Zwilazkowiec Alliancer, April 30, 1980

              lMt$gmifKjFmSfMkHw mt-tĄmęim-ę
'W? !'1w''':łmrfmi'Kf°Wf-buch- i profesor WononńYKa-- W
-- ' -- w ' 0 Wojciech Krajewski ' e' " Ł"' ' ' ' ™ A Florian Śmieja l
m a ©
W tym roku mija 125 lal
od śmierci Adama Mickiewi-cza
Dwadzieścia pięć lat te-mu
Kongres Polonii Kanadyj-skiej
— Okręg Toronto pod
kierownictwem ówczesnego
tak cenionego pracownika
społecznego prezesa Andrze-ja
Janickiego zorganizował na
dużą skale obchody z okazji
stulecia śmierci Adama Mic-kiewicza
Komitet obchodów
w styczniu 1956 roku zamy- -
kając swe funkcje postanowił
pozostałość w sumie około
$2500 przeznaczyć na zapo-czątkowanie
działalności Fun-dacji
im Adama Mickiewicza
Ustalono wytyczne tej dzia-łalności
ustalono zarząd fun-dacji
i tak rozpoczęła się pra-ca
społeczna tej fundacji
której dwudziestopięciolecie
będziemy obchodzić w roku
1981
Praca Fundacji im Adama
Mickiewicza ustaliła się w
ciągu wielu lat w następują-cych
kierunkach:
1 Udzielanie pomocy stu-- i
denlom w postaci stypendiów
lub nagród pieniężnych
2 Prowadzenie konkursów
szkolnych dla dzieci uczęsz-czających
do polskich szkół
wieczorowych
3 Pomoc pieniężna biblio-tekom
4 Udzielanie specjalnych
dorywczych subwencji na ce-le
złączone z oświalą
5 Doroczna pomoc Kan-Polskiem- u
Instytutowi Ba-dawczemu
oraz lektoratowi
polskiemu przy uniwersytecie
toronlońskim'
6 Organizowanie odczytów
na tematy łączące się z polską
"l kulturą sprawami polityczny-mi
społecznymi czy ekonomi-cznymi
Prelegentami są pol-scy
naukowcy z Kanady jak
też i spoza Kanady
7 Prowadzenie dorocznej
zbiórki wśród Polonii na cele
Fundacji
Fundacja im Adama Mic-kiewicza
wydatkuje na cele
kulturalne w myśl powyż-szych
wytycznych i w ramach
swego Statutu zatwierdzone-go
przez Rząd Federalny
Fundacja posiada również
prawa organizacji charytatyw-nej
i na skutek lego wszelkie
ofiary na jej rzecz są zwolnio-- i'
f nc od podatku dochodowego
Dochody Fundacji z ofiar są
kapitalizowane i jedynie do-chody
z inwestycji mogą być
wydatkowane na cele wymie-nione
wyżej Kapitał Fundacji
wynosi obecnie $75000 i zo-stał
on uzyskany poprzez do-roczne
kampanie zbiórkowe
— jak też drogą zapisów tes-tamentowych
W tym sensie
Fundacja im Adama Mickie-wicza
stała się pierwszą pol-ską
organizacją kulturalną le-go
typu na terenie Kanady
Jest ona gospodarczo i orga-nizacyjnie
niezależna Kon-gres
Polonii Kanadyjskiej ma
prawo wglądu poprzez swą
Komisję Rewizyjną w księgo- -
wość Fundacji kiedykolwiek
12 18 lipca
POLISIS
0 Nicholas
9
tego sobie życzy Fundacja w
myśl przepisów państwowych
jest kontrolowana corocznie
przez przysięgłego księgowe-go
(Chartered Accountant)
Fundacja im Adama Mickie-wicza
była wzorem tego typu
organizacji i w tym względzie
służyła radą w powstawaniu
innych podobnych organiza-cji
jak na przykład: Fundu-szu
Wieczystego Milenium
Fundacji im Władysława
Reymonta lub innych powo-łanych
do życia w Montrealu
Ottawie i gdzie indziej
Poniżej przedstawiam krót-kie
sprawozdanie z działalno-ści
za ubiegłe dwa lata: 1978
i 1979 Wydarzenia wymie-niam
chronologicznie z poda-niem
wydatkowanych sum:
23 luteqo 1970: Odczyt w
Klubie SPK trzech przed-stawicieli
ze środowiska
"Znak": W Karpiński M
Kiól i II Krzeczkowski $200
27 lutego 1978: Doroczny
odczyt w ramach "The Adam
Mickiewicz Memoriał Lec-tures- "
na Uniwersytecie Car-leto- n
w Ottawie: Prof dr
Wilczyński z Australii $300
Odczyt ten przełożony
z listopada 1977 r
26 kwietnia 1978: Udzielo-no
stypendium pp R Kas-przak
i S Skwaiczyńskiemu
po $300 Razem $600
26 kwietnia 1978: Odczyt
M Skwarnickiego "Znak" —
Polska $100
26 kwietnia 1978: Udzielo-no
subwencji na rzecz lekto-ratu
polskiego przy uniwersy-tecie
toronlońskim $1000
3 maja 1978: Subwencja
dla Związku Nauczycieli Pol-skich
w Kanadzie na rzecz
konkursu szkolnego Konkurs
ten obejmuje wszystkie szko-ły
polskie w Kanadzie $500
czerwca 1978: Subwencja
dla Kan Polskiego Instytutu
Badawczego $200 W tym sa-mym
dniu: subwencja na zor-ganizowanie
konferencji "Po-lonia
Jutra" $100
10 sierpnia 1978: Subwen-cja
dla biblioteki Kola SPK
Nr 20 $300
17 października 1978: Od-czyt
p S Wielowiejskiego
"Znak" — Polska $100
13 grudnia 1978: Doroczny
odczyt w ramach "The Adam
Mickiewicz Memoriał Lec-tures- "
na Uniwersytecie Car-leto- n
w Ottawie: prof dr
Adam Bromke $300 (Prof
Adam Bromke zwrócił powyż-sze
honorarium do kasy Fun-dacji)
13 marca 1979: Udzielono
następujące stypendia: A Ce-giełka:
$300 E Silberbogen:
$250 'B Budziak: $250 Ra-zem:
$800
6 kwietnia 1979: Udzielono
subwencję na rzecz lektoratu
polskiego przy uniwersytecie
toronlońskim $1000 Rów-nież
w tym samym dniu udzie-lono
subwencję Kan
Polskiemu Instytutowi Ba-dawczemu
w wysokości $200
25 kwietnia 1979: Subwen- -
mcwoi£rKtf'nMbf34nwiuia
acierzy
' 19 2GliDca
OCEAN LIMĘ
KENNEDY INC
for S and Canjda
Montreal PO H2Y 2P5
'B&m'& iś%k:
„- - v łx y &''" ♦r-Ł"msg?ff- le
wuroaze-flO- M
Nie ma piękniejszej bezpośredniej drogi do Polski — niż
na pokładzie luksusowego liniowca "STEFANA BATOREGO"!
Wielodniowe wakacje w prawdziwym komforcie! Wygodne
klimatyzowane kabiny stabilizatory wyśmienita kuchnia
dansingi koncerty pokazy filmowe basen pływacki i zabawy
ookladowe oraz sprawna i grzeczna obsługa
ROZKŁAD REJSoW NA 1930 ROK
MONTREAL I A GDYNIA i GDYNIA
ODJAZD --"PRZYJAZD ODJAZD
12-- V i 25-V- "l 27-- V
11-- VI f24-Vl- t 27 -- VI
29-V- II L li-VI- II 14 -- VI II
29-VI- II 11- - IX ś 16-I- X
1-- X f 14-- X li 17-- X
3-- XI I 16-XI- '"
ST LAWRENCE - SAGUENAY WYCIECZKI MORSKIE
Do: St Pierre - Miąuelon - uuebec City - Sydney NS
6-ciodni-owa
'- - u
7-miodn-iowa
-
vV3 Rezeiwacji dokona każda biuro podióbj lubvJ
McLCAN
General Agents
St St
Mini
został
p
7
-- WYPOCflfllEI
-
U
I I
Phono (51-1- ) 849 6111 Telex: 05 25197
Fcrmis Quebec PurfKit 120075713 3033
i 1 £ Ijp In A
cja dla biblioteki Koła SPK
Nr 20 w wysokości $250 Rów-nież
w tym samym dniu asyg-nowan- o
dotację dla p Marioli
Kociok na zorganizowanie
( młodzieżowej wycieczki do
Polski w wys $250
26 kwietnia 1979: Subwen-cja
dla Związku Nauczycieli
Polskich w Kanadzie na po-krycie
kosztów konkursu
szkolnego dla młodzieży polo-nijnej
w Kanadzie $500
10 maja 1979: Dotacja dla
prof dra Iwony Grabowskiej
na kupno polskiego księgo-zbioru
dla York Uniyersity
$300
11 maja 1979: Odczyt prof
dra S Pełczyńskiego z Londy-nu
Anglia $150 Również w
tym dniu udzielono zapomogi
studentce z Katolickiego
Uniwersytetu w Lublinie (na
kupno podręczników) studiu-jącej
na uniwersytecie toron-lońskim
w ramach wymiany
studentów pomiędzy Polską i
Kanadą $90
1 czerwca 1979: Stypen-dium
im śp M Ławnik:
prof dr Poticznyj z Hamilto-nu
$500 oraz ks biskupowi
Tokarczukowi z Przemyśla
$1000 Łącznie $1500 Sty-pendium
powyższe jest finan-sowane
przez prof B Ławru-k- a
z Montrealu w celu krze-wienia
przyjaźni polsko-ukraiński- ej
— administracja
zaś spoczywa w rękach Fun-dacji
1 października 1979: Odczyt
prof J Ciechanowskiego ze
Stanów Zjednoczonych $150
1 listopada 1979: Odczyt re-daktora
Tygodnika Powszech-nego
p Jerzego Turowicza
Kraków $200
14 listopada 1979: Subwen-cja
na rzecz Polskiego Insty-tutu
Wydawniczego Toronto
na pokrycie kosztów kolporta-żu
tomu poezji Wacława lwa-niuk- a
$144
30 listopada 1979: Doroczny
odczyt w ramach "The Adam
Mickiewicz Memoriał Lec-ture- s"
na Uniwersytecie Car-leto- n
w Ottawie: Redaktor
Jerzy Turowicz z Krakowa
$300
Powyższe chronologiczne
zestawienie działalności Fun-dacji
wymaga paru wyjaś-nień
Fundacja wypłaca co-rocznie
od dwu do czterech
stypendiów studentom z uni-wersytetów
kanadyjskich wy-jątkowo
z polskich uniwersy-tetów
Mamy dwa stałe sty-pendia:
im Jerzego Juralewi-cz- a
i Wojciecha Seredy każde
w wysokości $250 Stypendia
te są utrzymywane przez Fun-dację
z dochodów zainwesto-wanego
kapitału Trzecie sty-pendium
im Edwarda Gniad-ka
w wysokości $300 rocznie
jest utrzymywane przez rodzi-nę
śp Edwarda Gniadka i
udzielane jest gdy znajdzie
się odpowiedni kandydat
Czwarte stypendium jest
udzielane wyjątkowo przez
Zarząd Fundacji petentowi
wykazującemu dobre postępy
s
V f ▼ V vvvwwvfy
(Naprzeciw
w nauco ale w ciężkiej sytua-cji
materialnej Stypendium
im śp M Lawruk w wys
$1500 zostało ufundowane
przez prof dra Bohdana Ław-nika
dla uczczenia jego mat-ki
Selekcji kandydatów do-konuje
jury złożone z Pola-ków
i Ukraińców które przy-dziela
dwa lub trzy stypendia
jako nagrody osobom zasłużo-nym
na polu zbliżenia polsko-ukraińskie- go
Fundacja jedy-nie
administruje tym stypen-dium
przekazując wyznaczo-ne
przez jury sumy osobom
nagrodzonym Dotychczas sty-pendium
to było przydzielane
co dwa lafa
Od wielu lal Fundacja im
Adama Mickiewicza udziela
Związkowi Nauczycieli Pol-skich
w Kanadzie subwencji
która w chwili obecnej wyno-si
$500 rocznie na nagrody
pieniężne dla nagrodzonych
wypracowali dzieci biorących
udział w konkursie na terenie
całej Polonii Kanadyjskiej
Konkurs ten cieszy się od
wielu lat dużą popularnością
Co roku od wielu lal Fun-dacja
udziela Instytutowi Ba-dawczemu
subwencji av wyso-kości
200 dolarów W okresie
dużych potrzeb kiedy jeszcze
nie było Funduszu Wieczyste-go
Fundacja im Adama Mic-kiewicza
przyszła z pomocą
doraźną Instytutowi Badaw-czemu
sumą $1000
Od pięciu lat Fundacja im
Adama Mickiewicza loży
$1000 rocznie na utrzymanie
lektoratu języka polskiego na
uniwersytecie lorontońskim
Również od kilku lat Funda-cja
łoży od $200 do $300 ro-cznie
na rzecz biblioteki Koła
Nr 20 SPK)
Jednym z głównych odcin-ków
pracy Fundacji jest ak-cja
odczytowa i poprzez nią
utrzymanie łączności z polski-mi
uczonymi w Polsce i poza
jej granicami Reprezentacyj-nym
dorocznym odczytem
Fundacji jest "The Adam
Mickiewicz Memoriał Lec-lur- c"
na Uniwersytecie Car-leto- n
w Ottawie Zainicjował
go w roku 1969 prof dr
Adam Bromke obecnie zwią-zany
z Uniwersytetem Mc-Mast- er
w Hamiltonie Dzięki
lej inicjatywie Fundacja mo-że
się poszczycić następujący-mi
prelegentami:
Rok 1969 — Dr 1 Woźnia-kowski
proiesor historii z
Polski
Rok 1970 — Dr W Wein-trau- b
profesor literatury
sztuki i kultury USA
Rok 1971 — Red 1 Turo-wicz
redaktor "Tygodnika
Powszechnego"x z Polski
Rok 1972 — Dr P Wan-dyc- z
profesor USA
Rok 1973 — Dr Folejewski
profesor literatury Kanada
Rok 1974 — S Korboński
działacz polityczny USA
Rok 1975 — Dr P Brock
profesor historii Kanada
Rok 1976 — Dr Z Fali en- -
PARK Travel Centrę Ltd I
Największe Polskie Biuro Podróży
Jerzego Łuckiego
1592 IMoor Street West
Teł: 533-949- 6 533-949- 7 533-823- 5 533-841- 7
h WYCIECZKI CZARTEROWE DO POLSKI #
APEX DO POLSKI: od 14 do 60 dni pobytu — $654 £
4 PEKAO: Gwarantowane przesyłki dolar)' do wyboru !
v samochody domy I Nonę katalogi PEKAO 1979—1980
$ Programy i prospekty wysyłamy na życzenie &
X 'vv'v'5t'v'i5t9P f
SCesinedy Travel Bureau Ltd
296 Queen St W Toronto Ont M5V 2A1 Tel 362-322- 6
WYCIECZKI CZARTEROWE DO POLSKI
O Wyjazdy do innych krajów Europy — Apex od
14—60 dni
© Kupony Orbisu wyrabianie paszportów wiz i innych
dokumentów
© Rezerwacja hoteli i uzdrowisk
& Sprowadzanie na stale i na wizytę
© Tury z hotelami na południe
uldU
historii
TTTtłffT'
I tri
kościoła św Kazimierza)
Lr_ a ft a a 4_ A A ___jL--- 7H i _f
- _l_i__l_l_J
ohręlfi Pfoarman
Właściciele: J SOLARSKI i S SALAPATEK
Szybka i tania wysika lekarstw do Polski 9 Agencja
Pekao © Wysyłka paczek i pieniędzy do Polski ©
Polskie kartki i czasopisma O Zioła Zakonnika O Urząd
Pocztowy O Sprzedaż biletów
149 RoncesYalles Avemic — Teł 536-545- 2
81-- P iifarfWAAWiWWWWWMWVWW'iA''
7?!rgi!?j!wwtSiw
Bok 1077 — Dr 7 Wilczyńs-ki-
profesor ekonomii Au-stralia
Rok 1978 — Dr A Bromke
profesor nauk politycznych
Kanada
Rok 1979 — Red J Turo-wicz
"Tygodnik Powszech-ny"
Polska
Przewidywany na rok 1980
— dr Jerzy Zubrzycki proie-sor
socjologii z Australii
Przewodniczący Fundacji
podczas inauguracji tych od-czytów
podkreślił że "the
purpose ot thesc lectures is
to provide us with lho oppor-tunit- y
to discuss Poland's
conlribution past and presenl
to world's scientific and cul-tur- al
alues Morcovcr to
provide us with the opopr-tunit-y
to hear a Polish inler-pretalio- n
of presenl day pro-blem- s"
Nie potrzeba wyjaś-niać
że ta akcja odczytowa w
Ottawie jak również liczna i
dobrze obsadzona w Toronto
miała i ma wielkie znaczenie
w szerzeniu polskiego słowa
polskiej kultury i wiedzy
Wyżej przedstawiona dzia-łalność
Fundacji jest możliwa
jedynie dzięki funduszom
zgromadzonym ze zbiórek pu-blicznych
i zapisów testamen-towych
Fundusze te sa zain-westowane
w hondach pań-stwowych
i instytucji pu-blicznych
oraz innych in-strumentach
inwestycyjnych
Fundacja Mickiewiczowska
nie należy do bogatych fun-dacji
Jej dorobek oparły jest
wylacznie na ofiarności polo-nijnej
tak osób "prywatnych
jak też i organizacji społecz-nych
któro 1'ozumią potrzebę
istnienia tego rodzą u insty-tucji
Toteż działalność Fun-dacji
jest predysponowana
ofiarnością społeczności polo-nijnej
i nie jest w stanic ram
tych przekroczyć Zdajemy
sobie sprawę -- że uzyskanie
pełnego zrozumienia naszych
celów j przełamanie paityku-laryzmó- w
polonijnych nie jest
rzeczą łatwą Gdy Fundacja
im Adama Mickiewicza pow-stawała
w roku 1956 była ona
jedyną tego rodzaju inslj łu-cją
na terenie Polonii Kana-dyjskiej
W ciągu parunastu
lat następnych w samym To-ronto
powstały dwie inne w
zachodniej Kanadzie powstało
ich kilka W Montrealu i Ot-tawie
powołano i-ówn-iez
do
życia fundacje o celach po
dobnych do naszej Fundacp
W działalności wszystkich
tych fundacji polonijnych da-je
się odczuć brak koordyna-cji
wysiłków
Jak Fundacja im Adama
Mickiewicza jest zorganizowa-na?
Fundację prowadzi Za-rząd
składający się z przewo-dniczącego
wice-przewodni-czące- go
sekretarza i skarbni-ka
Zarząd jest wybierany s spośród 15 kuratorów Zarząd
i kuratorzy wybierani są na
walnych zebraniach Fundacji
Co roku przeprowadza się
kampanię zbiórkową na rzecz
Fundacji którą obecnie pro-wadzi
p Maria Krantz-Mac-N- ar
Wszystkie stanowiska w
Fundacji są sprawowane ho-norowo
(bezpłatnie) Jedynie
płatnymi pracami w Fundacji
na bardzo niskim poziomie
to praca księgowego oraz
księgowego przysięgłego Wy-datki
administracyjne są pro-porcjonalnie
małe i należą do
nich: opłaty pocztowe koszt
druków ogłoszenia w prasie
polonijnej koszt odczytów
oraz inne drobne wydatki
Fundacja im Adama Mic-kiewicza
narodziła się w setną
rocznicę śmierci Wieszcza Do
dziś członkami jej Zarządu są
założyciele Fundacji: Włady-sław
Gerller Rudolf Kogler
Wojciech Krajewski świad-czy
to o ciągłości ideowej Fun-dacji
o powiązaniach z ży-ciem
Polonii Kanadyjskiej
Patr?ąc w przyszłość należy
mieć w pamięci dwie rzeczy:
Pierwsza to idea niezależ-ności
organizacyjnej Fundacji
i jej bezstronność w działaniu
na rzecz polskiej kultury w
oparciu o chrześcijańskie
przesłanki wolności człowie-ka
Druga to konieczność zna-lezienia
następców którzy by
w imię powyższych idei pro-wadzili
godnie działalność
Fundacji im Adama Mickie-wicza
Na zakończenie pragnę po-dać
skład Kuratorium Funda-cji:
Maria Bieniasz Maria
Brodzka Maria Dobrzańska
Jerzy Dobrzański Eugeniusz
Fedorowicz Władysław Gcr-tie- r
Franciszek Głogowski
Tadeusz Gonsik Rudolf Kog-ler
Jan Kolt Wojciech Kra-jewski
Maria Krantz-MacNa- r
Władysław Turzański
lęiiy
W pewn}Tn sklepie w Wind-sor
na wystawie stały dwa
kubki Ucha tjch kubków
były wewnątrz Pod jednam
kubkiem napis głosił że to
„rdiot mug" pod identjcznjm
obok że „Polisli mug" Ba-wiący
zza miedzy- - p W Ko- -
walczjk nic namyślając sic
dłużej wszedł do sklepu i ispj --
tał czy mówią po niemiecku
Bo sklep byt niemiecki Zażą-dał
kalcgoryczilic by usunęli
kubki bo obrażały narodo-wość
polską Sprzedawca za-czął
sic śmiać Oświadczał że
kubki będą stać jak islały Po-lak
mię dal za wj graną Poro-zumiał
się z dwoma rodakami
7 Windsor ale w końcu spot-kanie
nic doszło do skutku
Poszedł więc do magislialu i
wjhiszcijt swoją sprawę Po-wjcdz- icli
że niestety nic mogą
interweniować bo sklepom
wolno spredawać co im się
podoba Zdenerwował się pan
Włodzimierz i poszedł po po-licjanta
Posterunkowy leż nic
nic mógł poradzić aczkolwiek
zasugciował udać sic do biu-l- a
Tiurningpoint Tam w roz-mowie
z iiizędnikicm stanow-czy
nasz rodak oświadcjł że
jeżeli kubek nic zostanie usu-nięty
w ciągu tjgodnia z okna
wj stawowego to rozbije cegłą
s)bę Urzędnik ostrzegł go
że W) ląduje w aicscic Nic
przeląkł się Powiedział że
jest ze Stanów a ponadto bę-dąc
emerytem żadnjch piizy-mkni- ęć
się nic boi Kiedy ty-dzień
później pojechał zoba-czyć
do Windsor czy trzeba
gioźbę wykonać kubków już
w oknie nic bło
Podobną sprawę miał w
Hamtiamcicu Miano pokazy-wać
antypolski film „End of
the End" Gdy interweniował
u właściciela kina dostał od-powiedź
że tu Amctjka a nic
Polska i że lilm pójdzie bo
można wświctlać co
(
się
chce Pan Kowalczuk udał się
do Kongresu Polonii polem
do magistratu ima policję Za-wiadomił
też Dziennik Pol-ski"
W trakcie załatwiania
dostał wiadomość na dwa dni
przed datą wyświetlania że
lilm został wycofany W in-- n
eh dzielnicach Dctioit film
ten szedł nouualnic ale tam
nic b)ło ludzi takich jak p
Włodzimierz który jest jedno-osobową
agencją obrony do-brego
polskiego imienia Jego
efektywność jest stuprocento-wa
zasięg — jak widzimy —
miedz) naiodowy a do tego
praca jego jest bezinteresow-na
Czyńmy podobnie
i ' f
W Oficjnic Poetów i Mala-iz- y
(nr 56) Tadeusz Chabrow-s- ki
omówił świeży przekład
„Księgi psalmów" dokonany z
hebrajskiego pizcz Czesława
Miłosza Pisze on m in:
„Miejmy (nadzieję że tej
klasy przekład psalmów po-trafi
na nowo wzbudzić zain-teresowanie
najpięknicjszN m
zbioiem poetjckim tekstów
jakimi może poszczycić się
I3iblia Psalmy nic są przecież
nic7ym innjin jak sakroson-gic- m
śpiewań) m tekstem icli-gijn- jm
przy wtórze instru-mentów"
„Sztuka nic jest i nic po-winna
bjć służebnicą Sztuka
jest szczjtowjm osiągnięciem
kultury danego społeczeństwa
ludzi jego swobodnym twór-czym
oddechem nic skażonjm
pi zez żadną przyziemną mśl
o pizyclatnościach uż-jtko-wje-h
Zgoda Sztuka jest luk-susem
Ale dla społeczeństwa
które nie chce sobie pozwolić
na ten luksus mic warto żć"
(Z) gmunt Lawrj nowicz)
s
Wojciech Wasiutyński w
kolumnie Beczka Danaid w
na atu li ieo
h S jEiSl
TOkkX aiAPEl 2357 Llaor SU W
77-315- 3 ifil Cumer-- ej 0?ort&r- -
Cff-tltt-Stre- rf Fukli
mMauunanKmrtmam
I
Detroit i
„Wiadomościach" (1777) pi-sze
o podziałach wśiócl Ame-rykanów
Do clników zalicza
Polaków mając) eh „opinię
głupich ale ucciwjch" A oto
co pisze o Żydach w USA:
S7CŚć milionów z tego
Irzy w Nowym Joiku i okoli-cy
dwa na Florydzie Około
miliona z nich jest pracowni-kami
naukowymi dwa milio-ny
w piycmyślc rozrywko-wym
trzy miliony w informa-t)c- c
cz)li masmediach cztery
miliony zajmuje się pisar-stwem
i krytjką pięć milio-nów
należy do intelektuali-stów
sześć milionóVma wyż-sze
wykształcenie osiem mi-lionów
cz)un)ch jest społecz-nic
Dwanaście milionów po-picia
Izrael"
Uczmy się lej wyższej ma-tematyki
Kiedyś bardzo regularnie i
rctclnic czjtałcm kolumny o
nadcslanj eh pismom nowo-ściach
wydawniczych T b)ło
co cz)tać Tctaz coraz cę-ści- cj
bez skutku szukam ja-kiegoś
frapującego nowego
tytułu: przewaga nadbitek z
naukowych publikacji na
przypadkowo tematy Wysy-chają
prasy świeża emigra-cyjna
książka staje się rzadko-ścią
pióra wypadają z lak W
liście znajomej dziś znowu
przysla zła wieść: o śmicici
Bronisława Przyłuskicgo poe-ty
o iwłasn)in głosie i rzetel-nym
waisztacie
Jest na Ronccsvallcs taki
sklep gdzie i wędliny świe
W
W nocy z 14 na 15 stycz-nia
1919 r w Cieśninie Me-s)ńsk- iej
statek „Chaouia" pod
bandeią francuską wpłynął na
wiązkę "min i w wyniku eks-plozji
zatonął
Wśiód blisko 700 pasaże-rów
statku znajdowało się rów-nież
dwóch polskich oficerów
ze sformowanej we Francji
armii gen Hallera: por pil
Jerzy Rudlicki i por Andrzej
Małkowski Celem ich podró-ży
b)ła Odessa — ośrodek
koncentracji polskich oddzia-łów
gen Żeligowskiego Gen
Haller powierzył im zadanie
dotarcia do znajdującego się
w Konstantynopolu główno-dowodzącego
tamtym teatrem
operacyjnym francuskiego ge-nerała
Franchct d'Esperay i
przekazania mu argumentacji
wskazującej na konieczność
możliwie szybkiego przejścia
oddziałów polskich do ojczy-zny
Małkowski miał również
zająć się organizowaniem i re-patriacją
do kraju młodzieży
w polbnijiuch skupiskach
Ukrainy
Zadania tego nic dane im
było wykonać Rudlicki w sta-nic
krańcowego wyczerpania
wyłowiony został przez patro-lujący
cieśninę trawler Mał-kowskiego
morze nie oddało
Według relacji t)ch którzy ja-ko
ostatni widzieli go bezpo-średnio
po katastrotic zdążył
wyjść z kabiny na pokład W
lęcc trzymał pas ratunkowy
Oddał go kilkunastoletniej
dziewczynce
Tak zginął pierwszy polski
harcerz wspaniały człowiek i
żarliwy patriota który całe
swe życic poświęcił idei nie-podległościowej
przygotowa-niom
do walki o wolność oj-czyzny
i udziale w tej walce z
bronią w lęku Doż)ł uprag-nionej
chwili odzyskania przez
Polskę niepodległości ale wol-nej
i niepodległej ojczyzny już
nic zobaczył
W chwili śmierci Andrzej
Małkowski miał 31 lat Ale
tego co w swym krótkim ży- -
"HCJiE5VAlt£5 CHArtL
436 Kon5vilfcs AvtT~
SJł-79- 5
rUNERAL DIRECTORS LIMITED
it all Chipt&h
Huronluio Suz?9:766i
fi p rpTial k
J STARZYŃSKI
JAN MATEJKO
Czarno-biał- e i kolorowe reprodukcje obrazów Opisy
Cena $1200 z pr?esjłkg $1320
Do nabycia w księgarni Związkovvca" 1638 Bloor St W
Toronto Ont M6P 4AS Wysyłamy po uprzednim nadesłaniu
należności Czeki lub Money Order prosimy wystawiać na
Polish Alliance Press
fIUfłWWWMPl!IWWIHLiŁIMJW"IJLl'U'HJffiilgWWgWBWUlWJHjWPWimiJ
&jpf " -- nwfĄS '#!?£ ?='' i }" fj
żutkie kupisz i chleb jak u
mamy wboinc wafle i inne
smakol)ki gazety i polskie
pocztówki: słowem w mig za-spokoisz
zachcianki podnie-bienia
i inno Ale nic ono czy-nią
z lokalu oa7C w któiej
znajdują W)poc7nicnic zabie-gani
i siei ani ludzie młodzi i
staizy Komendantem placów-ki
jest zaws7c upizcjma i go-towa
sluż)ć Pani Staszka wy-chowanka
SMO i pielęgniar-ka
zausznica spiagnion}ch
łozinowy pociesz) ciel ka i
człowiek uczynny Lubią ją
dzieci i młodzież chociaż do
tej ostatniej poliafi ona nie-kiedy
przemówić z miotłą w
gatści Do niej na pączka
wpadnie staruszka wiacająca
z cmentarza z zadowalającej
rozmowy z mężem - niebosz-cz)kic- m
nic odchodzą z pu-stymi
lękoma osoby opusz-czone
i spragnione ciepła i
życzliwości To jest len towar
najbai dziej egzot) czny i chod-liwy
kresowe scicc mądicgo
człowieka któi) pizcszcdl
pi zez gehennę zsyłki i rozu-mie
że przcż)cic pieklą zobo-wiązuje:
do ciescnia sio mo-dą
ż)cia i do czynienia do-bi- c
Nic moplem być na uiodi-nac- h
Pani Staszki więc tą dro-ga
ślę scidccznc ż)C7cnia „Sto
hit"
A tytuł sp) tacie co zna-czy?
No między i mi) mi to że
między DeLioit i Toionlo
nieomal w polowie diogi leży
London Tam mieszkam Nic-kie- d)
55
ciii dokonał )staicz)łoby na
chlubne wypełnienie kilku
znacnić dłuższych biografii
Od wcesnej młodości po-święcił
się piacy z młodzieżą
Onanizował ją wychowywał
przygotowywał do zadań któ-i- c
staną pizccl nią wtedy gdy
nadejdzie cas — a o tym że
nadejdzie był najgłębiej prze-konany
— orężnej walki o
Polskę Jako jednemu z naj-wybitniejszych
i najbardziej
aktywnych twóiców harcer-stwa
w Polsce przysługuje mu
zaszczytne miano „pierwszego
polskiego skauta"
Na diogę tę wszedł raczej
przypadkowo: gdy w 1910 r
we Lwowie jako członek „Za-rzewia"
uczestnik konspira-cyjnego
wojskowego kursu do-wódców
za spóźnienie się na
zajęcia stanął do rapoitu kar-nego
przed komendantem kur-su
późniejszym generałem
M ieczysl awem Ncugebaucrcm
len — tytułem kaiy — polecił
mu przetłumaczyć na język
polski książkę angielskiego
generała Robeita Badcn-Po-wcl- la
„Scouting for Boys"
Rozkaz został wykonany
Od tej chwili harcerstwo — w
wcisji dostosowanej do wa-- l
linków i potrzeb pozbawionej
własnego państwa młodzieży
polskiej — stało się jak okre-ślali
to Małkowskiemu współ-cześni
„jego opętaniem"
Pracował dla tej idei w la-tach
poprzedzający cli wybuch
I wojny światowej służył jej
w okopach jako żołnierz Le-gionów
Polskich A także póź-niej
gdy w 1915 r znalazł się
ha obczyźnie: w Stanach Zje-dnoczonych
w Kanadzie na
bitewnych polach Francji
Waito tu zresztą dodać że je-go
wyjazd z Polski spowodo-wany
został niezwykłymi oko-licznościami:
gdy wielka ofen-sy- fa
rosyjska zapowiadała wy-parcie
Austriaków z Krakowa
1 całej Galicji — Małkowski
ptebywający wówczas w Za-kopanem
zaczął wraz ze swy-mi
haiceizanu czynić przygo-towania
do utworzenia Rze-czypospolitej
Podhalańskiej
Miała ona powstać na tere-nach
opuszczonych pi zez Au-striaków
— stawiając zbrojny
opór wojskom carskim —
przemienić się w pici wszy wol-ny
bastion niepodległej Pol-ski
W tym celu harcerze gro-madzili
w giotach skalnych
broń i amunicję pizygotowu-ją- c
się do nierównej walki
Przygotowania te wykryła
jednak c k żandarmeria i
Małkowski wraz z żoną
(„dmhną Oleńką") unikając
aresztowania wyjechał przez
Wiedeń do Szwajcatii a stam-tąd
— pizez Paiyż i Lond)n
— do neulialnych jescze wó-wczas
Stanów Zjednoczon)ch
Do Polski której niepod-ległość
była treścią jego życia
celem wszystkiego co lobił —
już nie wrócił
Pamięć o Andrzeju Małko-wskim
jednak tiwa przekazy-wana
pi zez jedno pokolenie
harcerzy diugicmu Jest to
najlepszym dowodem na to
że czas nie zaciera wartości
które on uosabiał
Sh