Zwilazkowiec Alliancer, May 09, 1977

              BA7SicS?:lFn~l£l?l'ef"f'tlr "-#'- W' nnnnniiiiri '„iiinr:m
C%y Polska jest nowoczesna?
(Ciąg dalszy)
świadomość wagi swobody
jest chyba bard70 szeroko
rozpowszechniona w Polsce i
dlatego należy uznać za chy-bioną
dążność z zewnątrz kra-ju
do rozbudzenia tej świado-mości
Juz sam sztywny sys
tem autokratyczny zarówno
w administracji jaK i w gos- -
podarce nieustannie przez
swą nieuaoinose uswiauamia uaic-n- u £mi-łuu-i
iak tracą oni wateli
sami i traci cały naród przez
znaczne ograniczenie swobód
obywatelskich Fakt ze kry-tyka
nie popłaca i dla własne-go
spokoju trzeba godzić sie
z panującym wokół marno-notrawstwe- m
już sam przez
sie indoktrynuje ludzi prze-ciw
władzy a nie za nia Wy-twarza
sie nawet naiwna
wręcz wiara w demokracje
jako niemal cudowne lekar-stwo
na wszystkie istniejące
obecnie bolączki Taka wiara
POLSKIEJ
warunków
Podacz'
systemie
państwa
nhdarznnwh
jest widoczna w publikacjach wiązania nieformalne mają
na Zachodzie pisanych i
autorów właśnie stanowią nieraz o po-wyc- h
Z drugiej strony zaś wodzeniu lub
skostnienie socjalizmu Ko- -
stw owego w Polsce traktuje
sie jaKO cos wprosi nicu- -
chrennie związanego z niede- -
charakterem
systemu (vide Bieńkowski)
Dla ludzi patrzących na
wsnółczesną Polskę z zew-nątrz
bardzo godne jest
podziwu właśnie w sensie no-woczesności:
Wysoki poziom
inwestycji w przemysłach o
rozwiniętej technologii sze-rokie
rozpowszechnienie kul-tury
o charakterze ambitnym
a nie li
szybko rosnący poziom
oświaty niskie tempo infla-cji
znaczny ostatnio wzrost
zarobków realnych zaciera--
nie się tradycyjnych
Mdsuwjm jnuivivuziiy a me
doktrynalny charakter ekipy
izauzacej pomyKa go- -
spodarcza względnie łatwa
możność kontaktoyyania się
obywateli z zagranicą a
wyjazdów względna swo-boda
cudzoziemców w poru- -
szaniu sio po kraju W
nie należy jednak pominąć
faktu ze ludzie miejscowi są
stałym elementem krajobra-zu
który cudzoziemiec czy
nawet
zza granicy yv odwiedzi-ny
ogląda z pozycji
7
yyażą w
otaczającą
ofowa
(Dokończenie ze 2)
kwietnia br„ zgodnie z obowią-zującym
yv
"brunatny" brukowiec
musiał opublikoyyać sprostowa-nia
Kolakoyvskiego i
Jednocześnie sad zakazał
"Mniinnal 7nitiiTi(T" nrłtv7mviv- - "-"- "' r"""-- "'
twierdzenia że autorami
poprzednio li-stu
są Kolakoyyski i Michnik
Obawiam się środki
w PRL nie po-- v
iadomią opinii publicznej
porażce poniesionej ich
sojuszników
cych yv redakcji ' National
Zeitung"
Opinia zarówno jak i
niemiecka jest co 'do
tego że rzekomy list
i Michnika
National Zeitung"
z
PRL przy czym scenariusz
wokacji już' z góry przewidywał
A
tymczasem "żołnierz
"'polska
— Jto
yvymarzony"1
"i w wszel- -
k:ej
partner- - przyv po
pragnenoy
bić' 'podważyć' tbsłabic
tvmr- - nnlclnndrf
czeństyvaAł"Prawod
"W
wfe$%xrtjii 'f
i- -
PODWÓJNE DNO
RZECZYWISTOŚCI
Parę lat wzrostu plac real-nych
nic zdołało jeszcze zmie-nić
utrwalonego układu
i Tym
bardziej że u podstaw
układu tkwi nadal nie zmie
°Party na rdzo
prawo ma role pod
rzedną w' stosunku do intere
sów państwa dość dowolnie
interpretowanych przez gru
pę bedacą każdorazowo u wła
dzy Ta interpretacja jest na
lumcj vu}-ludzio-m
wiele od W tym
stepnie przenoszona racjonalnie planowane fakty-nrze- z
nle dmla w
przez bardzo istotne znaczenie one
anonimowych krajo--
niepowodzeniu
pań- - danego przedsięwzięcia
mokratycznym
wiele
tylko konsumpcyj-nym
różnic
smiaia
na-yy- et
ocenie
'też rodaka przyjeżdża-jący
okreso- -
NRF
yyania
siedzą
zachod-łiiioniemiee- ki
mocy
dół
ludzi cznle
raznym zaufaniem sfer rza- -
dzacych pny w
przenoszenia interesy wła-sne
"pośredników" grają nie-poślednią
rolę
W całym układzie po--
muś ważnemu żale--
zy na realizacji uanego pro--
i w rezultacie projekt
jest bez względu
na jego sens Ktoś wpływowy
czerpie uooczne Korzyści z
przedsięwziętej reorganizacji
instytucji i wskuteg jest
ona taktycznie Ko- -
mnć ™iv na „łmnonń
wpływowego
yyiec na tym cierpi instytucja
Powołvwanie do życia róż- -
nych organizacvj- -
nych ich rozwój i zanik mają
na zaDleezu enłv gąszcz nro
ciyystawnych grup i intere- -
sow
Oczyyyiście yy li- -
beralno-kapitalistyczny- m to
zapiecze również istnieje ale
jest ono przynajmniej po czę- -
SCi podporządkowane wyma
ganiom rynku Natomiast yv
yyarunkach socjalizmu pari-styyowe- go
prywata nieraz
triumfy mimo żelaznej
dyscypliny oartvinei a nnwet
ta właśnie dyscyplina
intprpsom elitv
(zob art o sowieckiej
elicie rządzącej yy Der Spie- -
gel luty-marz- ec 1976)
-
Spontaniczność tkwiąca w
gul które formalnie obowią- -
układ niepeyy- -
nagroda
dodaje patetycznie: "Jakie głę-boko
sięgają korzenie
Nie pomniejsza jej fakt że dla
tych ludzi — jak yyidać — Pol-ska
była tylko przypadkoyyym
miejscem urodzenia i przejścio-wego
zamieszkania" Widać z
tŁtrn żp rprtnktnrnm "Prnu-- n i
zjcia oraz ich instruktorom z
MSW marzy się żeby Adam
Michnik poprosił o azyl na
Ale tutaj ta sityva moc-no
się rozczaruje
A jak zareagowała oficjalna
prasa PRL na yyiadomość o
przyznaniu Leszkoyyi
nice
przez
Niemieckich
przez
rzy? boju
Zbignieyy
nowy
Bonn
'otwartość
uciekł
iiArn vn
nii
Operowanie
mi z
jak
Warto
Irłńrw
mógł przeboleć-ź- e
---rv-sa
"-- "
#
nością - i nieprzewidywalno- - rowania partykular-ści- ą
w zmuszę- - nego interesem
są przede wszyst- - nym powiązań niefor-ki- m
o interesy a spra- - małnych 'struktura formalna
we traktują jako w nie mogłaby
w
do-- sPosob
proce-sie
podjęta
święci
rzadznrni
Kołakow- -
interesu
nrzvkrvwke zabezpieczająca
ich interwencja władz
na lep- -
sze aby nastąpiły musza być
każdorazowo wprowadzane
gdyż mechanizmy
dole h:erarchli zupelnfe
nie %v samo-czynny
Nadrzędna
centralna sie
napędzać do zmian
podporządkowane insty-tucje
w tym mode
lu będą
pnevwuane gu uyua--
miKa życia
jest nazbyt rózno- -
rodna aby
z góry przewidzieć Pcca
tym z dołu do
są nadawane w sposób
dktowany nie tyle
potrzebami
wszystkim interesami
Nie
polegać ani na tym że
pian0wanie prawidło
we ani tym ze
ono
sie potrzebami
Wprowadzenie
podstawy do- -
władzy
nei gdyż doproyyadzHouy do
wielości podmiotów cospoda- -
stan rzeczy
iest wyeodny nie tyl- -
ko dla luclzi tkwiących u sa- -
meJ ?or'- - a'e dla
szerokiej rzeszy wykonawców
którzy do obecnego
przyzwyczaili sie potrafią go
na swoja rzpez
nie sa skłonni na siebie
nfiniMfioininnóń
0d inicjatywy
Nowoczesność trak-tować
jako na"dażanie za
zmiennymi wymaganiami cza-su
Pod tym
względem do
w z
dlaczego to nadążanie albo yv
nieraz nie nastepuie
albo cechuje je opóź- -
meme-- 0[oi z ledne3
sztywna struktura
zawiera w sobie czyn- -
owemu nadążaniu
biurokracji następuje
strony szeroko "rozwinięta
formalną okazję do gó- -
vego przybysza To nie cno- - strukturze nieformalnej jest sił sprzyjających
o różnice znajomo-- obrócona głóyynie przeciw istniejącego stanu rze-śc- i
ale o róż- - formalnej a w re- - Czy i się
oczekiwań Przybysz jest zultacie ma yv dużym stopniu wszelkim istotnym zmianom
yy zadowolony jeśli charakter zachoyyayyczy a zależność ludzi
kraj przez niego zwiedzany w-ię- c sprzeczny z postulatami jednych od drugich poyyoduje
jest jako tako zorganizowany modernizacji Chodzi nie o to przekierowanie wysiłku z cc-komfortoy- vy
w zwiedzaniu ab' daną struk- - lów zeyynętrznych"na te yyłaś-ni- e
ukazujący na ture formalna- -
alp-- aby nie zależność jako stanowiącą
obowiazuJa-c-e
ciemnych stron Nato- - ny& praktykę wyobcownstjwąoc-ą- a mocy tychźrcóodłnoa dla człoyyieka :io m - ł„i j„i„ r —slabo-nnas- t
wego bardzo ocenie
oczekiwania są do speł- - żują Na masowego struktura nieformalna yypły-nienl-a
przez rzeczywistość go naruszania norm poyystaje y'a paraliżująco na strukturę
str
prasowym
Michnika
opublikowanego
że
przekazu
o
cichych
polska
zgodna
-- Kołakowskiego
został
pode-słany
prowokatoróyy
r pro
skiemu Pokojoyvej Fe-deracji
(16-17- 4)
właśnie
- szoyvinistoyv
rft
sto-sunków
i)'-s- -
osobiście
jektu
służy
zdrady
Za-chodzie
Nagrody
Księga
"Życie
ar-tykule
"10000
marek
się zabiegu
yyiele yyspólnego
Stefan
mflW
"życiu
Warszawy"
'niczym zwykłym
przytoczyć
zdania
mnłnłpclrioon j
tegorocina
-
t -
którym
zabiegać
własne
publiczna ogóle funkcjo- -
odgórnie
działają sposób
władca
staje jedyną
zdolna
Tkwiące
założenie zmiany
można wszy-stko
przede
ogniw można
przeto
będzie
hardziej
nadążało
rynku
central- -
rowania Obecny
również
układu
wyKorzysiac
brać
iipiot-ni- n
trzeba
mamy czynienia
Polsce dwoma źródłami
og°le
znaczne
strony
formalna
szereg
ramach
dając
zacja zacho-dzi
tylko
rzeczy również strukturze
zasadzie
zeyynatrz obejść
swych no™y źródło górze
miejsco-- lndzk-i- p znftmwanip
które skutek
prawem
maso-yveg- o
'przez
"Deu-tsche
Życie"
układzie
Ramotowski
(zresztą
kontekstu
Nagroda Pokojowa Niemieckich
Księgarzy została przyznana
prof Leszkowi
(Wiech by powiedział: "Panie
Ramotoyvski z czym goś--
da?"): "Filozofia
myślenia' czy polityczna
ralna paranoja? Nagroda poko- -
ju czy judaszoyye srebrniki?"
Tym Zbignieyy Ramo- -
toyyski i jego gazeta — oraz ci
co za nia — śyyiadec- -
two' tej mianoysicie
że określone siły PRL są
ludziom walczącym o au- -
pokój i rzeczywiste
pojednanie między narodomi
Dnia 21 kwietnia br przewo- -
SPD
ki Willi Brandt
przyjął siedzibie SPD
Bonn prof Leszka Kołakoyy- -
skiego W dwugodzin- -
nej rozmoyyy poruszono min
sprawy obrony praw czloyvieka
Polsce i innych krajach Eu- -
roPy Wschodniej
Poniżej zamieszczamy "List
otwarty" Mich- -
nika który ukazał się "Der
Spiegel' 1141977 r
iNTYPOLSKE
Podczas konferencji
17~ marca "to
no ośioiadczenie o
n
nim naszą przyja- -
przedruk- - sfałszowanego listu Kisielewski już mu tó kiedyś P° fakcie władze
przez kilka yvarszayvskichredak- - zamieszczone- - TRL rozpętają noyvą kampanię
cji Prowokacja dobK g0 iondyńskim "Tygodniu oszczerstw i sięgną znowu do
na obawia- - poisin" (241977) oświadczę- - wypróbowanych metod fałszer-j-ą
się tam 'demokratycznej opo-- nła 'Kołakoyyskicgo i Michnika stwa i proyyokacji? Tylko że
zycji i jak bezsilni są wjytua-- ' odczytanym na tm razpm rozmiar i delikat-cj- i
gdy spokojnym neczowym S0Wgj wybrał 29 n°ść sprawy wykracza daleko
argumentom ze kryty-- dosłownie!)' słów i sklecił cy- - P°za specjalistóyy
lów należałoby przeciwstawić tat opatrzony cudzysłowem o- - propagandy ich "techników"
równie 'spokojne i nie mniej pukając istotne 'fragmenty z wiadomego resortu
rzeczoyye kontrargumenty
pisze min:
opozycja demokratyczna''
neó-hitlerowć-ów
ogóle
maści
którego roz--
"monoli-yńi- e ionnćń diwOil
'iJJ-- S 'JIą £ jx
tego
czym
tm
realizowany
tego
przeciwnika
"kemórek
serie
naeechoyyany
Do znów posiano
Warsźayyy"
korespon-dent
tej gazety w w
zatytułowanym
za myśli' "
do który nie
ma z etyka
dziennikarska
ninwn--ń
i osłabić ostrość nowei kalum- -
opublikoyyanej yv
stówa- -
jest
innym fal-szerstyv- em
dwa ostat- -
fkdrespondencjBar
ialrfti nip
siłą
sobie
ze
""
było
idące
góry
bę-dzie
za
zasad
i
W
do
i mo--
samym
stoją
w
i
w yv
yv
i
yv
br rozda--
sytua- - rii Pnlstf łn
Z
w
w
od
i
'-- wi '
i!ft ł4
nować Z drugiej strony te
ludzie nad publicz-ni
Bez
taK1
przed
nadrzędnych
społeczno-gospodarczeg- o
bieżącymi
faktycznymi lecz
pośrednich
zmienia-jącymi
podważyłoby
tychczasowej
zresztą
okoliczności
nikóyy przeciyydzialających
mobili- -
zaś
waniu
przeciwstawiających
Hierarchiczna
unowocześnić
jednocześnie
Kolakoyvskiemu
otyvartego
dali
prawdzie
yrogie
tentyczny
dniczący Międzynarodów- -
Socjalistycznej
trakcie
Kotakoyyskiego
FAŁSZERSTWO
prasowej
Kolonu
nasze
Wimtsill&nui'
wdzięczność
tym
ttyp0minał!!)
yvskazuje
tnie tojakbardzo
konferencji-pra- -
Kolonii
strony możliwości
Wolności"
wyrwanymi
Zmiany
sygnały
właśnie powiązania niefor-'cj- i
malne stawiają pod znakiem tym
zapytania cały sens struktury w
formalnej
Aby zrozumieć j uivłmvu
dzieje sie w Polsce trzeba
spojiu ukzł i nd pousztw- -
ke to znaczy na rożne grupy
interesów lojalności lokalne
zależności ludzi jednych od
drugich roczniki - i ich
specyficzne uwarunkowanie
historyczne aspiracje
i możność ich zaspoko-jenia
Z drugiej stro-ny
trzeba zdawać sobie spra-wę
ze określone zachowanie
sie ludzi zawsze jest w wyso-kim
stopniu uwarunkowane
sy stemem społeczno-polityczn- y
m w ramach którego oni
żyją Np nie przypadkiem
właśnie obecnie szereg ludzi
zaangażowanych w nauce i
kulturze zdecydowało się włą-czyć
swój głos krytyczny do
oeólnonarodow ej "dyskusji"
nad poprawkami do konsty-tucji
Sprawy co do których
cynicznego charakteru jak
no konstytucja zdawano so-bie
zawsze sprawę nagle da-ły
okazje do legalnego uzew-nętrznienia
sie nostawy nro- -
i-vi-ej
'"= miian--i umi
innego rodzaju okazji ku te
mu Trzeba wniknąć w to co
dzieje sie wewnątrz poszcze-gólnych
grup składających
sie na polskie spoleczeństyyo
aby zgłębić podłoże kontro-wersji
dotyczących polskiej
nowoczesności
NOWOCZESNOŚĆ
W ROZUMIENIU
RÓŻNYCH GRUP
Szybki wzrost liczebny spe--
cjalistóyy z wyższym lub pół- -
wyższym wykształceniem z
punktu yyidzenia yyładzy był
koniecznością ze względu na
ich funkcje służebną yy pro- -
cesie industrializacji w pro- -
cesie umocnienia aparatu
władzy oraz w renrezpntown- -
niu Polski na zeyvnalrz Ten
yzrost uwarunkowany za-równo
podażą stanoyyisk do
obsadzenia jak i otyvarciem
możliyyości szkolcnioyyych łą-czy
sie jednak z bardzo zna-cznym
zaostrzeniem yv społe-czeństyy- ie
kryteriów nowo-czesności
Oczekuje się od
państwa już nie tylko lep-szych
warunkóyy pracy i pła-cy
ale tym bardziej zapeyy-nieni- a
możności pełnienia
swego zayyodu legę artis W
gospodarce pry yyatncj jest
rzeczą każdego specjalisty z
osobna znaleźć sobie warsztat
OL"3!??16 g° w0Sa
zyc Natomiast w systemie
yyszechobejmującego państwa
specjalista właśnie od niego
oczekuje że dostanie do reki
ciotom Polski w Republice Fe--
dcralnej którzy starali się od
wielu lat o uznanie polskiej
granicy zachodniej o normali- -
zację stosunków polsko-niemie- c-kich
a ostatnio podnieśli glos
domagając się poszanowania
praw człowieka w PRL
y tej konferencji prasowej
wziął udział wypróbowany przy- -
jacie! narodu polskiego pisarz
i laureat Nagrody Nobła Ilein- -
rich Boell który udzirla sirego
moralnego i materialnego jm- -
parcia Komitetowi Obrony Ro- -
botnikóio io Polsce
W piśmie "Deutsche Natio--
ral Zeitung" z 25 marca 1077 r
ukazał się tekst opatrzony iw- -
szymi podpisami z którego icy- -
ilifca że jakabyśmy mjrazili
wdzięczność również redakcji
"Deutsche National Zeitung"
jak t organizacjom przcsiedlcń- -
cóio a zatem tym czynnikom
które wciąż jeszcze kwestionu-ją
trwałość obecnych polskich
granic zachodnich Stwierdza-my
że tekst ten jest całkoid-ty- m
fałszerstwem
Toteż uważamy za konieczne
napiętnować publicznie tego ro-dzaju
oburzające metody sto-sowane
w walce przeciwko opo-zycji
demokratycznej w Polsce
Fałszerstwo to nie jest odosob-nionym
wypadkiem Tym razem
jednak fałszerze po raz pienc-- t
szy posunęli się aż do kolabo- -
racji z tymi szowinistycznymi
fliitjpokfcii7ii kołami na niemie- -
ckiej prawicy które kwestionu
ją trwawsc stanu posiadania
państica polskiego
Prof: Leszek Kołakowski
Adam Michnik
Kolonii "
Andriej J Chltecki'
dla Kołakowskiego
vtaystkóco ma'lc pracy po- -
"trzeba Trzeba byłoby dyspo
nować aparatem biurokraty-czni
ni o bardzo dużej elasty-czności
i taktowności aby
sprawnie zaspokajać uzasad--
nione potrzeby specjalistów
natomiast umiejętnie tłumić
w nich potrzeby nieuzasad- -
nione Na taki aparat pań- -
stwa polskiego nie było dotąd
stać (brak rodzimych trądy- -
administracyjnych) a poza
biurokracja państwowa
modelu sowieckim jest
przede wszystkim organem
władzy nie zas narzędziem
cnrn-%'tnct- f i3Łl a t UWiU LvUacJnMnVl"?MnMUtInUiU rłivA
trzeb Bapdzo wysoki stopień
akumuiacji w gospodarce ty- -
nil sowiPckieeo wręcz zmusza
biurokracje do obronnej po- -
stawy w stosunku cło wszel- -
kiego rodzaju oddolnych ro- -
szczeń Bezwzględnie nbowia- -
rego"
zuja w tej gospodarce pnory- - feya H C Booth
(ety arbitralnie ustalone Bootha produkowane już ma-prz- cz
partie Zakłada sie z gó- - sowo zdobyły uznanie i na-ry
ze wykonawcy zarządzeń bywców najplciw w ojczyźnie
bez na wynalazcy potem w Euro- -
ich pozycje powinni oliaro-wa- ć
swe wszystkie siły i wła-dza
niewiele liczy sie z
i mozli- -
w ościami Test gotowa w wie--
lu przypadkach przymknąć
rczy na łamanie prawa i lu
dzi byle tylko wykonane zo- -
stało co najmniej pozornie to
co zarządzono Zewnętrzna
fasada jedności moralno-poli- -
hcznej całego społeczeństwa w Laken
wodzą partii jest regularnie co sobotę
czemu podpo- - program urucho- -
rządków u je sie wszystko in-ne
Zasada posłuszeństwa w
stosunku do politycz-nej
nieraz w sprzecz-ność
z zasada racjonalności
postępowania profesjonalne- -
go Im większa rola przypada
specjalistom w ramach roz- -
yyinietej gospodarki i admi- -
nistracji tym yyiecej zaznacza
sie anachroniczność modelu
rozumie
ta ul
pie syya władze z samego
tu istnienia tego modelu
różni sie tylko tym od po- -
przednikóyy że jest nastawio- -
na bardziej praktycznie Spe- -
cjalistom yyiecej sie płaci
im sie yyiecej różnego
ułatwień Inp yyyjaz- -
dv za granice)
yv żadnym powaznieiszym
stopniu -- nie reformuje się
'obowiązującego modelu
nastąpi)
Seal Books będzie się nazy-wała
nowa masowa edycja ksią-żek"
broszurowanych
których są słynni pisarze kana-dyjscy
Wydana ona zostanie
przez McClelland Stewart --
Banram Ltd Pierwszym
będzie „The Establishment" pió-ra
Newmana następnym
„A Jest of God" Margaret Lau-renc- e
trzecim „Separation in
June" Richarda Rohmera
r_'---
"i
'
O%r dkurzacz ma już 106 lat
a radio dopiero 70 radia lodówka yyydaje grzewnnio jakie znamy d?i-Wiekszo- ść
z nas dałaby za- - sie wielu ludziom yyynala- - siaj powitało w pierwszej po--
Odkurzacze
odgórnych względu a
fakty-cznymi
warunkami
głośnie (Belgia) na-po- d
czymś dająca
nadrzędnym muzyczny
władzy
popada
daje
rodzaju
jednocześ- -
Petore
pewne glowe że jest odwrót--
nie Tymczasem wystarczy
zajrzeć do metryk obu yyyna- -
lazków aby przekonać sie że
to tylko złudzenie Odkurac
ma dokładnie 10(i lat Vna- -
leziom został przez Ameryka- -
nina Ivesa Mcflaffcya w lflfiO
r Eyl to odkurzacz próżnio- -
wy ciezki nieporęczny ale
w działaniu ponoć skuteczny
Koleiny model o wiele prak- -
łfjiiMirtiełi' 7 i innv tllT tnn L Wl I IV IO 1 U1WUII' JVW awi
strukcja do współczesnych
elektroluksów da używana
iintnrznip nnmn noehodzi od
znanej szwedzkiej firmy
"Elektrolu" produkującej
odkurzacze elektryczne)
dowal w 1901 r rodak Gaf- -
pie
Tak wiec kiedy Guglielmo
Marconi opatentował w r
1896 swój telegraf bez drutu
odkurzacz miał już 27 lat A
przecież od uzyskania pierw
szego połączenia radiotelegra- -
licznego do uruchomienia
pierwszej rozgłośni i upow- -
szechniema radia upłynęło
znów sporo lat Próbną roz- -
nuono w lyH r w roK poz
nici noiawily sie pierwsze od- -
biorniki detektorowe a yy
1022 r odbiorniki lampowe
E II Armstronga Szybki roz- -
yyoj radiofonii bezpnewotlo- -
wej datuje sie od lat 20-tyc- h
naszego stulecia W dziesie- -
cioleciu 1922-:- ? wszystkie
kraje europejskie oraz USA
rozpoczęły nadawanie regu- -
czalna radiostacja nadała syyój
pierwszy program Poczatko- -
wo audycje trwały tylko dwie
godziny dziennie potem pięć
a od 1920 roku program ra- -
dioyyy Warszawie nadawany
był już cały dzień Raszyn
jedna z najsilniejszych wów--
czas stacji na śyyiecic ruszył
24 maja 1931 r
W przeciwieństwie do "sta- -
WĘDKARZE
W zyyiązku z rozpoczynającym
sie sezonem ycdkarskiin poda-jemy
listę jezior i rzek yv kló-lyc- h
ryby albo całkoyvicie albo
częściowo zatrute są różnymi
szkodliwymi dla zdrowia sub-stancjami
chemicznymi i spożj-yani- e
których może okazać sę
niebezpieczne Jeziora:''"" "
Abitibi Agnew Agonzon Am-jkouga-mi
Anstrulher Aylen
Badesdawa Bali Bennett Blue-berr- y
Boyv Buck Caribou
Chase Cheddar Clay Constan-c- c
Crossyyisc Crow Dalles
Delancy Dolalrs Eagle Eden
EcLs Emcrald Elliot Evange-lin- e
Favel Francljn Frascr
Trederick House Garden Gau-gin- o
Griroux Goosneck Gough
Grassy Narrcws Guilfoyle Gun
- Hamlock Harris llogan Ho-ward
Joseph Jowscy Kaginu
Kamiskotia Kecnoa Kenogami
Kcnogamlssi Kernick Kcrr
Keys Kioihkokwi Koshlong
Laclochc Lakę of Bajs La
muir Larder Little Mose Loui
sa Manitou Marshalok Matta-gain- i
ilaynard McCarthy
Meanderlng Mcmdsagamcsing
Mesomikendad Mindcmoya Mi-nsinak-wa
Minnmy Moira Mus
Muskoka Nabakwasi Ncpali-wi- n
Nighthawk Nipissing 0pa- -
typu soyyieckiego Trzeba larnych programów radio-przyzna- ć
że ekipa Gierka ten wych Inauguracja radia yy
problem lepiej ani-- Polsce miała miejsce 1 lutc-zel- i
poprzednie ekipy Jedno-- go 1925 r yy Warszawie przy
cześnie -- ekipa nadal czer- - Narbulta skąd doświad- -
fak- -
i
i
ale
nie
h(Dalszyeiąg
Tak
autorami
&
tomem
i
t
zbu- -
yy
The
Zgłoszenia przyjmują i informacji udzielają:
trAMJfwł ff1 tW--- " S
kiem bardzo młodym Kolejne
złudzenie — istnieje ona już
na świecie ponad półtora wie- -
ku Dobroczynny wpływ o- -
chłodzenia żywności na czas
przechowywania oceni!
nrawdonodobjib' i-1-
™ "rv--
szy angielski filozof F Bacon
przewożąc w 1G2B r z londy- -
nu do Highgate drób wypa- -
roszony i wypełniony lodem
Droga od teuo gospodarskiego
rnnfnl11 iyrnntlr fil --s IJiJAUiJU L 1 1 U 1 1 l LLl luz ŁH
szta w casach wspólnoty
pierwotnej — do szafki z
in-y-uien- inm Hrodniryin ln- -
la jednak jizcc dok- - długa
Z?wdzieczuny je trzem roda- -
kom lorda Bacona Pierw va
chłodziarkę absorbcy jna sknn- -
struowal w 1810 r John Les-l'- e
sprężarkowa — 24 lata
później Jack A Peikins po-wietrzna
— w 1848 r Jo I u
Gorrie Hudow lodówek sprę-żarkowych
do celów przemy-słowych
zaczęto od roku 18óC
natomiast pieiwzy udany
transport zamrożonego mięsa
przez Atlantyk miał miejsce
blisko sto lat temu w 1875 r
Początkowo wynalazek stoso-wano
tylko w wielkim prze-myśle
snożywczym i chem'cz- -
nym dopiero ponic) zaczei
lodóyyki trafiać do piywat- -
nycn ooniow
Podobnie z centralnym
ogrzewamem uważanym za
jeden L symboli nowoczesne- -
so mieszkania Tymczasem
działało ono nie tylko juz
przed wojna i to pierwsza ale
przed naszą era Juz ok 200
roku pne Grecy a potem
i Rzymianie koizystali z tcgi
udogodnienia Było to tzw
hyokaustum — urządzenie
do ogrzewania powietrznego
stosowane yy łaźniach slaro--
żytniej Grecji yv rzymskich
termach i łazienkach prywat-nych
a z czasem i yy pomie-szczeniach
mieszkalnych Ka-nał
odchodzący od "cenlral- -
nego" pieca dcproyyadzal go- -
race powietrz" do wolnei
przestrzeni pod podłoga
wspartą na rzędach filarków:
w okresie późniejszym — tak--
ze do przewodów umieszcza- -
nych w ścianach W Polsce po
raz pierwszy takie ogrewa- -
nie uruchomiono na zamku
wawelskim w końcu XIV wie- -
ku Natomiast centralne o- -
UWAGA
sitika Papakoineka Paudash
Pherand Piekle Ponsford
Pratl Ramsey Red Cedar Re
stoule Robin Rough Rock
Round Routine SI Jnscnli St
Peter Sand Santly Sasaamaga
Separation Scsekinika Shaclc
Simcoe Skellon Snigisi Snoo
Snowshoe Stoeo Stoney Sup
Talon Temilgami Tctu 'Timis-kamin- g
Tomiko Toole Tooth-hc- k
Traplin Unifreyille Vic-tori- a
Wabigoon Watcbcag
Woodcock-lluro- n (rejon Dou-glas
Point Saugeen Rivcr Go-deric- h
Haft Wand Brill Moon'
River Tliórnbury Oyyen Sound
Nottawasaga Ba Penelang M-idland
Lako Gcorgem St Mar's
l!ivcr Spaniih River) Ontario
(rejon Credit Riyer Toronto
Islands Ilumbcr Hu er do Bluf-fe-r
Point Port Dalliousie Rou-g- e
River Duffin's Crcck French-man'- s
Ba Bay of Quinte St
Lawrencc Rh-e- r Ganaraj-c- a Hi-vc- r)
Superior (rejon Thunder
Bay Pinc Bay Black Bay Nipi-go- n
Bay Jackfish Bay 1'enin-hitl- a
Harbor Miclńpicoten Bay
Moos blaml) SI Clairc
Rzeki:
Black Frcnch Kawinogans
Little Freneh Mattagami Mi-sLssa- gi
Jloose Rideau Tay
Thames
' i
BEZPOŚREDNIE CZARTERY Z TORONTO DO WARSZAWY
OSTATNIE
DWIE OKAZJE SEZONU
21 lipca do 19 sierpnia — 30 dni Cena $525 00 Zgłoszenia do 20 maja
6 sierpnia do 27 sierpnia — 22 dni Cena $51000 Zgłoszenia do 6 czerwca
TYLKO NATYCHMIASTOWE ZGŁOSZENIE
ZAPEWNI WAM TANIE WAKACJE W POLSCE
PAC TRAVEL & TOURS HIGH PARK SYRENA TRAVEL LTD
LIMITED TRAVEL CENTRĘ LTD f B'ur0 ' 16M 0-ue-en
Street West
(MK) Wycieczkowe 1590 Bloor SL West (przy Roncesva Ileś) - ' VGg) przyZPwK Toronto OnL
1S40 Bloor SL West i M5P 1A7 --
' Toronto Ont
- Toronto Ont T m 5338235 M$R 1B3
Tel MSP 1A7
531-444- 4 5S1-W- 2S
"
5J3-948S51344-
S7 TelWH 533-94B- 8
- r '
i'u-ir - ii- Tu--1-- 1 łi-''łŁ-- ''
HjW-mm-h h
Iowie XVIII wieku Najwaeś- -
niej — w 1716 — wprowadzd- -
no je w Anglii Było to ogrze- -
w anie wodne Pierwsza insta- -
lacje lokalnego ogrzewania
parowego zbudował w 1784 r
wynalazca maszyny parowe
James Watt natomiast pieryy-s- a
instalacja paroyyeco o?i7e-- w
anią zdalneco powstała bli-sko
sto lat pónicj yy 1(178 r
w Lockpoit w strnie Pensyl-wania
1USA1
Innym ciulem techniki z
którego korystamy codzien-nie
niew icle przy tym mskic
o je '40 h =t Ol ii ject klozet
'plukinany woda Tymczasem
historia to (1'iica — mieli bie-żąca
w ode w ubikacjach Gre-cy
pockmnno a snurek już
w Pompei Starożytni Hymia-ni- e
byli mistrzami yy sztuce
budowania kanałów i urzą-dzeń
sanitarnych niestety
następna epoka niczego sie oil
nich nie nauczyła — w śre-dnioyyie- cu
na diunie stulecia
hieicna znów "wwszla za sto-dole"
Poważny rozwój urzą-dzeń
kanalizjcy mch nastą-pił
dopiero w XIX wieku fdy
aceto niumiec ich znacze-nie
dla zdroyyia W Polsce
pierwsze k:nrh powstały ys
XV wieku ale planowa rozbu-dowę
sieci kanalizacyjnej yy
miastach podjęto dopiero u
schyłku wieku XIX: y Wai-szawi- c
yy 1IW11 a w Krakoyvie
w latach !0 Wspomniany wy-żej
yyitercIoet — od któreuo
mamy miedzy naiodowe T
— odkryty został natomiast
nn nowo na początku minio-nego
stulech w Anglii skąd
powędrował do innych kra-jmy
Pionwe instalacje tego
typu w Wareawic założono w
latach 7f)-tu- h XIX w
W t 111 samym czasie Alek-sander
Graham Bell yyypró-bowywa- ł
w Ucstoniu nowy wy-nala- ek któreto posiadanie
na pryyyatny użytek jest dziś
pragnieniem i ambicja każde-go
— lolelon Opatentował
swój apant-sluchawk- e elek-troakust- y cna bedaca jedno-ccśni- e
mikrotonem yy roku
l(57(i Pierw so miejskie sieci
telefoniczne powstały yy USA
i Wielkiej Bnlanii (187ti-188- 0)
później róyyniez w in-nych
krajach Europy W 18(12
r przeprowadzono po linii na-powietrznej
pierwsza rozmo-wo
międzynarodową na odle-głość
oOO km miedzy Pary-żem
a Bruksela Do pierwszej
rozmów y miodzykontynental-nc- j
doslo dopiero po 45 la-tach
— rcaliovano ją w
1027 r miedy Anglia a USA
W Warsayyie skorzystano
po raz pierwszy z nowego wy-nalazku
yy stycniu 1(17(1 r
Prcwody polacyly cukiernie
Semadeniego yy Ogi odzie Sas-kim
'z Zakładem Optycznym
Pika prvy ul Niecałej Na-stępną
pubiiena próba tele-fonu
było nadanie koncertu
muy ki romykowej z Ogro-du
Saskiego do gmachu zarzą-du
wodociagóyy na Powiślu
Kolejnym wydarzeniem by-ła
transmisja telefoniczna na-dana
prcz m Henryka Ala-chalskie- go
jednego z pionie-rów
naszej telefonii na rekor-dową
odległość 30 km: z Żół-kwi
do Lwowa Podnieceni od-biorcy
usłyszeli naj pieryy
przemówienie inż Maehalskie-g- o
a potem "Gdyby ran-nym
slonk-em- " i "Szumią
jodły na gór szczycie" Prez
długi czas szczęśliwi posiada-cze
cudownego aparatu przy-zwyczajeni
do osobistego kon-taktu
z rozmówca nie mogli
oswoić sie z mówieniem do
tubki Jedni przymykali po-dobno
oczy aby wyobrać co-Ir- e
rozmóyyce inni darli sie
znóyy tak ze można ich bło
słyszeć i bez telefonu Inż
Machalski miał natomiast in-ną
słabostkę: po skończonej
rozmowie kłaniał sio z gracja
Ten zabawny yy czasach pio-nierskich
odruch yy dobie
wideotelefonu yycale nie bę-dzie
od rzeczy
KARTY DO GRY
Karty do gry znane już by-ły
w XI! ieickv xv Azji Były
to iceznic malowane koloro-we
obrazki przedstawiające
rysunki — symbole Najstar-sze
karty wyrabiano z perga-minu
aicli icielkość i kształt'
ulegały' różnym przeobraże-niom
w zależności od kraju
użycia liyly więc karty kxca-drato- vc
okrągłe prostokąt-ne
malc i duże
W Europie po raz pierwszy
pojawiła sie talia kart licząca
52 sztuki w XIV wieku
Wszu&tkie figury — królowe
damy walety — wyobrażały
postacie z dwom królewskie-go
Starą talię francuską
zntodyfikowali po pewnym
czasie Anglicy i ta jest dziś
ogólnie uitioana Najstarsza
polska talia kart pochodzi 2
XVI wiekti
1
twi
lSS#f