000277 |
Previous | 5 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
tr3ifwMrti?aiŁK'%'fy"-:-KBJ j®'a®B$& w'iffifij~?!rX' 1 ifj-- i "5'''1 ' v a :- -r " T 1IJ w xł'-
NU 35 M£Kfita :a fcMb 4tiA ' --- w -- ™ „ -- „ stfc""£
Bogdan Jamroźik
Warszawo 'Z przełomu stul
jczyzrsa polszczyzn®
Dziwfiych śię wrażeń do-znaje
kiedy się studiuje kart-ki
starego warszawskiego ka-lendarza
wydanego 79 lat te-mu
Już samo to że ta gruba
książka przeszła tyle dziejo-wych
burz i dochowała się do
dziś budzi zadumę Na oęół
przecież nic przechowuje- - się
nieaktualnych kalendarzy Ja-kież
wiec drogi przeszedł ten
który leży przede mną? Mają
książki swoje losy jak mawia-li
już starożytni Rzy mianie
Przerzućmy razem paię kar-tek
tego starego utylitarnego
wydawnictwa Może pomogą
nam oczyma wyobraźni ujizcć
ludzi sprzed tizcch pokoleń
ich sprawy interesy domy i
ulice w których mieszkali i
krórymi chodzili Słowem
Warszawę 1901 loku War-szawę
której już nic Ina
Zaćmijmy od spraw pozor-nie
przyziemnych mianowicie
kulinarnych Na 16 marca
Kalendarz proponuje warsza-wiakom
na obiad: zupę gro-chową
z grzankami ozory so-lone
z chrzanem pieczeń z
rożna z kartoflami i buraczka-mi
i leguminę Jak ktoś woli
danie postne to szczupak z
chrzanem A oto przepis na
mazurek czekoladowy: „Cze-kolady
utartej dwie filiżanki
cukru 2 filiżanki słodkich mi-gdałów
siekanych dwie fili-żanki
i nieco gorzkich dla za-pachu
pól laski wanilii żół-tek
ugotowali) eh na Luaido i
utartych 2 filiżanki pianę z 6
białek — wymieszać wszystko
dobrze rozpostrzeć całość na
opłatki na pól palce grubo i
piec w średnio coracyin pi-ecu"
KONNO CZY KOLEJĄ?
Kalendarz przypomina że
w marcu warto się wybrać na
jarmark na konie do Kalisza
lub do Nadarzyna Wyszkowa
czy Siedlec Można także od-wiedzić
jarmark zagraniczny
w Bydgoszczy
Jak d podróży mowa to w
guberniach Królestwa można
było wtedy jeszcze podróżo-wać
dyliżansem lub ekstiapo-czt- ą
W dyliżansie wiozącym
Znakomity poeta polski Ju-lian
Tuwim (1894—1953) w
jednym zc swoich utworów
użył zwrotu „ojczyzna - pol-szczyro- na"
co przypominano
wielokrotnie omawiając jego
twórczość W lrstoiii niewie-lu
tylko narodów pielęgnowa-nie
mowy ojczystej odegrało
tak poważną rolę W czasacli
nribioiów polszczyzna była
duchową ojczyzną wszystkich
Polaków świadcząc o jedno-ści
rozdartego narodu a co
więcej — o jego istnieniu
Dlatego też wszyscy trzej za-borcy
tak zażarcie ją zwalcza-li
Wytępienie mowy polskiej
stanowiło w icli mniemaniu
warunek zasadniczy powodze-nia
akcji rusyfikacyjnej i ger-manizacy- jnej
A fakt że mo-wa
polka wbrew wysiłkom
zaborców nic dała się jednak-że
wyiolcnić że Polacy nic
przestali 'mówić i myśleć po
polsku — stał się jednym z
naiważnicjszvch składników
polskiego odrodzenia
W odmiennych zsola wa-runkach
niemniej jednak i
efriś veVin po1 siewna rolę
0'wMiy dla w7v!tk!ch tvch
]orr7v — i-07-
:inni no całvm
śmiecie — odna'duia w mo-wie
nnlclrici wieź 7 o:e7V7iia
z roiknmi 7 nolka b'1'nra
TDłntfo w'ff fl7ic!e nolkie-p- n
io-ryl-- n (]7e''e 7Wvric:lwa
iil-i- o nrfiiósł nnd wvmi rT7c-ślorlfwon- iiii
mi'n rllfi nolfl'''!
łh!"'01-i-f' ir rwlboliwanc7wfnni c poUNriVc
clr-iopnlrnur- n]! cimnln hnrlpiiig
por] l(v7i'Vinni pfiM'ńii nn Cl- -
fiVu TJo-"'ni- li (i) nie tv1k-- o
r?1otrrrf) 'p iVf"'T ocrmanrn-puyi- n nnnfol'} cl- - lam
CT-yfirto-ln
itifptici MMioo'n lf"7
fnl-7- (i filntpoo { StacV n'l]a- -
f-7n-nr
7niti nnrl wnlnrlfm
frt'iłn7'in O'' nftor 111
W uintn VT Dnw-- lv ln wpc
fi-io-cii
'oViv 5f-- M V liolcti pa
"ślniVn nlon) !(v(i]t 111 nip 7
prininiftnni f nf''tio imnipi
7nirlrCfł'ilrrtnii A Wlnpk dn-ł- n
c'r innnifii Cl'ick iio'Oc'1l
wifinvr i-oi""--
"'nlc zcodnic
7(1 riwo-- a tj-odr-ia
M''1d 7nivnc d''ś ncńb
citv Vici'iiM 7o-urilri'(-
-]i
pnloniiffW lub h!c'prv1fór nn-mir- -'n
o twn yc lflk oriuo- -
vil t-ii1hi-r7" nnlclid! nicnc7(
liniiJpofi T(?1ivfi nlrVn "nil-fl„rti- iir
o W łTi-r- - Un"nr- -
l-n- -i' U'nJt( l-rni- oj) YITT v ic-- Vl
il'łArq ciin-'- 1 ni'ią( 7n_
trr1-r'nf'?- n t'lieJn' fW1f pfrir- -
cii'ir „1 Uai-- 1rMnn pfiH Aro- -
pocztę płaciło się 7"a wlófśtę
dwie kopiejki a w karecie
osobowej trzy Bagaż do 40
funtów bezpłatnie Ekslrapo-czl- a
była dioższa za konie i
wiorstę siedem i pól kopiejki
Jechało się za to w tempie
„kuryerskiem" a wymagać
można było co najmniej
dwóch koni Do tego za bry- -
czkę trzeba było dopłacać jed-ną
a za powóz dwie kopiejki
za Wiorstę
Do miejscowości do któ-rych
dochodziły koleje każdy
mógł za zgodą Zarządu Dróg
wynająć sobie pociąg nad-zwyczajny
tj trzy wagony
osobowe i wagon bagażowy
Kosztowało to sumę kosztu
biletów na wszystkie miejsca
osobowe i za bagaż w ilym po-ciągu
plus dodatkowa opłata
na odległość np stu wioist
wynosiło tot 250 rubli Tytlko
więc bogacz dysponujący ty-siącami
mógł sobie podróżo-wać
takim „własnym" pocią-giem
W pociągach zwykłych
rozkładowych „osoby jadące
bez ważnego biletu lub nie-moralnie
się zachowujące bę-dą
z pociągu wysadzane na
najbliższej stacji drogi żela-znej"
Łagodne to były czasy
dla gapowiczów i chuliganów!
„CI NASI BIEDNI"
Wśród instyitucji dobro-czynnych
Kalendarz wylicza
szpitale przytułki zakłady
opieki itp Oto na przykład
przy' Ul Wilczej 3 Utworzono
Przytulisko „dla szlachty zu-bożałej
oraz 'kobiet bezdom-nych"
prezesem zarządu był
szambclan hrabia Kossakow-ski
członkami — książę Wo-roniec- ki
hrabina Zofia Stani-sławowa
Kossakowska i hra-bina
Teresa z hrab:ów Za-moyskich
Jakóbowa Potocka
Z obszernego działu geo-craficzne-go
dowiadujemy się
że w Europie Warszawa zaj-muje
według zaludnienia jede-naste
miejsce zaiaz po Buda-peszcie
liczy bowiem 720 tys
mieszkańców Siedlce miały
23 tys Radom 28 tys a
Płock 27 tys W Lublinie by-ło
50 tys mieszkańców w
Białymstoku 63 tys
ktoś zanotował zdanie pohkic:
„daj ut (że) ia pobruczę a ty
poczywaj" Znaczy to w dzi-siejszym
języku: „pozwól że
ja pomiclę (na żarnach) a ty
odpocznij"
Stanisław Rospond profe-sor
Unwcrsytctu Wrocław-skiego
który 'bezpośrednio po
zakończeniu wojiny publiko-wał
prace na temat polskości
Śląska określa ten tekst jako
słowa męża zwrócone do żo-ny-
która mełła z braku mły-nów
wodnych na żarnach
Zdaniem tym po raz pierwszy
polszczyzna dotknęła papiciu
to bardzo ważny moment w
kulturze narodu
Najstarszy druk polski po-chodzi
także zc Śląska W ro-ku
1475 wvdanc zostały sta-tuty
svnodalnc biskuoa Kon-iia- da
CStatuta snodalia cpi-sco- oi
Conndi) po łacinie lecz
1i'7' modlitw — 0'czc Nasz
Zdrowaś i Wierzę — zostały
swdrukowanc uo poIku Słu-S7n- 'c
nowiada tu orof Ros-nnn- d
u iimic(:7C7riiic nol-k'!- rh
rnor'li'w w k'inir'p 'arin-ciV- c
wilof7oriei we Wrocła-wiu
dowód 'i iak nnlara łnła
nnłr7fha doircnia dnho-wieńw- u
nlskiemn tekiMi
iwvI1itiw Mieli w swoich para-fiach
'wiornreh k'v-7- v rlicicl!
inorllić cifi po polskll Inaczej
nic iiiiiiHi
Ze Sianka nochodlli rów-nif- ź:
rlrvai 'vnni clnikaivc
R'(roi"ri Wi(rt' i Krvci-i- n
C"1nrrrcnh(r(T W roku S?1
Wir-io- r w-(1- il Rrv7mołvv Sa-lomona
7 M"Tlio'łPtri" i rv-w- nt wfhmopffo S"na
Po''n"o Pnnn l(7iKa TCrv- -
l-- " WbrnOionV 1(npnrtarn'-11- 1
1 S7C7f"ólTni Vń'c1i n'C
7ii'i nrvniml łariń'lri SHlfirf-rcnhoi""rti- i(i
rn"'nCI! ti(' w li- -
ciia io'i7iif fnori--a v 10-t-- H
1S77 MH-nh- ii SplT"-rff- n
hfr(r 7ncfoł ii'rrwcvin rlfiilr")
rom Vró1pwcVitn a ikrńl S'c-Ti- ti Pitntł' "rtlowiał o c-- Ur
nr7V Vnncl(iri (Ht nloliin
nr'ifv kMncfl'"'! wrmywnł
r'f'tirł'i"i v pillrnwic'"' ' n"T- -
nnvni wir!7inen dnil-nrclci- m
"n r'Hilrii uriiwfiriMlńw U
ci"liTl'f(nli(ira'i lov--- p tJnf"7ni'ia
bvł:i w roku 178 Ortomwa
nolów orenkich" Jana Ko-riiiiiowsti- ono
tpfinn z nrcy--
v!it -- olf Iriinn 0'otlffłi'1
0'n'''rn Clnrl 0() Pni
c w iimoVii "XJ ii'( cnr7'i'i- -
łn nr '™'Cfi trwwnfwi n!ś- -
ii-innni(M-ir'i
r(]e V'nn 111 H'I11
n'-je-7'n-7- fi N!o liinł Clak hc- -
ch"'iPm Otciż na knrtanh lei nnrednic"o nrtiahi 'c WM)a-napisan- cj
po łacinie księgi nialym rozkwicie polszczyzny
UCZYMY SIC
Jak informuje Kalendarz
w Korpusie Kadetów „Suwo-rowa- "
Al Ujazdowska w" 4
klasach by to 280 kadetów
Instytut Politechniczny ul Pol-na
„przyjmuje wychowawców
gimnazjów klasycznych i real-nych"
v podobnie jak Instytut
Weterynaryjny na tirochowic
Do Warszawskiej Klasy Ry-sunkowej
(Wierzbowa 11)
wstęp mają młodzieńcy któ-rzy'
ukończyli najmniej dwie
klasy gimnazjum oraz złożą
jcdilą pracę tysunkowiA Do
Warszawskiego Instytutu Mu-zycznego
Okóhlik 1 dostać
się mogą „osoby obojej pici
bez łożnicy pochodzenia i wy-znania"
Instytut Aleksandryj-ski
Cesarzowej Maryi ul
Wicjka 8 „z przełożoną A
A Skaiialiną przyjmuje pa-nienki
w wieku od 8 do 13 hit
wszciikich stanów oprócz wło-ściańskiego
Kandydatki 13-letn- ic
muszą wyjednać pozwo-lenie
Cesarzowej" Szcścio-klasow- y
Zakład Naukowy
Żeński Jadwigi Siskiej ul
Marszałkowska 153 róg Kró-lewskiej
„zawiadamia że ma
klasę przygotowawczą i pen-sjonat"
Surowe panowały w
tym zakładzie obyczaje: pa-nienka
która ośmieliła się za-łożyć
nogę na nogę musiała
natychmiast udać się do do-mu
a rodzice wzywani byli
na „konferencyą" „Szkoła
akuszerek — babek wicjskicłi
(dosłownie!) przy szpitalu
Dzieciątka Jezus przyjmuje
kobiety' w wieku od 20 do 40
lat umiejące czytać pisać i
rachować"
Były także szkoły ogólno-kształcące
handlowe ręko-dzielnicze
kioju i szycia
szkoła arlystyczno - malarska
przy ul Wspólnej 45 szkoły
frcblanck fotografii a nawet
szkoła kucharek przy' ul Alc-ksradr- ya
J4 (dzisiejsza Ko-pernika)
TOWARZYSTWA
W tej dawnej Warszawie
spod caiskicgo zaboru war
szawiacy zrzeszali się w różne
„towarzystwa" w których riic- -
w wieku XVI — w rodzeniu
się języka nowożytnego ja-kim
pisali J Kochanowski St
Orzechowski M Rej Lecz
zaistniało lam zjawisko mają-ce
dla polskiej kultury nico-szacowa- nc
znaczenie Oto na
Śląsku zachował się j£zjk pol-skich
najwcześniejszych zapi-sów
„Boguiodzicy" i „Psałte-rza
floriańskiego" — najdaw-niejszych
zabytków polszczyz-ny
Chciała co praWda szowini-styczna
nauka niemiecka na-zywać
ten język dialektem
połsko-czesko-nicmieck- im ne-gir- ąc
możliwość istnienia ję-zyka
polskiego na Śląsku po-nieważ
nic pasowało to do
teorii mówiącej że Śląsk był
od wieków ziemią niemiecką
Lecz na podobne kłamstwa
sami Niemcy odpowiadali
drwinami — oczywiście co
świallcjsi — jak np piof
Schummcl lub Jan Wilhelm
Pohlc pastor z Tarnowskich
Gór któiy napisał m in:
„Po ilości nazw miast i
wsi pewneso kraju poznaic się
bez wątpienia który język-pr'- v
ich powstawaniu bvł pa-nua- cv
Co znaczy Głosów
Polcsławicc Wołów Jawor
Wrodaw Brzc? po niemiec-ku?
Ale w iczvku poUikim iest
lo w7-stk- o zrozumiałe Czy
nie słus7nv iest Wi:iiock że
cdv budmvano (c miasta był
ic-7v-k
nolski na Śląsku języ-kif- '"
kvTowvm?"
D7iewici"a:towicc''nv iioe-t- n
nol=ki Winroniv Pol odby-wał
w roku IS47 nodró' do
Wmdawia i oómci nkał
swoc wrażenia twicrd'aiac
z mw'7S7a radnś°ia że w
f7nvc weno nr7cia7du nrcz
ń':ik inip uT"Tł prawie innej
mowy niż ooNki VVs7vslkle mn'v nn kłemcli sa w
f''vó"h icvłfnf'i niaoc nawet
]sjicm(Mr% łavcripl ma'aków
wic'riVi''ti nosiadi 'acv f'obva
w oknlifach fdfic ludność
mielcowi mówi no nnUku "ci "" 'utaj z polizcby języ-ka
Indii "
We Wrocławiu rWnl-ił- a w vi vvekii 7nnna ksien''niia
Ko Tin do kfóroi 7 G'1'ni
nric7d''ano po pohkic krą-żki
wvdawanc w tvm mic-ś"- ie Dintowano je chyba nic
f''" Niemców
Vi"i7 7 oc0i"'i "i pruwro-t"- m rn'ron lM"i n Polki
ta c'ara zlomla piictnirTca oi-r7'7- iif c'o'a od-ia1ii7l- n pic 'Ro już w samej polszczyź-ni- c
Tadeusz Rojek
ecid
i raz poci piasŁzc„zjKicm icgaino--
ści skrywano działalność źle
lub niechętnie widzianą przez
Władze
-- jNr aiN+ owyinswiccic jisnue- -
ściło sio Towarzystwo Zwo- -
lenników Homeopatii na Ba- -
gatcli 3 Towarzystwo OĘrod- -
nicc Warszawskie a Towa--
tiymo uygiciiicznc na Kra- -
koWsfcim Przedmieściu 66
Było takc Towarzystwo
Pśzc2elniczó-u°rocliiicż- c 1 ód- - rticJ warc7!5u-ei'- l tncAtinnn
iii Mar-szałkowska
„(blisko dwdrca drogi żelaz-nej)
go-ści
na-?w- a"
Hotelu
Towarzystwa Hoddwlf Ryb i Powozy gumowe poleca Fa-- Choć inflacja jest niejednemu
Rybołówstwa Towarzystwo bryka Filipa Porcrttźa Uli Lc- - wimia Terlecki przyczynę fa-Zach- ęty
SźtUk Pięknych ul szno 23 Apteka i skład wód talncj decyzji Upatruje w Po-Królcw- ska
17 Towarzystwo mineralnych dr T Heinricha lakach którzy wydawnictwa
Amatorów Gry Scenicznej w ul Wierzbowa 11 telefon nic poparli choćby minimal-gmach- u
Teatru Wielkiego i 1239 poleca wody mineralne mie Polonia
Warszawskie Towarzystwo Ar-- krajowe i zagraniczne Wody amerykańska nic podchwyciła
tystyczne Ul Królewska 41 mineralne i napicie oferuje --szansy aby zaświadczyć ze
toi-- - inii„i rrt łini-n- i zbiorowością ikulturalna
! cc! wrzodów
-- 1
r"backa
Kolei spor- -
towc Lisie otwiera
T:~ „i ':_'rwyr mieście 32 Dalci
To- -
warzs:wo I-- o-ksal
19 i Cykli- -
Oboźnd 13 Jest
Bielan
ska 5
dziale
56 adresów cechów
Tak wte-dy
w Warszawie tacy
jak kotlarze żelaźni i
mydlarze nożowni- -
cy 1 kołodzieie
po- -
ostrogaize i gwoź- -
dziarzc gizebic- -
nianc
Niechby teraz ktoś próbo-wał
i
wyrobu ostróg
RUCH W
Na cos
z działu reklam Oto
1 jtisiiit ao „jiiu
ciysdozmcii numerów
--'' Dokoi Cala mió- -
kilkoma językami Wanny
mieiscu omnibusy
wszystkie
▼ " T T W T
POLSKIE
Hcrfcl
114 Złotej
dla wygody
pod tąż
W
'iest
sk_imi"' u„li Długa 38 „50 od- - numci_ow ' u „„„
ich z pościelą i Usługą juz od
60 kopiejek na Hotclo- -
wa kareta kursuje do wszyst- -
Duciiiaow
-- „t1& „i-r-lua
' " :i?rn łj '„rpifXiii- -
! UJC 'Slc' zc ma AUa J
"'
Fabryka Po- -
wozów J Golińskicgo ul Le- -
szno 36 „posiada ma skła- -
dzic wielki Wybór wykwint- -
nych powozów podług naj--
c'L4--„„- i —vi„ii „„„t-A- h
nvch w n'Mtt cnkin clii- -
B Scmadcni w gma- -
chu llru Wielkiego ma na
składać ciasta
nl i — -- _ł1 "i_ K A 1
UUUUUIŁ UUUUUU!
parawany
_ _i"' ckiany
_ _ itd" Nadswidr_zan- -
ka Nowy Świat reklama- -
je sześć swoich Mii w War- -
szawic Szkoła fechtunków na
pałasze 1 ~ 1 szpady St Maicw- -
i AA„I - — y 'ony piam u up m-- ąeiesuwą sic Lubony znalazłem wzmiankę '"r7 Jcicli ntn mial
"w "'""„v "'""'j -"-t- — --
_
rzlac M Stankiewicz id zakupienie przdz --- -- -- - o zawsze ntercsuacvch mnie zorąciKowycn a encesz jo ibci-y- : mieć spiowadź sobie rodaka
? vtamzc SanJ!uJy Powyfszych monografii napi- - clu L 0f z Polski K F Chicago"
na towarzystwa
Cesarskie
rzccNwiśrin
zasłużone: Warszawskie
wioślarskie ul
Towarzystwo
stów nawet
ToWafzystwo Zwolenników
Gry Szachowej ul
W adresowym (nal-iczyliśmy
warszawskich byli
rzemie-ślnicy
mosiężni
powoznlcy
powroźnicy piernikarze
złotnicy szpilkarze siodlara
puszkarzc
krześlarze
itd
utrzymać siebie rodzinę
z
INTERESACH
zakończenie niecoś
Hotel
Victoria" n
uo 03
czyh służba
wi
na a na
pociągi pospieszne"
TUTTTT
„Metfopol"
róg
otworzył
restauracja
„Drezdeń
iiuwionycn uu
dobę
Mt ll0iclf'la"
Warszawska
czeko- -
T_l_
IVUVW1
kominkowe
MlcczdriHa
11
biblioteki ik
SUUIWII w w
lirma mogłaby -- i
decyzje tory mc
mknięcie drogi polskim ™c 2 koncern
tllc nawcL czi"
WCItll
skiego ul Nowy Świat 5 „u- - kultury polskiej W świecie ję-dzi- cla
także lekcyi gimnastyki zyka angielskiego
szved7kiri' Kr7S7fnf Brnu i
Syti na Placu Teatralnym po- -
lcca „wclocypcdy najlepszych
fabryk amerykańskich lampy
naftowe Wellsa maszyny do
nisania Reniijioton iln Tam- -
że nabyć moina wanny brzy- -
twy kuchenki maftowc zamki
i hacele do podków" Perlu- -
nicria A Siouet Co chwali
się pcifumanii vióla lotus
gardenia trifoli ' mignardise
Nic ma już tych firm nic- -
_1i „!_ - !_ _:i 1 iiMiiuiiic- „_ - bil iimcsy ziumy uli
1 -- i' zawsze ao mv" a nawcL nietcio- -
re ulice Pozostały po nich
lko obrazy fotografie wspo- -
mniema — 1 nieliczne stare
kalendarze
W W t T V T r r1 t r
NAJWIĘKSZA FIRMA WYSYŁKOWA
u
811 Quecn St West Toronto Out M6J lGt '
Teł 364-557- 4 364-574- 2
UWAGA! UWAGA!
MOŻNA ZNÓW SAMOCHODY
FIAT 126650 STANDARD US $170000
FIAT 126650 SPECIAL - US $177000
FIAT 1251500 DS $327000
POLONEZ 1500 US $390000
ZASTAWA 11 OOp US$290000
„FIAT oraz „ZASTAWA 1100p
są w ograniczonej ilości
Cenniki PKO na rok 1980 wysyłamy żądanie
Służymy Polonii od 29 lat
30 31
mźmźmmmm%mmł Jar %r
Informacji
kiernia
cukry
p - ff - Ś
udzieli i roze'Macji dokona kardy Agent
Informacjami siużi lakżo
UNIE LOTNICZE
Shorbrooke
fitóriah Śmieja
W poszukiwaniu
„Wielomilionowa
wydawnictwem
W" ""&"ri r--ittl'nrfvrr"i d--f"i tfart
wojortkCgo „Nowego Dzień- -
nika„ r T Ter %
Angli[ (przcz cfeicsicć jal WJ_
„t nolonistykc na uniwer--
" " sytecle W Chicago) bije na
alarm z powoaiu cjiccy_z"ji ąmc- -
rykańsklcj flrrny wydawniczej
Twaync Chce ona jjrzcśtac
puDiipcji poiskicj wni w
-- rcJ uuiywiwa uui
muuujjiut lynimwaj ivi- -
sickićgo Norwid? 1 Reymonta
iJenKiuwja wąuiuwj Parandowskicco 1 Wittlina
świadomą swojej kultury i
dumną swej kultury
Autor Ikln sid-z-i te m- -
wet jdjby tciaz lolacy zam- -
I'"-- "
- 1 spccialistow a przy ny m wcaie
- -- -
to mcpowctowaiu i strata cna
Przekonałem się już nieraz
w przeszłości że
na jest rola
igrającego zc słowem Nic nic
wskaznic na to żc będzie le
piej w przyszłości I tak kic- -
dy w ostatnim felietonie zacy- -
towałem powiedzenie Kazi- -
mierzą zaczer--
pniętc z jednego z jego póź- -
nych wierszy: „Obywatele
f-li- Wnm niinuM'
--jirm" I vficfiri Au i 'locl
-- c„iJruJ„i„ia„L„ii„vi uha„iu„vL1uii:iuui'ivu:uv„i„ijvrfuiiiv„£„ — t i _?" --mr nnr niiurn yjr ivrn
™l™ „"„„ „11 „„ir:i„ -- j„i„ L-- i
mi słowo „chlewem" na „chle-bem"
i położył cały kawał
Dobrze że nie
znalazł się żaden czujny czy-telnik
Pisma Św i nie zakwe
stionował autorstwa powszech
nie znanego przecież wskaza- -
nia Pros 11 e wiec tekst a iest JZ '-- -Z 7 — J on szczęście juz nic na
czasie bo tygodnik cSw doro-bił
się nowego redaktora
który dziarskich
strzelców Szkoda tylko że nie
wszystkich
x #
Taka jest wedle pewnej
chińskiej wcisji recepta na
szczęście: chcesz być szczęśli-wy
przez godzinę upij się
przez trzy dni się przez
osiem dni zabij świnię i zjedz t Natomiast jeżeli chcesz
ć szczęśliwy wiecznie
łóż sobie ogródek
1 --t
Wiemyi że już w średnio- -
wicczu Polacy posłużyli sic
serią trudnych do wymówie-nia
polskich słów by odsepa-rować
swoicli ludzi od ukry- -
Ł
NA
Polskie Linie Lotnicze LOT — to jedna z linii
lotniczych świata Samoloty LOTu kursują na liniach regu-larnych
54 stolic i miast w przeszło 40 krajach
Przeloty charterowe LOTu obejmują 5
Postanów spędzić tegoroczne wakacje w Polsce Powędruj na
szczyty Tatr wypocznij na luźnych plażach wzdłuż wybrzeży
Bałtyku lub nad przeszło tysiącem jezior Zapoznaj się
z pełnymi zgiełku ulicami miast — zachłyśnij
się pałaców pełnych bogactw i zabytków --—
lub odwiedź jedno ze słynnych uzdrowisk
Wszystko to czeka na ciebie w Polsce — Kraju pełnym
kontrastów do którego najkrótsza droga wiedzie
szlakiem na pokładzie polskiego odrzutowca
LOT to jedno z
lotniczych świata
Podróży
St Wost
Suita 2107
Montroal Que H3A2r2
Phono: (511) 8'54-2G'7- 1
Toronto: 3G4-203- 5
r"tnjUj'rrrrvifii cii'u„ ™mtutui iu:v„ilt
buntowników i nieprzyjaciół
Znfmy nam
}chrzp?&i b(7m w J7dmV
czv nic oiciiiv Pirfr win
X i ~7 J prza rpieprzem" albo "stół z
nogami"
Ostathio słyszałem nowa źa- -
wiłoŚc:
się w
muhic rowiorzcic sobie po- - wi-- kuku razy szyoico A óto coś podobnego ttylko
w iujut-i- i
Więienic Carny okiia
kwadrat
Siedzi fam ktoś kto spoza
krat kradł
I iiiet chciał płacić swoich
rat rad
Dzisiejszy felieton wyglą-dać
zaczyna jak kącik języko
znawczy Nic mogę oprzeć się
3okllsic' b' lcsx dro1
bia7-'- aKMować Wiście Ma- -
Dani]cwic :
(ll„„lr1v: 1 _ mr ŁVIY_'(1 ! IV II" 1 w II I fil I JV ~ '' -_-
-
'""- - 10"- -
1 n+ ' k:n: f''cn tir ni 1 er
'-- ---"- u „u
poiskie siowo musifflo prze-grać
do obcego i nie weszło
W obieg
" V
A
W londyńskim czasooiśmic
literackim „Wiadomości" (nr
1772) Adam Tomaszewski
wy di ukował obszerne dowcip- -
nc 1 smulne sprawozdanie z
Tygodnia Kultiuy Polskiej w
Torcrtfd (22 listopada — 2
grudnia 1979 r) W podsu- -
mowaniu s?die mowa o skro- -
mnvm dochodzie ok tvs nca
dolarów 1 zainteresowaniu
prasy oraz P°'SC'CP0 'Proara- -
mu lelcwizyinea-- o autor pisze
takźc "aMcpujc
_
o drugiej
strolIlc medalu:
„Zawiodły masv Polaków
zomicszkuincc inrimnnlu i
pobliskie miastcc7ka zawiod
ła nainowsza cmracja z Pol-ski
stale narckaiaca na brak
kultury w Kanadzie nic po- kazali sic mandaryni z Kon-cres- u
rozicdrajacv po Eu ro
Pc w poszukiwaniu chimery
"" uuiiŁv-diiv- v its-uc- u (n'ie- -
e sie na własnym podwórku
rri 1
1 runno poicizicmy eora czv
niedrogich to 7-":--
" y
zmodyfikować Za- - ff1' nie pozwalała
auto- - Wazac
rom do wydawnictwa Twaync '!los'n1kowac
i- - min
ty
WYSYŁAĆ
I25p1500"
na
1000
ze
"niewdzięcz- -
kalamburzysty
Wicrzyńskiego
TlinrnVnvm'hn„V1Hmm_tr-- l
przynajmniej
na
wymiótł
ozcn
za
PONAD
WIEKU
PODNIEBNYCH
SZLAKACH
najstarszych
do
kontypentów
nowoczesnych
wspaniałością
podniebnym
najbezpieczniejszych przedsiębiorstw
powyiamywanymi
„Zindywidualizowałem
rozculuzjązmowanym
co
rozeznania
w
--:
„Pisaotwo erotyczne
zboczeniem soołec7nic cro'-n- m
ponievvnż odbiera cvlcl-niko- wi
ocliofc do iak'chkol-wie- k djaań w omawianym
zakresie i skazuje go na czy-laclw- o"
(Wiesława Sznborska)
PiS7ac unr7cdnio o biulcly-nac- h
mrafialnvch moalcm po-zostawić
wrażenie że sa one
-- s''chc czv }vrccz ""dnawc Zc
nic icU lak zaws7e poki asuje
stary biuletyn jedneao z ko- -
1
tAiDwCV Tu"~jv Ti- v-rjuoCrVvIi u--u1 1 I
: - - tuldU
chimery
t-- ~i i-(_-
~!_i!„ miuiuw w uciiuilmju tntt—iui- -
trnckir
„? widuje sie że w
sz] stucc(u y0# nicJwiat
hnriir n nrw miiimin um-j- h
_ -- -- w j — od ilości mcżcz7n Dlalefco
f r ? pewien adwokat w Parvżu
proponuje by w 2000 r ifftd- -
miar niewiast wysłać na kśię- -
yc jako jedyny sposób by
umknąć caileowitego opmo- -
wania świata pi zez niewiasty
Gdy w 1873 r po raz pier-wszy
niewiasta napaliła papie-rosa
w publicznym lokalu v
Londynie gazeta Times
pisała: Ewa zrujnuje ludz-kość
i pi zez jej grzechy zgi-niemy
wszyscy"
Krdy jest za stary do cze-goś
ale nikt nic jest za stary
do wszystkiego Więc w góię
sci ca
W „Gwieździe Polarnej"
zn?azcm "a''-CPJą-
_ płatne
(szukajci a znaj- -
dziecię: „Rodaku w Amcry- -
O głowach
Czasem i najgłupszej firmie
Mua z łaski coś podpowie
Lec w (jm tkwi jej fortel
duży:
Jak ta głowa lo powtórzy?
Lec
„Wchodząc w obce środo-wiska
powinno się pamiętać
że im nic imponuje naibai- -
clzicj nawet gorący patiiotyzm
ani oiiary ponoszone w jego
imic-- i i nic bardzo też
szaja sic bolesnymi iprzcżycia- -
'i emimantów Zaimponować
'm może prawdziwie humani- -
stczny s'o:unck: cło wszvst--
klcn ogólnoludzkich „„11- -
mow z zachowaniem jednak
poztynvch cech narodo- - wch Nie zastawi teco fol- -
kioi povotwatnc mc na zwy
cieslwa lub kieski cia-ł- c przy
pominanlc krywd doznanych
od wro"ow 1 sprzymierzeń-ców
Srodnwibka obce wśrć)d
któiycli żyjemy ieśli nawet
znaia naza historię oraz
wkład w kul'urc powszechna
Uas'£ch viclkich uczonych i
aitystów lo nic przez nia i
nie pizez nich na nas patrzą
lecz ocemaia nasza wartość
wcdlm: 'tcGo iakimi zasadami
naipiciw człowiek Emisracia
wicc iuł przez to spełnia swój
obowiii7ck wobec kraiu za-mics7k- ania ady wchowuic
dobneh lozumnych i praco-witvc- h
iu'i'i Ale bcrWc iesz- -
czc icDiei icmi ci lutRie ko-rzvla- iac
z bolesnych doświad-czeń
emi'ranck'coo losu bro-nić
beda soccialnie tvch
prawd i norm ctcznch któ-rc- h ponałcenie skirnło ich
na życic wśiód obcych Socł-ni- a
wtedy swoi ohov'iazck
wobec kraju zamieszkania"
(Ks J Afircwicz)
8
t
I
--
I- i--UU I)n U lii m po- oyui h0D-4 VV'
50P
vvvvvyiiT
7P
Pharmacv Ltd
kościoła św Kazimierza)
wedle niechętnych ficru-cm- y sic w zcm kon-- —
dolina Aż dojdziemy krc "vm- - Sadzony iest nas
jest
wzru- -
8 iiieM PARK Trave! Centrę Ltd 8
I Największe Polskie Biuro Podróży
$ Jerzego Łuckiego
9 1592 Bloor Slreet West
Teł: 533-949- 6 533-949- 7 533-823- 5 533-841- 7 i WYCIECZKI CZARTEROWE 1)0 POLSKI
1+
Ę PEKAO: Gwarantowane przesyłki dolaiy do wyboru
h samochody domy
Nowe katalogi PEKAO 1979—1980
Programy i prospekty wysyłamy na życzenie Wwvvvv#vvvVvvvv
TTTTTTTf
Kennedy Trave! Bureciy
296 Queen Sł W Toronto Ont M5V 2A1 Tel 362-322- 6
WYCIECZKI CZARTEROWE DO POLSKI
Wyjazdy do innych krajów Europy — Apex od
14—60 dni
Kupony Orbisu wyrabianie paszportów wiz i innych
dokumentów
O Rezerwacja hoteli i uzdrowisk
Sprowadzacie na stałe i na wizytę
O Tury z hotelami na południe
rrrfYrryryrrvrfrvrymry'tKryryyn
Solarski
(Naprzeciw
Właściciele: J SOLARSKI i S SALAPATEK
Szybka i łania wysłka lekarstw do Polski & Agencja
Pekao Wysyłka paczek i pieniędzy do Polski O
Polskie kartki i czasopisma © Zioła Zakonnika O Urząd
Pocztowy @ Sprzedaż biletów
149 Roncesyalles Avertue — Tel 536-545- 2
Sl-- P
%AWUSAMiWWWWMVVA)SASAiViA1iyw'jS1AV'uijjjs
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, April 23, 1980 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1980-04-23 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2001190 |
Description
| Title | 000277 |
| OCR text | tr3ifwMrti?aiŁK'%'fy"-:-KBJ j®'a®B$& w'iffifij~?!rX' 1 ifj-- i "5'''1 ' v a :- -r " T 1IJ w xł'- NU 35 M£Kfita :a fcMb 4tiA ' --- w -- ™ „ -- „ stfc""£ Bogdan Jamroźik Warszawo 'Z przełomu stul jczyzrsa polszczyzn® Dziwfiych śię wrażeń do-znaje kiedy się studiuje kart-ki starego warszawskiego ka-lendarza wydanego 79 lat te-mu Już samo to że ta gruba książka przeszła tyle dziejo-wych burz i dochowała się do dziś budzi zadumę Na oęół przecież nic przechowuje- - się nieaktualnych kalendarzy Ja-kież wiec drogi przeszedł ten który leży przede mną? Mają książki swoje losy jak mawia-li już starożytni Rzy mianie Przerzućmy razem paię kar-tek tego starego utylitarnego wydawnictwa Może pomogą nam oczyma wyobraźni ujizcć ludzi sprzed tizcch pokoleń ich sprawy interesy domy i ulice w których mieszkali i krórymi chodzili Słowem Warszawę 1901 loku War-szawę której już nic Ina Zaćmijmy od spraw pozor-nie przyziemnych mianowicie kulinarnych Na 16 marca Kalendarz proponuje warsza-wiakom na obiad: zupę gro-chową z grzankami ozory so-lone z chrzanem pieczeń z rożna z kartoflami i buraczka-mi i leguminę Jak ktoś woli danie postne to szczupak z chrzanem A oto przepis na mazurek czekoladowy: „Cze-kolady utartej dwie filiżanki cukru 2 filiżanki słodkich mi-gdałów siekanych dwie fili-żanki i nieco gorzkich dla za-pachu pól laski wanilii żół-tek ugotowali) eh na Luaido i utartych 2 filiżanki pianę z 6 białek — wymieszać wszystko dobrze rozpostrzeć całość na opłatki na pól palce grubo i piec w średnio coracyin pi-ecu" KONNO CZY KOLEJĄ? Kalendarz przypomina że w marcu warto się wybrać na jarmark na konie do Kalisza lub do Nadarzyna Wyszkowa czy Siedlec Można także od-wiedzić jarmark zagraniczny w Bydgoszczy Jak d podróży mowa to w guberniach Królestwa można było wtedy jeszcze podróżo-wać dyliżansem lub ekstiapo-czt- ą W dyliżansie wiozącym Znakomity poeta polski Ju-lian Tuwim (1894—1953) w jednym zc swoich utworów użył zwrotu „ojczyzna - pol-szczyro- na" co przypominano wielokrotnie omawiając jego twórczość W lrstoiii niewie-lu tylko narodów pielęgnowa-nie mowy ojczystej odegrało tak poważną rolę W czasacli nribioiów polszczyzna była duchową ojczyzną wszystkich Polaków świadcząc o jedno-ści rozdartego narodu a co więcej — o jego istnieniu Dlatego też wszyscy trzej za-borcy tak zażarcie ją zwalcza-li Wytępienie mowy polskiej stanowiło w icli mniemaniu warunek zasadniczy powodze-nia akcji rusyfikacyjnej i ger-manizacy- jnej A fakt że mo-wa polka wbrew wysiłkom zaborców nic dała się jednak-że wyiolcnić że Polacy nic przestali 'mówić i myśleć po polsku — stał się jednym z naiważnicjszvch składników polskiego odrodzenia W odmiennych zsola wa-runkach niemniej jednak i efriś veVin po1 siewna rolę 0'wMiy dla w7v!tk!ch tvch ]orr7v — i-07- :inni no całvm śmiecie — odna'duia w mo-wie nnlclrici wieź 7 o:e7V7iia z roiknmi 7 nolka b'1'nra TDłntfo w'ff fl7ic!e nolkie-p- n io-ryl-- n (]7e''e 7Wvric:lwa iil-i- o nrfiiósł nnd wvmi rT7c-ślorlfwon- iiii mi'n rllfi nolfl'''! łh!"'01-i-f' ir rwlboliwanc7wfnni c poUNriVc clr-iopnlrnur- n]! cimnln hnrlpiiig por] l(v7i'Vinni pfiM'ńii nn Cl- - fiVu TJo-"'ni- li (i) nie tv1k-- o r?1otrrrf) 'p iVf"'T ocrmanrn-puyi- n nnnfol'} cl- - lam CT-yfirto-ln itifptici MMioo'n lf"7 fnl-7- (i filntpoo { StacV n'l]a- - f-7n-nr 7niti nnrl wnlnrlfm frt'iłn7'in O'' nftor 111 W uintn VT Dnw-- lv ln wpc fi-io-cii 'oViv 5f-- M V liolcti pa "ślniVn nlon) !(v(i]t 111 nip 7 prininiftnni f nf''tio imnipi 7nirlrCfł'ilrrtnii A Wlnpk dn-ł- n c'r innnifii Cl'ick iio'Oc'1l wifinvr i-oi""-- "'nlc zcodnic 7(1 riwo-- a tj-odr-ia M''1d 7nivnc d''ś ncńb citv Vici'iiM 7o-urilri'(- -]i pnloniiffW lub h!c'prv1fór nn-mir- -'n o twn yc lflk oriuo- - vil t-ii1hi-r7" nnlclid! nicnc7( liniiJpofi T(?1ivfi nlrVn "nil-fl„rti- iir o W łTi-r- - Un"nr- - l-n- -i' U'nJt( l-rni- oj) YITT v ic-- Vl il'łArq ciin-'- 1 ni'ią( 7n_ trr1-r'nf'?- n t'lieJn' fW1f pfrir- - cii'ir „1 Uai-- 1rMnn pfiH Aro- - pocztę płaciło się 7"a wlófśtę dwie kopiejki a w karecie osobowej trzy Bagaż do 40 funtów bezpłatnie Ekslrapo-czl- a była dioższa za konie i wiorstę siedem i pól kopiejki Jechało się za to w tempie „kuryerskiem" a wymagać można było co najmniej dwóch koni Do tego za bry- - czkę trzeba było dopłacać jed-ną a za powóz dwie kopiejki za Wiorstę Do miejscowości do któ-rych dochodziły koleje każdy mógł za zgodą Zarządu Dróg wynająć sobie pociąg nad-zwyczajny tj trzy wagony osobowe i wagon bagażowy Kosztowało to sumę kosztu biletów na wszystkie miejsca osobowe i za bagaż w ilym po-ciągu plus dodatkowa opłata na odległość np stu wioist wynosiło tot 250 rubli Tytlko więc bogacz dysponujący ty-siącami mógł sobie podróżo-wać takim „własnym" pocią-giem W pociągach zwykłych rozkładowych „osoby jadące bez ważnego biletu lub nie-moralnie się zachowujące bę-dą z pociągu wysadzane na najbliższej stacji drogi żela-znej" Łagodne to były czasy dla gapowiczów i chuliganów! „CI NASI BIEDNI" Wśród instyitucji dobro-czynnych Kalendarz wylicza szpitale przytułki zakłady opieki itp Oto na przykład przy' Ul Wilczej 3 Utworzono Przytulisko „dla szlachty zu-bożałej oraz 'kobiet bezdom-nych" prezesem zarządu był szambclan hrabia Kossakow-ski członkami — książę Wo-roniec- ki hrabina Zofia Stani-sławowa Kossakowska i hra-bina Teresa z hrab:ów Za-moyskich Jakóbowa Potocka Z obszernego działu geo-craficzne-go dowiadujemy się że w Europie Warszawa zaj-muje według zaludnienia jede-naste miejsce zaiaz po Buda-peszcie liczy bowiem 720 tys mieszkańców Siedlce miały 23 tys Radom 28 tys a Płock 27 tys W Lublinie by-ło 50 tys mieszkańców w Białymstoku 63 tys ktoś zanotował zdanie pohkic: „daj ut (że) ia pobruczę a ty poczywaj" Znaczy to w dzi-siejszym języku: „pozwól że ja pomiclę (na żarnach) a ty odpocznij" Stanisław Rospond profe-sor Unwcrsytctu Wrocław-skiego który 'bezpośrednio po zakończeniu wojiny publiko-wał prace na temat polskości Śląska określa ten tekst jako słowa męża zwrócone do żo-ny- która mełła z braku mły-nów wodnych na żarnach Zdaniem tym po raz pierwszy polszczyzna dotknęła papiciu to bardzo ważny moment w kulturze narodu Najstarszy druk polski po-chodzi także zc Śląska W ro-ku 1475 wvdanc zostały sta-tuty svnodalnc biskuoa Kon-iia- da CStatuta snodalia cpi-sco- oi Conndi) po łacinie lecz 1i'7' modlitw — 0'czc Nasz Zdrowaś i Wierzę — zostały swdrukowanc uo poIku Słu-S7n- 'c nowiada tu orof Ros-nnn- d u iimic(:7C7riiic nol-k'!- rh rnor'li'w w k'inir'p 'arin-ciV- c wilof7oriei we Wrocła-wiu dowód 'i iak nnlara łnła nnłr7fha doircnia dnho-wieńw- u nlskiemn tekiMi iwvI1itiw Mieli w swoich para-fiach 'wiornreh k'v-7- v rlicicl! inorllić cifi po polskll Inaczej nic iiiiiiHi Ze Sianka nochodlli rów-nif- ź: rlrvai 'vnni clnikaivc R'(roi"ri Wi(rt' i Krvci-i- n C"1nrrrcnh(r(T W roku S?1 Wir-io- r w-(1- il Rrv7mołvv Sa-lomona 7 M"Tlio'łPtri" i rv-w- nt wfhmopffo S"na Po''n"o Pnnn l(7iKa TCrv- - l-- " WbrnOionV 1(npnrtarn'-11- 1 1 S7C7f"ólTni Vń'c1i n'C 7ii'i nrvniml łariń'lri SHlfirf-rcnhoi""rti- i(i rn"'nCI! ti(' w li- - ciia io'i7iif fnori--a v 10-t-- H 1S77 MH-nh- ii SplT"-rff- n hfr(r 7ncfoł ii'rrwcvin rlfiilr") rom Vró1pwcVitn a ikrńl S'c-Ti- ti Pitntł' "rtlowiał o c-- Ur nr7V Vnncl(iri (Ht nloliin nr'ifv kMncfl'"'! wrmywnł r'f'tirł'i"i v pillrnwic'"' ' n"T- - nnvni wir!7inen dnil-nrclci- m "n r'Hilrii uriiwfiriMlńw U ci"liTl'f(nli(ira'i lov--- p tJnf"7ni'ia bvł:i w roku 178 Ortomwa nolów orenkich" Jana Ko-riiiiiowsti- ono tpfinn z nrcy-- v!it -- olf Iriinn 0'otlffłi'1 0'n'''rn Clnrl 0() Pni c w iimoVii "XJ ii'( cnr7'i'i- - łn nr '™'Cfi trwwnfwi n!ś- - ii-innni(M-ir'i r(]e V'nn 111 H'I11 n'-je-7'n-7- fi N!o liinł Clak hc- - ch"'iPm Otciż na knrtanh lei nnrednic"o nrtiahi 'c WM)a-napisan- cj po łacinie księgi nialym rozkwicie polszczyzny UCZYMY SIC Jak informuje Kalendarz w Korpusie Kadetów „Suwo-rowa- " Al Ujazdowska w" 4 klasach by to 280 kadetów Instytut Politechniczny ul Pol-na „przyjmuje wychowawców gimnazjów klasycznych i real-nych" v podobnie jak Instytut Weterynaryjny na tirochowic Do Warszawskiej Klasy Ry-sunkowej (Wierzbowa 11) wstęp mają młodzieńcy któ-rzy' ukończyli najmniej dwie klasy gimnazjum oraz złożą jcdilą pracę tysunkowiA Do Warszawskiego Instytutu Mu-zycznego Okóhlik 1 dostać się mogą „osoby obojej pici bez łożnicy pochodzenia i wy-znania" Instytut Aleksandryj-ski Cesarzowej Maryi ul Wicjka 8 „z przełożoną A A Skaiialiną przyjmuje pa-nienki w wieku od 8 do 13 hit wszciikich stanów oprócz wło-ściańskiego Kandydatki 13-letn- ic muszą wyjednać pozwo-lenie Cesarzowej" Szcścio-klasow- y Zakład Naukowy Żeński Jadwigi Siskiej ul Marszałkowska 153 róg Kró-lewskiej „zawiadamia że ma klasę przygotowawczą i pen-sjonat" Surowe panowały w tym zakładzie obyczaje: pa-nienka która ośmieliła się za-łożyć nogę na nogę musiała natychmiast udać się do do-mu a rodzice wzywani byli na „konferencyą" „Szkoła akuszerek — babek wicjskicłi (dosłownie!) przy szpitalu Dzieciątka Jezus przyjmuje kobiety' w wieku od 20 do 40 lat umiejące czytać pisać i rachować" Były także szkoły ogólno-kształcące handlowe ręko-dzielnicze kioju i szycia szkoła arlystyczno - malarska przy ul Wspólnej 45 szkoły frcblanck fotografii a nawet szkoła kucharek przy' ul Alc-ksradr- ya J4 (dzisiejsza Ko-pernika) TOWARZYSTWA W tej dawnej Warszawie spod caiskicgo zaboru war szawiacy zrzeszali się w różne „towarzystwa" w których riic- - w wieku XVI — w rodzeniu się języka nowożytnego ja-kim pisali J Kochanowski St Orzechowski M Rej Lecz zaistniało lam zjawisko mają-ce dla polskiej kultury nico-szacowa- nc znaczenie Oto na Śląsku zachował się j£zjk pol-skich najwcześniejszych zapi-sów „Boguiodzicy" i „Psałte-rza floriańskiego" — najdaw-niejszych zabytków polszczyz-ny Chciała co praWda szowini-styczna nauka niemiecka na-zywać ten język dialektem połsko-czesko-nicmieck- im ne-gir- ąc możliwość istnienia ję-zyka polskiego na Śląsku po-nieważ nic pasowało to do teorii mówiącej że Śląsk był od wieków ziemią niemiecką Lecz na podobne kłamstwa sami Niemcy odpowiadali drwinami — oczywiście co świallcjsi — jak np piof Schummcl lub Jan Wilhelm Pohlc pastor z Tarnowskich Gór któiy napisał m in: „Po ilości nazw miast i wsi pewneso kraju poznaic się bez wątpienia który język-pr'- v ich powstawaniu bvł pa-nua- cv Co znaczy Głosów Polcsławicc Wołów Jawor Wrodaw Brzc? po niemiec-ku? Ale w iczvku poUikim iest lo w7-stk- o zrozumiałe Czy nie słus7nv iest Wi:iiock że cdv budmvano (c miasta był ic-7v-k nolski na Śląsku języ-kif- '" kvTowvm?" D7iewici"a:towicc''nv iioe-t- n nol=ki Winroniv Pol odby-wał w roku IS47 nodró' do Wmdawia i oómci nkał swoc wrażenia twicrd'aiac z mw'7S7a radnś°ia że w f7nvc weno nr7cia7du nrcz ń':ik inip uT"Tł prawie innej mowy niż ooNki VVs7vslkle mn'v nn kłemcli sa w f''vó"h icvłfnf'i niaoc nawet ]sjicm(Mr% łavcripl ma'aków wic'riVi''ti nosiadi 'acv f'obva w oknlifach fdfic ludność mielcowi mówi no nnUku "ci "" 'utaj z polizcby języ-ka Indii " We Wrocławiu rWnl-ił- a w vi vvekii 7nnna ksien''niia Ko Tin do kfóroi 7 G'1'ni nric7d''ano po pohkic krą-żki wvdawanc w tvm mic-ś"- ie Dintowano je chyba nic f''" Niemców Vi"i7 7 oc0i"'i "i pruwro-t"- m rn'ron lM"i n Polki ta c'ara zlomla piictnirTca oi-r7'7- iif c'o'a od-ia1ii7l- n pic 'Ro już w samej polszczyź-ni- c Tadeusz Rojek ecid i raz poci piasŁzc„zjKicm icgaino-- ści skrywano działalność źle lub niechętnie widzianą przez Władze -- jNr aiN+ owyinswiccic jisnue- - ściło sio Towarzystwo Zwo- - lenników Homeopatii na Ba- - gatcli 3 Towarzystwo OĘrod- - nicc Warszawskie a Towa-- tiymo uygiciiicznc na Kra- - koWsfcim Przedmieściu 66 Było takc Towarzystwo Pśzc2elniczó-u°rocliiicż- c 1 ód- - rticJ warc7!5u-ei'- l tncAtinnn iii Mar-szałkowska „(blisko dwdrca drogi żelaz-nej) go-ści na-?w- a" Hotelu Towarzystwa Hoddwlf Ryb i Powozy gumowe poleca Fa-- Choć inflacja jest niejednemu Rybołówstwa Towarzystwo bryka Filipa Porcrttźa Uli Lc- - wimia Terlecki przyczynę fa-Zach- ęty SźtUk Pięknych ul szno 23 Apteka i skład wód talncj decyzji Upatruje w Po-Królcw- ska 17 Towarzystwo mineralnych dr T Heinricha lakach którzy wydawnictwa Amatorów Gry Scenicznej w ul Wierzbowa 11 telefon nic poparli choćby minimal-gmach- u Teatru Wielkiego i 1239 poleca wody mineralne mie Polonia Warszawskie Towarzystwo Ar-- krajowe i zagraniczne Wody amerykańska nic podchwyciła tystyczne Ul Królewska 41 mineralne i napicie oferuje --szansy aby zaświadczyć ze toi-- - inii„i rrt łini-n- i zbiorowością ikulturalna ! cc! wrzodów -- 1 r"backa Kolei spor- - towc Lisie otwiera T:~ „i ':_'rwyr mieście 32 Dalci To- - warzs:wo I-- o-ksal 19 i Cykli- - Oboźnd 13 Jest Bielan ska 5 dziale 56 adresów cechów Tak wte-dy w Warszawie tacy jak kotlarze żelaźni i mydlarze nożowni- - cy 1 kołodzieie po- - ostrogaize i gwoź- - dziarzc gizebic- - nianc Niechby teraz ktoś próbo-wał i wyrobu ostróg RUCH W Na cos z działu reklam Oto 1 jtisiiit ao „jiiu ciysdozmcii numerów --'' Dokoi Cala mió- - kilkoma językami Wanny mieiscu omnibusy wszystkie ▼ " T T W T POLSKIE Hcrfcl 114 Złotej dla wygody pod tąż W 'iest sk_imi"' u„li Długa 38 „50 od- - numci_ow ' u „„„ ich z pościelą i Usługą juz od 60 kopiejek na Hotclo- - wa kareta kursuje do wszyst- - Duciiiaow -- „t1& „i-r-lua ' " :i?rn łj '„rpifXiii- - ! UJC 'Slc' zc ma AUa J "' Fabryka Po- - wozów J Golińskicgo ul Le- - szno 36 „posiada ma skła- - dzic wielki Wybór wykwint- - nych powozów podług naj-- c'L4--„„- i —vi„ii „„„t-A- h nvch w n'Mtt cnkin clii- - B Scmadcni w gma- - chu llru Wielkiego ma na składać ciasta nl i — -- _ł1 "i_ K A 1 UUUUUIŁ UUUUUU! parawany _ _i"' ckiany _ _ itd" Nadswidr_zan- - ka Nowy Świat reklama- - je sześć swoich Mii w War- - szawic Szkoła fechtunków na pałasze 1 ~ 1 szpady St Maicw- - i AA„I - — y 'ony piam u up m-- ąeiesuwą sic Lubony znalazłem wzmiankę '"r7 Jcicli ntn mial "w "'""„v "'""'j -"-t- — -- _ rzlac M Stankiewicz id zakupienie przdz --- -- -- - o zawsze ntercsuacvch mnie zorąciKowycn a encesz jo ibci-y- : mieć spiowadź sobie rodaka ? vtamzc SanJ!uJy Powyfszych monografii napi- - clu L 0f z Polski K F Chicago" na towarzystwa Cesarskie rzccNwiśrin zasłużone: Warszawskie wioślarskie ul Towarzystwo stów nawet ToWafzystwo Zwolenników Gry Szachowej ul W adresowym (nal-iczyliśmy warszawskich byli rzemie-ślnicy mosiężni powoznlcy powroźnicy piernikarze złotnicy szpilkarze siodlara puszkarzc krześlarze itd utrzymać siebie rodzinę z INTERESACH zakończenie niecoś Hotel Victoria" n uo 03 czyh służba wi na a na pociągi pospieszne" TUTTTT „Metfopol" róg otworzył restauracja „Drezdeń iiuwionycn uu dobę Mt ll0iclf'la" Warszawska czeko- - T_l_ IVUVW1 kominkowe MlcczdriHa 11 biblioteki ik SUUIWII w w lirma mogłaby -- i decyzje tory mc mknięcie drogi polskim ™c 2 koncern tllc nawcL czi" WCItll skiego ul Nowy Świat 5 „u- - kultury polskiej W świecie ję-dzi- cla także lekcyi gimnastyki zyka angielskiego szved7kiri' Kr7S7fnf Brnu i Syti na Placu Teatralnym po- - lcca „wclocypcdy najlepszych fabryk amerykańskich lampy naftowe Wellsa maszyny do nisania Reniijioton iln Tam- - że nabyć moina wanny brzy- - twy kuchenki maftowc zamki i hacele do podków" Perlu- - nicria A Siouet Co chwali się pcifumanii vióla lotus gardenia trifoli ' mignardise Nic ma już tych firm nic- - _1i „!_ - !_ _:i 1 iiMiiuiiic- „_ - bil iimcsy ziumy uli 1 -- i' zawsze ao mv" a nawcL nietcio- - re ulice Pozostały po nich lko obrazy fotografie wspo- - mniema — 1 nieliczne stare kalendarze W W t T V T r r1 t r NAJWIĘKSZA FIRMA WYSYŁKOWA u 811 Quecn St West Toronto Out M6J lGt ' Teł 364-557- 4 364-574- 2 UWAGA! UWAGA! MOŻNA ZNÓW SAMOCHODY FIAT 126650 STANDARD US $170000 FIAT 126650 SPECIAL - US $177000 FIAT 1251500 DS $327000 POLONEZ 1500 US $390000 ZASTAWA 11 OOp US$290000 „FIAT oraz „ZASTAWA 1100p są w ograniczonej ilości Cenniki PKO na rok 1980 wysyłamy żądanie Służymy Polonii od 29 lat 30 31 mźmźmmmm%mmł Jar %r Informacji kiernia cukry p - ff - Ś udzieli i roze'Macji dokona kardy Agent Informacjami siużi lakżo UNIE LOTNICZE Shorbrooke fitóriah Śmieja W poszukiwaniu „Wielomilionowa wydawnictwem W" ""&"ri r--ittl'nrfvrr"i d--f"i tfart wojortkCgo „Nowego Dzień- - nika„ r T Ter % Angli[ (przcz cfeicsicć jal WJ_ „t nolonistykc na uniwer-- " " sytecle W Chicago) bije na alarm z powoaiu cjiccy_z"ji ąmc- - rykańsklcj flrrny wydawniczej Twaync Chce ona jjrzcśtac puDiipcji poiskicj wni w -- rcJ uuiywiwa uui muuujjiut lynimwaj ivi- - sickićgo Norwid? 1 Reymonta iJenKiuwja wąuiuwj Parandowskicco 1 Wittlina świadomą swojej kultury i dumną swej kultury Autor Ikln sid-z-i te m- - wet jdjby tciaz lolacy zam- - I'"-- " - 1 spccialistow a przy ny m wcaie - -- - to mcpowctowaiu i strata cna Przekonałem się już nieraz w przeszłości że na jest rola igrającego zc słowem Nic nic wskaznic na to żc będzie le piej w przyszłości I tak kic- - dy w ostatnim felietonie zacy- - towałem powiedzenie Kazi- - mierzą zaczer-- pniętc z jednego z jego póź- - nych wierszy: „Obywatele f-li- Wnm niinuM' --jirm" I vficfiri Au i 'locl -- c„iJruJ„i„ia„L„ii„vi uha„iu„vL1uii:iuui'ivu:uv„i„ijvrfuiiiv„£„ — t i _?" --mr nnr niiurn yjr ivrn ™l™ „"„„ „11 „„ir:i„ -- j„i„ L-- i mi słowo „chlewem" na „chle-bem" i położył cały kawał Dobrze że nie znalazł się żaden czujny czy-telnik Pisma Św i nie zakwe stionował autorstwa powszech nie znanego przecież wskaza- - nia Pros 11 e wiec tekst a iest JZ '-- -Z 7 — J on szczęście juz nic na czasie bo tygodnik cSw doro-bił się nowego redaktora który dziarskich strzelców Szkoda tylko że nie wszystkich x # Taka jest wedle pewnej chińskiej wcisji recepta na szczęście: chcesz być szczęśli-wy przez godzinę upij się przez trzy dni się przez osiem dni zabij świnię i zjedz t Natomiast jeżeli chcesz ć szczęśliwy wiecznie łóż sobie ogródek 1 --t Wiemyi że już w średnio- - wicczu Polacy posłużyli sic serią trudnych do wymówie-nia polskich słów by odsepa-rować swoicli ludzi od ukry- - Ł NA Polskie Linie Lotnicze LOT — to jedna z linii lotniczych świata Samoloty LOTu kursują na liniach regu-larnych 54 stolic i miast w przeszło 40 krajach Przeloty charterowe LOTu obejmują 5 Postanów spędzić tegoroczne wakacje w Polsce Powędruj na szczyty Tatr wypocznij na luźnych plażach wzdłuż wybrzeży Bałtyku lub nad przeszło tysiącem jezior Zapoznaj się z pełnymi zgiełku ulicami miast — zachłyśnij się pałaców pełnych bogactw i zabytków --— lub odwiedź jedno ze słynnych uzdrowisk Wszystko to czeka na ciebie w Polsce — Kraju pełnym kontrastów do którego najkrótsza droga wiedzie szlakiem na pokładzie polskiego odrzutowca LOT to jedno z lotniczych świata Podróży St Wost Suita 2107 Montroal Que H3A2r2 Phono: (511) 8'54-2G'7- 1 Toronto: 3G4-203- 5 r"tnjUj'rrrrvifii cii'u„ ™mtutui iu:v„ilt buntowników i nieprzyjaciół Znfmy nam }chrzp?&i b(7m w J7dmV czv nic oiciiiv Pirfr win X i ~7 J prza rpieprzem" albo "stół z nogami" Ostathio słyszałem nowa źa- - wiłoŚc: się w muhic rowiorzcic sobie po- - wi-- kuku razy szyoico A óto coś podobnego ttylko w iujut-i- i Więienic Carny okiia kwadrat Siedzi fam ktoś kto spoza krat kradł I iiiet chciał płacić swoich rat rad Dzisiejszy felieton wyglą-dać zaczyna jak kącik języko znawczy Nic mogę oprzeć się 3okllsic' b' lcsx dro1 bia7-'- aKMować Wiście Ma- - Dani]cwic : (ll„„lr1v: 1 _ mr ŁVIY_'(1 ! IV II" 1 w II I fil I JV ~ '' -_- - '""- - 10"- - 1 n+ ' k:n: f''cn tir ni 1 er '-- ---"- u „u poiskie siowo musifflo prze-grać do obcego i nie weszło W obieg " V A W londyńskim czasooiśmic literackim „Wiadomości" (nr 1772) Adam Tomaszewski wy di ukował obszerne dowcip- - nc 1 smulne sprawozdanie z Tygodnia Kultiuy Polskiej w Torcrtfd (22 listopada — 2 grudnia 1979 r) W podsu- - mowaniu s?die mowa o skro- - mnvm dochodzie ok tvs nca dolarów 1 zainteresowaniu prasy oraz P°'SC'CP0 'Proara- - mu lelcwizyinea-- o autor pisze takźc "aMcpujc _ o drugiej strolIlc medalu: „Zawiodły masv Polaków zomicszkuincc inrimnnlu i pobliskie miastcc7ka zawiod ła nainowsza cmracja z Pol-ski stale narckaiaca na brak kultury w Kanadzie nic po- kazali sic mandaryni z Kon-cres- u rozicdrajacv po Eu ro Pc w poszukiwaniu chimery "" uuiiŁv-diiv- v its-uc- u (n'ie- - e sie na własnym podwórku rri 1 1 runno poicizicmy eora czv niedrogich to 7-":-- " y zmodyfikować Za- - ff1' nie pozwalała auto- - Wazac rom do wydawnictwa Twaync '!los'n1kowac i- - min ty WYSYŁAĆ I25p1500" na 1000 ze "niewdzięcz- - kalamburzysty Wicrzyńskiego TlinrnVnvm'hn„V1Hmm_tr-- l przynajmniej na wymiótł ozcn za PONAD WIEKU PODNIEBNYCH SZLAKACH najstarszych do kontypentów nowoczesnych wspaniałością podniebnym najbezpieczniejszych przedsiębiorstw powyiamywanymi „Zindywidualizowałem rozculuzjązmowanym co rozeznania w --: „Pisaotwo erotyczne zboczeniem soołec7nic cro'-n- m ponievvnż odbiera cvlcl-niko- wi ocliofc do iak'chkol-wie- k djaań w omawianym zakresie i skazuje go na czy-laclw- o" (Wiesława Sznborska) PiS7ac unr7cdnio o biulcly-nac- h mrafialnvch moalcm po-zostawić wrażenie że sa one -- s''chc czv }vrccz ""dnawc Zc nic icU lak zaws7e poki asuje stary biuletyn jedneao z ko- - 1 tAiDwCV Tu"~jv Ti- v-rjuoCrVvIi u--u1 1 I : - - tuldU chimery t-- ~i i-(_- ~!_i!„ miuiuw w uciiuilmju tntt—iui- - trnckir „? widuje sie że w sz] stucc(u y0# nicJwiat hnriir n nrw miiimin um-j- h _ -- -- w j — od ilości mcżcz7n Dlalefco f r ? pewien adwokat w Parvżu proponuje by w 2000 r ifftd- - miar niewiast wysłać na kśię- - yc jako jedyny sposób by umknąć caileowitego opmo- - wania świata pi zez niewiasty Gdy w 1873 r po raz pier-wszy niewiasta napaliła papie-rosa w publicznym lokalu v Londynie gazeta Times pisała: Ewa zrujnuje ludz-kość i pi zez jej grzechy zgi-niemy wszyscy" Krdy jest za stary do cze-goś ale nikt nic jest za stary do wszystkiego Więc w góię sci ca W „Gwieździe Polarnej" zn?azcm "a''-CPJą- _ płatne (szukajci a znaj- - dziecię: „Rodaku w Amcry- - O głowach Czasem i najgłupszej firmie Mua z łaski coś podpowie Lec w (jm tkwi jej fortel duży: Jak ta głowa lo powtórzy? Lec „Wchodząc w obce środo-wiska powinno się pamiętać że im nic imponuje naibai- - clzicj nawet gorący patiiotyzm ani oiiary ponoszone w jego imic-- i i nic bardzo też szaja sic bolesnymi iprzcżycia- - 'i emimantów Zaimponować 'm może prawdziwie humani- - stczny s'o:unck: cło wszvst-- klcn ogólnoludzkich „„11- - mow z zachowaniem jednak poztynvch cech narodo- - wch Nie zastawi teco fol- - kioi povotwatnc mc na zwy cieslwa lub kieski cia-ł- c przy pominanlc krywd doznanych od wro"ow 1 sprzymierzeń-ców Srodnwibka obce wśrć)d któiycli żyjemy ieśli nawet znaia naza historię oraz wkład w kul'urc powszechna Uas'£ch viclkich uczonych i aitystów lo nic przez nia i nie pizez nich na nas patrzą lecz ocemaia nasza wartość wcdlm: 'tcGo iakimi zasadami naipiciw człowiek Emisracia wicc iuł przez to spełnia swój obowiii7ck wobec kraiu za-mics7k- ania ady wchowuic dobneh lozumnych i praco-witvc- h iu'i'i Ale bcrWc iesz- - czc icDiei icmi ci lutRie ko-rzvla- iac z bolesnych doświad-czeń emi'ranck'coo losu bro-nić beda soccialnie tvch prawd i norm ctcznch któ-rc- h ponałcenie skirnło ich na życic wśiód obcych Socł-ni- a wtedy swoi ohov'iazck wobec kraju zamieszkania" (Ks J Afircwicz) 8 t I -- I- i--UU I)n U lii m po- oyui h0D-4 VV' 50P vvvvvyiiT 7P Pharmacv Ltd kościoła św Kazimierza) wedle niechętnych ficru-cm- y sic w zcm kon-- — dolina Aż dojdziemy krc "vm- - Sadzony iest nas jest wzru- - 8 iiieM PARK Trave! Centrę Ltd 8 I Największe Polskie Biuro Podróży $ Jerzego Łuckiego 9 1592 Bloor Slreet West Teł: 533-949- 6 533-949- 7 533-823- 5 533-841- 7 i WYCIECZKI CZARTEROWE 1)0 POLSKI 1+ Ę PEKAO: Gwarantowane przesyłki dolaiy do wyboru h samochody domy Nowe katalogi PEKAO 1979—1980 Programy i prospekty wysyłamy na życzenie Wwvvvv#vvvVvvvv TTTTTTTf Kennedy Trave! Bureciy 296 Queen Sł W Toronto Ont M5V 2A1 Tel 362-322- 6 WYCIECZKI CZARTEROWE DO POLSKI Wyjazdy do innych krajów Europy — Apex od 14—60 dni Kupony Orbisu wyrabianie paszportów wiz i innych dokumentów O Rezerwacja hoteli i uzdrowisk Sprowadzacie na stałe i na wizytę O Tury z hotelami na południe rrrfYrryryrrvrfrvrymry'tKryryyn Solarski (Naprzeciw Właściciele: J SOLARSKI i S SALAPATEK Szybka i łania wysłka lekarstw do Polski & Agencja Pekao Wysyłka paczek i pieniędzy do Polski O Polskie kartki i czasopisma © Zioła Zakonnika O Urząd Pocztowy @ Sprzedaż biletów 149 Roncesyalles Avertue — Tel 536-545- 2 Sl-- P %AWUSAMiWWWWMVVA)SASAiViA1iyw'jS1AV'uijjjs |
Tags
Comments
Post a Comment for 000277
