do Polski stworzyła zgoła odmienną atmosferę wokół tego za-gadnienia Ośrodki polityczne polskiej emigracji w Londynie apelowały by zwracać się do nich o wyrażenie zgody na przy-jęcie nowego obywatelstwa I bynajmnie nie zachęcały nikogo do takiego aktu Wręcz przeciwnie tłumaczyły że należy w miarę możliwości nic przyjmować nowego obywatelstwa Z po-litycznego ich punktu widzenia najzupełniej uzasadnione stanowi-sko gdyż przyjmując obywatelstwo zrywa się więzy polityczne w danym wypadku nie z państwem ale ośrodkiem emigracyjnym 1 dlatego tez każdy pragnący politycznie działać w środowisku emigracyjnym nic powinien przyjmować nowego obywatelstwa Tak też postąpili bodajże wszyscy przywódcy emigracji polskiej w Londynie I słusznie Inaczej jednak na to zagadnienie patrzeć należało z punktu widzenia tego człowieka który po kilkuletnim pobycie w Kana-dzie zorientował się że Kanada odpowiada mu jako kraj stałego osiedlenia Dlatego tez "Związkowiec" konsekwentnie stał na stanowisku ze każdy kto zdecydował iJię tu na stały pobyt winien w czasie przepisanym prawem starać się o uzyskanie obywatel-stwa I w tym też przekonaniu że służymy dobrą radą apelowa-liśmy często o pozbycie się kompleksu "siedzenia na walizkach" wzywając do włączania się polskiej emigracji w nurt życia tego kraju Uważaliśmy — i nadal uważamy — iż włączając się do życia kanadyjskiego biorąc w nim czynny udział" możemy bardziej skutecznie pomagać słusznej sprawie polskiej aniżeli Gozostając na zewnątrz poza nawiasem życia publicznego Kanady przecież w interesie naszym naszej' grupy jako całości Wiele osób miało nam za zle to stanowisko Posądzano nas o chęć "wynaradawiania" zarzucano że utrudniamy tym pracę na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości Zycie jednak wykazało słuszność naszego stanowiska Olbrzymi procent emi-gracji przybyłej tu po drugiej wojnie światowej przyjął obywa- telstwo kanadyjskie co wcale nic oznacza że pozbył się swej polskości pod względem etnicznego pochodzenia czy wyrzekł się związków duchowych i kulturalnych z Narodem Polskim Dziś naogół w Polonii nic kwestionuje się potrzeby przyjmo-wania obywatelstwa i nikomu nie ma sic tei!o "za zle" Obawiamy się że jednak nie wszyscy z przyjmujących w pełni zdają sobie sprawę z ważności tego aktu Na ostatnim Zjeździe Polonii sły-szeliśmy taką wymianę zdań między dwoma zresztą bardzo odzna-czonymi bojowymi orderami bjiymi żołnierzami Wojska Polskie go Kiorzy iczen we wspólnych okopach zaglądając nieraz śmierci w oczy Dyskusja (w jednej z komisji) potocz} la sio mniej więcej w taki sposób: — "Cóż będziesz pan ciągle nam świecił w oczy obywatelstwem kanadyjskim Przyjęliśmy to obywatelstwo dla chleba Zostaliśmy jednak Polakami 1 sprawa polska jest dla nas najważniejsza" — "Niech kolega nie mówi w moim imieniu — odpowiada drugi były żołnierz — Ja przyjmowałem obywatelstwo świadomie bo chcę gdzieś przynależeć Nie chcę b}ć bezpań-stwowcem Pragnę by moje dzieci wiedziały że kraj w którym się one już uiodzily jest i dla ojczyzną Ze i ja pracuję dla niego kiedy korzystam z tego co ofiaruje on wszystkim swoim mieszkańcom Nic potrzebowałem przyjmować obywatelstwa dla posady Jestem fachowcem w takim zawodzie gdzie liczą się moje kwalifikacje a nie fakt jakie posiadam obywatelstwo Cho ciaż sprawa polska jesl Ula mnie równic ważna to obywatelstwo kanadyjskie traktuję poważnie z wszelkimi konsekwencjami ja-kie z niego wynikają" Nic ulega chyba wątpliwości ze tylko drugie stanowisko jest słuszne Nie wymaga ono bowiem wyrzeczenia się przeszłości dorobku kulturalnego kraju pochodzenia zerwania więzów z nim Jest więc całkowicie naturalne że kanadyjskość nic będzie czwnś jCdnolihm Ale właśnie ta rozmaitość stwarza podstawę dla" ro-zwoju najlepszego typu myślenia i uczticii narodowego Zmusza nas do rozbudowy naszych lojalności a więc nakłada wysiłki i dyscyplinę" — wywodzi W J Lindal w "Canadian Citizenship and Our Widcr Loyaltics" W Kanadzie nikogo nie zmusza się do przyjęcia obywatel-stwa niezależnie od tego jak długo w tvm kraju się niieszka Stanowisko racjonalne jakkolwiek ostatnio krytykowane przez wiele osób Charakter} styczne że ostrze krt ki" skierowano prze-ciwk- o Brytyjczykom którzy w większości nie uważają za wska-zane przyjmować obywatelstwa jakkolwiek nic obowiązuje ich przecież przysięga lojalności iej bowiem nie zmieniają My sądzimy że przyjmując dobrowolnie i świadomie obywa-telstwo kanadyjskie należy wyciągnąć wszstkie konsekwencje Należy więc przede wszystkim tak pracować i działać bśmy kształtowali oblicze Kanady By nasz ślad bł na nim widoczny Dobrze będzie jeśli pamiętać będziemy o tvm w Dniu Oby- watelstwa Import i bezrobocie Na ostatniej konwencji Kana-dyjskiego Kongresu Pracy jaka odbywała się w Montrealu od dnia 2o-g- o do 29-g- o kwietnia związek zaw udowy reprezentu-jący pracowników przemysłu gumowego podał bardzo cieka-we dane statystyczne dotyczące produkcji obuwia gumowego w kanadzie jeso eksportu i impor-tu Bezpośrednio po wojnie w 1946 r Kanada z ludnością 12292000 miała zapotrzebowa-nie na 14173380 par obuwia gu-mowego Fabryki krajowe wy-produkowały 17660476 par tego obuwia eksportując 3607588 par a równocześnie importując 120492 par W 1948 roku Kanada ekspor-tuje ponad dwa miliony par obu wia ale ujawnia się tenoencja do sprowadzania z zagranicy z krajów gdzie place robotnicze są bardzo niskie Od roku 1949 eksport obuwia gumowego stale maleje tak że w roku 1953 Ka-nada przy 15 milionach ludności! $700 West 1-24- 91 leży mnie produkuje około 14 milionów obuwia eksportując zaledwie 122289 par a importując 1297434 par W 1959 roku zapotrzebowanie na obuwie gumowe wynosi 18-1734- 25 par obuwia ale krajo-we fabrjki wyprodukowały 10-1951- 02 par eksoortuiac" zale- - sdwie 142272 par sprowadzając równocześnie z zagranicy 8120- - ovSi kpąndi porozucwhoiad"żgiumobouwwefgeogumo-we do Kanady? W roku 1959 Hong Kong b'e rekord eksportu obuwia sportowego natomiast Japonia obuwia gumciweso Pol- ska zaczyna eksportować" dopie-ro od niedawna w ilości około 29000 par Są to kraje mało uprzemysło-nwUiokniee dgzdizęieki pcłazceemurotboowtnairczmeożseą" bbyarcdznoabynwisakniyej prczeenzieKaRnaodzuęmpieo się że na tym cierpi robotnik zasilając każdego miesiąca ka-dr}- bezrobotnych W B Przeszłość polska w Kanadzie Ukazał się świeżo trzeci kolej-ny tom prac Instytutu Polskiego wr Kanadzie pt "The Polish Past m Canada Jest to praca zbio-rowa pod redakcją dr Wiktora Turka obejmująca zarówno po-zycje bibliograficzne jak i kro- - nikarsko-historjczn- e Tom poświęcony został znako-mitemu slawiście wybitnemu znawcy i specjaliście zagadnień polskich wiernemu przyjacielo-wi Polski prof Williamowi Johnowi Rosę Ten wielki uczony kanadyjski spędził w Polsce wiele lat i stał się gorącym orędownikiem słu-sznych 'interesów polskich w szczególności Śląska Cieszyńskie go na terenie międzynarodo-wym Przez szereg lat wykładał na Uniwersytecie w Londynie a po powTOcie do Kanady na uni wersytecie w Vancouver Ostatni tom prac Instytutu po-święcony został prof Rosę w 75 rocznicę jego urodzin jako wyraz "wdzięczności i podziwu" Warto jeszcze zaznaczyć że dr Turek ogłosił w marcowym numerze "Kultury" obszerny artykuł o tym wielkim Kanadyj-czyku przyjacielu Polski Słowo wstępne napisał prof Watson Kirckonnell prezydent Uniwersytetu Akadyjskiego do-skonały znawca literatury pol-skiej tłumacz "Pana Tadeusza" na język angielski Stwierdza on min że "Pola-cy w Kanadzie nie powinni cier-pieć na kompleks niższości sko-ro można im przypomnieć że uniwersytet w Polsce jest o wiek starszy aniżeli Krzysztof Kolumb a tacy pisane ]ak Mickiewicz Słowacki i Reymont znajdują się w czołówce pisarzy światowej sławy Do utworzenia w 1956 r Polskiego Instytutu Naukowego brakło zgranego wysiłku zmie-rzającego do wykazania kanadyj-ski- m Polakom ich uzasadnione-go tytułu do wielkości Obecnie jednocześnie z ich włączeniem się w życie kanadyjskie może na-stąpić bezsporne uznanie wkła-du ich przodków zarówno w Eu-ropie jak i w Kanadzie I tak bę-dzie wzrastać ich Dozvcia iako Kanadyjczyków Zmierzając do tego celu Instytut Polski w Ka-cnaied" zieMozżansałujgeudjyenienadoicthychpospłaórw-dodać że całkowicie podzielamy opinię prof Kirkconnclla Dr Turek wyjaśnia w przed-mowie charakter tomu podając jednocześnie pewne dane o au- torach oraz przedmiocie opubli-kowanych prac Niezwykle cenna jest opraco wana przez pp Władysława i Jadwigę Choinackich z Pozna-nia bibliografia tematyki kana-dyjskiej w czasopismach krajo-wych Zestawienie za okres od 1045 do 195ł r obejmuje 844 pozycji Jest to pierwsza szeroko potraktowana bibliografia Dr W Chojnacki przygotował juk uprzednio bibliografię dru-ków polskich związanych z tema-t}k- q kanadyjską' która ukazała sIinęstywtututoma iemiapnoopwrziecdienim"Polpornaic ca Canadiana Dr Turek uzu- pełnił swoją bibliografie 59 no wymi pozycjami i w ten sposób Polonica Canadiana" lozrosh-- się do yu pozycji Bibliografia to nrzewodnik- - hn? - i ~ " Którego nie sposób przystąpić do systematycznej pracy nad Polo-nią Kanadyjską Juz chociażby dlatego ta ciężka i żmudna pra-ca zasługuje na szczególne uzna- nie Autorom a więc pp Choj- nackim i p Turkowi należy sic prawdziwa wdzięczność za ten trud bliPkiuojfe aWrtaytksuołn Kptirkc"oAnneSlclotcphu--- oanadian Discoycrs Poiand" I Prof Watson Kirkconnell ujawniający jak przez zaintere-sowanie poezją polską trafił do zagadnień polskich Optuje swo-je wrażenia z pierwszych kontak-tów z Polakami i Polską oraz opo-wiada o swojej pracy na rzecz Polski w okresie wojny i bezpo-średnio po niej Wspomnienie to jest zarówno świadectwem atrakcyjności polskiej literatury jak i ogromnej serdeczności Au tora w stosunku do Polaków Aleksander Grobicki dobrze znany naszym czytelnikom jako autor powieści "Skarby Hitlera" którą drukowaliśmy w odcin-kach" reportaży z Meksyku i in-nych państw Ameryki Łacińskiej oraz licznych felietonów i arty-kułów w "Związkowcu" zamie-szcza szkic o koncertach Igna-cego Paderewskiego w Toronto na przestrzeni lat 1892-190- 5 Ukazanie się tej pracy w setną rocznice urodzin wielkiego mu zyka i męza stanu polskiego na- - lezy powitać z prawdziwym za- dowoleniem Grobicki mozolnie przewertował wszystkie możliwe źródła by zebrać drobiazgowe wręcz szczegóły dotyczące pięciu występów Paderewskiego w To-ronto Szkic ks Edwarda Hubicza "Early Polish Priest in Manito- - bi" wypełnia niezmiernie ważną jukc w dziejach Polonu Kanadyj-skiej Brak bowiem jest źródło-wego opracowanja historii para- fii polskich w nrowinciach za- - cnoumcn na terenach pierwsze-go masowego osadnictwa pol-skiego Autor ogranicza się jedy-nie do prac polskich księży w okiesie 1898 do 1908 r a więc niejako pionierskiego Wolno przypuszczać jednak że ten cenny szkic stanowi jedy- - j ODZNACZENIA DLA GEOLOGÓW Rada Państwa nadała ordery i odznaczenia 27 geologom pra- cownikom naukowym Instytutu Geologicznego w Warszawie któ-rzy uzyskali w bitne osiągnięcia w pracy w dziedzinie odkrć nowych złóż surowców mineralnych oraz w dziedzinie geologii inżynierskiej Krzyżem Komandorskim Or-deru Odrodzenia Polski odzna-czeni zostali prof dr E Ruehle — dj lektor In-t- s tutti Geologi-cznego oraz dr K Tołwiński — nestor polskich geologów NOWY DOK DLA SZCZECINA Utiiulnienitm w surawmm rzepiowadzanni icmontów stat-ó- w o nośności do 7000 bl biak w szczecińskiej stoczni icmontowej doku o udźwigu ok 4500 ton W związku z tym Pol- - ska zakupi za granicą nowy dok pnwający to (Translated from the Polish of Stanisław Januszko by Watson Kirkconnell) 0 Canada I sing my gratitude Woven from feelings deep within my breast A song it is with reverence endued In tune with strings of love to praise thee best 1 landed on thy shores a homeless waif Seeking in bitter days for peace and bread And in thy vast domain I now am safe Have found a tender heart and help outspread O Canada thy land of fertile plains Is now my country and my cherished home! Thou art my benefactor offermg gains With liberał hand for labour on thy loam Whatever in my dreams I sought from life — When to thy haven came my battered ship — In this blest country presently were rife: Peace plenty and a hcme's sweet fellowship Canada art bounteous for my sake' How shall I hymn my gratitude's behests As childrens prattle greets me when I wake And to my hearth come joy and loving guests? By Vistula and Bug once stood my house Across thy threshold from a world of sin To mlnes and factories woods hammers ploughs Let now my brothers and my sisters in The tenderest of nations surę thou art Confronted by the hopeless exile's grief A breeze of mercy wafted from thy heart And from an outstretched hand came thy relief Most tender mofher of a motley brood Shine Canada in glories such as these! May God Almighty bless thy plenitude Down through the due undying centuries! [nie początek obszernej history-iczn- ej pracy o parafiach polskich ' nie tylko "na Zachodzie ale w I całej Kanadzie Opublikowanie takiej pracy w ramach projekto wanej akcji wydawnicze z oka-zji Milenium jest wysoce pozą-- ' tiane Dr L profesor wyd-ał- u slawisty-czneg- o Uniwersytetu Montreal publikuje w języku francuskim przyczynki o rodzinie Globensky Autor ustala genealogię Augu-sta Globensky który w '1776 r przybył jako lekarz zaciężnego pułku niemieckiego do Kanady i tutaj następnie osiedli! się Au-tor wskazuje że rodowe nazwi sko tego pierwszego sławnego emigranta polskiego brzmiało Glaubenskind wyjaśniając iz istnieje wiele przypuszczeń w tej sprawie Najbardziej prawdo-podobne jest ze polskie nazwi-sko zostało wpierw zgermanizo-wan- e a następnie znowu w Ka-nadzie przywrócono mu praw-dziwe polskie brzmienie Prof Rabcewicz- - Zubkowski zestawił skrzętnie wszystkie dane doty-czące Augusta Globensky'ego jego sześcioro dzieci oraz wnu ków "The Polish Past in Canada" — miejmy nadzieję — będzie pierwszym tomem z tej serii przyczynków do dziejów polskich w Kanadzie Jest w niej miejsce na wspomnienia na opracowania nawet wąskich tematów Wszyst- ko to bowiem materiały dla przy- szłego historyka Polonii Kana- - tmsKiej Szata zewnętrzna tego tomu podobnie zresztą jak i poprzed-nich jest bardzo estetyczna Ca-łość wykonano w drukarni Po-lish Alliance Press to j'est "Związkowca" Uznanie i publiczne podzięki są niewątpliwie mile witane przez każdego Dr Turek otrzy-mał je wielokrotnie ale — nie-stety to za mało Dla kontynuo-wania pracy naukowej trzeba funduszów na wydawnictwa Nie mamy wątpliwości że Polonia rozumie to należycie i że wyda-wnictw- a Instytutu Naukowego rozejdą sic szybko! B H VICTOR TUREK: THE POL-IS- H PAST IN CANADA Toronto 1960 str 138 Do nabycia w księgarni "Związkowca" cena pojedynczego egzemplarza $200 (książka w języku angielskim) I WIEŚCI Z POLSKI naukowo-badawcze- j DWT Tribuie Canada Thou Kos-Rabci'W'~:-Zubkow- -ski POZOSTAŁOŚCI WOJNY Nowe składy amunicji z okre-su ostatniej wojny odkryte zo- stały w miejscowości Rudnik po- łożonej w pobliżu Lublina Na polach odkryto magazyn liczący rUwsitnaaloocnioJJUtaLk1ż31eUViż dwl IJn1ieIdyajSleRkICienj odległości od tego miejsca znaj-duje się drugi skład amunicji W DRODZE NA PÓŁNOC W daleka podróż wyruszył z Gdyni statek szkoły rybołówstwa morskiego — "Jan Turleyski" Trasa rejsu szkolnego supertra-wier- a wiedzie na daleką północ na Morze Barentsa — w rejon Wysp Niedzich Po ostatnim rejsie na wody afr kańskie załoga i uczniowie łowić będą w zupełnie innych warunkach — wśród lodbw mgieł częstych sztormów i pod-czas trwającego w tym czasie dnia polarnego DRUGA ELEKTROWNIA W BIESZCZADACH Opracowano założenia budowy drugiej elektrowni wodnej na Sanie — w miejscowości Solina w pow Lesko Aowa zapora któ-rej koszt wyniesie ponad miliard zlot} eh zlokalizowana zostanie na południe od budowanej zapo- - 13 ucziowcacn Pojemność zbiornika wodnego będzie prawie dwukrotnie więk-sza od zbiornika elektrowni wo- dnej w Rożnowie MAŁO LEKARZY Na 10 tysięcy mieszkańców przypada w tej chwili w Polsce ponad 8 lekarzy Informacje na ten temat ukazały sie w war-slzianwskpierjzy" TcrzyybmuniedziLenundiuk" ttnern podnosi ze w poszczesólnych wo- jewództwach stosunek ten waha sie Cd 334 lekarzy w Warszawie do 4ó w Rzeszów szczytnie Jeże-li chodzi o dentystów to w skali krajów ej przypada obecnie "pra- wie" trzech dentystów na 10 ty-sięcy mieszkańców KONSTRUKCJA LODOŁAMACZA W gdyńskiej stoczni remonto wej położona została stępka pro- totypów ego lodołamacża traso-- W egO LrOU Rozpoczyna on serie 5 jedno- stek tego typu przeznaczonych do łamania lodu na Wiśle i w portach Posiadać one beda sil- niki spalinowe o mocy 500 Km które zapewnia jednostce duża moc wystarczająca do łamania najgrubszych lodów Lodołamacz zostanie przekazsm-d- o eksploatacji w początkach LaLiLaLaLaK"LLaiaiiB il9LaLaLaLaLaLLaH iaH Hiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiak tF~ 1 iaHiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaŁKaiarMlallHiaiaia --m -- fHVL aflliiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaiaH Sukces polskiego profesora Dnia 28 kwietnia br o godz 8 30 wieczorem sala recepcjna Uni wersytetu Ottawskiego w pełniła się szczelnie znawcami i miłośni--kam- i literatury chcącmi wziąć udział w niecodziennym przyjęciu wjdanjm przez władze uniwersy-tetu Wieczór ten miał na celu uho-norowanie profesora dr Pawła ujczynskiego autora swiczo wy-danej przez uniwersytet pracy pod tytułem: "Emile Nelligan źródła i oryginalność jego poezji" Poezje Emila Nelligana są w li-teraturze kanadyjskiej wysoko ce-nione lecz jak dotychczas nie zo-stały opracowane naukowo w spo-sób i stopniu odpowiadającym ich wartości Aż wreszcie przjbjcie do Kanady młodego polskiego emi-granta kładzie kres tej poważnej luce Już od pierwszych dni swego przj bycia do Kanady prof Wy-czyńs- ki ulega pięknu poezji Nel KĘSKI I OKRUCHY Nikt z nas tutaj nie może na rzekać na brak opadów W zimie mieliśmy więcej śniegu aniżeli pragnął największy amator a wiosna stoi pod znakiem ulew-nych deszczów W Australii jed-nak cierpią na brak opadów I w innych krajach też ale tam wprzągnięto do pracy uczonych by zaradzili złu Przez 13 lat grupa uczonych austrialijskich przeprowadzała różnego rodzaju badania ekspe-rymenty zmierzające do dostar czenia deszczu wtedy kiedy zaj-dzie potrzeba Kierownik tej grupy dr F W G White zako-munikował dumnie że w rejonie Snowy Mountains w Alpach Au-stralijskich przeprowadzono po-myślnie eksperyment zwiększa-jący opady deszczowe Podkreślił jednak ze nie udało się — i — zapewne nie uda — wywołać sztucznie opadów deszczowych można jedynie zwiększyć je Istnieje możliwość wywołania deszczu tylko wtedy jeśli istnieją chmury Wyniki doświadczeń grupy dr White przekreśliły nadzieje wie-lu śmiałków oraz marzycieli Jaki pani lubi obcasik? Wyso-ki średni niski? To zależy kiedy Ten skomplikowany i niesły-chanie ważny problem kobiecy rozwiązali pomysłowi bracia Ma-rian i Józef Mistarz właściciele składu obuwia w Oak Park przedmieściu Chicago Kobieta potrzebuje pantofelki z obcasa-mi o różnych wysokościach to znaczy że musi mieć wiele par obuwia Postanowili swoim klien-tkom zaoszczędzić pieniędzy a jednocześnie zadowolić ich dąż-ność do elegancji Wyproduko-wali ruchomy obcas Można m dowolnie przedłużać odkręcając lub przykręcając śrubkę Wyna- lazek został opatentowany pod nazwą Telesco" i otrzymał nu- -' mer rejestracjjny 2934840 co wskazuje iż ilość zarejestrowa-nych w Stanach Zjednoczonych wynalazków jest nie licha Bra-cia Mistarz są przekonani że zdo-będą majątek Bardzo niemiły wpadck zda- rzył się pani Ethel Cross w Wet nwBaireonmwuedicczahuła ApsiniłękgalirdasokiBmułbaikWazcmjiperzzeeamrl-e om}łkowo trafiła do męskiej -- "t ja jeŁ71 l0 pecn Bo zna- lmazełszmyogsłiaę wgousotrpounśncyićm edmviżejsacuu- tomat w drzwiach zepsuf sie Pa- - ui vros wstydziła sie oczywiście łwazywwamć ęspkoimejocuybikbaocjiprzKeciieedży bdy-o 10 wieczór nie zjawiła sie w do mu mąz zaalarmował Vni„ cParłzyemprowstaaddizoonnioe poaslezukniawtnarnMianSnoa ominięto toalety męskie Nastep- - — r „a spwzooaabdnł:jeiąałwgnlnoapaseswtLwu-aOiei-ndnłi daeionsjnnaąlicaehzsrłwyeinikmloiepanatznkptnioęoasCjzuozurszmokłiyęsi--y-s bniętą i wściekła ZaoowiPdri tze już nigdy nie pójdzie na mecz' ligana i decyduje poświęcić jej swe naukowe wysiłki Profesor P Wyczyński wykłada na Uniwersytecie Ottawskim od 1952 r Brał on udział w organizo-waniu studiów słowiańskich i ro-manistjczn- ych Jego zasługą jest że dział słowiański posiada dość pokaźną bibliotekę polską W ro- ku 1958 został mianowany dyrek-torem Instytutu Badań Literackich przy sekcji francuskiej Profesor Wyczjński jest autorem szeregu studiów literackich z zakresu lite-ratury kanadyjskiej i francuskiej W obecnej chwili pracuje on nad nową książką pod tytułem "Histo-ria związków kulturalnych Polski z hanadą lrancuską "Mamy na-dzieję że pracą tą zainteresuje się Komitet Millenium i wykom sta ją w całej pełni Profesorowi Wyczyńskiemu orze- - syłamy serdeczne eratulacie i iv czymy dalszych' sukcesów w jego pracach naukowych gdyż tyle stracili mąż i jej dzieci na jej poszukiwanie W Zurychu zmarł 25 kwietnia w wieku lat 68 były król Afgani-stanu Amanullah Kiedy wstąpił na tron w 1919 r po zabójstwie ojca wypowiedział wojnę Wiel-kiej Brytanii Sądził że dzięki trudnościom brytyjskim w In diach zdoła coś ustrzyknąć Woj-nę przegrał ale nie mniej przeto doprowadził do likwidacji bry-tyjskiej kontroli nad swoim pań-stwem Amanullah był wielkim reformatorem chciał unowocze-śnić państwo i styl życia Składał wizyty zagraniczne w różnych stolicach rozdając hojnie ordery Przybył i do Warszawy gdzie go witano z należnymi głowie ukoronowanej honorami ale pu bliczność warszawska traktowała tę wizytę raczej na wesoło Opo-wiadano np że Amanullah wiel-ki napis elektryczny nad skle-pem "E Wedel" przyjął jako po-witanie Sądził że zainstalowano ten znak na jego cześć i wobec tego witał polskich dygnitarzy państwowych słowami "E We-del" Kiedy anegdotkę tę opubli-kował felietonista dziennika "Ro botnik" otrzymał od firmy We-del w nagrodę za nieumyślną re-klamę olbrzymie pudło czeko-ladek Reformator Amanullah nie za-grzał długo miejsca na tronie Zrzucono go w 1928 r ale zdo-łał wynieść z kraju życie Mie-szkał na wygnaniu we Włoszech i Szwajcarii Wbrew legendom nie posiadał wielkiego majątku a nawet znajdował się często w bardzo trudnych warunkach Próbował kilkakrotnie powrócić do Afganistanu ale bezskutecz-nie Niebawem jeden z zawodów stanie się zbędny Przynajmniej w najbardziej technicznie rozw-iniętych państwach Bezrobocie grozi tłumaczom z obcych języ-ków W New Yorku uruchomio-no już pierwszą machinę tłuma-czeniową Oczywiście jest to ro-bot wyposażony w elektroniczny "mózg" W pierwszych próbach maszyna zdolna była tłumaczyć około 40 słów na' minutę ale konstruktorzy mają nadzieję ze doprowadza do 2400 słów na mi nutę przyczyni tłumaczenie bę-dzie bardziej dokładne i litera-ckie aniżeli obecnie Maszyna tłumaczy z języka roj syjskiego — jakże by mogło byc inaczej? — na angielski Chwi-lowo mechanizm wyposażony est w 55000 slow ale utrzymu je się że będzie można wzbogacić go do 500000 słów i określeń Amerykanie utrzymują ze podczas gdy w Stanach Zjedno-czonych skonstruowano dotych-czas "około 120 maszyn-tlumacz- y to w ZSRR czynnych jest już 450 W Cornell Medical Center New Yorku przystąpiono do prop nad maszyną elektroniczną któ-ra stawiać będzie diagnozy Le-karze będą przedkładali maszy-nie wyniki "różnyph analiz a na- - ftX„„ if-1łer°a-ia -- d0 dkcji szyna'określi chorobę Może to W "-"f"- ? aowama równowartości ocł"K§°2- 5- ' i będzie lepiej? - UL Sipak us M |
Tags
Comments
Post a Comment for 000171a
