000446 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
i
Sir 2
" Związkowiec " (The Alliancer)
Printcd and Publishcd evcry Monday and Wedncsday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1&38 Blbor Sfret West — Toronto Onł Canida — MŚP 4A8
felephones: 531-249- 1 531-249- 2
Sefcond cbłs łnall rcglsłratlon number 1C73
OfflpIM flrn of Tf Pn)lh Alllgnpo of CatiSda _
Jan Bidas — Chalrman of th? Board Barbara Snaglewsła — Secretary
Jcrry no7tvadow-k- i — Editor Gustaw Słodkowski — Co-edit- or
C7C"iIaw Iłłaark — Manager "
I i——— tj it i i ~
i '
PRENUMERATA
$1500 a Za granicą
S 800 n Półroczna
Roczna w Kanadzie
Półroczna
Kwartalna $ 500 %
Roczna S1700
$1000
Na progu
nawiqzania stosunków
Zerwanie w 1961 roku przez Fidela Castro stosunków ze Startami Zjednoczonymi i wrogie jego
ustosunkowanie sie do nicli miało zupełnie inny wydźwięk
i znaczenie aniżeli stale powtarzające się tego rodzaju akty
na obszarze kontynentu afrykańskiego pomiędzy istniejący-mi
tam prymitywnymi państwami i państewkami murzyń-skimi
o istnieniu których niejednokrotnie mało kto nawet
wie Ostatecznie Stany Zjednoczone są przecież obok ZSRR
największym mocarstwem na świecie
Od tej chwili upłynęło już 16 lat wystarczająco wiele
by Kuba mogła przekonać się że akt ten dla niej raczej
bardziej jest niekorzystny aniżeli dla Stanów Zjednoczonych
po prostu z uwagi na jej gospodarkę pozbawiona dopływu
kapitałów i turystów amerykańskich Oczywiście otrzymała
ona i otrzymuje pomoc ze strony ZSRR dla którego nie-zmiernie
ważną jest rzeczą utrzymywanie tuż u wybrzeży
Stanów Zjednoczonych terenu z którego może korzystać
militarnie i który wyjątkowo jest dla niego ważną bazą we
Wszystkich poczynaniach na obszarze południowo-amerykańskieg- o
kontynentu Tym niemniej zaczyna on dochodzić do
wniosku że zbyt jest to dla niego kosztowny sojusznik Ten
wzgląd właśnie w coraz większym stopniu skłania Kubę do
szukania dróg jakiegoś unormowania stosunków z Waszyng-tonem
ponieważ pomoc sowiecka stale jest ograniczana
3 uwarunkowywana coraz to nowymi żądaniami
' W rezultacie w wyniku wstępnych rozmów doszło do
porozumienia i obie strony postanowiły przystąpić do wy-miany
dyplomatycznych przedstawicieli co nie oznacza jed-nak
jeszcze definitywnego nawiązania formalnych stosunków
dyplomatycznych Nim to ostatecznie nastąpi należy przed
tym uregulować szereg spraw bynajmniej nie błahych
Pierwszą Kunbaęjwjaeżjnikeojsnztąyngzenntóicwh jseiłstzbnraodjnayl chutrnzaymoybwszaanrziee
fAfryki po czynnym ich udziale w wojnie domowej w Angoli
dzięki któremu i dzięki wydatnej materiałowej pomocy w
sprzęcie ze strony ZSRR kraj ten dostał się pod władzę rzadu
komunistycznego w pełni uzależnionego od Moskwy
Pomimo zakończenia tam wojny siły te nie są z "Angoli
wycofywane i coraz niedwuznaczniej szykują się do wkro-czenia
do Etiopii która w coraz większym stopniu staje się
'domeną wpływów sowieckich
Ogólnie biorąc w obecnych warunkach nie jest konie-czne
załatwianie spraw stosunków} pomiędzy krajami w dro- dze formalnej jaką jest wymiana ambasadorów W wielu
przypadkach jak np ma to miejsce pomiędzy Stanami Zje- dnoczonymi i Chinami wystarcza w zupełności istnienie misji
dyplomatycznych podobnie jak ma to miejsce i Egiptem
z którym podobnie jak z Chinami Waszyngton nie posiada
formalnych stosunków dyplomatycznych
Po zakończeniu drugie] wojny światowej staliśmy się
świadkiem zgoła paradoksalnego rozwoju sytuacji Pomiędzy
Stanami Zjednoczonymi i ich aliantami stosunki znacznie się
ochłodziły — Wielka Brytania i Francja — z wrogami zaś
Uległy wybitnemu zacieśnieniu — Niemcy Zachodnie i Ja-ponia
Nie tylko to — oba te państwa stały się sojusznikami
Waszyngtonu
przez Castro stosunków ze Stanami Zjednoczo-nymi
nastąpiło wyłącznie z jego inicjatywy 1 byłoswego
rodzaju zaskoczeniem biorąc pod -- uwagę fakt że gdyby nie
ich pomoc nie byłby on w żadnym przypadku w stanie dojść
ido władzy Szybko okazało się to więcej niż fatalne dla Kuby
gdy zabrakło płynących szeroką rzeką dolarów amerykań-skich
i gdy gospodarka Kuby zaczęła katastrofalnie się zała-mywać
Liczenie Castro na szeroką pomoc Moskwy' też sie
nie ziściło ponieważ w krótkim czasie przekonała się ona iż
Kuba jest przysłowiową "beczką bez dna" Przychodziła ona
i przychodzi — to prawda ale nie w tym zakresie w jakim
Castro tego oczekiwał i znacznie jest mniejsza aniżeli miało
to miejsce ze strony Stanów Zjednoczonych w przeszłości
Po prostu Kuba jest dla ZSRR niczym więcej jak ważnym
punktem strategicznym i jako taki traktowana jest przez
niego w polityce zdobycia panowania nad światem
j Castro powoli zaczyna przychodzić do wniosku że nie
opłaca mu sie dalsze nie 'utrzymywanie stosunków z Wa-szyngtonem
Oba te kraje potrzebują się wzajemnie przy
frzym Kuba znacznie więcej
m
3 Ufać należy iż dojdzie w końcu do zakończenia tej wro-gości
między nimi która w gruncie "rzeczy niczym nie jest
SspaWiedltwiona i z której korzysta wyłącznie tylko ZSRR (r)
' '''' Konsulat Gen PRL w Toronto
i Ambasada PRL w-Ottaw- ie u-crzej- mie
informuje ie zgodnie
z porozumieniem (między Rząda-mi
Polski i Kanady zostaje
otwarty z dniem 18 lipca 1977 r
Konsulat Generalny Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej w To-ronto'
--Adres: 2603 Lafceshore
??ulevard West Toronto Ont
Telefon 2525471 dód"73 '
5 Okręg konsularny Konsulatu
Generalnego PRL w Toronto
obejmuje prowincje: Oniario
Mańitóba Saskatchewan Alber
Ginq
'] W jeziorze "Jarrińo~ w 'Miel-nie
koszalińskim prywają ó
Jbecilife tony martwych ryb
Zjawisko to wywołane zostało
tzw prżyduchą' tj brakiem
tlenu ""w wodzie Spowodowa-ły
to: niski stań wódylóstat-nięupały- a
takie tarło ryb
f-kr-ąpi Krąp masowo wpły-nął
do jeziora Jamno z rzeki
Strzeżenżcy i spowodował ża-nik'tlen- uv Skutek był-tak- t -- że
masowo wyginął najpierw
sam kraj a""natcpBiłnne
garana-ryi- j
Pojedynczy numer 20p
ta Brftish Columbia oraz tery
toria Northwest i Yukon
Do zakresu czynności Konsu-latu
Generalnego PRL w Toron-to
należeć będą wszystkie Spra-wy
załatwiane dotychczas prtez
Wydział Konsularny Ambasady
PRL w-Ottaw- ie --"
W związku z powyższym Am-basada
PRL w OttaWie" uprzej-mie
"prosi o kierowanie kores-pondencji
na adres nowego
Urzędu Konsularnego ryby
Według opinii specjalistów
— przyczyną śmierci ryb w
jeziorze --Jamno było jednak
także nadmierne zanieczyśz-czent-ó
tego zbiornika wodne-go
przez ścieki pfzemylsłtłWe
"z koszalińskich zakładów pra-T- y
OneTto powodują źele-dno-z
najładniejszych i naj-większych
jezior przymor-skich
"powoli ginie Wdódat-ku""óbecn- ie
tony rozkładają-cych
się śniętych ryb któ-rych
nikłyiawiji 1$M£
źamćczyszczają powióirze3
Józef Łobodowski Dzieje osiemdziesięciolecia
To o się działo było oczy-wistym
"bezprawiem zastoso-wano
bowiem zasadę odpo-wiedzialności
zbiorowej: pa-cyfikato-rży
nie pytali kto wi-nien
kto nie za sprawców
podpaleń uważano mieszkań-ców
całej wsi podejrzanej o
akty sabotażowe Poddawanie
chłopów nieludzkiemu biciu '
(także 'kobiet) było naporząd--k- u
dziennym nie oszczędzano
nawet księży i starców' Feli-cjan
Sławoj-Składkowski"gd- y
już na emigracji twierdzić że
nie było "wypadków śmierci
kłamał Raz jeszcze — były
Stosunkowo nielic2ne ale by-ły
Kedryn nie pochwala akcji
sabotażowej która pacyfika-cję
poprzedziła przeciwnie
uważa ją za polityczny non-sens
Ale" pacyfikacja była
nonsensem jeszcze większym
a jej skutki -- fatalne Miałem
okazje przekonać się o 'tym
we wrześniu 1939 Było to
dwunastego albo trzynastego
dnia kampanii Szwadron za-trzymał
'sie na krótki-post- ój
w dużej ludnej wsi niedaleko
Lwowa Wpadłem do sklepi-ku
licząc że znajdę coś do
kupienia Nie było niczego
prócz papierosów i cukier-ków
Pytam właściciela czy
może słuchał radia i zna naj-świeższe
"wiadomości Trzy-dziestoletni
bodaj mężczyzna
popatrzył wilkiem i powiada
że radio warszawskie przesta-ło
nadawać już od paru dni
"Czomuż wy Warszawy ne'
boronyły?" — pyta z ironicz-ną
satysfakcją w głosie
Cofnąłem się nieco ku
( drzwiom bo wydało mi się
że zanadto uważnie przygląda
się memu' karabinowi:- - "A
co?" — odpowiadam pyta-niem
na pytanie: "A 'wy co
na Nimciw czekajete?' Czekaj-t- e
szcze zapłaczete 'birkłmi
sljozamy jak Nimci tutki
pryjdut! Zainteresował się
pyta skąd znam ukraiński
Powiadam że część dzieciń-stwa
spędziłem ńa 'Kiikań-szczyźni- e
Przestał patrzeć
ponuro rozgadaliśmy sie "A
nie dziw się --— posiada —
że my was iLaćhóvńie ko-chamy
Patrz!" Zdjął
narkę podćiągnął'koszulę"na'
plecach ' pokrytych sinymi i
różowymi bliznami -- "To pa-miątka
po waszej pacyfikacji
Dziewięć lat temu także we
wrześniu Parobczakiem by-łem
wtedy jeszcze dwudzie-stu
nie miałem"
"Pacyfikatorzy" nie ograni-czali
się do bicia Niszczono
po wsiach gdzie były biblio-teki
"Pfoswity" oraz lokale
powiatowych i wiejskich ko-operatyw
wraz z całym ma-jątkiem
idącym w miliony
W Tarnopolu Rohatynie i
Drohobyczu zamknięto Ukraiń-skie
gimnazja pod pretek-stem
że ii kilku uczniów po-licja
znalazła nielegalne ulot-ki
Za te wyczyny przyszło
Polakom -- po latach ciężko -z- apłacić A tak już zwykle 'w
takich wypadkach bywa że
IItmwBtJi dokona
MOTIIEA_410
— Środa 6 lipca 1977 r NR 5455
najciężej płacą najmniej win-ni
iub w ogóle hiewinni Po-nurą
role odegrała w tym
okresie (i w późniejszych da-tach!
prasa pewnego pokroju
z zupełnie nieprzytomnie
krakowskim
"Ilustrowanym Kurierem Co-dziennym"
na czele Ten
starszy braciszek "Tajnego
Detektywa" miał widać naj-większe
moralne prawa do
obrony polskości! Ten zarzut
nic "dotyczy wszystkich pol-skich
dzienników i czasopism
Były także i takie które za-chowały
sie przyzwoicie a
nieliczne usiłowały w warun-kach
stworzonych przez cen-zurę
pisać prawdę choćby
zredukowaną Niekiedy do-chodziło-
do sytuacji wręcz za-bawnych
W pierwszym "numerze lu-belskiej
"Trybuny" (styczeń
1932) umieściłem artykuł pt
"Serca za barykadą" Koszto-wało
mnie sporo wysiłku że-by
go przeforsować Dla po-rządku:
był to organ ZPMD
która to organizacja w zasa-dzie
nie wypowiadała się
przeciw Ukraińcom W komi-tecie
redakeyjnyrr powstały
wątpliwości i sprzeciwy ten
i ów uderzył w górny ton
"Posłanka Myłena Rudnyćka
gotowa na najbliższym posie-dzeniu
Ligi Narodów w Ge-newie
powołać się na twój
artykuł!" "Wątpię — odpo-wiedziałem
— ale bardzo
bym się cieszył bo to byłby
dowód że nie jest tak źle z
antyukraińską cenzura jeżeli
mój artykuł się ukaże" Istot-nie
mieliśmy wtedy w Lubli-nie
dość inteligentnego cen-zora
Na niego właśnie trafi-ło
Wkrótce popsuło się ra-dykalnie
Owego cenzora
przeniesiono a po nim rzą-dziły
się tępaki
Naturalnie moja wiedza -- w
dziedzinie wschodoznawczej
dopiero się wykluwała i trze-ba
'było dalszych kilku lat
usilnych lektur i osobistych
kontaktów by stać sie znaw-cą
zagadnienia Wielkie zna-czenie
miała stała współpraca
z takim czasopismami jak
"Biuletyn polsko-ukraińs- ki
Myśl Polska" a w ostatnich
'miesiącach przed' wybuchem
wojny ' "Problemy Europy
Wschodniej" Również zaglą-dałem
często do klubu "Pro-meteusz"
przy Alejach Jero-żolimski- ch
(róg Nowego Świa-ta)
gdzie odbywały się częste
odczyty' a po nich ożywione dyskusje ' '
Poznałem wielu wybitnych
Ukraińców: pisarzy profeso-rów
działaczy A więc znako-mitego
poetę Jewhena Mała-niiik- a
piękną Natalę
pfof Ołeksan-dr- a
Łotockiego Romana
Smai-Stockieg- o prof Dóro-szenk- ę
szewczenkologa Pawło Zajce-w- a
byłego posła Wasyńczu-k- a
zdolnego dziennikarza
Andrija Kryżaniwskiego i
wielu innych Toteż czytając
wspomnienia Kedryna coraz
Podróżując statkiem przedłużamy 'wakacje pełne prze- - zyci mezaiarrycn najmilszych wrażeń "Stefan Batory" posiada pełna stabilizację eliminującą boczne kołysania Tw pełni klimatyzowane kabiny Wyśmienita kuchnia
bary dansingi koncerty filmy gry i zabawy oraz
wyszkolona grzeczna i sprawna obsługa i— to walory które zapewniają wspaniały wypoczynek w luksusowych ♦arunkach i miłej polskiej atmosferze
RCZK-tA- D REJSÓW W 1977 ROKU
MONTKEAL j ODYMIA CDYNIA
ODJAZD ntYJATD ODJAZD
27-IV-- 77 iÓ-V-7- 7 13-V-7- 7
28-"- y "10-V- I 14-V- J
29-V- l 12-V- U 15-V- H
30-V-ll 12-V- Hl 16-V1-II
3l-VI- H 134X 16-lt-f IX 14ÓT
POLISH OCEAN LINES
McLEAN KENNEDY LIMITED
każde biura pedrały lub:
t+t NtefcólM 8fc (14) MMIII
ZWIĄZKOWIEC
ukrainożerczym
Liwyc-ką-Chołodn- ą
najwybitniejszego
to obracałem się w gfónie
znajomych Prawie nikt z
nich nie żyje Kedryn ma dar
dawania czytelnikom oszczę-dnej
a zarazem celnej cha-rakterystyki
opisywanych lu-dzi
Musi chyba mieć jakieś
notatki ź tamtych czasów bo
trudno uwierzyć żeby potra-fił
zachować w pamięci tak
wielka ilość nazwisk faktów
dat
Poczynając od roku 1936
zacząłem przekładać poetów
ukraińskich -- współczesnych i
dawniejszych Gdy po dwóch
latach zebrała sie spora garść
tych przekadów postanowi-łem
je uporządkować i wydać
(w dwóch obszernych to-mach)
Ide z odpowiednią
propozycją do księgarni Hoe-sick- a
czyli do popularnego
w kołach literackich dyrekto-ra
wydawnictwa Mariana
Sztajnsberga Pisze o tym na
marginesie ale sadze że
anegdotka jest warta zanoto-wania
Było to gdzieś koło
połowy lipca 1939 Mówię o
co chodzi podkreślam z na-ciskiem
bo wiedziałem że
Sztajnsberg jest bardzo
ostrożny i nie lubi ryzyko-wać
iż taka antologia może
liczyć na podwójny rynek
księgarski — będą ją kupo-wać
także Ukraińcy Maria-nek
(tak go nazywali bliscy
znajomi) pomedytował po-cmok- ał
wreszcie powiada:
"Wie pan panie Józefie
niech pan wróci z tą propo-zycją
1 września Jeżeli do
tego czasu wojny nie będzie
to jej nie będzie także do
wiosny Wtedy będzie można
wydać" No i stary księgarz
trafił w sedno Antologia nie
ukazała się po dziś dzień
Więc przyszła ta wojna a
mało kto zdawał sobie spra-wę
ć"o z sobą przyniesie Po-tem
w Norymberdze sądzono
i skazano przywódców niemie-ckich
za popełnione zbrodnie
wojenne że w sądzącym try-bunale
zasiadali zbrodniarze
sowieccy Jankesom Angli-kom
i Francuzom wcale nie
przeszkadzało Dlatego ten
sad był bezwstydną farsą
Przy-'okazji-zapomnia- no o Hi-rdshhriicc-ow
jeszcze więk-szym
stopniu nadało Norym-berdze
cechy tragikomiczne-go
przedstawienia
Otóż największa zbrodnia
Hitlera — nie w skali moral-nej
lecz polityczno-historycz-n- ej
— polegała na tym że
będąc niby sztandarowym an-tykomuni- sta
uczynił wszyst-ko
by rosyjskiemu bolszewiz-mow- i
przełożyć szeroką dro-gę
do zwycięstwa i opanowa-nia
prawie całej Europy Środkowo--
Wschodniej Nasze na-rody
miały w owych latach
wielką szansę by wynieść się
ponad nienawistne wspomnie-nia
przeszłości i pójść ręka
w rękę we wspólnym intere-sie
ale z tego nie skorzystały
Nie ma co piękna wróżba na
przyszłość!
Kedryn omawia bardzo do-kładnie
rozwój wypadków
politycznych po ustabilizowa-niu
się państwa polskiego:
udział Ukraińców w wybo-rach
do sejmu w roku 1922
działalność UNDO próby nor-malizacji
Niezależnie od ta-kich
czy innych interpreta-cji
czy komentarzy które
mogą przekonać albo nie po- daje mnóstwo faktów o nie-ocenionej
wadze dla przyszłe-go
historyka
O sprawach wewnętrzno-ukraińskic- h
Kedryn pisze bez
rękawiczek choćby chodziło
o najbardziej bolesne jest
zdecydowanie krytyczny nie-kiedy
ostro bezwzględny Spo- ro uwagi poświęcił rozłamowi
w obozie nacjonalistycznym
po smiera pułkownika Kono-walc- a
zamordowanego w Rot-terdamie
przez sowieckiego
agenta Nic dziwnego że ta
książka została przyjęta z mieszanymi uczuciami na
ukraińskiej emigracji a w
wnioełjaełdanyzmłą krcezwasoNpiieśmnieie jweys-t
zadaniem -- polskiego publicy-sty
wtrącać się do tych spraw i uzurpować sobie ostateczna
ocenę to by zmusiło do za- angażowania się po jednej
albo drugiej stronie Ograni-czę
się do jednego tylko
stwierdzenia Sądzę że Ke-dryn
mśfabsolutną rację gdy
uwydatnia niesłychanie tru-dną
sytuację tych działaczy i
publicystów ukraińskich któ-rz- y występowali legalnie a wiec mieli ńa co dzień kon-takty
z polską administracja
i cenzurą
Znajdowali się — stresz-czam
Kedryna — między pol-sku- ru jnłótem i kowadłem
ukraińskiego podziemia na-cjonalistycznego
Tragiczny
(3)
przjkład: śmierC-- dyrektora
Babija:
"Każdy dyrektor i nauczy-ciel
— teraz cytuję dosłow-nie
— stale znajdował się
między Scyllą ukraińskiego
nacjonalizmu entuzjazmują-cego
uczniów którzy myśleli
o rewolucji a nie nauce i
Charybdą lojalności wobec
państwowej władzy — żeby
uratować szkole przed zam-knięciem
Ofiara tej tragicz-nej
sytuacji padł Iwan Babij
dyrektor Filii Akademickiego
Gimnazjum we Lwowie któ-ry
25 lipca 1934 roku zginął
z ręki bojowca OUN za to że
wydał policji ucznia rozrzu-cającego
w jego obecności re-wolucyjne
ulotki Zabójstwo
to było jedną z największych
pomyłek naszego rewolucyj-nego
podziemia w okresie
miedzy dwoma światowymi
wojnami w Zachodniej Ukrai-nie"
(str 17)
Na osobne omówienie a
także dyskusje zasługiwała
sprawa truskawieckiego za-machu
na Tadeusza Hołówke
oraz późniejszego ekspropria-cyjneg- o
napadu na urząd po-cztowy
w Gródku Jagielloń-skim
w konsekwencji czego
stracono na mocy wyroku są-du
doraźnego dwóch bojow-ców
OUN Wasyla Biłasa i
Dmytro Danylyszyna Nie
wszystko tam było jasne a
istniały poważne poszlaki że
rola polskiej policji w pierw-szej
sprawie była co najmniej
dwuznaczna Wątpię czy kie-dykolwiek
— minęło tyle lat
— zostanie wyjaśniona bez
reszty To co na ten temat
napisał Kedryn już spotkało
sie z zastrzeżeniami w emi-gracyjnej
prasie ukraińskiej
Jak już wspomniałem ra-chunek
wystawiony Drugiej
Rzeczpospolitej jest ogrom-ny
Słuszny ale nie zawsze
Niekiedy Kedryna ponosi
temperament publicystyczny
albo polityczna pasja W pew-nej
chwili cytuje bez żadnego
krytycznego komentarza (str
278) następującą opinię: "Po
przewrocie Piłsudskiego Pol-ska
stała sie państwem na
pół totalitarnym a później
'prawie całkowicie totalitar-nym"
To gruba przesadza i
solidnych argumentów prze-ciw
temu twierdzeniu nie za-braknie
Pewnie należałoby
przedtem uzgodnić co uzna-my
za państwo totalitarne bo
i tu bywa mnóstwo bałamii-ctw- a
i pospolitych nieporo-zumień
Niemniej z przykro-ścią
trzeba stwierdzić że
ogromnej większości zarzu-tów
wysuniętych przez Ke-dryna
zbić niepodobna Dla-tego
też napisałem uprzednio
że dla Polaka lektura tej
książki jest nieprzyjemna
Tyle że terminologia autora
jest często niezbyt szczęśliwa
Tak na przykład Kedryn z
reguły systematycznie uży-wa
określenia "Polska po-wersals- ka"
A niby dlaczego?
Przecież jest to określeniie
MIESIĘCZNIK
KULTURA
Maj 1977 r
zawiera m in nast pozycje:
MARIA WINOWSKA: Nie-proszone
rady i dywersje
GUSTAW HERLING -G- RUDZIŃSKI:
Dziennik pisany
nocą
MARIA OSSOWSKA: O wy
chowaniu uniwersyteckim
JERZY P HORZELSKI: O
genach memach i techach
ZDZISŁAW MAREK: Interlu-diu- m
— zapisane w pośpie-chu
DOMINIK MORAWSKI: Ko-respondencja
z Rzymu
BOLESŁAW SULIK: Osoby
towarzyszące
JÓZEF ŁOBODOWSKI: De-klaracja
w sprawie ukraiń-skiej
Dzieje osiemdziesię-ciolecia
ADAM KRUCZEK: W sowie-ckiej
prasie
JERZY JANKOWSKI: Polo-nia
francuska głosowała
LUDWIK FRENDL: Uchodź--
ca z Polski na Zachodzie
NORBERT ŻABA: Wakacyj-ne
prace studentów pol-skich
w Szwecji Rada Na-czelna
AK
JERZY R KRZYŻANOWSKI:
Polska światowa koopera-cja
intelektualna
Ponadto w numerze: Omó-wienia
książek Wydalenia
miesiąca Listy do Redakcji
Dokumenty
Numer objętości J60 stron
Cena egzemplarza S3C0' z
przesyłką $330
Do ńabycib w Księgarni
'Związkotfca"
nie tylko ubliżające polskiej
dumie narodowej: jest ponad-to
zgoła nieprawdziwe
Gdy doszło do traktatu
wersalskiego Druga Rzecz-pospolita
byta już faktem do-konanym
od wielu miesięcy
że daleko było do jej defini-tywnej
konsolidacji że grani-ce
nie były wytyczone że lo-sy
działań wojennych jeszcze
nie przesądzone to inna spra-wa
Ale Wersal państwa pol-skiego
nie stworzył przyjął
jego istnienie do wiadomefci
To nie polska pycha każe 'mi
tak pisać lecz stan faktyczny
Ledwie odzyskana niepodle-głość
została utrwalona na
krwawych polach bitew a nie
na zielonym suknie dyploma-tycznych
biurek Co by przy
szło z wersalskicłi postano
wień gdyby w sierpniu 1920
padła Warszawa? Dosłownie
nic! Więc po co upieranie się
przy tym zwrocie — "po-wer-salsk- a"
— równie óbraźli-wyr- ti jak niezgodnym z rze-czywistością?!
Co do oceny dalszej prze-szłości
Kedryn nie unikał
błędu wielce rozpowszech-nionego
w publicystyce gdy
Z KANADY
WZROST UKARAŃ
W ub roku znacznie wzro-sła
ilość kierowców ukara-nych
za przekraczanie do-zwolonej
szybkości — było
ich o 100000 więcej aniżeli
w 1975 r Ogółem ilość ich
wyniosła 809039 o 14% wię-cej
niż w roku ub
CZY TO NIE ZA WIELE?
W cenę 1 galona benzyny
samochodowej za który"płaci
sie 879 centa wchodzi poda-tek
federalny i prowincjonal-ny
wynoszący łącznie 533
centa Czy to nieco nie za
wiele?
PRODUKCJA
I SPRZEDAŻ AUT
W okresie od 1 stycznia do
25 czerwca krajowe wytwór-nie
samochodowe wyprodu-kowały
967994 wozy podczas
gdy w tym samym okresie w
ub roku 893903
W okresie I kwartału br
sprzedaż nowych pojazdów
mechanicznych wykazała zwy-żkę
o 111% w porównaniu
do I kwartału 1976 r Wynio-sła
ona 446986 w ub zaś ro
WIEŚCI z
BRAKORÓBSTWO
Jak wynika z kolejnej na-rady
w urzędzie Rady Mini-strów
tzw "handlowe sito"
urzędowe działa bardzo źle
Po prostu masowo przepusz-cza
wadliwie wykonane wy
roby Ujawniono ze w 1976 r
handel dokonał odbioru jako-ściowego
towarów o wartości
8765 mld zł reklamowano
wyroby o wartości 175 mld
zł Rzeczywista wadliwość
niektórych towarów była jed-nak
wyższa niż wykazały kon-trole
Za liberalizm w stosun-ku
do producentów płacą
oczywiście klienci
NAJWIĘKSZE MIASTA
Największych 16 miast Pol-ski
których ludność przekra-cza
200 tys mieszkańców to":
Gliwice — 200300 Białystok
— 201400 Częstochowa —
202900 Zabrze — 204200
Gdynia — 225400 Bytom —
236100 Lublin — 281900
Bydgoszcz — 330400 Kato-wice
— 348900 Szczecin —
376400 Gdańsk — 434000
Poznań — 527000 Wrocław
— 534500 Kraków — 700-70- 0
Łódź — 810000 War-szaw- a
—1463400
TAJNA ROZPRAWA
Sąd wojskowy w Krakowie
skazał Tadeusza Urbańczyka
z Oświęcimia za rzekome
szpiegostwo na rzecz jednego
z państw NATO na 7 lat wię-zienia
pozbawienie praw oby-watelskich
ha 5 lat i konfis-katę
majątku
Szczegółów procesu Kie
ujawniono
POROZUMIENIE
PRL — LIBIA
W Polsce przebywała dele-gacja
Ministerstwa Zdrowia
Libii pod przewodnictwem
szefa tego resortu Omara
Goście zapoznali się z działal-nością
szeregu placówek słu-żby
zdrowia w Warszawie i
Gdańsku
Na zakończenie wizyty pod-pisane
zostało w Warszawie
porozumienie dotyczące o-chro- ny- zdrowia i nauk medyi
cznych na lata 1977-7-9
OŻYWIONY RUCH
Od fchwiu wprowadzenia
przed ponad 5 laty bezwizo
ta wchodzi na teren history-czny
(uwaga ta dotyczy nie
tylko publicystów ukraiń-skich
także polskich rosyj-skich
%ild!): przykłada spraw-dziany
współczesne do dawno
minionych wydarzeń Stąd
stale powtarzający się termin
"polska okupacja" (także pol-ska
"zajmanszczyna" co
brzmi jeszcze gorzej) Nie
można stawiać znaku równa-nia
między średniowieczem i
wiekiem XX! Ani -- wrzucać do
tego samego Wrjrka wypraw
Kazimierza Wielkiego ł Jad-wigi
Ahdegawenki sprzed
przeszło 'sześciuset lat oraz
wojny polsko-ukraińsk- iej
1918-191- 9 Inne czasy inni
ludzie inne pojęcia Zresztą
wartd przypomnieć że mu-rów
Halicza przed wojskami
Jadwigi broniła załoga wę-gierska
A Wielkie Xięstwb
Litewskie w którego skład
wchodziła Ruś Kijowska (póź-niejsza
Ukraina) połączyło się
z Polską dobrowolną unią
Czy Władysława Jagiełłę Ka-zimierza
Jagiellończyka czy
nawet Zygmunta Augusta na-leży
nazywać okupantami?
(Dalszy cąg nastąpi)
ku 402380 Zniżkę zanotowa-no
jednak w kwietniu —
sprzedano 127310 wozów
przed rokiem 135116 co sta-nowi
o 58% mniej Sprzedaż
wozów produkcji płn amery-kańskiej
wzrosła w I kwartale
o 102% importowanjTeh o
287%
WYPŁATA ODSZKODOWAŃ
W okresie ub roku wypła-cono
tytułem odszkodowań za
wypadki przy pracy $359900-00- 0
o 26% więcej aniżeli w
1975 r w którym wyniosły
cne $294700000
Ogółem zanotowano w ub
roku 433799 wypadków- - w
1975 zaś roku 395528 czyli
o 9% mniej
POWAŻNE ZAMÓWIENIE
Zakłady Lotnicze Canadair
Ltd w Montrealu otrzymały
zamówienie od firmy Air
Fleet w Stanach Zjednoczo-nych
na wykonanie 6 samolo-tów
"Challenger" dwusilni-kowych
aparatów posiadają-cych
fzaslęg" 7360 km Koszt
ich wyniesie $30000000
POLSKI
wego ruchu granicznego mię-dzy
Polską a NRD zanotowa-no
ponad 60000000 wzajem-nych
odwiedzin obywateli
obu krajów
Niezależnie od wykorzysty-wania
kolejowych i samocho-dowych
przejść granicznych
wiele podróży odbywa się
droga lotniczą — samolotami
"Lotu" i "Interflugu"
Corocznie ok 2000000
chłooców i dziewcząt z Polski
i NRD korzysta z wakacji i
wczasów wędrownych na te-renie
obu krajów
CO KUPUJĄ MARYNARZE?
Jak wyglądają zakupy ma-rynarzy
obcych bander w pol-skich
portach? Na pierwszym
miejscu znajdują się napoje
alkoholowe zwłaszcza: wybo-rowa
żytnia i żubrówka Du-że
powodzenie mają kremy
"Nivea" i kryształy Sporo
marynarzy greckich włoskich
oraz z krajów Afryki i Azji
kupuje polskie odkurzacze
odbiorniki radiowe pralki i
lodówki
średnia wartość towarów
dostarczanych przez "Balto-nę- "
na jeden statek zagrani-czny
przekracza -- $4000
CHOROBY
"CYWILIZACYJNE"
W Jabłonnie k Warszawy
odbyła się konferencja nau-kowa
Komisji Zdrowia Komi-tetu
Badań i Prognoz przy
Prezydium PAN "Polska
2000" Tematem jej były za-gadnienia
prognozowania
"chorób cywilizacyjnych"
Wskazano m in iż wzrost
liczby zachorowań na niektó-re
choroby przewlekłe- - uzna-wane
za "choroby cywiliza-cji"
jest naturalną konsek-wencją
przedłużenia przecięt-nej
długości życia właśnie
dzidki lepszej 'opiece lekar-skiej
oraz ogólnemu syste-matycznemu
polepszaniu się
warunków bytowych
Prognozowanie "chorób cy-wilizacyjnych"
pozwala wska-zać
najskuteczniejsze kierun-ki
zapobiegania im odpowie-dnio
kształtować model służ-by
zdrowia i przygotowywać
kadry medyczne
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, July 06, 1977 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1977-07-06 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2001113 |
Description
| Title | 000446 |
| OCR text | i Sir 2 " Związkowiec " (The Alliancer) Printcd and Publishcd evcry Monday and Wedncsday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED 1&38 Blbor Sfret West — Toronto Onł Canida — MŚP 4A8 felephones: 531-249- 1 531-249- 2 Sefcond cbłs łnall rcglsłratlon number 1C73 OfflpIM flrn of Tf Pn)lh Alllgnpo of CatiSda _ Jan Bidas — Chalrman of th? Board Barbara Snaglewsła — Secretary Jcrry no7tvadow-k- i — Editor Gustaw Słodkowski — Co-edit- or C7C"iIaw Iłłaark — Manager " I i——— tj it i i ~ i ' PRENUMERATA $1500 a Za granicą S 800 n Półroczna Roczna w Kanadzie Półroczna Kwartalna $ 500 % Roczna S1700 $1000 Na progu nawiqzania stosunków Zerwanie w 1961 roku przez Fidela Castro stosunków ze Startami Zjednoczonymi i wrogie jego ustosunkowanie sie do nicli miało zupełnie inny wydźwięk i znaczenie aniżeli stale powtarzające się tego rodzaju akty na obszarze kontynentu afrykańskiego pomiędzy istniejący-mi tam prymitywnymi państwami i państewkami murzyń-skimi o istnieniu których niejednokrotnie mało kto nawet wie Ostatecznie Stany Zjednoczone są przecież obok ZSRR największym mocarstwem na świecie Od tej chwili upłynęło już 16 lat wystarczająco wiele by Kuba mogła przekonać się że akt ten dla niej raczej bardziej jest niekorzystny aniżeli dla Stanów Zjednoczonych po prostu z uwagi na jej gospodarkę pozbawiona dopływu kapitałów i turystów amerykańskich Oczywiście otrzymała ona i otrzymuje pomoc ze strony ZSRR dla którego nie-zmiernie ważną jest rzeczą utrzymywanie tuż u wybrzeży Stanów Zjednoczonych terenu z którego może korzystać militarnie i który wyjątkowo jest dla niego ważną bazą we Wszystkich poczynaniach na obszarze południowo-amerykańskieg- o kontynentu Tym niemniej zaczyna on dochodzić do wniosku że zbyt jest to dla niego kosztowny sojusznik Ten wzgląd właśnie w coraz większym stopniu skłania Kubę do szukania dróg jakiegoś unormowania stosunków z Waszyng-tonem ponieważ pomoc sowiecka stale jest ograniczana 3 uwarunkowywana coraz to nowymi żądaniami ' W rezultacie w wyniku wstępnych rozmów doszło do porozumienia i obie strony postanowiły przystąpić do wy-miany dyplomatycznych przedstawicieli co nie oznacza jed-nak jeszcze definitywnego nawiązania formalnych stosunków dyplomatycznych Nim to ostatecznie nastąpi należy przed tym uregulować szereg spraw bynajmniej nie błahych Pierwszą Kunbaęjwjaeżjnikeojsnztąyngzenntóicwh jseiłstzbnraodjnayl chutrnzaymoybwszaanrziee fAfryki po czynnym ich udziale w wojnie domowej w Angoli dzięki któremu i dzięki wydatnej materiałowej pomocy w sprzęcie ze strony ZSRR kraj ten dostał się pod władzę rzadu komunistycznego w pełni uzależnionego od Moskwy Pomimo zakończenia tam wojny siły te nie są z "Angoli wycofywane i coraz niedwuznaczniej szykują się do wkro-czenia do Etiopii która w coraz większym stopniu staje się 'domeną wpływów sowieckich Ogólnie biorąc w obecnych warunkach nie jest konie-czne załatwianie spraw stosunków} pomiędzy krajami w dro- dze formalnej jaką jest wymiana ambasadorów W wielu przypadkach jak np ma to miejsce pomiędzy Stanami Zje- dnoczonymi i Chinami wystarcza w zupełności istnienie misji dyplomatycznych podobnie jak ma to miejsce i Egiptem z którym podobnie jak z Chinami Waszyngton nie posiada formalnych stosunków dyplomatycznych Po zakończeniu drugie] wojny światowej staliśmy się świadkiem zgoła paradoksalnego rozwoju sytuacji Pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i ich aliantami stosunki znacznie się ochłodziły — Wielka Brytania i Francja — z wrogami zaś Uległy wybitnemu zacieśnieniu — Niemcy Zachodnie i Ja-ponia Nie tylko to — oba te państwa stały się sojusznikami Waszyngtonu przez Castro stosunków ze Stanami Zjednoczo-nymi nastąpiło wyłącznie z jego inicjatywy 1 byłoswego rodzaju zaskoczeniem biorąc pod -- uwagę fakt że gdyby nie ich pomoc nie byłby on w żadnym przypadku w stanie dojść ido władzy Szybko okazało się to więcej niż fatalne dla Kuby gdy zabrakło płynących szeroką rzeką dolarów amerykań-skich i gdy gospodarka Kuby zaczęła katastrofalnie się zała-mywać Liczenie Castro na szeroką pomoc Moskwy' też sie nie ziściło ponieważ w krótkim czasie przekonała się ona iż Kuba jest przysłowiową "beczką bez dna" Przychodziła ona i przychodzi — to prawda ale nie w tym zakresie w jakim Castro tego oczekiwał i znacznie jest mniejsza aniżeli miało to miejsce ze strony Stanów Zjednoczonych w przeszłości Po prostu Kuba jest dla ZSRR niczym więcej jak ważnym punktem strategicznym i jako taki traktowana jest przez niego w polityce zdobycia panowania nad światem j Castro powoli zaczyna przychodzić do wniosku że nie opłaca mu sie dalsze nie 'utrzymywanie stosunków z Wa-szyngtonem Oba te kraje potrzebują się wzajemnie przy frzym Kuba znacznie więcej m 3 Ufać należy iż dojdzie w końcu do zakończenia tej wro-gości między nimi która w gruncie "rzeczy niczym nie jest SspaWiedltwiona i z której korzysta wyłącznie tylko ZSRR (r) ' '''' Konsulat Gen PRL w Toronto i Ambasada PRL w-Ottaw- ie u-crzej- mie informuje ie zgodnie z porozumieniem (między Rząda-mi Polski i Kanady zostaje otwarty z dniem 18 lipca 1977 r Konsulat Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w To-ronto' --Adres: 2603 Lafceshore ??ulevard West Toronto Ont Telefon 2525471 dód"73 ' 5 Okręg konsularny Konsulatu Generalnego PRL w Toronto obejmuje prowincje: Oniario Mańitóba Saskatchewan Alber Ginq '] W jeziorze "Jarrińo~ w 'Miel-nie koszalińskim prywają ó Jbecilife tony martwych ryb Zjawisko to wywołane zostało tzw prżyduchą' tj brakiem tlenu ""w wodzie Spowodowa-ły to: niski stań wódylóstat-nięupały- a takie tarło ryb f-kr-ąpi Krąp masowo wpły-nął do jeziora Jamno z rzeki Strzeżenżcy i spowodował ża-nik'tlen- uv Skutek był-tak- t -- że masowo wyginął najpierw sam kraj a""natcpBiłnne garana-ryi- j Pojedynczy numer 20p ta Brftish Columbia oraz tery toria Northwest i Yukon Do zakresu czynności Konsu-latu Generalnego PRL w Toron-to należeć będą wszystkie Spra-wy załatwiane dotychczas prtez Wydział Konsularny Ambasady PRL w-Ottaw- ie --" W związku z powyższym Am-basada PRL w OttaWie" uprzej-mie "prosi o kierowanie kores-pondencji na adres nowego Urzędu Konsularnego ryby Według opinii specjalistów — przyczyną śmierci ryb w jeziorze --Jamno było jednak także nadmierne zanieczyśz-czent-ó tego zbiornika wodne-go przez ścieki pfzemylsłtłWe "z koszalińskich zakładów pra-T- y OneTto powodują źele-dno-z najładniejszych i naj-większych jezior przymor-skich "powoli ginie Wdódat-ku""óbecn- ie tony rozkładają-cych się śniętych ryb któ-rych nikłyiawiji 1$M£ źamćczyszczają powióirze3 Józef Łobodowski Dzieje osiemdziesięciolecia To o się działo było oczy-wistym "bezprawiem zastoso-wano bowiem zasadę odpo-wiedzialności zbiorowej: pa-cyfikato-rży nie pytali kto wi-nien kto nie za sprawców podpaleń uważano mieszkań-ców całej wsi podejrzanej o akty sabotażowe Poddawanie chłopów nieludzkiemu biciu ' (także 'kobiet) było naporząd--k- u dziennym nie oszczędzano nawet księży i starców' Feli-cjan Sławoj-Składkowski"gd- y już na emigracji twierdzić że nie było "wypadków śmierci kłamał Raz jeszcze — były Stosunkowo nielic2ne ale by-ły Kedryn nie pochwala akcji sabotażowej która pacyfika-cję poprzedziła przeciwnie uważa ją za polityczny non-sens Ale" pacyfikacja była nonsensem jeszcze większym a jej skutki -- fatalne Miałem okazje przekonać się o 'tym we wrześniu 1939 Było to dwunastego albo trzynastego dnia kampanii Szwadron za-trzymał 'sie na krótki-post- ój w dużej ludnej wsi niedaleko Lwowa Wpadłem do sklepi-ku licząc że znajdę coś do kupienia Nie było niczego prócz papierosów i cukier-ków Pytam właściciela czy może słuchał radia i zna naj-świeższe "wiadomości Trzy-dziestoletni bodaj mężczyzna popatrzył wilkiem i powiada że radio warszawskie przesta-ło nadawać już od paru dni "Czomuż wy Warszawy ne' boronyły?" — pyta z ironicz-ną satysfakcją w głosie Cofnąłem się nieco ku ( drzwiom bo wydało mi się że zanadto uważnie przygląda się memu' karabinowi:- - "A co?" — odpowiadam pyta-niem na pytanie: "A 'wy co na Nimciw czekajete?' Czekaj-t- e szcze zapłaczete 'birkłmi sljozamy jak Nimci tutki pryjdut! Zainteresował się pyta skąd znam ukraiński Powiadam że część dzieciń-stwa spędziłem ńa 'Kiikań-szczyźni- e Przestał patrzeć ponuro rozgadaliśmy sie "A nie dziw się --— posiada — że my was iLaćhóvńie ko-chamy Patrz!" Zdjął narkę podćiągnął'koszulę"na' plecach ' pokrytych sinymi i różowymi bliznami -- "To pa-miątka po waszej pacyfikacji Dziewięć lat temu także we wrześniu Parobczakiem by-łem wtedy jeszcze dwudzie-stu nie miałem" "Pacyfikatorzy" nie ograni-czali się do bicia Niszczono po wsiach gdzie były biblio-teki "Pfoswity" oraz lokale powiatowych i wiejskich ko-operatyw wraz z całym ma-jątkiem idącym w miliony W Tarnopolu Rohatynie i Drohobyczu zamknięto Ukraiń-skie gimnazja pod pretek-stem że ii kilku uczniów po-licja znalazła nielegalne ulot-ki Za te wyczyny przyszło Polakom -- po latach ciężko -z- apłacić A tak już zwykle 'w takich wypadkach bywa że IItmwBtJi dokona MOTIIEA_410 — Środa 6 lipca 1977 r NR 5455 najciężej płacą najmniej win-ni iub w ogóle hiewinni Po-nurą role odegrała w tym okresie (i w późniejszych da-tach! prasa pewnego pokroju z zupełnie nieprzytomnie krakowskim "Ilustrowanym Kurierem Co-dziennym" na czele Ten starszy braciszek "Tajnego Detektywa" miał widać naj-większe moralne prawa do obrony polskości! Ten zarzut nic "dotyczy wszystkich pol-skich dzienników i czasopism Były także i takie które za-chowały sie przyzwoicie a nieliczne usiłowały w warun-kach stworzonych przez cen-zurę pisać prawdę choćby zredukowaną Niekiedy do-chodziło- do sytuacji wręcz za-bawnych W pierwszym "numerze lu-belskiej "Trybuny" (styczeń 1932) umieściłem artykuł pt "Serca za barykadą" Koszto-wało mnie sporo wysiłku że-by go przeforsować Dla po-rządku: był to organ ZPMD która to organizacja w zasa-dzie nie wypowiadała się przeciw Ukraińcom W komi-tecie redakeyjnyrr powstały wątpliwości i sprzeciwy ten i ów uderzył w górny ton "Posłanka Myłena Rudnyćka gotowa na najbliższym posie-dzeniu Ligi Narodów w Ge-newie powołać się na twój artykuł!" "Wątpię — odpo-wiedziałem — ale bardzo bym się cieszył bo to byłby dowód że nie jest tak źle z antyukraińską cenzura jeżeli mój artykuł się ukaże" Istot-nie mieliśmy wtedy w Lubli-nie dość inteligentnego cen-zora Na niego właśnie trafi-ło Wkrótce popsuło się ra-dykalnie Owego cenzora przeniesiono a po nim rzą-dziły się tępaki Naturalnie moja wiedza -- w dziedzinie wschodoznawczej dopiero się wykluwała i trze-ba 'było dalszych kilku lat usilnych lektur i osobistych kontaktów by stać sie znaw-cą zagadnienia Wielkie zna-czenie miała stała współpraca z takim czasopismami jak "Biuletyn polsko-ukraińs- ki Myśl Polska" a w ostatnich 'miesiącach przed' wybuchem wojny ' "Problemy Europy Wschodniej" Również zaglą-dałem często do klubu "Pro-meteusz" przy Alejach Jero-żolimski- ch (róg Nowego Świa-ta) gdzie odbywały się częste odczyty' a po nich ożywione dyskusje ' ' Poznałem wielu wybitnych Ukraińców: pisarzy profeso-rów działaczy A więc znako-mitego poetę Jewhena Mała-niiik- a piękną Natalę pfof Ołeksan-dr- a Łotockiego Romana Smai-Stockieg- o prof Dóro-szenk- ę szewczenkologa Pawło Zajce-w- a byłego posła Wasyńczu-k- a zdolnego dziennikarza Andrija Kryżaniwskiego i wielu innych Toteż czytając wspomnienia Kedryna coraz Podróżując statkiem przedłużamy 'wakacje pełne prze- - zyci mezaiarrycn najmilszych wrażeń "Stefan Batory" posiada pełna stabilizację eliminującą boczne kołysania Tw pełni klimatyzowane kabiny Wyśmienita kuchnia bary dansingi koncerty filmy gry i zabawy oraz wyszkolona grzeczna i sprawna obsługa i— to walory które zapewniają wspaniały wypoczynek w luksusowych ♦arunkach i miłej polskiej atmosferze RCZK-tA- D REJSÓW W 1977 ROKU MONTKEAL j ODYMIA CDYNIA ODJAZD ntYJATD ODJAZD 27-IV-- 77 iÓ-V-7- 7 13-V-7- 7 28-"- y "10-V- I 14-V- J 29-V- l 12-V- U 15-V- H 30-V-ll 12-V- Hl 16-V1-II 3l-VI- H 134X 16-lt-f IX 14ÓT POLISH OCEAN LINES McLEAN KENNEDY LIMITED każde biura pedrały lub: t+t NtefcólM 8fc (14) MMIII ZWIĄZKOWIEC ukrainożerczym Liwyc-ką-Chołodn- ą najwybitniejszego to obracałem się w gfónie znajomych Prawie nikt z nich nie żyje Kedryn ma dar dawania czytelnikom oszczę-dnej a zarazem celnej cha-rakterystyki opisywanych lu-dzi Musi chyba mieć jakieś notatki ź tamtych czasów bo trudno uwierzyć żeby potra-fił zachować w pamięci tak wielka ilość nazwisk faktów dat Poczynając od roku 1936 zacząłem przekładać poetów ukraińskich -- współczesnych i dawniejszych Gdy po dwóch latach zebrała sie spora garść tych przekadów postanowi-łem je uporządkować i wydać (w dwóch obszernych to-mach) Ide z odpowiednią propozycją do księgarni Hoe-sick- a czyli do popularnego w kołach literackich dyrekto-ra wydawnictwa Mariana Sztajnsberga Pisze o tym na marginesie ale sadze że anegdotka jest warta zanoto-wania Było to gdzieś koło połowy lipca 1939 Mówię o co chodzi podkreślam z na-ciskiem bo wiedziałem że Sztajnsberg jest bardzo ostrożny i nie lubi ryzyko-wać iż taka antologia może liczyć na podwójny rynek księgarski — będą ją kupo-wać także Ukraińcy Maria-nek (tak go nazywali bliscy znajomi) pomedytował po-cmok- ał wreszcie powiada: "Wie pan panie Józefie niech pan wróci z tą propo-zycją 1 września Jeżeli do tego czasu wojny nie będzie to jej nie będzie także do wiosny Wtedy będzie można wydać" No i stary księgarz trafił w sedno Antologia nie ukazała się po dziś dzień Więc przyszła ta wojna a mało kto zdawał sobie spra-wę ć"o z sobą przyniesie Po-tem w Norymberdze sądzono i skazano przywódców niemie-ckich za popełnione zbrodnie wojenne że w sądzącym try-bunale zasiadali zbrodniarze sowieccy Jankesom Angli-kom i Francuzom wcale nie przeszkadzało Dlatego ten sad był bezwstydną farsą Przy-'okazji-zapomnia- no o Hi-rdshhriicc-ow jeszcze więk-szym stopniu nadało Norym-berdze cechy tragikomiczne-go przedstawienia Otóż największa zbrodnia Hitlera — nie w skali moral-nej lecz polityczno-historycz-n- ej — polegała na tym że będąc niby sztandarowym an-tykomuni- sta uczynił wszyst-ko by rosyjskiemu bolszewiz-mow- i przełożyć szeroką dro-gę do zwycięstwa i opanowa-nia prawie całej Europy Środkowo-- Wschodniej Nasze na-rody miały w owych latach wielką szansę by wynieść się ponad nienawistne wspomnie-nia przeszłości i pójść ręka w rękę we wspólnym intere-sie ale z tego nie skorzystały Nie ma co piękna wróżba na przyszłość! Kedryn omawia bardzo do-kładnie rozwój wypadków politycznych po ustabilizowa-niu się państwa polskiego: udział Ukraińców w wybo-rach do sejmu w roku 1922 działalność UNDO próby nor-malizacji Niezależnie od ta-kich czy innych interpreta-cji czy komentarzy które mogą przekonać albo nie po- daje mnóstwo faktów o nie-ocenionej wadze dla przyszłe-go historyka O sprawach wewnętrzno-ukraińskic- h Kedryn pisze bez rękawiczek choćby chodziło o najbardziej bolesne jest zdecydowanie krytyczny nie-kiedy ostro bezwzględny Spo- ro uwagi poświęcił rozłamowi w obozie nacjonalistycznym po smiera pułkownika Kono-walc- a zamordowanego w Rot-terdamie przez sowieckiego agenta Nic dziwnego że ta książka została przyjęta z mieszanymi uczuciami na ukraińskiej emigracji a w wnioełjaełdanyzmłą krcezwasoNpiieśmnieie jweys-t zadaniem -- polskiego publicy-sty wtrącać się do tych spraw i uzurpować sobie ostateczna ocenę to by zmusiło do za- angażowania się po jednej albo drugiej stronie Ograni-czę się do jednego tylko stwierdzenia Sądzę że Ke-dryn mśfabsolutną rację gdy uwydatnia niesłychanie tru-dną sytuację tych działaczy i publicystów ukraińskich któ-rz- y występowali legalnie a wiec mieli ńa co dzień kon-takty z polską administracja i cenzurą Znajdowali się — stresz-czam Kedryna — między pol-sku- ru jnłótem i kowadłem ukraińskiego podziemia na-cjonalistycznego Tragiczny (3) przjkład: śmierC-- dyrektora Babija: "Każdy dyrektor i nauczy-ciel — teraz cytuję dosłow-nie — stale znajdował się między Scyllą ukraińskiego nacjonalizmu entuzjazmują-cego uczniów którzy myśleli o rewolucji a nie nauce i Charybdą lojalności wobec państwowej władzy — żeby uratować szkole przed zam-knięciem Ofiara tej tragicz-nej sytuacji padł Iwan Babij dyrektor Filii Akademickiego Gimnazjum we Lwowie któ-ry 25 lipca 1934 roku zginął z ręki bojowca OUN za to że wydał policji ucznia rozrzu-cającego w jego obecności re-wolucyjne ulotki Zabójstwo to było jedną z największych pomyłek naszego rewolucyj-nego podziemia w okresie miedzy dwoma światowymi wojnami w Zachodniej Ukrai-nie" (str 17) Na osobne omówienie a także dyskusje zasługiwała sprawa truskawieckiego za-machu na Tadeusza Hołówke oraz późniejszego ekspropria-cyjneg- o napadu na urząd po-cztowy w Gródku Jagielloń-skim w konsekwencji czego stracono na mocy wyroku są-du doraźnego dwóch bojow-ców OUN Wasyla Biłasa i Dmytro Danylyszyna Nie wszystko tam było jasne a istniały poważne poszlaki że rola polskiej policji w pierw-szej sprawie była co najmniej dwuznaczna Wątpię czy kie-dykolwiek — minęło tyle lat — zostanie wyjaśniona bez reszty To co na ten temat napisał Kedryn już spotkało sie z zastrzeżeniami w emi-gracyjnej prasie ukraińskiej Jak już wspomniałem ra-chunek wystawiony Drugiej Rzeczpospolitej jest ogrom-ny Słuszny ale nie zawsze Niekiedy Kedryna ponosi temperament publicystyczny albo polityczna pasja W pew-nej chwili cytuje bez żadnego krytycznego komentarza (str 278) następującą opinię: "Po przewrocie Piłsudskiego Pol-ska stała sie państwem na pół totalitarnym a później 'prawie całkowicie totalitar-nym" To gruba przesadza i solidnych argumentów prze-ciw temu twierdzeniu nie za-braknie Pewnie należałoby przedtem uzgodnić co uzna-my za państwo totalitarne bo i tu bywa mnóstwo bałamii-ctw- a i pospolitych nieporo-zumień Niemniej z przykro-ścią trzeba stwierdzić że ogromnej większości zarzu-tów wysuniętych przez Ke-dryna zbić niepodobna Dla-tego też napisałem uprzednio że dla Polaka lektura tej książki jest nieprzyjemna Tyle że terminologia autora jest często niezbyt szczęśliwa Tak na przykład Kedryn z reguły systematycznie uży-wa określenia "Polska po-wersals- ka" A niby dlaczego? Przecież jest to określeniie MIESIĘCZNIK KULTURA Maj 1977 r zawiera m in nast pozycje: MARIA WINOWSKA: Nie-proszone rady i dywersje GUSTAW HERLING -G- RUDZIŃSKI: Dziennik pisany nocą MARIA OSSOWSKA: O wy chowaniu uniwersyteckim JERZY P HORZELSKI: O genach memach i techach ZDZISŁAW MAREK: Interlu-diu- m — zapisane w pośpie-chu DOMINIK MORAWSKI: Ko-respondencja z Rzymu BOLESŁAW SULIK: Osoby towarzyszące JÓZEF ŁOBODOWSKI: De-klaracja w sprawie ukraiń-skiej Dzieje osiemdziesię-ciolecia ADAM KRUCZEK: W sowie-ckiej prasie JERZY JANKOWSKI: Polo-nia francuska głosowała LUDWIK FRENDL: Uchodź-- ca z Polski na Zachodzie NORBERT ŻABA: Wakacyj-ne prace studentów pol-skich w Szwecji Rada Na-czelna AK JERZY R KRZYŻANOWSKI: Polska światowa koopera-cja intelektualna Ponadto w numerze: Omó-wienia książek Wydalenia miesiąca Listy do Redakcji Dokumenty Numer objętości J60 stron Cena egzemplarza S3C0' z przesyłką $330 Do ńabycib w Księgarni 'Związkotfca" nie tylko ubliżające polskiej dumie narodowej: jest ponad-to zgoła nieprawdziwe Gdy doszło do traktatu wersalskiego Druga Rzecz-pospolita byta już faktem do-konanym od wielu miesięcy że daleko było do jej defini-tywnej konsolidacji że grani-ce nie były wytyczone że lo-sy działań wojennych jeszcze nie przesądzone to inna spra-wa Ale Wersal państwa pol-skiego nie stworzył przyjął jego istnienie do wiadomefci To nie polska pycha każe 'mi tak pisać lecz stan faktyczny Ledwie odzyskana niepodle-głość została utrwalona na krwawych polach bitew a nie na zielonym suknie dyploma-tycznych biurek Co by przy szło z wersalskicłi postano wień gdyby w sierpniu 1920 padła Warszawa? Dosłownie nic! Więc po co upieranie się przy tym zwrocie — "po-wer-salsk- a" — równie óbraźli-wyr- ti jak niezgodnym z rze-czywistością?! Co do oceny dalszej prze-szłości Kedryn nie unikał błędu wielce rozpowszech-nionego w publicystyce gdy Z KANADY WZROST UKARAŃ W ub roku znacznie wzro-sła ilość kierowców ukara-nych za przekraczanie do-zwolonej szybkości — było ich o 100000 więcej aniżeli w 1975 r Ogółem ilość ich wyniosła 809039 o 14% wię-cej niż w roku ub CZY TO NIE ZA WIELE? W cenę 1 galona benzyny samochodowej za który"płaci sie 879 centa wchodzi poda-tek federalny i prowincjonal-ny wynoszący łącznie 533 centa Czy to nieco nie za wiele? PRODUKCJA I SPRZEDAŻ AUT W okresie od 1 stycznia do 25 czerwca krajowe wytwór-nie samochodowe wyprodu-kowały 967994 wozy podczas gdy w tym samym okresie w ub roku 893903 W okresie I kwartału br sprzedaż nowych pojazdów mechanicznych wykazała zwy-żkę o 111% w porównaniu do I kwartału 1976 r Wynio-sła ona 446986 w ub zaś ro WIEŚCI z BRAKORÓBSTWO Jak wynika z kolejnej na-rady w urzędzie Rady Mini-strów tzw "handlowe sito" urzędowe działa bardzo źle Po prostu masowo przepusz-cza wadliwie wykonane wy roby Ujawniono ze w 1976 r handel dokonał odbioru jako-ściowego towarów o wartości 8765 mld zł reklamowano wyroby o wartości 175 mld zł Rzeczywista wadliwość niektórych towarów była jed-nak wyższa niż wykazały kon-trole Za liberalizm w stosun-ku do producentów płacą oczywiście klienci NAJWIĘKSZE MIASTA Największych 16 miast Pol-ski których ludność przekra-cza 200 tys mieszkańców to": Gliwice — 200300 Białystok — 201400 Częstochowa — 202900 Zabrze — 204200 Gdynia — 225400 Bytom — 236100 Lublin — 281900 Bydgoszcz — 330400 Kato-wice — 348900 Szczecin — 376400 Gdańsk — 434000 Poznań — 527000 Wrocław — 534500 Kraków — 700-70- 0 Łódź — 810000 War-szaw- a —1463400 TAJNA ROZPRAWA Sąd wojskowy w Krakowie skazał Tadeusza Urbańczyka z Oświęcimia za rzekome szpiegostwo na rzecz jednego z państw NATO na 7 lat wię-zienia pozbawienie praw oby-watelskich ha 5 lat i konfis-katę majątku Szczegółów procesu Kie ujawniono POROZUMIENIE PRL — LIBIA W Polsce przebywała dele-gacja Ministerstwa Zdrowia Libii pod przewodnictwem szefa tego resortu Omara Goście zapoznali się z działal-nością szeregu placówek słu-żby zdrowia w Warszawie i Gdańsku Na zakończenie wizyty pod-pisane zostało w Warszawie porozumienie dotyczące o-chro- ny- zdrowia i nauk medyi cznych na lata 1977-7-9 OŻYWIONY RUCH Od fchwiu wprowadzenia przed ponad 5 laty bezwizo ta wchodzi na teren history-czny (uwaga ta dotyczy nie tylko publicystów ukraiń-skich także polskich rosyj-skich %ild!): przykłada spraw-dziany współczesne do dawno minionych wydarzeń Stąd stale powtarzający się termin "polska okupacja" (także pol-ska "zajmanszczyna" co brzmi jeszcze gorzej) Nie można stawiać znaku równa-nia między średniowieczem i wiekiem XX! Ani -- wrzucać do tego samego Wrjrka wypraw Kazimierza Wielkiego ł Jad-wigi Ahdegawenki sprzed przeszło 'sześciuset lat oraz wojny polsko-ukraińsk- iej 1918-191- 9 Inne czasy inni ludzie inne pojęcia Zresztą wartd przypomnieć że mu-rów Halicza przed wojskami Jadwigi broniła załoga wę-gierska A Wielkie Xięstwb Litewskie w którego skład wchodziła Ruś Kijowska (póź-niejsza Ukraina) połączyło się z Polską dobrowolną unią Czy Władysława Jagiełłę Ka-zimierza Jagiellończyka czy nawet Zygmunta Augusta na-leży nazywać okupantami? (Dalszy cąg nastąpi) ku 402380 Zniżkę zanotowa-no jednak w kwietniu — sprzedano 127310 wozów przed rokiem 135116 co sta-nowi o 58% mniej Sprzedaż wozów produkcji płn amery-kańskiej wzrosła w I kwartale o 102% importowanjTeh o 287% WYPŁATA ODSZKODOWAŃ W okresie ub roku wypła-cono tytułem odszkodowań za wypadki przy pracy $359900-00- 0 o 26% więcej aniżeli w 1975 r w którym wyniosły cne $294700000 Ogółem zanotowano w ub roku 433799 wypadków- - w 1975 zaś roku 395528 czyli o 9% mniej POWAŻNE ZAMÓWIENIE Zakłady Lotnicze Canadair Ltd w Montrealu otrzymały zamówienie od firmy Air Fleet w Stanach Zjednoczo-nych na wykonanie 6 samolo-tów "Challenger" dwusilni-kowych aparatów posiadają-cych fzaslęg" 7360 km Koszt ich wyniesie $30000000 POLSKI wego ruchu granicznego mię-dzy Polską a NRD zanotowa-no ponad 60000000 wzajem-nych odwiedzin obywateli obu krajów Niezależnie od wykorzysty-wania kolejowych i samocho-dowych przejść granicznych wiele podróży odbywa się droga lotniczą — samolotami "Lotu" i "Interflugu" Corocznie ok 2000000 chłooców i dziewcząt z Polski i NRD korzysta z wakacji i wczasów wędrownych na te-renie obu krajów CO KUPUJĄ MARYNARZE? Jak wyglądają zakupy ma-rynarzy obcych bander w pol-skich portach? Na pierwszym miejscu znajdują się napoje alkoholowe zwłaszcza: wybo-rowa żytnia i żubrówka Du-że powodzenie mają kremy "Nivea" i kryształy Sporo marynarzy greckich włoskich oraz z krajów Afryki i Azji kupuje polskie odkurzacze odbiorniki radiowe pralki i lodówki średnia wartość towarów dostarczanych przez "Balto-nę- " na jeden statek zagrani-czny przekracza -- $4000 CHOROBY "CYWILIZACYJNE" W Jabłonnie k Warszawy odbyła się konferencja nau-kowa Komisji Zdrowia Komi-tetu Badań i Prognoz przy Prezydium PAN "Polska 2000" Tematem jej były za-gadnienia prognozowania "chorób cywilizacyjnych" Wskazano m in iż wzrost liczby zachorowań na niektó-re choroby przewlekłe- - uzna-wane za "choroby cywiliza-cji" jest naturalną konsek-wencją przedłużenia przecięt-nej długości życia właśnie dzidki lepszej 'opiece lekar-skiej oraz ogólnemu syste-matycznemu polepszaniu się warunków bytowych Prognozowanie "chorób cy-wilizacyjnych" pozwala wska-zać najskuteczniejsze kierun-ki zapobiegania im odpowie-dnio kształtować model służ-by zdrowia i przygotowywać kadry medyczne |
Tags
Comments
Post a Comment for 000446
