Zwilazkowiec Alliancer, February 26, 1971

              WBSBWB&BZ """ ' '"'' K?"
!)')' 1 ) ' '"16
B' "i ( _
8
feilfoy
im"
9t
u
fi li
iiffi
"fe
rate:
Prlnted and Publlshed for eery Tuesday
and Frlday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Offlclal Organ of The Pollah AUlance Frlendly Soclety of Canada
V Wotaizczak Chalrman of the Board H LopKisltt Secrętary
pdltor-ln-Chle- f — B Heydenkorn — General Manager
Business Manager — It Frlkke
fn Canada $900 per year In other 41000
Second class mail number 1673
475 Queen Si W 156 Ontario Tel 531-249- 1
PRENUMERATA
Roczna w $900
Półroczna $500
$300
— Roczna
Pojedynczy numer
S F Konopka
Subscrlptlon: Countrles
reglstratlon
Toronto 531-249- 2
Kanadzie
Kwartalna
Zagranicą
Półroczna
$1000
$ 600
15
yścig zbrojeń trwa
Stare rzymskie przysłowie — a chyba" raczej jest to — głosi: si vis pacem parabellum — co
znaczy jeśli pragniesz pokoju przygotuj się do wojny
Innymi słowy jeśli państwo będzie dostatecznie uzbrojone
nie zostanie zaatakowane a więc zachowa pokój W dalszej
logicznej konsekwencji należałoby postawić tezę iż równo-waga
zbrojeniowa gwarantuje zachowanie pokoju Na tej
właśnie tezie opierają się w istocie stosunki powojenne
między wielkimi mocarstwami Odnogi się to naturalnie w
pierwszym rzędzie do obu supermocarstw to jest Stanów
Zjednoczonych i Związku Sowieckiego Ich potencjał mili-tarny
wydaje się być równy
Istnieją zapewne różnice w poszczególnych dziedzinach
broniach I tak np według najbardziej miarodajnych da-nych
flota podwodna ZSRR jest liczebniejsza aniżeli USA
ale ogólny tonaż sowieckich jednostek morskich jest mniej-szy
aniżeli amerykańskich Odmienne jest też wyposażenie
tych jednostek Przypuszczalnie Amerykanie posiadają wię-cej
jednostek o napędzie nuklearnym aniżeli Rosjanie Do
siły bojpwej (morskiej) Stanów Zjednoczonych należy nie-wątpliwie
zaliczyć flotę nie tylko brytyjską ale i francuską
włoską niemiecką kanadyjską australijską nowozelandzką
i chyba jeszcze kilka pomniejszych państw co oczywiście
znakomicie zwiększy ilość bojowych jednostek Flota państw
Układu Warszawskiego — poza sowiecką — jest mini-malna
Ęfektywy natomiast wojsk lądowych ZSRR i jego sojusz-ników
są grubo wyższe aniżeli USA i państw zachodnich
Wyposażenie ich łącznie z bronią nuklearną napewno nie
ustępuje amerykańskiemu Zapasy broni również są duże
może nawet bardzo duże Dalej rozmieszczenie sił zbroj-nych
ZSRR i państw związanych względnie uzależnionych
od Moskwy zostało tak przeprowadzone iż gwarantuje mak-simum
bezpieczeństwa i ochronę przed wszelkimi niespo
dziankami Zaryzykować nawet można twierdzenie że to
rozmieszczenie paraliżuje stronę przeciwną a sowieckiej
daje teoretyczną możliwość wybrania najdogodniejszego
punktu wyjściowego dla ewentualnej akcji zaczepnej
Zakładamy jednak że ten wyścig zbrojeniowy który
do pewnej chwjejnej równowagi między naj-większymi
i najsilniejszymi rywalami zabezpiecza pokój
gdyż w tym stanie rzeczy ryzyko agresji jest dla każdej
strony bardzo duże Zamiast więc groźnej zbrojnej konfron-tacji
tworzą coraz to nowe bronie coraz to więcej narzędzi
masowej zagłady Ale nie tylko gdyż prowadzą również
rokowania dla ograniczenia wyścigu zbrojeniowego
Zawarto już nawet dwa międzynarodowe układy które
obie strony oraz Organizacja Narodów Zjednoczonych po-witały
z dużym zadowoleniem uznaniem Stwierdzono iż
stanowią one poważny krok naprzód na drodze do rozbroje-nia
do zakazu używania broni nuklearnych Ale to pobożne
życzenia
W rzeczywistości bowiem oba traktaty świadczą jedynie
o tym iż supermocarstwa zdając sobie doskonale sprawę
z niemożności porozumienia w zasadniczych sprawach dla
uspokojenia opinii publicznej po długich rokowaniach'
załatwiają marginesowe problemy nie wpływające na wy-ścig
zbrojeń Ponadto dwa mocarstwa nuklearne: Chiny i
Francja nie podpisały icb zachowując całkowitą swobodę
działania Każde z nich może więc dostarczać swoim sojusz-nikom
broni nuklearnych Wreszcie wiadomo iż kilka
państw posiada wszystkie środki do rozpoczęcia na własną
rękę produkcji sprzętu nuklearnego A więc dopóty nie
istnieje powszechna międzynarodowa umowa zakazująca
ubywania i produkowania broni nuklearnych owe margine-sowe
układy wypracowane przez USA ZSRR i Wielką
Brytanię do której przystępuje wiele — nie wszystkie jed-nak
— państw nie hamują wyścigu zbrojeniowego i nie
zmniejszają zbytnio niebezpieczeństwa eksplozji R okowąnia 'amerykańsko-sowieckic- h SALT to jest w
sprawie strategicznych rakiet nuklearnych mają niewątpli-wie
duże znaczenie ale — jak wiemy — po niemal półtora
rocznych rozmowach nic jeszcze nie osiągnięto Mało tego
Wie wpłynęły one na żadną stronę w kierunku ograniczenia
zbrojeń rakietowych Strona sowiecka utrzymuje że to
Stany Zjednoczone zwiększają swój potencjał zbrojny pod-czas
gdy Amerykanie twierdzą coś wręcz przeciwnego po-sługując
się zresztą przekonywującymi danymi Żadna stro-na
nie zmniejsza wydatków zbrojeniowych ale podwyższa
je Coraz to pojawiają się doniesienia o nowych względnie
ulepszonych broniach
Znamienne jest że rząd Wielkiej Brytanii zmierzający do
obniżenia wydatków zbrojeniowych i nastrojony jak najbar-dziej
ugodowo wobec ZSRR stwierdził iż zbrojenia sowie
ckie stanowią zagrożenie dla Zachodu i dlatego nie można
pochopnie i pośpiesznie obniżać własnego potencjału
zbrojnego
Ani genewska konferencja rozbrojeniowa ani dwustronne-go
rokowania -- amerykańsko-sowieckie nie powstrzymały —
niestety — wyścigu zbrojeniowego W dalszym ciągu rów-nowaga
ich potencjału stanowi gwarancję pokoju Napewno
jednak nie jest ona ani najlepszą ani tymbardziej najpew-niejszą
Krasiński aktualny w Quebec
Wydano niedawno w Kanadzie książkę skromną wyglądem
i objętością (str 185) ale z ciekawą treścią Tytuł: Terror
in Quebec (ukazało się równocześnie wydanie francuskie)
Autor: dr Gustavc Morf ukończył studia medyczne w Szwa-jcarii
specjalizując się w psychiatrii (był uczniem Junga)
y Kreśli sylwetki terrorystów ąuebeckich — szereg na pod-stawie
osobistych spostrzeżeń jako psychiatra więzienny
Co ciekawe dla nas jest na str 115 ustęp który pozwolę
sobie przytoczyć w oryginale:
In 1833 a young Polish poet gave the classical answer to
' those who think they can remake the world by Tiolence In
r a play cailed Undiwine Cpmedy the 21-year-o- ld Polish poet
Krasiński described such a revolution His famous dialogue
betwęen Citizen-lead- ej Pancraco and Count Henry could
have becn writtęn today Pancrace (The name means "Mas-ter
of all") proclaims "I recpgnize but one Jaw before
1 which 1 bowIt is a law whicii hurls the world Into ever
higlier spheąef' This law proclaims your doom Through
my niouthi it speaks rightjiow: ŁYou'— the rotten ones
tiie Vecrcpii fujl of drink and food give way to the young
tV ihe Jiungry To the strong'" To which Henry replies
"I khów ypu ąndyour new world I have scen in the shades
' of the niglit 'tlić crovd dancing and shouting On their
' srjoulders yóu have climbedto power I have seen all the
oJdcrjnjes-ofheori- d clad in new garments sing a new
song It all' willend pp as" it always did: in lust cupjdit}%
and blood"
Adam Bromhe
Uprzemysłowienie kraju po-ciągnęło
za sobą kenieczneść
wykształcenia kadr — szcze-gólnie
w dziedzinie techniki
Rząd komunistyczny rozbudo-wał
znacznie system oświaty
Ukończenie siedmioklasowej
a od 19G7 r ośmioklasowej
szkoły podstawowej jest dziś
w Polsce obowiązujące W
1966-6- 7 r do szkól podstawo-wych
uczęszczało 5£ miliona
dzieci W tym samym roku
przeszło 300 tysięcy młodzie-ży
uczyło się w liceach ogól-nokształcących
a blisko mi-lion
w różnego typu szkołach
zawodowych 274 tysięcy stu
dentów kształciło się na wyż-szych
uczelniach Równocześ-nie
podjęto systematyczne
wysiłki w celu upowszechnie-nia
kultury W 1965 r było w
Pclsce 4 tysiące kin 91 tea-trów
i 37 sal koncertowych
W tym samym czasie w kraju
istniało przeszło 8 tysięcy bi-bliotek
i 261 muzeów Wresz-cie
Polacy posiadali 5 Vi mi-liona
radioodbiorników i 1xh
miliona telewizorów Znów za-uważa
autor nie jest to wiele
w porównaniu z zachodem
ale wskazuje wyraźnie na po-stęp
kultury masowej
Jaki jest stosunek współ-czesnych
Polaków do panują-cego
systemu politycznego?
Zdaniem autora ideologia p2r
tii rządzącej dalej jeszcze "nie jest przyjęta przez
większość narodu" (s 49)
Szereg jednak praktycznjch
posunięć rządu — przede
wszystkim uprzemysłowienie
i postęp gospodarczy upow-szechnienie
oświaty i rozwój
kultury masowej — cieszą się
poparciem społeczeństwa Co
więcej z upływem lat rozbież-ności
pomiędzy rządzącymi a
rządzonymi maleją Młode po-kolenie
Polaków "wychowa-ne
jest już w nowym porząd-ku
i uważa go za naturalny
Chcieliby oni oczywiście zmie-nić
go czy ulepszyć ale nie
zastąpić innym systemem"
(ss 74-5- )
& V
W rezultacie wojny
nr7fnhrq
i po-woieniw- ch
żeń politycznych i gójpćdar-czyc- h
zmieniła się radykalnie
struktura społeczeństwa doI-- - skiego Szereg dawnych klas
zupełnie zniknęło inne znów
znacznie się rozrosły ulega
jąc jednak równocześnie pro
cesowi wewnętrznej często
bardzo złożonej stratyfikacji
Analiza tych przemian :
wnioski jakie z tego autor wy-ciąga
stanowią główna partię
książki prof Szczepańskiego
Współczesne społeczeństwo
polskie różni się zasadniczo
od społeczeństwa z okresu
międzywojennego Z wywłasz-czeniem
majątków i zakładów
przemysłowych warstwy zie-miańst-wa
i burżuazji zupełnie
zniknęły Klasa średnia zło-żona
z drobnych przedsię-biorstw
nie rozrosła się ale
też — co wyróżnia Polskę
wsrod krajów komunistycz-nych
— nie zaginęła Po okre-sie
prześladowań w okresie
stalinizmu liczba drobnych
zakładów przemysłowych rze-mieślniczych
i handlowych
znów wzrosła — wynosiła ona
w 1965 r przeszło 300 tysię-cy
Zdaniem nrnf R7r7pnań
skiego klasa ta nie jest zagro
żona i w przyszłości — zosta-nie
ona jednak brdziej ściśle
zintegrowana w ramach sys-temu
socjalistycznego Prywa-tni
przedsiębiorcy pełnić bę-dą
pożyteczną funkcję uzupeł-niającą
gospodarkę państwo-wą
ale ich wpływ na główny
nurt życia kraju pozostanie
marginesowy
W rezultacie rozwoju o-świ- aty
inteligencja nie tylko
szybko wyrównała swoje stra-ty
ale znacznie sie powięk-szyła
W porównaniu z okre-sem
międzywojennym w któ-rym
przez cale dwudziestole-cie
wydano 85 tysięcy dyplo
mów uniwersyteckich w la-tach
1945-6- 5 405 tysięcy osób
zdobyło wyższe wykształcenie
Liczba pracowników umysło-wych
wzrosła z 700 tysięcy w
1938 r do przeszło 2Vz milio-na
w 1965 r Nowa' inteligen-cja
różni się jednak od daw-anej:
O ile do 1939 r inteli-gencja
W większoścj rekruto-wała
się z ziemiąństwa j bur-zuaz- ii
o tyle inteligencja
współczesna w znacznej mie-rze
jest pochodzen-'- a robotni-jczo-chtopskie- go
W połowie
lat sześćdziesiątych ponad
j509c ludzi posiadających wyż- -
śze wykształcenie %wys£lo z
itj-c- h klas odsetek zai_ludzi
! ze_średnim_ wykształceniem'
'ZWIĄZKOWIEC" LUTY (FetruoryJ pftyłek' 26 — 1971
{
pochodzącym w pierwszym
pokoleniu z rodzin robotni-czych
czy chłopskich jest c-c- zy wiście jeszcze wyższy
Ne wzrostem tej liczby in-teligencja
uległa jednak
poważnemu wewnętrznemu
zróżnicowaniu Pcziom i kie-runek
studiów jak i rodzaj
wykonywanej pracy zawodo-wej
wpłynęły na pedział te'
klasy na mniejsze grupy róż-niące
się znacznie pomiędzy
sobą W swojej wewnętrznej
strukturze inteligencja polska
zmodernizowała się i upodob-niła
do społeczeństw zachod-nich
Przede wszystkim wyod-rębniła
się grupa intelektua-listów
Obejmuje cna praco-wników
nauki i tzw inteli-gencję
twórczą: pisarzy
dziennikarzy kempozj torów
architektów i artystów — w
sumie około 100 tysięcy osób
Następnie wzrosła ogromnie
inteligencja techniczna — w
połowie lat sześćdziesiątych
było w Polsce 120 tysięcy in-żjnier-ów
i 244 tsiecy techni-ków
Równccześnie powięk
szały się znacznie szeregi eko-nomistów
i menażerów Gru-py
te związane ściśle z roz-wojem
przemjslu odgrywają
coraz poważniejszą rolę w po-lityce
gospodarczej Wreszcie
rozrosła sie bardzo biurokra
ł Iii i)t
i i
im
cja ze swoją własną wewnę-trzną
hierarchią — cd wpły-wowych
funkcjonariuszy cen-tralnego
aparatu partyjnego
Uz do skromnych urzędników
lokalnych rad narodowych
I SX rezultacie szybko pestę-- "
pującej naprzód indu-stralizac- ji
rozwinęła się ogro-mni- e
klasa robotnicza W la-tach
1950-6- 5 liczba osób za-trudnionych
w przemyśle i
górnictwie wzrosła z 2 do
przeszło 3'2 miliona a w bu-downictwie
z 500 do blisko
900 tysięcy Równocześnie
zmniejszyły sie różnice dzie-lące
robotników cd innjch
klas społecznych Z jednej
r'rcny klasa robotnicza w du-żej
mierze składa się z pierw-szego
pokolenia chłopów i za-chowała
bliskie więzi ze wsią
Prawie milion osób łączy obe-cn- e
pracę w przemyśle z u-pra- wą
swoich drobnych gos-podarstw
rolnych Z drugiej
strony zmniejszył się znacz-nie
dystans pomiędzy robotni-kami
a inteligencją Nie tylko
robotnicy zdobywający wy-kształcenie
przechodzą w sze-regi
pracowników umysło-wych
podniósł się również
znacznie poziom oświaty
wśród samych robotników W
1964 już tylko 22% z nich nie
miało wykształcenia podsta
BHBaaMIHHaHBaBHaaHaaMHaaHHaaHMHaHHIHBBaMHBaMaIBHHBHBaBH
W°l0 ®li
W 390 ośrodkach Canada Manpower
w całej Kanadzio trudnimy się
szukaniem zajęć dla pracowników
Zależymy od pracodawców' którzy
dostarczają nam listy zaoferowanych
prac zajęć Wykorzystując naszą sieć
telekomunikacyjną' ułatwiamy'
nawiązanie łączności między '
pracodawcą kandydatem na pracę
ód mOrźa do nawet często
trenujemy ich przeszcąUijąc do
(2)
wewego podczas gdy 189ó
'ukończyło zawodowe śzkcły
'średnie
i '
Szybki wzrost khsy robo-tniczej
prowadzi do jej vew-Inętrzne- go
zróżnicowania Tak
i jak i inteligencja w zależności
cd rodzaju ich pracy robotni-cy
dzielą sie na mniejsze gru-'p- y
Zaciera się też różnica po- -'
miedzy pracownikami fizycz-nymi
a umysłów j mi Nie tyl-ko
ped względem wykstałce
nia i zarobku ale często i
prestiżu społecznego wysoce
wykwalillkowani robotnicy
stoją wyżej niż niektóre gru-py
inteligencji np niżsi urzę-dnicy
Znów Polska upodah
się tu r"o wysoce uprze-mysłowionych
społeczeństw
zachodnich
Najmniejszym stosunkowo
przemianom uległa w okiesie
I powojennym klasa chłopska
'Nie tylko ucierpiała ona naj-mniej
w czasie wojny ale za-raz
petem wzmocniła sie eko-nomicznie
przez reformę rol-ną
Próby radykalnch prze-mian
w jej strukturze poprzez
kolektywizacje rolnictwa poj-ęte
w okresie stalinowskim
natrafiły na zden-dowan- y o-p- ór
chłopów i po 1956 r zo-stały
zarzucone 85cf ziemi
uprawnej w Polsce pozostało
do dziś w rękach prywatnych
Centra
MAi
V
i Niemniej 'W"J ostpłmrn
[ćwierćwieczu i klasa chłopska
znaczniesię zmieniła Przędę
wszystkuij zmniejszył się dys-tans
dzielacyją-o'- d innych
klas PqVażha " ilość chłopów
przeszła szeregi' robotni-ków
i 'inteligencji Ludność
która została wsi 'na sku-tek
rozwoju oświaty i maso-we- i
kultury również uległa
poważnym przeobrażeniom
przejmowaniem gospoaarsiW
przez młodsze lepiej fachowo
przygotowane pokolenie na-stępuje
stopniowa "farmery-zacja- "
rolnictwa Gospodar-stwa
tracą swój tradycyjny
charakter "ojcowizny" a
raz więcej traktowane po
większej
cji konsekwencji
i wewnętrznego zróżnico
chłopów
pełnie nie zniknęły przy
najmniej znacznie zirmej-czył- y
wewnę-trzną
sie zazębiana Po- -
lMMMMnMraimTiTTiiiiiiiiii
?H
nowych zajęć jako
przykład przypadek Allana Ellis 25
i Tony Cutulle 22 Obaj
można powiedzieć bez kwalifikacji
bardzo 'zależni od "fluktuacji' r'"ArT
na rynku prący □ Skontaktowali
się'więc obaj (ż Canada Manpower
Centrę gdzie doradca
skierował ich" przeszkolenie 'v
dziale jfkUdania metalowych części
]ot'niczvclV j' nitowania Po złożeniu
'A'
'Wfwsij
iv
iKiirkiltSŁy'it!TŁ1)r i T~łr
w
na
Z
co
są
Z
and
lSRa?S
:p $#
M
źej mierze zreliźoffgi
ayuicuzemiwa bezktó Prof Szezpnańct:--- "
widuje a6y wysoc&S
ny charakter' nny
snrłpr-Tońet- ! s3
przynajmniej najb przyszłości miał il
nom Odrzuca óń tezę VI
Dzilasa nłflWH "'sum™
poU-stawani-u
mumstycznym "nm-- u
Autor żp
szym pet
nie klasowo whił- -
i dochód
Członek Biura
tycznego
szym szacunkiem niz m S
prostu jako przedsiębiorstwa uniwersytetu i ma mej %
z nastawieniem na maKsyr'?!-- ' dochód niż przedsieb
uucnuu jiuuokł "" unwauiy jeso llnr?- -
specjalizacji produk ~i -- ł?J
ralnej a
do
wania się
to
laiiiUMHiMfflmJ
ł
na
śveł-:- -
tiż są
sie P--
waua
luimud idha npjni
na szczytach hierarrłi- - $
ijjiicj jcuiidh aOSJCcAjaj
c—r- - „fnAiMBcnon Co więcej nie istn eip rrtóe
snoWzeństwa oclskiego jest mzm: m%
wiec zasadniczo odmienna od Przekazanie przywilej g
irl7appi Pliłv --mi fi:ftft: r: tMłnHllFMflnnflSA "-n- w~J '-- "' JV uLicun
Ahonnrm fMfpfrtwi! np rń7nipp klapowe losll ZU- - "olc""e E!f
się
postcpuiacą
stratyfikacja poszcze-gólne
klasy coraz bardziej
wzajemnie
oficjaińy
7
ąm
wskazuje
cieszy
iJuzjLja lączysicjjgj
któryby
możliwości zdobcia maj-Cf- c
JtOl dostępne Warto mi M]
dać że tego rodzaju
nie wyklucza możliwości
stania mechanizmu feifj
cizai spcieczm """'iwnowej Pk(lansyawhpr9zjnci i mniej po linii klascwei a wie- - ne jak zauważa- -
W
eej po unii zawodowej - Szczepański że prWS?
ska vsnńłp7psna kcnkludll-- ' „i„„i~ :„„: DOK
1-- 11- „1 r ! EU autui uaiuKa juai uu poinyKow unikają Mre-j- 3 cjalistycznej utopii ale w du- - litycznej' (s 145) fi
— ' '— in— n'-r- -" yk
mi ° ® e JM fi Jl
j:łsK?l% 0 4 WW JClLJLj J-- - JMMpMMf T numawu Hkl m nm- - n r-- n-r
' '
a
morza
'
%
(' i
'nia
o n
□ Weźcie
z Toronto
i
v „
""
-
J ta
i- -'i
O
't !
'
' '
w
'
" ' '
'
Cehtrede
Allan Tony CutuUe bench riveters Tw?
odpowiednich egzaminów dostali
oni pracę firmie która produkuje
metalowe łodzie Taktysjące
innjch przeszkalanych ramach
Uanada --Manpower Tramuig nog'"
stali się oni zd6Im"ćlb wykorztantó
-- swych nowych kwalifikacji
stałej pracy 'inny
pracodawca też znalazł poszukiwań)
wykwalifikowanych pracowników
-- wcdiiig swoich' wymagań
fV-- -
Mąin-d'oeuv- re Canada '" (
Manpower Immigraticn otojtUocT:MiruśteryinistFB Main-d'qeuvreletlImmigra- tion
w
w
społeczeństwie
zasadni-dziel- one
i
[
"
i - - - i- -
ł
00
A n 5Ur
1
„ ~-~Ł- liw 5T
tu
w
" —" :
T to
_
je- !- -- au- - ___
ElUs and
O ©
sjt
w
□
kanadyjski
rifl
w
'ii"j
w
A
M'
:M
j-f- S
vij
-"-
-' '" L"
9 & łtrr m i vm 'M"
-
V
I
'
1 J
- _ „ - i- - _
t
li
er
—
l 7
~ T '
--- -- 't
—
-- 1 — !_
s