Zwilazkowiec Alliancer, October 27, 1980

              "P--S3""- ""
v ~ " V 'i II ""' # -- j
STR % itó c--i
"Zvif2koiiiccM (The Alliahccr)
tytyed and iHiblished everj- - -- tondav ard Wediiesday by
pOLISN AUUANCE PRESS LIMITED
16Ą fl0or Słreeł Wesł — Toronto Qnt„ Canada — MóP 4AI
Telephones: 531-249- 1 531-249- 2
Sccpinl eliw mail rcs -
Offlchl Ori'in of Tic
Jan yi — Chalrmart of the Iloinl
Uoniin Buo-e- k —
Wntiiwi niunher IZ73
No pflt of thls publication maylie repriduced or transmltted
In any fotrn or by any means wlthout permiislon
PRENUMERATA '
RVna $2300 Poboczna $1400 Pojedynczy numer 30tf
Jedynym sposobem zabezpieczenia
pokoju jest przywrócenie potęgi
Stanów Zjednoczonych
N i1 10 dni piyed wyborami prezydenckimi w Stanach Zjo-Łbloczony- ch
obaj główni kandydaci koncentrują sio prze- -
t-I-e
łrSysl kim na agadnieniu wojny i pokoju I jak wynika
w ''ugii danych sprawca la staje się jedną z'najważniej-Pvtl- 1
w obecnej kampanii wyborczej
Ą]c st ierda tygodnik "Newsweek"-większoś- ć za rej e-slityft- tnych
i ankietowanych wyborców wyrażało opinie' że
linu-PJ-' Carter jest tym kandydatem na prezydenta który
nid w skuteczniejszy sposób utrzymać Stany Zjednoczone
P°ii Jakimś konfliktem zbrojnym
kandydat partii republikańskiej Ronald Reagan zwr-óci
dagę na zagadnienie obrony i swego stanowiska' na jej ?$ w pi omówieniu telewizyjnym 20 bm Usiloyał on-od-iZltf- K'
sugestię ze jego polityka zagraniczna oraz polityka
na ?51cihku obrony mogial)y okazać się niebezpieczna dla
Sl("Ay Zjednoczonych Tak zauważył były gubernator Kali-t°l-ii'- V
jest on obecnie przedmiotem — jak to określił —
tolylti zaslrasającej wyborców i uciekającej się do insy-)Hli- di
i t'alsów
Donald Reagan stwierdził że jedynym sposobem zapew-ni-j- Hi
pokoju jest przywrócenie potęgi Stanów Zjednoczo-nyu- P
która prezydent Carter zaniedbał W razie wybrania
go eh Białego Domu — mówił Reagan — starałby sio on
NAiyhmiasl o wszczęcie negocjacji nad takim układem S'i III który byłby zrównoważony i sprawiedliwy Zazna-czy- )
--że przystąpiłby do przygotowań w kierunku rokowań
IJ1'z jednoczesnych zabiegach o przywrócenie — jak to okre-śli]'
-- n_ marginesu zabezpieczenia pokoju w oparciu o pro-gi'u- ji
obrony Ameryki
tymczasem prez Carter ponownie przyrzekł konlynuó-w'- b
wysiłki pokojowe i związane z kontrola zbrojeń W pro-gaJaM- c
nadanym z Białego Domu i opłaconym z funduszów
vjp°rczych partii demokratycznej prezydent Carter stwier--'?i- b
źe polityka jaką głosi Reagan zwiększyłaby możliwość
zepchnięcia Ameryki w kierunku — jak to określił — prz- epoi nuklearnej ''Pokój jest moim powołaniem — mówił
pendent — i w ramach lej ograniczonej wiedzy i możli-wc- l
jakimi obdarzył mnie Bóg zobowiązuję się do pokoju'
0 bm zarówno prezydent jak i gubernator Reagan roz-Pttc- li
przedostatni pełny tydzień kampanii wyborczej od-wiedzinami
w stanach środkowo-zacliodnic- h i południowych
śękssose Amerykanów popiera
1'o'jsIi Alluincc of Onndi
I Wnwrow — Sccrctiry
I (liior-in-Ctn- ct
Tenty Gkdrojc
udział Stanów Zjednoczonych
w ONZ
Wyniki nowego sondażu opinii publicznej wykau ja że
Ainorykanów mimo pewnych zastrzeżeń co
dc użyteczności Organizacji Narodów Zjednoczonych popi-eli
FMynuacjc udziału Stanów- - Zjednoczonych w tej między-"- u
iłowej organizacji
Według wyników badań opinii publicznej dokonanych
uiChyno przez Organizację Hoppera 70% interpelowanych
All5erykanów uważa iż najlepszą diogą dla Stanów Zjedna-CHoi-- di
prowadzącą do rozwiązania' zasadniczych proble-nt- ó'
gospodarczych i politycznych jest współpraca między-nu'ndow- a
na wysokim szczeblu Organizacja Narodów Zjod-iV7-miy- ch
została określona przez te osoby jako odpowie-dni
torum dla tego rodzaju kooperacji Sześćdziesiąt procent'
Wypowiedziało się za dalszym łub nawet zwiększonym udzia-lc)„- i
Ameryki w pracach ONZ podczas gdy 'tylko 21% orze-k- 0
że Stany Zjednoczone powinny ograniczyć tę współ- -
Mimo że ogromna większość wypowiedziała sit" a zwię-VĄ'hic- m
udziału Stanów Zjednoczonych w pracach ONZ-t- u
U jednak więcej niz połowa uważa że organizacją ta nie
Mypiilnia należycie swego zadania Tylko 30% interpelo-Mnc- h
osób oceniło pozytywnie działalność ONZ Na ogól
JUtPląk społeczeństwo amerykańskie uważa iż ONZ odgrywa
M-yh-ą rolę w sprawach międzynarodowych Najpowążniej-yl- f
zarziitanii skierowanymi pod adresem ONZ-t- u były:
1'oiność działania w sytuacjach nadzwyczajnych oraz brak
Hliwości wprowadzenia w życie powziętych decyzji
podczas przepiowadzonego sondażu tylko 7% wyraziło
'Alie że Siany Zjednoczono działając osobno mogłyby le-lijc- JJ
od Organizacji Narodów Zjednoczonych uporać się z ta-ij'- 1!
sprawami jak problem zakładników amerykańskich w
1'Uc sowiecka inwazja na Afganistan różnice gospodarcze
]tiidzy zamożnymi a biednymi państwami Trzeciego świata
C też rasowe i polityczne zagadnienia przed jakimi stoi
}V'ltdniowa Afryka
Według wyników sondażu spadek zaulania spoleczeńst-- V
amerykańskiego w stosunku do rządu jest większy niż Slck zaufania do Organizacji Narodów Zjednoczonych
Ambasador Klliot łlirhaidsou przewodniczący organizacji
[ó'n była inicjatorem tego sondażu oświadczył że jego wy-lij- M
wykazują błędność twierdzenia iż Stany Zjednoczone
Pacz'ają na 'drogo izolacjonizmu lak powiedział ambasad
qov Richardson społeczeństwo amerykańskie dobrze zdaje
olHc sprawę i potrzeby szeroko zakrojonej współpracy z in-łrl- Vi
państwami
KOMUNIKAT
W związku przyznaniem Czesławowi Miłoszowi nagro-d- )
Nobla hisljiut Literacki przystępuje do wydania jego
„Pziei hioir):h" Już w lisiopaJzic br ukażą się paslępu-jic- y
toni):
Cniewoloin umM" str 240 cena F6000
Zdobcic wiadj" str lhO cena F5000
„Uodjnna Huropa" str 248 cena F6000
„Piwatnj obowiązki" str 256 cena F6000
„Ziemia Ulro" str 224 cena F6000
KsiKi możici zamawiać i nabjwać bezpośrednio w Iih
j0tucie Literackim — 91 Avcnue dc Poissy Lc Meinil-ic- - fo 78600 Maisons Laffitte u przedstawicieli „KuKury" 0fr w poUkicli księgarniach
"l Dj rektor Instytutu Literackiego
Atehsn ndei' Matejko KLASA
Fala wlclkicli strajków w
Polsce rozpoczęta latem 19SQ
u oku ma swe głębokie korze-nie
Sliuktuialnc któijch u-wzglę- dnicnie
jest niezbędne
ab w pełni viozumicć liitsto-- i
rycyny wjmiar tego co Mę
dzieje Postęp industriąluncji
jakkolwiek unoglibyśmy oceni-ać-
jego walotj spowodował
wielki wzrost liczby ludzi pra-cując)
cli najemnic a 'zwłasz-cza'
loholnikótW W latach
1960—1978 o ile ludność'
Fokki wzrosła ogółem o 18' 7
to siła robocza wzrosła o 40%
a w gospodarce uspołecznio-nej
na s et o 70% W samym tlko prcmślc liczba lobot-nikó- w
wziosla z (Lvii i pól
(miliona na niemal cztciy mi-lion)
Pi z) -- tym znacznie po-prawił
się poziom pi)golo-wapi- a
ogólnego i -z- arodowego
robotników wśród których
około jednej czwaitej posia-da
wy kształcenie ipow)żcj pod1-sta- w
owego 'zaw odow ego D ic
itrzecic lobolników to ludzie
poniżej czterdziestego roku
życia a więc przeważa ele-ment
miody Jedna piąta ogó-łu
puicowników jest skoncen-trowana
w przcdsiębioi sowach
liczących pięć tysięcy osób
załogi lub więcej co z kolei
ularwia konsolidację organiza-cyjną
akcji 'strajkowej
To prawda że cnacznie
więcej lobolników aniżeli na
Zachodzie żyje wciąż jeszcze
ma terenach wiejskich i do-jeżdża
do ipracyi ale nawet
chłopi-robotni- cy stają sic co-raz
bardziej --związani z zakła-dami
pracy 'tylko zaś pobocz-mi- c
ze' wsią i swsini gospodar-stw
ami rolnymii zicsztą prze-ważnie
bardzo małymi Zanie-dbanie
t)ch właśnie gospo-darstw
roln) eh jc--L jedną z
u'c7ii)ch przyczyn niskiego
poziomu rolnictwa w całun
RWPG gdzie w latach 1950
— 1978 wprawdzie produkcja
przemy słowa wzrosła 1 2-- ki ot-iii- ic
ale piodukcja lolna tylko
2J2 -- krotnic
Silą nabywcza robotników
w' całości piły loboczej wzro-sła
w Polsce z nieco ponad '
we wczesnych latach trzy-dziestych
(pizy czym znacz-ną
część stanowili robotnicy
rolni) na iniewicle poniżej po-łowy
w lalach siedemdziesią-tych
Szeregi robotnicze --zostały
zasilone głównie elementem
chłopskim fok 40% pocho-dzenia
chłopskiego iwśukl io-botnii- ków
przemysłowych a
50—60%' w innych katego-riach
lobotniczych) Nastąpi-ło
baidzo ynaczne zasilenie
elementem pochodzenia lobo-tnicze- go
ywłaszcia niższych i
średnich katcgoiii pracowni-ków
umysłowych ale również
t-f- er kierowniczych i specjali-stycznych
(wg danych z po-czątków
lal siedemdziesiąty cli
wśiód tych właśnie ster 'tize-ci- a
część mężczyzn byki po-chodzenia
lobotniczego a lyl-k- o
około 15% była pochodze-nia
chłopskiego) W ciągu lal
siedemdziesiątych 'zaznaczył
sic napływ doiszeiegów lobot-niczych
młodzieży pochodze-nia
inteligenckiego co ptaw-dopodob- nic
w'piynęlo na ogól-ny
wziost lobotniczych aspi-lac- ji
O ile było i jest polityką
partii komunistycznych w kra-jach
Ftiiopy śiodkowo-wscho-- c!
ii i ej oddzielać wzajemnie ro-botników
i ini'eligcicję to je-dnak
w izeczywistości ogólny
wzrost poziomu wykształce-nia
(odsetek osób w wieku 15
lat i więcej posiadających --
kiszlalcenic co najmniej śred-nie
wzrósł w lalach 1960 —
1976 --z 12% na niemal 22%)
wyrównanie tiadycyjncj róż-nicy
zaiobktny i uprawnień
między pracownikami liz) cv-ii)
mi i umysłowymi oraz co-raz
znaczniejszy przepływ lu-dzi
między poszczególnymi
warstwami przyczyniły się do
zmniejszenia tradycyjnego dy-stansu
między lobotnikami
i inteligentami Wpiawcrzic
wśród sfer iobo!niczch nadal
jest silna świadomość nieiÓA-jioś- ci
społeczmch ale kieruje
się ona przede wsyyslkim
przeciw w)ższ)in funkcjona-riuszom
biurokracji partyjnej
i rządowej nie zaś w takim
co upizednio stopniu przeciw
inteligencji zawodowej tlo
któiej seregów lodzice robot-nicy
tarają Jię poilźwignąć
swe dzieci (mimo bezpłatnego
wykształcenia na wszystkich
szczeblach nadal zaznacza się
nierówność szans awansu przez
szkolę zwłaszcza dla dzieci
chłopskich)
Podziały wewnętrzne mię-dzy
połzezeiióhnnii kategoria-mi
robotników są znaczne i
fliogą w przyszłości stanowić
przeszkodę w uformowaniu
wspólnego frontu na platfor-mie
wolnych Ziwiąków zawo-dowych
Inna jest syduacia
górników lub hutników mniej- -
przebudzona ftti-EAIA-M:
scotvionych dobrze ponad
przeciętną zaiobku miesięcz-nego
i nieiaz faktycznie nie
róuhpych ię materialnie od
specjalistów z wyższym wy-kształceniem
aniżeli sytuacja
robotnic przemysłu tekstylne-go
lub yy ńościowego zara
biających znacznie- - poniżej
przecietnej Wu dench z po- -
lewy lal siedemdziesiątych
przecictpy zaiobck goinika
kształtował się na poziomie
duikłotnie awższuu od po- -
ziomu zaicnku nauczsciela
szkol)' pod:avowcj spizeda-wc- y
sklepowego cz loboini-k- a
pizenUsld lekkiego przy
cy 111 nie przypadkiem te lizy
oralnie zawody są spełniacie
w przeważającej micie pi zez
kobiets
7 dru-Me- i s'ron- - trzebi in- -
jiuctac ze iw poiownaniu 10- -
botnikami zachodnimi silą na
by a ca pcUkich zaiobkóv lo-botniczych
jct nacynic niż-sza
w niemal wszystkim co
przetańczą podstawowe pro- -
duk't żswnościore wsoko
subw'cnci"onovanc przez' pań- -
siwo (klóie na len właśnie cel
pizeznacza znaczna cześć
s'Ach wulatków) We danych
z 'd'oIow lat siedemdziesiąta ' eh
pizecięiny ronoiniK poLski
musiał piacować kilkakiotnic
dlucj od lobotnika zachód- -
nionicmicckicao abv nalnć
takie rzeczy jak lodówkę 'te- -
lewizor samochód a niawet
koszulc kawę cvi rui y czy 11 a- -
wet alkohol
Nacisk rosnących w Polsce
potrzeb konsumpcyjnych zwią-zany
eh z podniesieniem real-nych
zaiobków (A'g oficjal-nych
danych o 46% w okresie
1970—1978) był (niewątpliwie
jedną z pod5tavowych pi ży-czy
u letnich wydaizeu 1980
roku Jeśli przyjąć ogólna
konsumpcje w Polsce w 1960
jawnej
wś'iód
przede sfery
innych
zicsztą
intowae
przez podwyżkę
na-stąpiła
masowa
że Pol
sce
dvie piąte
mv iuuius imauii
lyilko _i
z składa
-
poiowę
udział zywnosc
stopniowo (udział
i l u t ! - f
siiukturzc bu- - detu domowego zwnosc jest
czymś
bied-nych
Polska
biedna lej
stanowi część
całego bloku so-wieckiego
Pokka
tym połowę całej
'trzecią zaiówaio
jak i ziemnia- -
' ' "
DO
ofiarodawcom
zarząd
Koglcr
knV C7vartą C7cX
v i łoivy cli skompli-kcwuiyc- h
itd
na
ludności jest dva Kizy więk-sz- yi
od1 handlu ZSRR pi ży
m import i eksport
gra w' handju podstawo- -
a lOle lep:zcj gospo- -
daice wolnej od obecnej biu- -
można lobyi
ciągnąć dużo więcej i masy
lobotniczc lepiej to io- -
zumieją -
udział lobotni- - wszystikim -z- laktu ze pubhcz-kó- v
ivśród trzech milionów ny chaiaktcr obecnej polskiej
czlcnkóy PZPR 'znVI la- - może zostać li-tach
1970—1978 40% na tylko w oparciu
46% faktycznie pozostali
władzy a bia
nie jej samo kierowanie się tylko inteie-zresz- ta
odnosi sie W2- - Kami klikowsini które zdo- -
rzeszy człcnkoA
zwiazkoy zawoctnvcli lbt
często 'Wykorzystywano
masy robotnicze jako ślepo- -
-- posłuszne narzędzie v ickacli
władzy aby robotnicy na- -
brali czasem przekonaniu
: jcaynym wyjściem tiia mcii
Jcsl 'wii-- ' władzę własne
— c luumnuj n-s-ii luiu--
organizacie maiacc bionic
interesów
Wni-juwli- n infpl!iMu-i- n r hm- - wziosla irphmr Pni- -
sce (z 4% siły roboczej la- - roli
[ach do niemal "w dl#J micrc od fakty
' latach siedcmd7lsm- - tch) ale jej charakter budo
zmienił sic Trudno dziś na- -
we! mówić o intcliccncii"
tego słovva zna
czeniu gdyż ma-sę
urzędnicy
lub
nawet nieraz goizej
od robotników
przeszło miliono-wa
masa ludzi z wyższym wy--
Ksziarcenicm (tizy razy tyle co
w 1960 r) spo- -
rej mierze tradycię intcligcnc- -
po ceści
swym iidialem
całego i
kreowaniu izecz iądzącej
paitii aiie
pożytku
albo jiawct wręcz
Zapewne będziemy mieli
uo czynienia najmilszy cli
latach
zowaniciu sie rodzimeno
-- o i J wotlztwa robotniczego skon- -
roKii 10 niemo- - ką 'ktoia jest w sprze-ś- ci
na żywność wynosiły pod czności z ideałem ślepeao
koniec lat siedemdziesiątych
dAa razyntylc na alkohol trzy władzy partyj-- i
pól l)lc i na inne Iowa- - Mimo dość znacznego
niemal cztciy razy tyle upaityjniciiia łudzi wyższym
Wysoce nieelastyczne i ogól- - wykształceniem zdolność do
a pizy tym nnślenia jest
ryn- -' nich iyle szeroko
ku towai owego a upowszechniona że' in-wszyis-tkim
chroniczne ibiakRdigcnckio są samodzicliiun
mięsa i pioduktów ży-pailne- iem dla zorganizowa-wnościowy- ch
siibwencjonowa- - lobotnkiów 'fo o-- "
ny cli przez państwo oslatecz- - znaczą jednakże abyi wspól-nie
podeiwah autoiylet pań- - cześni polscy lobotnicy byli
siwa — i Ink bklonni bieiiiie podporzadko-b- y
Tym bardziej więc gdy wać mc thklatowi inteliiicncii
biuiokracja paityjno-państw- o-wa
postanowiła sy-tuację
cen
poJtawoA'ch pioduktów
reakcja załóg
lobotniczych
Trzeba pamiętać w
żywność stanowi dotąd
około ogółu wydal- -
iw
kilkanaście procent)
wraz alkoholem oic
na ich wpiawcizic
wydatków
spada ten
iównał sie polowie wydatków
ivrv"JM !! i_ iiie iiiciiiiucj piy
dotychczasowej
wręcz podstawowym
co jest zresztą charakterysty-czne
dla społeczeństw
potencjalnie nie jest
potencjał przemy-słowy
dziesiątą
potencjału
dostarcza w
bloku siarki
jedną wszyNl-kie- h
okiętów
limi" " ''
APEL POLONU
mann
R
węgla ti-ra
przemy
'maszyn Handel
zagraniczny Polski gloftę
czy maszn
tym
w Przy
lokraty-zacj- i by
coraz
Wprawdzie
w
z li
ale o rozumienie do-o- ni
przedmiotami publicznego wykluczające
podmiotami to li
"do
milionowej
dotąd
nic
zc
we
0
zywotnycli
&W Wj clo w
w lUlal1'c nowatoiskicj zalc-tizydziesl- ych
cz- -
w
w
tradycjnun
podstawową
stanowią
lobotniczego chłoj)-skieg- o
wynagradzani
kontynuuje w
skompiomitowancj
w bmimiaty-zac- ji
społeczeństwa
programów_ "mają-cych
określonego spo-łecznego
szkodliwych
w
ze stopniowym
orz- -
za sio wyuaiKi
posłuszeństwa każdorazowun
dziciżycielom
raza u ej
ry z
nic niedostateczne krytycznego
nieiegulainc -z- aopatizenie na
nych nie
już słą- -
na
w
wszys'- -
obotmkow i nastawioneuo
ciosc ostrożnie a nawet iscep- - icznic do angażowania się
Obywatele Sianów Zjedno- -
czonycti w lyii roku ponow-nie
uzyskali dużą część na-gród
Nobla ufundowanych w
1901 roku Alfreda No-bla
i przyznawanych przez
Szwedzka Akademię Nauki
jak uo iuku jiii wicami v i~jvj
vay na cele ogram
w ze Związkiem Nauczycielstwa Polskie
w to łączność kanadyjskimi
łączność młodym pokoleniem to akcja od-czytowa
Kto daje na Fundację len składa świadectwo swej troski
o przyszłość Polonii prze utrzymanie
języka' i pieiwiastków polskiej niożni zabezpieczyć
ciągłość Polonii kanadyjskiej
Nie wahajmy się więc i hojną izecz
Fundacji urnach jej corocznej zbióiki któia i opoczyna się
w rkicsie Z 'jór dIAnicmy naszuu doiocznun
ii- -
nowi skuiek
Fundacji
Krajewski przewodniczący
ceco zbióika sie nełnun
Fundacja im Adama Mickiewicza przywilej or-ganizacji
chary tatyiwncj donacje jej rzecz zwolnione są
od podatku Za dary wysokości $5 będą wysyłane
Uprzejmie prosimy oliaipdawców czytelne
podanie nazwiska adiesu tak abyśmy mogli bez nudności
Czeki pieniężne prosimy adresować na:
THE ADAM iIICKIEWIC7 FOUNDATION
129 Mcdland Slreet
Toionto
IW6P 2N4
Z
sekretarz
Jednakże
na
kiystali- -
' —'""
ze na
i na
w i
o
i
i
ma innych polach Będzie fow
Polsce zupełnie nowe ?jawi-k- o
gdyż nawet w okresie
międzywojennym niezależny
nich zawodowy pozostawał
pod silnym wpływem inteli- -
gospodaiki
zdroA-ion- y
pogłębione
pocho-dzenia
gencji głownie zas mteligen- -
tów-socjalist- ów
Istnieje jednak duża oia- -
dicja że polski niezależny
nich zawodowy będzie wysoce
świadomy dobra publicznego
dużo bardziej aniżeli na Ża- -
chodzie Wynika to pizede
iząuzącą paiuę 1
etycznie pouminowaiy icj 111- 0-
żliwość jakiegokolwiek kon- -
ffiukwncao działania Tciaz
niezależne związki zawodowe
stają się czołowym rzecznikiem
dobia narodowego w sferze
organizaeyjno-gospouarcz- ej 1
pod ich
_
"' właśnie naciskiem za- - a"-- piu- - 5uhuuhiu
przconrazema mocieiu rząuzc
ia rosj
Skuteczne odegranie przez
iklasc robotnicza w Polsce lej
lieJ możliwości tej klasy skon
kolidowania się we własny cli
instytucjach (związki zawodo
wc spoicizicinie stowarzyszę
ma kulturalne i swiatopoglą-dowo-i'clig'ij- ne
giupy działa-nia
politycznego)
zasad kolektywnego
swobodnego samo-- w rażania
się osiągnięcia jakiej takiej
stabilizacji ekonomicznej Ta
właśnie klasa stoi dopiero u
progu swego potencjalnego
rozwoju jako niezależna siła
społeczna Trzeba zaznaczyć
że problemy i tendencje roz-wojowe
omawianej klasy są
w sporej mierze podobne jak
i w innych Europy
środkowo - wschodniej więc
potencjalna możliwość
mied iy nai odowej wy miany
doświadczeń i wzajemnego
wspierania się
Świadomość społeczna lo-bolników
-- tej -- części --w świata
spoiej mierze" nożna
aniżeli Zachodzie Robot-nicy
polscy dobrze wiedzą że
bez ich udziału wpiosl
niemożliwe osiągnięcie znacz-nie
lepszej gospodarności
zakładach piacy Badania so-cjologiczne
dokonane jeszcze
na początku lat sześćdziesią-tych
w) kazały duże zatroska-nie
robotników nie t)lko ich
osobistą sytuacją w zakładzie
(niska płaca zlc traktowanie
przez pizelożonych brak fak-tycznej
jakiegokol-wiek
knisfi i!ki'vun'on rvlil!i
ty w arna) ale również ogólną
nlnieigaonspiondra:rinrvośc)vi-tnąn- n panująca w j - f"-j- - '-"- iB" j m pizspadkiem DOstulat wsu- -
kowlnai i-- k i dem(ikrnKvi- -
retormy nrzcdsiebiorsiw
i —-__- „_ wolności kit ki itd
syłwania uzyskał ją za swo
prace ekonomiczne James
Cronin z Uniwersytetu Chi-cago
i Val Figtch z Uniwer-sytetu
Princenlon podzielili
ni-grod- o w Łizyce Walter Gil-Le- it
z Uniwersytetu llar- -
Wz uczonym "bryŚtyjskaim Fiied:e- -
polsko-amer- j kański poeta
aI„0S )rofcsor uni
niuiy
W ubiegłym roku pięciu
Amerykanów znalazło się
wśród jedenastu laureatów
nagrody Nobla Nagrody obe-cne
podnoszą do 59 liczbę
obywateli Stanów Zjednoczo-nych
laureatów Nobla od
19(9 roku
W okresie ubiegłych dwu-dziestu
lat Amerykanie są na
pierwszym jako lau
read nagród na
nauk ścisłych Wliczając tego-rocznych
laureatów w sumie
79 obywateli Stanów Zjedno-czonych
otrzymało je w dzia-le
fizyki chemii i medycyny
Od 1959 roku nie zdarzyło się
by co najmniej jeden z przed-stawicieli
Stanów Zjednoczo-nych
nic uzyskał nagrody
choćby częściowo w którejś z
ty tli trzech dziedzin wiedzy
Oczywiście nagrody te są
ptzyznawane zwykle za bada-nia
i prace wykonane na k' w' Wlkanaścic Jat upized
nio
cenliowanego przede wane przez komilet stiajko-iki- m
na inteiesic zavvodowy:ii we dotyczą zalotno waiun- -
Laureaci nagrody Heble
przez
lycli polu
Lawronce Mem prolesor wardzkiego i Paul Berg z Uni-ekonom- ii Uniwersytetu Pen- - wersyletu Stanford natomiast
podzielili nagrodę Nobla wraz
uik 11un
na
en
spoiceziiosc w r iiiL-ic- m isjiiiciiii u uUmkl v Mersylclu kalifornijskiego w
poparcia bundacj im AdamajMickiewcza poprzez złożenie Berkele olr7ymal to
donacji jej Pi I-u- uacji jestwszys kim dobze lne óżnl zl „
znany Io wsooloraca z kanadsko-Polskin- i liutytutem 13a- - „„''
dawczuu Kanadzie
go Kanadzie uniweisytctami
z polonijnym
kanadyjskiej Tylko
kultury
złóżmy ofiaię na
w
iesiennun
i nadzieie
KANADYJSKIEJ
umbeifa
--zakończy sukcesem
posiada
więcej
pokwitowania
wyslać pokwitowania
przekazy
Ontario
mmowaiy la
ustalenia
działania
y
krajach
istnieje
jesr'w
byłoby
w
możności
Czeslaw
miejscu
kil- -
WALKA O REFORM?
KONSTYTUCJI
WESZŁA
W OSTATNIĄ FAZĘ
Pi-e- m P E Trudeau jesz-cze
bardziej umocnił swoje
stanowisko odnośnie sprowa-dzenia
a następnie reformy
konstytucji — pi zez uzyska-nie
pełnego poparcia Nowej
Demokratycznej Partii
Oświadczenie takie złożył
w Izbie Gmin Edward Broad-ben- t
pizywódca krajowy
NDP w 'zamian za co prom
Trudeau zgodził się uwzględ-nić
dwa ważne postulały tej
partii a mianowicie: a) pro-wincje
uzyskają w zreformo-wanej
konstytucji prawo ścią-gania
podatków pośrednich
od wydobytych zasobów natu-ralnych
h) Rząd Federalny
udzieli prowincjom części zy-sków
z ich wymiany handlo-wej
prowadzonej między pro-wincjami
Nieugięte slanowisKo Libe-rałów
i uzyskane przez nich
poparcie NDP jeszcze bar-dziej
usztywniło nieprzejed-naną
w tym zagadnieniu kon-serwatywną
opozycję Kiedy
pi om Trudeau zapowiedział
w środę ub tygodnia (22
bm) iż wyborem parlamen-tarnego
komiieut do spuw
konstytucji zakończy się de-bata
Joe Clark przywódca
opozycji ostro zaprotestował
że w ten sposób i po raz pier-wszy
w dziejach parlamenta-ryzmu'
kanadyjskiego łamane
są jego uprawnienia i przy-wileje
W konsekwencji zgłosił on
wotum nieufności dla Rzą-du
który rzecz jasna upadł
Przez uzyskanie poparcia
NDP — odpada argument iż
w lak bardzo ważnym zagad-nieniu
jak reforma konstytu-cji
obecny Rząd Federalny
Liberałów nie ma poparcia
zachodnich prowincji bo-wiem
są one teraz reprezen-towano
w Izbie Grnin przez
posłów NDP
URATOWANI PRZEZ OPP
Dwie osoby mieszkańcy
Thunder Bay które spędziły
na bezludnej wyspie Pie Is-lan- d
ponad tydzień czasu i
uznane niemalże były za za-ginione
— uratowane zosta-ły
przez lotniczy patrol OPP
(Ontario Proyincial Police)
przeszukujący teren na śmi-głowcu
Raymond Isoinaki 43 po-informował
swoich wybaw-ców
iż razem z Danicą Bro-vi- e
lal 54 udał się z Thunder
Bay na piknik 12 bm i po
dwóch godzinach płynięcia ło-dzią
motorową Kiedy już byli
blisko wyspy najechał na
podwodną skałę i zepsuł mo-tor
łodzi Z trudem dobił do
wyspy na której przesiedzie-li
S dni karmiąc się posia-daną
paczką winerek i ka-wałkiem
chleba
KOGO POPIERAJĄ
GRUPY ETNICZNE?
Kierownictwo Cl' (Conscr-u4iv- e
Patty) przeprowadziło
kosztem $1011145 badania
opinii wśród kilku grup et-nicznych
pragnąc się w ten
sposób dowiedzieć któie z
nich popierają Pailię Konser-watystów
Wzięło w pierwszym lzę-dzi- e
poił uwagę wyznania le-hgij- ne
elników I tutaj oka-zuje
się że katoliccy Portu-galczycy
i Włosi Metropolii
Toionto (największe w Kana-dzie
skupiska) popierają w
przygniatającej większości Li-berałów
Proleslanlcy Niem-cy
czy oilodoksyjni Ukraiń-cy
— skłaniają się na stronę
Konserwatystów z zachowa-niem
jednak dużej lezerwy
co do ich przywódcy Joe
Clark'a
Pod jednym względem i w
jednym zagadnieniu grupy
etniczne zajmują zgodne sta-nowisko
— stwierdziły prze-prowadzone
badania — mia-nowicie:
wielokulturowości i
to w wydaniu zarówno Libe-rałów
jak też Konserwaty-stów
Wszystkie grupy etnicz-ne
do zagadnienia wielokul-turowości
bardzo często lan-sowanego
przez obie partie
podchodzą z dużą rezerwą i
nawet z nieukrywanym cyniz-mem
Uwzględniając kilka innych
kwestii badania te wykazały
że w ogólności grupy etnicz-ne
wyraźnie są pro-liberal- ne
Tak jest np z Chińczykami w
Vancouver czy w Toronto
którzy nawet oddali głosy na
Libcialów w 1979 r kiedy
rządy przejęli na krótko Kon-serwatyści
Jako przyczynę
należy pizyjąć fakt wzmoże-nia
imigracji kiedy przy stc-lz- e
rządów znajdują się Libe-rałowie
Od siebie dodamy iż naa
polska grupa elniczna w Ka-nadzie
jest także w przygnia-tającej
większości liberalna
"robienie gazety
Z POMOCĄ
FAL RADIOWYCH
Postęp techniczny człowie-ka
jest wprost zadziwiający
Wśród dziesiątków wynalaz-ków
który cli jesteśmy w cią-gu
ubiegłych np 30 lat
świadkami ten jaki został za-stosowany
w środę 22 bm
przez wydawców to ront liń-skiego
dziennika "The Globe
and Mail" jest zdumiewający
W wydaniu z czwaitku 23
października br zastosowano
jio raz pici wszy w świecie lo-bien- ie
gazety za pomocą mi-krofal
radiowych przekazy-wanych
przez sztucznego sate
lito krążącego w orbicie Zie-mi
Cały pioces przekazania
materiału do druku trwa za-ledwie
kilka sekund — z
sjybkośclą światła
Zastosowanie naj nowszego'
wynalazku przez "The Globe
and Mail" czyni tę gazetę nie
tylko słynna ale pozwala jej
też być dziennikiem wycho-dzącym
jednocześnie w kilku
dużych miastach Kanady
OBOSTRZONY RYGOR
W WIEZIENIU
Władze więzienia Millha-ve- n
(w Kingston) zarządziły
nadzwyczajny rygor dla S00
znajdujących się tam więź-niów
a to na skutek ponow-nego
w ciągu 9 dni zabójst-wa
jednego z więźniów
We wtorek 21 podczas po-rannego
otwarcia cel strażni-cy
znaleźli martwego już Wil-liama
Johna Glenn'a lat 32
h mieszkańca Hamilton od-siadującego
wyrok prawie 6-lct- ni
za rabunek z bronią Za-bity
został nożem W ponie-działek
13 bm w tajemni-czych
okolicznościach i taką
samą bronią zabity został w
celi Brian Hachcy 23 z Ka-puskasi- ng
POLICJANT MOŻE
STAWAĆ DO WYBORÓW
Komendant policji w Nia-gar- a
Falls" udzielił zezwolenia
swemu podwładnemu poli-cjantowi
21-letnie-mu
Peter
GilPowi na stawanie do wy-borów
miejskich ubiegające-mu
się o miejsce w Lincoln
Countty Boarci o! Education
W uzasadnieniu swego ze-zwolenia
komendant podał iż
rie ma nic przeciwko temu
gdy podwładny policjant
ubiega się nie o polityczne
stanowisko ale o społeczne
LORD MAYOR SKAZANY
NA KARĘ GRZYWNY
Loid mayor Niagara on Ihc
Lako Wilbert Dick został
skazany przez Proyincial
Couit na odsiedzenie 14 dni
więzienia lub karę grzywny
w wysokości fiOOO za sfałszo-wanie
zeznania podatkowego
7 1977 r
Skazany zdeklarował się na
zs płacenie grzywny Jest to
już drugi przypadek pociąg-nięcia
tego inayora do odpo-wiedzialności
za to samo prze-winienie
— czyli wymigiwa-nie
się od płacenia należnego
podatku Mayor W Dick za-płacił
już w 1979 r karę w
wysokości $200 I pomyśleć
że pierwszy obywatel miasta
w dodatku Lord mayor stara
się oszukiwać skarb państwa
a naiwni mieszkańcy Niagaia
on the Lakę wybierają go na
len urząd przez aklamację
STRAJK
DEMONSTRACYJNY
TŁUMACZY
RZĄDOWYCH
Strajk 1100 tłumaczy urzę-dników
federalnego Departa-mentu
Stanu (ministerstwo
Spraw Wewnętrznych) przez
który przechodzi niezmiernie
dużo dokumentów zahamo-wał
prawie 'w połowie nor-malny
tok pracy
Pracownicy ci zastrajkowa-l- i
na znak protestu przeciw-ko
nowej umowie zbiorowej
INDIANIE W OBRONIE
SWOICH INTERESÓW
The National Indian Bro-Iherho- od
przeznaczyła $200
lys uzyskanych od Rządu Fe-deralnego
na zainstalowanie
stałego biura w Londynie w
którym urzędował będzie "na-liv- e
ambassador" i który też
mieć będzie miejsce w loży
brytyjskiego Parlamentu i
strzegł interesów Indian ka-nadyjskich
Pieniądze te użyte leż bę-dą
na pokrycie wydatków dla
tizeeh reprezentantów któ-iz- y
udają się do Londynu na
obrady 250 wodzów indiań-skich
IX
t
K