Zwilazkowiec Alliancer, September 21, 1957

              fĘĘmaa
Mi
4
19
11'
£R Mtłw mr
Mi'
L" m
rw! t u- -
r
I'
!
aa
JTR 2 "ZWfĄZKOWIEC" WRZESIEŃ (Sepłember) Sobofa 21 — 1957
Prlnted for erery WedneKiiy and Błtnrfaj b7t
[ "Związkowiec" (The Alllancer) lei LS T-24- 92
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
' Organ ZwlazKu Polaków w Kanadzie wydawany przet Dyrekcja Ptuową
tLultktor F Ologowłkl - Klar Drukarni K i MaiwrkUwIei - Kler Mm R Frlkke
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie „ $450 W Stanach Zjednoczonych
Półroczna $275 i innj eh krajach
Kwartalna 5150 Pojedynczy numer
1475 Qun Sfreef West
Authonsed as Second Class Mań
$600
10f?
KOJA WYBORÓW NIEMIECKICH
Zwycięstwo wyborcze kanclerza Adenauera nie jest jedynie
wydarzeniem wewnętrzno-nicmiecki- m lecz posiada wielkie znacze-nie
dla dalszego rozwoju wypadków na arenie międzynarodowej
I jakkolwiek przesadna była obawa ze dojście do władzy socjalnej-demokrac- ji
oznaczałoby radykalną zmianę zagranicznej polityki
niemieckiej oderwanie się zachodnich Niemiec od układów soju-szniczych
z Zachodem to niewątpliwie Erich Ollenhauer położyłby
tłumik na proces dozbrajania Niemiec rozluźniłby jednostronne
powiązania z Zachodem i szukałby równowagi w porozumieniu z
Moskwą Czy osiągnąłby je to juz sprawa oddzielna Wvnik wy- borów uczynił jedna'k te rozważania zbędne Adenauer mógł z
mocą stwierdzić ze dotychczasowa polityka zagraniczna mc ulegnie
w okresie nadchodzących czterech lat żadnej zmianie
Wymowa wyborów jest wieloraka Pragniemy zwrócić uwagę
na jeden wydźwięk który wydaje się nam szczególnie interesujący
W szranki wyborcze stanęło 13 partu ale tylko cztery zdołały wpio-wadzi- ć do Izby swoich przedstawicieli Bez zaslosowanfa wiec
jakichkolwiek środków administracyjno-policyjnyc- h wyłączono
praktycznie z życia publicznego 9 stronnictw ugrupowań polity-cznych
W przeciągu 8 lat odzyskanej suwerenności nastąpiło sca-lenie
polityczne Wyborcy wypowiedzieli się przeciwko sproszko-waniu
partyjnemu Ujawniła się bardzo wyraźna tendencja w
Kierunku systemu dwuparlyjnego na wzór brytyjski i amerykań-ski
Dwa stronnictwa: chrześcijańska-demokracj- a i socjaldemo-kracja
zdobyły łącznie 82% wszystkich oddanych głosów Oba
one zresztą zwiększyły swój stan posiadania w Izbie oraz uzyskały
większą ilość głosów aniżeli w wyborach poprzednich Chrześcijań-ska
demokracja nie odebrała głosów socjalnej-demokrac- ji ale
łącznie z socjalną demokracją wyparły inne stronnictwa i po-mniejszyły
wpływy dwu stronnictw które uratowały się i utrzy-mały
jeszcze na powierzchni
Najbardziej niewątpliwie charakterystyczną jest całkowita
klęska tak zwanej Partii Uchodźców Stronnictwo to odgrywało
do niedawna wcale poważną rolę w życiu politycznym zachodnich
Niemiec
Przywódcy tego stronnictwa rekrutowali się z Niemców
którzy bądź zostali wysiedleni czy opuścili zachodnie województwa
polskie łącznie z Ziemiami Zachodnimi Sudety dawny obszar
Wolnego Miasta Gdańska oraz z terenów zajętych przez ZSRR
Nie brak wreszcie w tej grupie osadników niemieckich z Rumunii
Węgier Jugosławii państw bałtyckich którzy wraz z wojskiem
niemieckim uchodzili z krajów osiedlenia Jeśli do tego jeszcze
dodamy wcale pokaźną ilość Niemców którzy przesunęli się ze
strefy wschodniej do zachodniej to otrzymamy pełne oblicze Partii
Uchodźców
Dane statystyczne są płynne i — niestety — niezbyt ścisłe Z
politycznych powodów rząd zachodnio-niemleck- i dość swobodnie
szafował ilością "uchodźców" podwyższając ją w zależności od
koniunkturalnych potrzeb Jednakże nawet najbardziej ostrożne
obliczenia szacują iz po zakończeniu wielkiej akcji wysiedleniowej
około jednej trzeciej ludności zach Niemiec składała się z przy- byszy Był to rodzaj wewnętrznej emigracji Należy mieć na uwa- dze że część tej ludności znalazła się w granicach zach Niemiec
już w czasie wojny na wskutek ewakuacji z terenów zagrożonych
O ile powstanie wielkiej organizacji społecznej byłoby całko-wicie
uzasadnione o tyle zorganizowanie się uchodźców w paitię
polityczną musiało budzić zdumienie Organizatorzy jednak mieli
przed sobą wyraźny cel: wywieranie nacisku na rząd i to bynaj
mniej nie tylko gospodarczego lecz przede wszystkim politycznego
Ta wewnętrzna emigracja jej przywódcy postawili sobie jako
zadanie powrót do stron "ojczystych" nie Jednostkowo ale zbio-- 1 rowo ustanowić na dawnych
"'"--i jJuuiiuuŁCłiid (luiiuwiuiii iiiuuuucKiu innymi siowy przywou-c- y tego stronnictwa byli rzecznikami najbardziej skrajnych pro- gramów rewizjonistycznych Zorganizowali sieć oreanizacii tere- -
— Toronto Ontario
Post Office Ottawa
swojego osiedlenia czy
Wyrastało pokolenie młocie
Paitii Pracy dowodzi gwałtowne-- 1
So upadku i
i zapowiada I
zwycięstwo Partii Pracy nad -
ehodzPcych wyborach powszec- h-men
we wszystKich aotychcza -
dowych uzupełniają-'- 1 eh ujawnił sie spadek słosów
i wzrost so- -
cjalistycznych
skupiając uchodźców zrzeszeniach "ziomkowych" Po-wołano
do życia różne organizacje specjalne nastawione na pro- pagowanie i podsycanie dążen rewizjonistycznych Odbywały się
'olobdrzzyysmkiaeniawiewcieeczzygsrtoycmhadzzieenmia nniaemkiteócrkyicchh"forompurałocowwaynwoanporogpralamnyy ich
Przywódcy polityczni uchodźców rozpoczęli pierwsi kampanię
wyborczą Na zjazdach "ziomkowstw" wygrażali się pod adresem
tych wszystkich polityków niemieckich którzy zachowują wstrze-mięźliwość
wobec programu rewizjonistycznego Gromili ministra
spraw zagranicznych von Brcntano który odważył się powiedzieć
na konferencji prasowej w Londynie ze za cenę zjednoczenia
Niemej muszą zapłacić uznaniem obecnego stanu terytorialnego
jakożc jednocześnie walczyć o granic i zjednoczenie jest
niemożliwe Taki program jest nieosiągalny
Wyborcy niemieccy odmówili poparcia Partii Uchodź-ców
Nie jest wprawdzie równoznaczne z przekreśleniem dązeń
rewizjonistycznych ale dowodzi iż nie jest to zagadnienie aktual-ne
czołowe Oczywiście trzeba przypomnieć ze zadne stronnictwo
niemieckie nie zdobyło się dotychczas na odwagę wyrzeczenia się haseł rewizjonistycznych ale wysuwa je w sposób oględny ostio-żn- y
i wielce uwarunkowany Mówi się więc o potrzebie osiągnięcia
w lej mierze kompromisu Naturalnie przywódcy zdają sobie
doskonale sprawę ze są to puste słowa jakoze problem granic
został już ostatecznie przesądzony
Całkowita klęska Partu Uchodźców dowodzi że "cmigiacja
wewnętrzna" skończyła się jako czynnik polityczny Dlaczego?
Przede wszystkim jest to wynik sytuacji gospodarczej w zach
Niemczech napływowy który znalazł się naprzód
bardzo ciężkiej sytuacji w warunkach gorszych aniżeli tubylczy
został szybko wchłonięty Imponujący rozwój Gospodarczy Waju
zapewnił wszystkim nie tylko pracę lecz i spowodował wziost stopy
życiowej Uchodźcy znaleźli zach Niemczech lepsze warunki
aniżeli mieli nnorzerlnin OnrvC7 nip7rirlrnvntrnin nnwnli nełnni
wały miejsca radości sukcesom
wyborach
swojego
dla którego Slask Pomorze czy Sudety są pojęciami obcymi Slvszą
o lycn sironacn z ust loazicow czy innych stai szych członków
lodzin w szkołach ale to takie dalekie podczas gdy tu na miejscu
mają dom pracę swoich najbliższych itp
Nie tylko pokolenie najmłodsze urodzone jeszcze poza gra- nicami zach Niemiec które poszło 15 po raz pierwszy
do urn wyborczych ale i pokolenie średnie które zdołało się świetnie zagospodarować nie widziało więcej potrzeby popierania
fantastycznych programów Partii Uchodźców Przestali czuć się
uchodźcami zakończyła się icli "wewnętrzna emigracja" stali sio
pełnymi obywatelami państwa Stracili
zainteresowanie do partykularnego programu "uchodźców
Stąd koniec Partii uchodźców Stała się zbędnym balastem ana-chronizmem
Jak juz wspomnieliśmy naturalny zgon Partii Uchodźców nic
jest równoznaczny z likwidacja dazeń rewizjonistycznych w zach
Niemczech ale niewątpliwie zapowiada iz tvm kierunku będzie
polityka rządu dr Adenauera Zniknął bowiem najsil-niejszy
bodziec propagandowy najgłośniejszy rzecznik rewizjo-nizm- u
i wyborcy niemieccy wcale wyraźnie wykazali ze problem
ten nie jest dla nich ani aktualny ani tez najważniejszy W ten
sposób rząd dr Adenauera otrzymał większą swobodę którą —
oby wykorzystał — dh uregulowania stosunków z Polską
Warunkiem niezbędnym nawiązania stosunków między obu
państwami jest otwarte wyrzeczenie się przez Ronn
pretensu terytorialnych wobec Polski uznanie obecnych granic
na Odrze i Nysie
PORAŻKA KONSERWATYSTÓW
Rząd konserwatywny prem
Macmillana poniósł dotkliwa po-rażkę
w wyciorach uzupełniają-cych
w okręgu Gloucester Kan-dydat
Partii Pracy który w wy- borach powszechnych zwyciężył
większością zaledw'ie 748 cłośów
uzyskał w wyborach uzupełniają
cycłi większość 8 374 głosów
Ten olbrzymi wzrost głosów
Department
ziemiach
nowe
popularności partu
konserwatywnej
w
es
konserwatywnych
nowych w
zagospodarowania ilp
rewizje
całkowicie
Element w
w
września
zachodnio-niemieckier- o jakichś
w
zmierzać
rząd w
PROBLEM MURZYŃSKI W STAMCH
Bunt gubernatora Arkansas któ-ry
odmawia wykonania orzeczenia
Sądu Najwyższego znoszącego se-gregacje
w szkolnictwie jest jedy-nie
maljm epizodem rzucając) m
światło na wielkie zagadnienie mu-rzyńskie
w Stanach Zjednoczonych
Problem to stary i ciągle jeszcze
nie rozwiązany Mylne jest jednak
przypuszczenie iz rozwiązanie jego
nie zostało posunięte naprzód W
Kanadzie w zachodniej Europie
nie mówiąc juz oczywiście o pań- -
stwach komunistycznych usiłuje
się problem murzyński przedstawić
jako dowód braku wolności równo-ści
obywatelskiej i prześladowania
mniejszości narodowych w Stanach
Zjednoczonych
Jest to albo rozmyślne mijanie
się z rzeczywistością albo brak zna-jomości
problemu Murzyni bo-iwic- m
nie są żadną mniejszością
narodową lecz rdzennymi Amery-kanami
o czarnym kolorze skóiy
Nic są tez mniejszością rebgjiną
gdyż należą do niemal wszystkich
kościołów w Ameryce i nie z tego
powodu spotykają się z dyskrymi-nacją
Nawet w okresie najwięk-szego
istnienia dyski yminacji a
więc w ubiegłym wieku gdy nie
posiadali praw publicznych nie to-czono
z nimi walk
Inaczej też wygląda dziś tak
zwany problem murzyński w pół
nocnych a inaczej w południowych
stanach Nie jest to także problem
polityczny gdyż ustosunkowanie
się do Murzynów nie zależy od
przynależności partyjnej
Znajdziemy uprzedzenia wobec
nich nawet w najbai dziej postępo-wych
grupach w związkach zawo-dowych
i odwrotnie zwolenników
równouprawnienia spotkamy wśród
tak zwanych wybitnych "reakcjo-nistów"
Murzyni są czynni we
wszystkich partiach politycznych
ale istnieją lokalne oddziały obu
partii które ich nie przyjmują za
członków Jest wiele związków za-wodowych
przede wszystkim ro-botników
wykwalifikowanych Tu-taj
nie odgrywają żadnej roli uprze-dzenia
rasowe ale zwykły egoizm
obrona przed zdolnym konkuren-tem
Powyższe uwagi wskazują już na
to jak bardzo skomplikowany
i złożony jest ten problem Stano-wi
on mieszaninę uprzedzeń raso-wych
śmiesznego wyobrażenia o
wyższości jednej rasy — w danym
wypadku białej — nad drugą oraz
walki konkurencyjnej Oficjalnie
kościoły w Stanach Zjednoczonych
wypowiedziały się przeciwko se- -
gregacji ale praktycznie w wielu
miejscowościach utrzymano podział
ławkowy oddzielne siedzenia dla
czarnych Znane są wypadki bun-tów
parafii białych pizeciwko księ-żom-Murzyn- om
Ustawowo po uchwaleniu przez
Kongres nowej ustawy o prawach
obywatelskich pozostało jedynie
bardzo niewiele ograniczeń wobec
Murzynów W Stanach jednak po-dobnie
jak w innych krajach mię-dzy
ustawą a praktyką życiową
istnieje poważna rozbieżność
Jak wspomnieliśmy stosunki
układają się inaczej na Południu
a inaczej na Północy Ludność mu-rzyńska
liczy ponad 16 milionów
na ogólną liczbę około 165 milio-nów
Pizyrost naturalny ludności
murzyńskiej jost większy aniżeli
białej Od zakończenia drugiej
wojny obserwuje się znaczny ruch
ludności murzyńskiej ze stanów
południowych do północnych któ-re
praktycznie nie znają politycz-nych
ograniczeń wobec Murzynów
Na Północy nie ma takich dvskrv- -
minacyjmch urządzeń ink osobne
poczekalnie kolejowe oddzielne
wagony przedziały w tramwajach
czy autobusach ani też nie ma od- - dzielnch szkół w zasadzie Mu
rz-v-m
m°SQ mieszkać w każdej
dzielnicy miejskiej ale w prakU- -
ce ta swoboda jest ogianiczona do
niektóiych miejscowości i niektó-rych
jednostek Nawet w tak mie-szanym
narodowościowo mieście
i tafc robotniczym gdy chodzi o
przekrój społeczny jak Chicago
wprowadzenie się rodziny murzyń-skiej
do białej dzielnicy osiedla
czy bloku mieszkalnego napotyka
na trudności
Desegrcgaejajpbszh najdalej w
siłach zbrojny cli oraz w administra-cji
państwowej W czasie drugiej
wojny światowej istniały obok od-dzielnych
"czarnych" jednostek
mieszane oddziały wojskowe Po
wojnie zniesiono całkowicie fjn
podział Żołnieiz czarny stoi w jed-nym
szeregu z białym Załogi czoł-gów
czy samolotów są mieszane
Desegregacja poszła gładko nie
napotkała na zadne trudności Nie-rzadko
czarny oficer dowodzi bia
lymi rodakami zdobywając sobie
ich przyjaźń i zaufanie
Stanach południowych gło--
w run rn niP7pn _ - "-- ? tn-ir- t — iiaujjnv yu-- i
dział rasowy trudno iest vkor7P-'łe- i (nić i
ograniczeni w tata 7Z:
nosc ma Jest praktycz- -
nic P°™°™ np czynnego pra- -
wa orezego Zorganizowane
bandy nie dopuszczają czarnych
Amerykanów do urn vyborczych
Murzyni nie mogą wywierać wpły-wu
ani na administracje lokalną
ani stanową ani fedualną Po-zbawieni
są prawa piastowania ja-kichkolwiek
publiczmch urzędów
Do 195G r nie dopu-zczan- o mło-dzieży
murzyńskiej do ogólnych
szkół Zarówno szkoły publiczne
jak i wyznaniowe łnlv odrębne
dla ludności białej i czarnej
Istniały jednak doskonałe szkoły
murzyńskie w tym i '7-z- e opła- -
cane z funduszów publicznych
Młodzież murzyńska nic mogła je-dnak
korzystać z ucrlni przezna-czonych
dla ludności białej
Orzeczenie Sądu Najwyższego z
maja 1954 r stwierdzające ze se-gregacja
w szkolnictwie jest vprzc-czn- a
z zasadą równości konstytu-cyjnej
wywołała buię na Połud-niu
Gubernatorzy oickh iz nie
wykonają treści tego orzeczenia
zapowiedzieli walkę na Mincie i ży-cie
Atakowano prez Eisenhowera
domagając się odeń odżegnania się
od tego orzeczenia tak jakby miał
ku temu prawo Nie szczędzono
pod adresem sędziów oszczerstw
Wszystko to jednak nie mogło
zmienić ustawodawstwa ponieważ
konstytucyjnie Sąd Najwyższy jest
jedyną i ostatnią instancją orze-kającą
właśnie w zagadnieniach
I konstytucyjnych Piez Eisenho
wer zapowiedział jedynie że nie
będzie uciekał się do użycia siły
by wprowadzić w życie orzeczenie
Sądu Najwyższego podkreślając je-dnocześnie
iż musi ono być wy-konane
Wbrew bojowym pogróżkom je-dynie
w kilku miejscowościach za-notowano
w 1956 r to jest w
pierwszym roku szkolnym po upra-womocnieniu
się orzeczenia Sądu
Najwyższego opory Zostały one
zresztą względnie szybko zlikwido-wane
Co prawda ludność murzyń-ska
nie skorzystała masowo z
Listy do Redakcji
Czy nie czas
Panie Redaktorze
Minęło już przeszło dwa lata od
czasu kiedy po raz pierwszy wy-sunąłem
propozycje zmiany na-zwy
naszego pisma Twierdziłem
wówczas i to samo wysuwam po-nownie
dziś że nazwa "Związko-wiec"
mogłaby być nadal używana
dla pisma które jest organem
Związku Polaków w Kanadzie tak
jak nim jest od dwudziestu paiu
lat obecny pół-tygodni- k "Związko-wiec"
Z tą myślą zapewne pismo
to było utworzone i służyło swemu
macierzystemu towarzystwu zdaje
się dość długi czas Nazwa "Związ-kowiec"
niewątpliwie nowy twór
językowy od biedy mogła pokryć
ideę pisma ale raczej chai aktorem
swojni nadawałaby się dla organu
pisma związku zawodowego
Nazwa naszego pisma "Związko-wiec"
przetrwała do dnia dzisiej-szego
mimo iz jak słyszałem —
sam Pan Panic Redaktorze propo-nował
zmianę nazwy w okresie roz-poczynającej
się imigracji powo-jennej
polskich żołnierzy i cywil-nych
uchodźców — w słusznym
mniemaniu że nazwa dotychczaso-wa
nie będzie odpowiadać charak-terowi
pisma ogolno-polonijneg- o
Dopóki pismo "Związkowiec"
służyło niemal wyłącznie Związko-wi
Polaków w Kanadzie nazwa ta
miała swoje uzasadnienie i nie by
ło potrzeby kwestionować jej
sy jednak zmieniły się Napływ
i nowych polskich imigrantów
wodował iózniez duże zmiany w'
'pizekroju społecznym Polonu ka- -
nadyjskiej
Kraju
znalazl się w tym samym położeniu
i stwierdzić z cała satysfak-cją
nowym zadaniom
dostrajając do sytuacji
I tak prawie niepostrzeżenie z
pisma — służącego zasad-niczo
członkom jednej organizacji
stał się "Związkowiec" na skutek
wytworzonych okoliczności pis-mem
ogolno-polonijny- m z nakła-dem
przewyższają-cym
pozostałe polskie w
Kanadzie
tym rzeczy zmiana
pisma staje się niemal pilna
Zdaję sobie sprawę że przywią-zanie
członków Związku
w Kanadzie do swego pisma
jest i jest to poważny ele-ment
uczuciowy który trudno jest
wyeliminować w tej sprawie Nie
mniej jednak większość czytclai- -
ków "Związkowca' to nie członko-- i
wie ZPwK organizacji jedynie on- -
iutnufijijimiu i_i rrio_ia_cv roz_s_ia_ni do ca- - '
Kanad™ mtu "—i -- !m-- "v'
' _ l
T "
a potrzebują wyłącznie dobrej
polskiej g-azety nazwa "Związkowiec"
wprowadza w błąd nowoprzybyłych
ZJEDNOCZONYCH
przywileju wstępowania do szkól
dotychczas przeznaczonych tylko
dla białych jak tego oczekiwano
nie mniej jednak desegregacja po-sunęła
się o krok naprzód Oczy-wiście
w różnych miejscowościach
znaleziono kruczki prawno admi-nistracyjne
by ominąć wykonanie
orzeczenia I tak np powstały
szkoły prywatne którym przyzna-no
subsydia z funduszów publicz-nych
gdzieindziej użyto terroru
czarnych Amerykanów a
gdzieniegdzie starczyły pogróżki
by powstrzymać młodzież murzyń-ską
od zapisów do białych szkół
Wiadomo jest że w wielu miej-scowościach
Murzyni nie chcą po
syłać swoich dzieci do szkół dla
białych gdyż obawiają się iz będą
one narażone na rozne nieprzy-jemności
Sądzą ze wspólna szkoła
wypacza nastawienie młodzieży
muizynskiej Być mozc działa tu
przesąd poczucie niższości a być
mozc chęć obrony jakiejś spójni
rasowej
Zagadnienie desegregacji w
szkolnictwie jest wprawdzie bar-dzo
głośne doprowadziło do otwar-tego
buntu gubernatora stanu Ar-kansas
ale jest to tylko jeden wy-cinek
i może nawet nie najważniej-szy
praktyce niezawodnie
lat upłynie a desegregacja
szkolnictwa stanie się faktem do-konanym
Problem pełnego równo-uprawnienia
czarnych Ameryka
nów nie ogranicza się jedynie do
szkolnictwa Ostrość jego wystąpi
jeszcze bardziej np w stanach po-łudniowych
które szybko zmienia-ją
oblicze gospodarcze z rolniczego
na przemysłowe Rezerwuar robot-niczy
to właśnie miejscowa lud-ność
murzyńska głównie rolnicza
żyjąca na przeludnionych gospo-darstwach
Jej odpływ do miast
w których znajduje się wielka ar-mia
białych robotników wyłania
wielorakie zagadnienia: społeczne
gospodarcze mieszkaniowe orga
na zmianę nazwy
na terenie Kanady czy to będą Warto by się również zastano-imigran- ci
polscy z innych krajów wić nad użyciem
czy też coraz większa liczba przy-jezdnych
z Polski Spotkałem się
kilkakrotnie z osobami z
które sięgały w kiosku po In-ne
pismo a nie po
w mniemaniu ze to jest ja-kiś
organ zawodowy Trudno wy- -
magać numer w kiosku pro- -
stował sam omyłkę i zawołał:
"Weź mnie Rodaku — jam ci bliż-szy!"
Kiedy przed dwoma laty mówi-łem
o potrzebie zmiany nazwy
pisma — spotkała mnie zdecydo
wana opozycja u jednych a daleko
Nic
jego dawać
od
sprawie zaproponowałem wyjście
nie tak ostro w miłość do
tej i zasłużonej
projekt
stworzenia koncernu prasowego w
ramach Polish Al-lian- cc
Press Ltd
Taki pra-sowy
mógłby dwa pisma:
jedno to nadal "Związkowiec"
dla członków Związku
w Kanadzie drugie to
pismo pod nową pizezna- -
dla conajmniej trzech czwar
tych czytelników zamieszkałych w
Kanadzie poza Ontario Tak aby
test że tym prze-- j W obecnym okresie stoimy
musiały sprostać istnieją- - bec nowych zadań Być może że
ce polskie naia- - jutro napłynie do Kanady nowa
stająca rzeczywistość skłaniała fala polskich imigiantów prosto
zmuszała je do lego "Związkowiec" Mozę ona przynieść
trzeba
że podołał
się
organu
W stanie
PolakÓA
nazwy
duże
on
Dalej
wobec
W nie-wiele
Polski
aby
aD' bł wilk syty i owca cala Ale
zclaJe sl? Mo na to za wcześnie
nawet do dyskusji
cizie kilkanaście lub
czysty
zy sk "Związków cow i" nieufne
spojrzenia w kioskach
"Przegląd n"m"Aa
nn słnun "L-nno-r' r:_: "-"- "j "iivlc Huwt--i na- -
'"' U"1""™i" "C™
na oznaczenie informacji przecz-y-tanej
w prasie
używana to
nizacji zawodowych i reprezentacji
przymiotnika
"Związko-wiec"
politycznej 1 znowu można zano
tować zjawiska wręcz paradoksal
ne W niektórych miastach ostat
nio uprzemysłowionych czarni
wybijają się szybko
społecznie w pracy or-ganizują
związki zawodowe kieru
ją nimi pracują w biurach są
podczas gdy w innych
wielkich ośrodkach przemysłowych
na Północy związani są najcięż-szą
najgorzej płatną fi-zyczną
Ani w jednym ani w dru-gim
wypadku nie mamy do cz-ynienia
z regułą Tu tam są odchy-lenia
rozbieżności Całe zagadnie-nia
wyglądają inaczej z
śledzi się jedynie jakiś jaskra- -
Iwy oderwany fakt a inaczej gdy
Iz bliska obserwuje się całość Upo-- l
śledzenie czai ny eh
faktem smutnym
tym iż
się to jaskrawej z
brzmieniem obowiązujących ustaw
ze lodzaju
mniejszościom w wielu innych pań- -
stwach dzieje się gorzej nie
żadnym ani lozgrzcszcniem
un tez usprawiedliwieniem M-urzyni
prowadzą o równość
przy pomocy popaiciu znakomi-- 1
tej większości poli-tycznych
społecznych ludności
I dlatego walka ta będzie
uwieńczona zwycięstwem Nie cho
dzi tutaj jak wielu
czarnych utrzymuje
o rasowe zmieszanie obu grup lud-nościowych
co spowoduje powsta-nie
mieszańców lecz o równoupra-wnienie
rdzennych o
czarnej Gdy Zjedno
od tej ludności
równych ofiar nie mogą im odma-wiać
równych praw Z tym
się w zasadzie
obu stronnictw oraz miliony
Równość obywatel-ska
nie oznacza przecież nakazu
zawierania mieszanych małżeństw
które tak są dość powszechne
J D
"Związkowca"?
czy nie byłoby
użycie np takiej nazwy
"Wia-domości
Byłaby to
nowość pewnego rodzaju prawdo-podobnie
bardzo kontrowersyjna
Różni zacni patrioci by nas
za to ostro gromili ale warto po-myśleć
nad tym
Inną formą często stosowaną
jest zmiana dla róz
nych np
Torontoński" dla Toronto
Montrealski" dla Monlicalu no
powiedzmy żeby nie mieli do nas
aruKaizy cna projCKiociawcy
Tytuł który polecam a
może mieć powodzenie to słowo
"Polonia" Miało to słowo już za-stosowanie
jako tytuł dla pisma w
przedwojennej Jest jednak
odpowiedniejszym dla pisma pol-skiego
na uchodźtwic reprezentu-jącego
dla Po-lonii
Na tym moje su-gestie
propozycje rozważania w
sprawie zmiany nazwy pół tygod-nika
"Związkowiec" Uważam Pa-nie
że nadeszła
tą zająć Wnosząc
ją na publiczne czynię to z
myślą aby pismo nasze uzyskało
wszelkie waiunki konieczne w je-go
społecznej służbie dla polskich
izesz w Kanadzie
Z poważaniem
Adam Montreal
REPATRIACJA
Rozgłośnia podaje
że do powróciło w okresie
ostatnich trzech lat ogółem 102 000
kułii
iezerwuje się dla nich gospodar- - cx — j_i_- - 1 ""'"""" oraz miejsca
majaiuaen taL-7-0 ™nkroedu un™ P°
miasiacn jp w ko
Szalińskim czeka
triantów 121 "osnodarsL
z PmLiL "_
posunięta lczerwa u drugich Oce- - zalii rodacy z Welland "Kurier
mając to wielkie przywiązanie dó Wellandzki" do-pism- a
nazwy ze strony zalo- - że to zadów o-zyc- ieli
i kierowników pisma a je- - lenie ambicii miejscowej Polonii
dnocześnie nie mając zamiaru zre- - wzmocnione handlów
zygnować z mego stanowiska w lej obroty "błogosławieństwo"
godzące
"pięknej" nazwy
Mianowicie podsunąłem
wydającego
"Związkowca" koncern
wydawać
wy-łącznie
Po-laków
nazwą
Zrozumiałym wo-miano- m
pisma ponieważ
z
Kana- -
tygodniowym
pisma
kilkadziesiąt
tysięcy przybyszów jako
a
Amerykanie
awansują
inżynierami
z
pracą
Amerykanów
Wskazywanie
przywódców
przeciwników
Amerykanów
wymagają
poglą-dem
przywód-cy
Amerykanów
"Kandayjski"
słusznym
"Przegląd
Kanadyjskie"
przymiotnika
miejscowości "Kurier
"Kurier
przeznaczonego
zakończyłbym
Redaktorze
warszawska
panstwowich
Lvf
dualnych
potrzebujemy
przyniosłoby
wydawnictwa
smutniejszym
województwie
o-ogłoszen-iowe
Jeśli nazwy lepatriantów w tym 97 000 z Rosji
"Związkowca" lub utworzenia ró- - Sowieckiej a pozostałe 5 000 z kra-wnolcgle- go pisma siostrzanego jów zachodnich jak Francja An-mia- ła
by być aktualna trzeba gba Niemcy Zachodnie Kanada
oczywiście pomyślećo tej nazwie Zjednoczone ltd
że konkurs wśród czytelni-- 1 W bieżącym roku przybyło do
ków przyniósłby sporo ułatwień 60 000 u przewiduje się że dla komitetu redakcji czy do końca roku przybędzie dalszych
cji prasowej Nazwa jednak win- - 60000 repatriantów Są to przede
na odpowiadać właściwościom wszystkim z Rosji Sowicc-pism- a
o charakterze społecznym kiej W ostatnich miesiącach co-- l
ogolno-polonijny- m Byłbym prze- - raz więcej wśród repatriantów z ciwny takim tytułom dla pół-tyg- o- dnika jak np "Świat" nadającym dRaolsejikicjhestteroesnóbów pjoawkraScyabjąecryiachczzy
się dla jakichś magazynów lub Kazakstan
'Walka" "Znicz" "Epoka" w Większość repatriantów nie po-ogo- le nic nadających się dla pisma siadających bliższch " rodzin w niezręcznych jak np "Polak" kiaju się przede wszyst-"Pola- k
w Kanadzie" Wolałbm kim na Zionno 7ijl _j__ " Polski n__uwsr — :
--rnoiski i " '
„„- - „ - „ iu-jiypuju--
Zl 1- -
-"-- -"" jjmsMm
Dobra nazwa ale
często "Wiadomości"
"Wieści""
i
i
daleka
gdy
jest Bardzo fak-tem
dzieje
I w sprzeczności
i
rożnego
giubo
'jest
i
walkę
I i
i
i białej
I
Amerykanów
skórze Stany
czone
godzą
i
i
jak Kanadyjski"
i
bardzo
i
który
Polsce
i
i
chwila
sprawą się
forum
Juryk
Polski
" -- """"hvii
„ w
a
—
i
i
—
i
sprawa zmiany
Stany
Sądzę
kraju
dyrck- -
Polacy
2
i
i osiedla
towanjmi zagrodami
KĄCIK JUBILEUSZOWY
miana
kZowSniząsauzłklaututPęopmlyackszhócwzącwuyrczheKdannsiiakdó „
za powstrzymanie sie od pnJ
stąpienia do kontrolowana
przez nich Zjednoczenia Zri
szeń Polskich w Kanadzie przełomie 1938 r osiągnąnł
swoi szrzyt Odebrali dębi "cZinwaijąazckotwycmowsi"amywm Porlesdceakcoide oKdraoukołoSpr5o0w0okocwzyatleilników w
w Gru pie 9 ZPwK element demokra'
tnyeclizngieo ni isetwwyorrozbyiloinydlańwyZciwaaif
zceakjacNairdoedoolowgiye Podlyskktiatornsakrzou
dnuiecthoelemrani ctyrjandaycjasmprizeKcaznnaady
Rozpoczęła się obłędna kam panią oszczerstw i kłamstw
pod adresem ZPwK w nadziei
zo rozbije sie Związek Krzv!
czac z edne strony ze p0 lonii grozi wynarodowienie
nie zawahali sie by napuścić'
pewną osobę do wytoczenia
procesu "Związkowcowi" rzekome zniesławienie 0 i od-szkodowa-nie
w
55000 co miało doprowadzić
do bankructwa polskiego pis ma
I tu spotkało ich pierwsze
niepowodzenie Proces mimo
kłamliwych zeznań w sadzie którymi się bardzo ośmieszyli'
przegrali Zamiast otrzymać
$5 000 skarżący musiał zapla cić "Zviązkowcowi" koszty
procesu w wysokości $300
Sprawiedliwości stało sie z-adość:
Rozbijacze jednak dalej
prowadzili "radosna twó-rczość"
bo w Ottawie były pie
niądze Jeden z konsulów
oświadczył przecież ze Polska
co roku przesyłała do Kanady 60000 złotych (wówczas oko-ło
$15000) na podtrzymanie
życia polskiego Jeżeli na sta
nowiskach w placówkach na- szych byli uczciwi i rozumni
ludzie pieniądze te szły na szkółki polskie biblioteki
imprezy narodowe Inaczej by- ło jednak w 1938 r wówczas
pieniądze ta szły na rozbija-nie
ZPwK
Stwierdzają te pośrednio
nawet sami rozbijacze w "Księdze Pamiątkowej Zwiąż-k- u Narodowego Polskiego" ie
co niedziele wyjeżdżali w te-ren
na "robotę" Jeździli na-wet
do tak odległej miejsco-wości
jak Sudbury A potem smutnie dodają że zarzucili
akcję bo "nie było na to pi-eniędzy"
Skąd przed tym mie-li
pieniądze?
O "patriotycznej" robocie
rozbijania Polonii Kanady-jskiej
przez czynniki konsular-ne
wreszcie dowiedziała się I
Warszawa Oczywiście wyciąg-nęła
wnioski Odwołała jed-nych
urzędników a przysłała
drugich
Nowym człowiekiem na cz-ołowym
stanowisku był p dr
T Brzeziński Z chwilą prze-jęcia
urzędu radykalnie zmie-nił
nastawienie do Związku
Polaków w Kanadzie Nawią-zał
osobisty kontakt z czoło-wymi
działaczami i Zarządem
Głównym ZPwK Interesował
się bardzo żywo problemami
Związku i zawsze-służ- ył dobra
rada
Przejawem rzetelnej wspó-łpracy
dr T Brzezińskiego i
ZPwK były stało artykuły ja-kie
zamieszczał w "Zwiazkoyz-cu- "
na aktualne problemy- - Listem z dnia 9 7 1939 r
konsul dr T Brzeziński poi-nformował
ówczesnego redak-tora
"Związkowca" A J Sta-niewskio- go ie sprawa przy- wrócenia debitu pisma nasze
go w PoUce jest na dobrej
drodze W miesiąc później
przyszło potwierdzenie te
wiadomości Niestety w parę
tygodni później zagrały arma- -
Stosunek dr T Brzezińskie-go
do ZwiflTku Polaków w K-anadzie
i "Związkowca" j?'t
najlepszym świadectwem ucz-ciwej
drogi ZPwK w okre-sie
międzywojennym Gdyby
Związek był pod wpływami
komunistycznymi gdyby byl
wrogo nastawiony do reliaii
nipewno przedstawiciel P"l-- 1
ski Niepodległej nie misłbY
żsdneqo z nim kontaktu jak
nio miał z komunistami
Zwinzok Pohków w Kana-dzie
nigdy nie był nastawiony
wrogo do polskich placówek
dyplomatycznych Jak najlep-sze
stosunki łączyły go
pierwszym polskim konsulcm
Okołoyiczem podobnie jakz
dr T Brzezińskim Chetnjs
świ?dczył na wszystkie pc'"-!-e
cele Jedyna jeqo "zbrodnia
było że chciał iść własna dro-ga
wychodząc z sluszneoo n-ałożenia
że w sprawpch społe-cznych
trzeba decydować
miejscu Wszystkie ośrodki
dyspozycyjne dziahjsce }
zewnątrz chociażby bvłv n-uczciw-sza
i najwznioślejsze-ni- e
znając miejscowych w-arunków
mogą wydać riewh-ści-- a
decvzję Za ped do
modzielności był zaciek'8
zwalczany przez rozbij'7'
których jedynym cplem byn
wieszanie sie u Hsmki ośrod-ków
zewnętrznych i korne j cie przed nimi pokłonów '
CZYTELNIKU!
CZYŚ UREGULOWAŁ
PRENUMERATĘ?