Zwilazkowiec Alliancer, April 04, 1977

              ---%y~-
v£~~Z M3J'SlZżi% fu ' ""V 3#
r-- V - %+ --4C-aS'
K-t-
&JtJ : fw
Nr 28 ZWIĄZKOWIEC — poniedziałek 4 kwietnia 1977 r Słr 7
[5JJJ3JJH S&Ji illlll C) UMII "%ATlKi]inii ffi 'i 11'ft I1'1 "H1 ~(Ń-'i'"i-l 'I llt Zdzisław Jagodziński
Życzenia z Toronto Życzenia z Toronto OSTATNIA MISJA LORDA STUARTA
giilmilllJMiiijjjJilililHHiTii tilliilllihi n'1'MIdTĘfi II" 'Hi 't}i IUHiWh 1Ą? HlliiHI'1!-'- ? Ilili uh' j MU!ll jjs i IHIlili" ŁdfflFI
si
Ju
NOWY HENMIT 5 STl
"The practical excuse ta have fan"
V B
1300 cc— Przednie
koła napędowe
O Szybkość maksymalna prze-szło
90 milgodz
O Do 50 paliwa na
G Komfortowe
na 4 pasażerów
O Rozkładane siedzenia
SHERWAY MOTORS
SALES & SERVICE
Właściciele: JAN SUM 1 B KUSIEWICZ
1019 LAKESHORE RD E MISSISSAUGA ONT TEL 274-433- 2
JillliiljMiM
łv"7CkiiA vru 6aiat iM tn-ttiM- n YYi-jy- L i v--i i owirji
WIELKANOCNYCH
składa wszystkim swoim Klientom i całej Polonii
E DUMYN LTD
Tel 364-472- 6
550-55- 2 Queen St W Toronto Ontario
liy IJ-- im r i- - r n - - iliiiftiraiiiiłitiiiiiitttyaiiiiHiiiwniftmiM
iitigroiiiiiiiiiiiiiitggiiiiiiiimHiBgBsJiiHtiti:HgBgfninmnmtsgtegminm¥iiiiiKaBiiiHi mm itiiiiiiiiHiiiiiiiii-aiMiiT- i
""
~ WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzą swoim Klientom i całej Polonii
TU PIS
WCTORIA LAD!
Motor
szosie
tylne
kiccr)
ES
& CHILDREN WEAFŚ
550-55- 2 QUEEN ST W TORONTO ONT TEL 368-915- 1
sagwaHiffliH
wiiiiiiitiiiiHiiliilliliiiialllW
właściciele
pomieszczenie
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
SKŁADA m% CLr tttf
IMPORTING
Zaoszczędź kupując w naszych sklepach
meble w stylu skandynawskim
m
W TORONTO 1652 QueenSt West Teł 532-35- 04 W HAMILTON 269-7- 1 King St East 527-519- 0 527-08- 85 W BURLINGTON 5369 Skyway Plaża 632-50- 72
lljJlMhilllil11!! ''"'jiiiill!liiifl4lllliliilliiiiillillfl
riv
g
i
— —
— —
— —
— —
ilifllWlijlliiiiiliiiiliiiiitgii iii:in Ę?5
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
składa
PETER ZINKO-DZINKOWS- KI
BIURO ADWOKACKIE
milgal
mmmmeęnw
LTD
Lakeshore
1446 Queen W (przy Lansdowne) — Toronto Ont M6K 1M2
- Telefony: 531-10- 54 i 531-16- 02
rf ifniirTfTiii
tn
Wśród wielu wystąpień na
rzecz sprawy polskiej w Anglii
XIX w najwytraalej i najwy-datni- ej
zapisało się Touarzstuo
Literackie Przyjaciół Polski U
kolebki jego narodzin w 1832
roku leżała inicjatywa czterech
osób: szkockiego poety Tomasza
Campbella prawnika Adolfa Ba-cha
księcia Adama Czartorys-skieg- o
i Juliana Urssna Niem-cewicza
ostatniego w Londjnie
przedstawiciela Rządu Narodo-wego
To jednak ze nie zgasło
przedwcześnie że jak inne po-dobne
stowarzyszenia lub komi-tety
nie zwiędło w krótkim cza-sie
lecz przeciwnie — rozwijało
się wszerz i wzwyż w obręb
swoich wpłjwów zagarniając lu-dzi
różnego stanu różnej fortu-ny
i różnjch przekonań za-wdzięczało
przede wszystkim
żarliwości jednego człowieka —
lorda Dudleya Stuarta
Z chwilą zawiązania postawio-no
towarzystwu cel ściśle ogra-niczony:
„Rozpowszechnianie o-gól-nej
znajomości dziejów Kró-lestwa
Polskiego i gromadzenie
wszelkich wiadomości które by
mogły wzbudzić i" utrzjmać w
społeczeństwie brytyjskim żywe
zainteresowanie losem Polski"
Lecz dla budzenia u obcych zro-zumienia
nie wystarczały lite-rackie
wieczorki i deklamacje
Nie wystarczała zresztą i sama
sympatia choćby najgorętsza
Moskiewskie gwałty nad ujarz-mionym
krajem zmuszały do za-biegania
u rządów i ludów Za-chodu
o mocną odważną inter-wencję
Rabunek i niszczenie
dziedzictwa kulturalnego naka-- z
wały chronić od zagłady co się
da i przechować na' obczyźnie
Setkom przybywających uchodź-ców
należało przyjść ze wspar-ciem
opieką poradą Górowała
zaś ponad tym idea nieprzerwa-nej
walki o prawo Polski do
wolności Przyjmowało więc na
siebie Towarzystwo coraz roz-leglejs- ze
obowiązki natury cha-rytatywnej
propagandowej i po-litycznej
Niczym jednak byłaby cała ta
działalność bez Stuarta On był
bowiem prawdziwą duszą i mo-torem
wszelkich ' poczynań':1 'In-spirowany
przez księcia Adama
i W Zamoyskiego rokrocznie
inicjował wystąpienia parlamen-tarne
i akcję zakulisową u czyn-nikó- w
rządowych szturmował
Foreign Office i Treasury pisy-wał'
artykuły i listy do czaso-pism
aranżował mityngi i „bale
polskie" zjednywał możnych
członków i kołatał niezmordowa-nie
o fundusze na pomoc mate-rialną
dla wygnańców i finanso-wanie
prac Hotelu Lambert
Pisał o nim St Koźmian że
nie tjlko nadawał towarzystwu
główny kierunek ale też osobi-ście
podejmował się najmniej
wdzięcznej najtrudniejszej ro-boty:
„Sam redaguje przedstawienia
do rządu objaśnienia dla człon-ków
parlamentu wiadomości do
gazet Od bogatych komnat lor-dowski- ch
do skromnego sklepu
rzemieślnika wszędzie stuka o
pomoc dla emigrantów Zgoła co
w innych towarzystwach byłoby
na kilka wydziałów podzielonem
i powierzonem kilku pojedyn-czym
osobom to tu jeden wszy-stko
odrabia "
Nie dawały mu te trudy żad-nego
zysku osobistego ani nic
wiodły do wysokich dostojeństw
bo tych unika bły za to nie-ustanną
mordęgą stałym nara-żaniem
się na drwiny insynua-cje
i obelgi W parze z ofiarno-ścią
jednych szła chłodna obo-jętność
drugich niechęć znie-cierpliwienie
pretensje że kwe-stuje
na polskich darmozjadów
Na porządku dziennym były zło-śliwe
anonimy i podłe ataki
„Timesa" A ile nieprzyjemno-ści
znieść musiał ze strony tych-że
Polaków których sprawie tak
się poświęcił? Uderzali weń w
gazetach i pamfletach „Ibuś"
Ostrowski St Worcell Wincen-ty
Zienkiewicz prowokowali zaj-ścia
na obchodach narodowych
Al Dybowski 1 Bartłomiej Be-niowski
nie obeszło sie nawet
be fizycznej zniewagi gdy na
ŚLUB LOTNICZY
(Dokończenie ze str 6)
ło ze spadochronem w ręku
Widocznie
_
właśnie przyleciał
z jakiegoś Wilna czy Torunia
i o "samobójstwie" przyjacie-la
nie wiedział
— Proszę natychmiast
wyjść bo inaczej strzelam —
wydusiła przez zaciśnięte ze-b- y:
Skutek był natychmiasto-wy
dzielny pilot bez słowa
znikł
Oburzenie młodej osoby
zmalało znacznie na myśl co
przeżyje biedny młodzieniec
lorda Dudleya rzucił się z pałką
włóczykij i kryminalista Michał
Nowak za co został potem obda-rzony
carską „amnestią" Każdy
z tjch incydentów razem i z
osobna stanowiłby dostateczny
powód by opuścić ręce i porzu-cić
sprawę awanturniczych przy-byszów
Lecz Stuart nikomu nie
dał się zachwiać sprawie służył
do ostatka i służbę tę przpłacił
w końcu własnym życiem
Los lak dziwnie zrządzał że
ludzie stojący na czele Tow Li-terackiego
odchodzili nagle wte-d- j
gdy zdawało się iż są bar-dziej
niż kiedykolwiek potrzeb-ni
śmierć przychodziła po nich
w momentach szczególnie waż-nych
stawiających kwestię pol-ską
jako zagadnienie międzyna-rodowe
Spośród pierw sz eh oś-miu
prezesów Stowarzszenia
Thomas Wentworth Beaumont
umiera w roku wiosny ludów —
1848 markiz Townshend — we
WTześniu 1863 r za gorzejącego
wciąż jeszcze powstania lord
Ilchester (Fox Strangways) zale-dwie
w kilkanaście miesięcy po-tem
(styczeń 1865 r) kiedy po
zgnieceniu insurekcji szalały
znowu na ziemiach polskich re-presje
Moskwy lord Kinnard
zad — w 1878 r znaczącym się
wojną turecko-rosyjsk- ą i kon-gresem
berlińskim Jednakże
ciosem największym najbardziej
bolesnym stratą nigdy nie za-stąpioną
był zgon lorda Dudleya
Stuarta w czasie wojny krym-skiej
Wraz z zaognieniem kwestii
wschodniej raz jeszcze odżywały
i rosły nadzieje Polaków Na-stępowało
wreszcie z 'dawna
oczekiwane starcie zbrojne Za-chodu
z Rosją mogło więc wy-dawać
się że mocarstwa sprzy-mierzone
nie odmówią poparcia
w sprawie o którą walczyli
Ustokrotnionym staraniom emi-gracji
— politycznym i wojsko-wym
— sekundowała równie
wzmożona aktywność prezesa
Towarzystwa Literackiego Wa-gą
swego głosu wybiegał nie
tylko poza mury westminsler-ski- e
lecz nawet poza granice
Anglii Już był znany w Euro-pie
jako „champion of Poland"
i „adwokat jej niepodległości"
W tym charakterze wstępował
teraz na grunt polityki europej-skiej
z misjami dyplomatyczny-mi
poruczonymi mu przez kcie-ci-a
Adama
Plany emigracyjno zawsze
zmierzały do postawienia Rosji
wobec szerokiego frontu koalicji
przeciwnych jej rządów i ludów
Oparcie go na obu flankach —
od strony Morza Czarnego i od
Bałtyku — wzmocniłoby realne
zagrożenie imperium carskiego
właśnie na szlakach jego eks-pansji
Powracała ta myśl zwy-kle
w okresie narodowych zry-wów
lub międzynarodowych za-targów
Ona to powodowała
Stuartem gdy z końcem 1853 r
udawał się do Konstantynopola
by przed sułtanem zabiegać o
stworzenie legionu polskiego a
także gdy w rok potem udawał
się do Skandynawii w swoją
ostatnią podróż
Ruszał w nią z Londynu wcze
snym wrześniem 1854 r Właści-wie
miała służyć dla poratowa-nia
nadszarpniętego przepraco-waniem
zdrowia Ale zamiast
słuch ać'zaleceń lekarzy doradza-jących
kurację i w cieple hisz-pańskiego
południa wybrał się
w odAvrotnym kierunku i wcale
nie dla przyjemności wypoczyn-ku
Jechał by pracować nad zdo-byciem
Szwecji dla trójprzymie-rz- a
inakłonić by wraz z państwa-mi
zachodnimi powzięła kroki
mające wskrzesić Polskę Odwie-dza
po drodze Hamburg Lube-kę
i Kopenhagę skąd na pokła-dzie
parowca płynie do Sztokhol-mu
Tu zaraz po przybyciu 1
października zapada na cholery-n- ę
do której przyczepia się go-rączka
tyfusowa Podleczony
mimo osłabienia wstaje po dzie-sięciu
dniach dla dopełnienia
swej misji
Przeprowadzone rozmowy z
przedstawicielami różnych
warstw społeczeństwa umacnia-ją
w nim wrażenie o wrogości
gdy się dowie że część dala
którą potraktował tak bezce-remonialnie
jest już legalną
częścią rodziny wojskowej
Po chwili stanęła w otwan
tym oknie spojrzała na star-tujące
samoloty a ich szum
niósł obietnice przygody Pa-trzyła
długo z zachwytem nie
zdając sobie sprawy że pa-trzy
na najgroźniejszą trywal-k- ę
swego przyszłego małżeń-skiego
życia"'-- - bezkresną
przestrzeń powietrzną
i! JV Ołia Lfitoricsawa
i i i
Szwedów wobec Rosji Przyczy-nia
się do tego także niezwykle
uprzejme przyjęcie ze strony
dworu Uzyskuje z posłem bry-tyjskim
Mageoisera długą ofi
cjalną audiencję u Oskara I a
drugą prywatną już na życzenie
samego króla Te nieukrywane
wyróżnienia zaczynają mocno
niepokoić carską dyplomację
Zwłaszcza że ma potem spotka-nie
z następcą tronu księciem
Karolem i chwali jego „męską
postawę" I że konferuje pouf-nie
z wielu wybitnmi osobisto-ściami
I że przy tyra pojawienie
się jego w parlamencie szwedz-kim
przyjęte zostaje z wielkim
aplauzem przez prozachodnią
większość
Lecz wszystkie te rozjazdy
rozmowy wizyty koresponden-cje
są już ponad nadwątlone si-ły
Stuarta Stan jego zdrowia
alarmuje lekarzy On sam nawet
waha się czy przyjąć zaprosze-nie
które na piśmie otrzymuje
od młodszego królewicza Oska
ra Ale z imieniem księcia łą
czono wówczas pono ofertę ko-rony
polskiej i może wzgląd ten
przeważył na decyzji Stuarta Z
powodu wyczerpania i postępu-jącej
opuchlizny musiano go u-bier- ać
znosić do powozu i wno-sić
po schodach pałacowych Od
tej sobotniej audiencji 11 listo
pada zaostrzyły się cierpienia
chorego Ledwo mógł mówić
Przyplątały się komplikacje
płucne stan był beznadziejny
Wiedział o tym Gasnąc pamię-tał
jeszcze o uposażeniu Tow
Przyjaciół Polski 17 listopada
świadom zbliżającego się końca
umarł ze słowami: „Teraz je-stem
szczęśliwy Wiem co ma
przyjść"
śmierć lorda Stuarta wzbudzi-ła
powszechny niekłamany żal
Jedynie „Times" stale zjadli-wie
napastujący Polaków po
kwitował ją jednym zdaniem
ukrytym wśród innych mało
ważnych doniesień u dołu któ-rej
śstrony Za to w wielu in-nych
czosopismach londyńskich
ukazał}' się obszerne wspomnie-nia
opiewające zasługi zmarłe-go
„The Examiner" poświecił
mu elegie żałobną i długi arty-kuł
w którym przypomniał jak
walka z niesprawiedliwością i
uciskiem stała się naczelną za-sadą
jego życia i Jak dla wiel-kiej
słusznej sprawy zrzekł się
zaszczytów urzędów kariery
„The Morning Post" omawiał
jego działalność dobroczynną
podkreślając że mało było in-stytucji
które by nie korzystały
ze szczodrobliwości czy poparcia
„tego człowieka o najlepszym
sercu i najpiękniejszych inten-cjach"
„The Daily News" wyli-(Dokończe- nie
na str 6)
gMiMlill JBMWiMM
K
m
Greetings
group oł
home centres
EV E
Słamping Co
Mr
Serdeczne życzenia Wesołego Alleluja
składa wszystkim członkom
Stowarzyszenia i sympatykom
terenu na Kaszubach
ZARZĄD
Kaszuby Cottager's
Association
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
ŻYCZY
S Maciej Klodas MD
FAMILY PRACTICE
2333 Dundas Street West Suitę 404
Toronto Ontario M6R 1X6
By Phone 535-600- 9
SERDECZNE ŻYCZENIA WIELKANOCNE
D&M Building Supplies Ltd
from
yóur
Appointment
Lumber — Plywood — Doors — Masonite —
Arborlłe — Gyprock — Ceiling Tlles Trlm
for home indusłry
229 Walloce Ave — Tel 531-350- 4
lN Bloor Lansdowne)
7200 Kennedy Rd — PO Box 160
Milliken Ont Teł 297-400- 0
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
SKŁADA BIKOE
Kontrola dokuczliwych owadów
"SILVERFISH — MICE — COCKROACHES"
Bezpłatne oszacowanie
proponowanych
Zamówienia pojedyncze lub kontraktowe
Bikoe Manufacturing Ltd
434 Queen St E Toronto Ont
Tel 363-88- 21
jjjpWiliMiili
We Extend Best Wishes
to our many Friends in the
CONSTRUCnON INDUSTRY
AND BUILDING TRADES
składa
NOT TOO FAR FROM WHEREVER YOU ARE
LUMBERKING HOME CENTRĘ
4181 Sheppard Ave East 494-788- 7
Now open
D L
R
and
and
of W of
zamówień
Co
NjOC" V' I
—
KENNEDY ROAD HOME CENTRĘ
741 (Kennedy Road — 264-232- 7
KINGSTON ROAD HOME CENTRĘ
4071 Kingston Road — 282-110- 1
BUCHMAN & SON HOME CENTRĘ
449 Logan Ave _ 466-110- 5
ARNOLD HOME CENTRĘ
1345 Dufferln St — 537-254- 1
M & T LUMBER LTD
3491 Danforth Ave — 699-718- 3
LUMBERKING TORYORK CENTRĘ
70 Toryork Dr — 743-900- 2
TnHTgFTłtnFtiTiTJłgssg- - itfi3ir7SfirnTf?ngiitVtłtrH"'Łł3' rnmii~fcg~T'Mrrir7?isgll
Wesołych Świąt Wielkanocnych życzy
PIĄTKOWSKI
President
111 Oakdale Road Downsvievr Ont Tel 742-948- 5
Manufacturing from steel ańd other metals a varietyof forms for cars and many
other ifemi also resideńtial prepainted siding from aluminum and steel
'HMftff nił'i5TŁiłtisirTi icgcVMtMii'r gjtWMfnMi7rggrnirtŁTsii(i'łhKrsciłtifłtiJc?'''? n-gga-n-iłUij
"MtW"-a6_tj_jjM4-
&
k?
i
m
sa
i
W4
pi
iS am
I5i
Mnnnii