Zwilazkowiec Alliancer, December 18, 1963

              ii
&P
&p
'
'
&P
&P
ł-- M- -- W! JMM--nwwirlŁtilmrftlrtfiii'nT-I9iyii
Vfi)iip yaM-i3ilUirlnrMfrWirWiJ-- Łfc nlMilttiM'f fpWanWJEyi--E- W lygLIUrtMIm tv "I flfńff!'1" y"'Wm
5 5t _ ~~~ „— w iwVaSwe'-iińŁt- ó ' TT - ai„
A iMvckserdecznvch-zvczeń- 5 k JS&
śwhj tecznych i'now- o-- r"o—cznywchrfytHj)iaQ
sKiaaa
rNtr ti--
?v $
4}
45
UBA TRADINGCO LIMITED
Hurtownia towarów spożywczych 2
wyrabianych w Kanadzie i importowanych SI
426 Bathurst St — Toronto — Tel WA 2-61-
15 (B
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
życzy
SUPREMĘ --RUBBER STAMP CO
Wyrabiamy pieczątki gumowe w ciągu jednego dnia
Przyjmujemy zamówienia z całej Kanady
1112 Oueen St W Toronto 3 Ont LE 4-89-
46
(w pobliżu Dovercourt Rd)
Wesohjch Świąt Bożego Narodzenia
i Szczęśliwego Nowego Roku
życzy swym Klientom i 'całej Polonii
OLYMPIA RESTAURANT
& DELICATESSEN
Smaczne i "dobre potrawy europejskie
' 472 Oueen St W Toronto Tel 3Ć6:3149
P NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA WESOŁYCH
P ŚWIĄT I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
Jy życzy swym Klientom i całej Polonii
Bąłhursł & College
I Superiesł Słałion
5 Właściciele: C: Zydaczewski i Jerzy Siroky
łw Polski garaż Zatrudniamy
ii najlepszych mechaników
jp- - dlatego gwarainlujemykąz- - "%fj£i
H1 motory kanadyjskie-ja- k i'
f5 również europejskie Ceny $ nasze są bardzo przystępne'
j$ Specjalność:
Ćp Automatyczne transmisje
jl "power brake"
V"'l ł
480 Bathurst (przy College) Toronto WA 1-8-
772
P
1
W ifTi ♦"'!
fal St
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA WESOŁYCH
ŚWIĄT I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
ŚLE SWYM ODBIORCOM
Don's Cigar & Siałionery Siore
Właściciel: Donald Penney
Największy w zachodniej części Toronto skład kartele
świątecznych i na 'inne okazje Pismaz Polski Kanady
i Ameryki Posiadamyna skladzieduży wybór zabawek
i prezentów
351 Roncesvalles Ave Toronto Tel LE 1-9-
595
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA WESOŁYCH
ŚWIĄT I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
życzy swym Klientom i całej Polonii
HENRY HARDWARE
Właściciele: KAMINSCY
Polski sklep żelazno-mieszan- y przyrządów domowych
i naczyńkuchennych
189 RoncesvallesAye Toronto 3y Ont Teł LE 6-93-
67
Wesołych świąt wszystkim swoim Klientom
i całej Polonii składa
l I
4§
4
45
4?
_t4?
45
45
45
aś
4f
45
45
45
45
"45
45
45
45:
45
45
45
45'
45
45'
45
45
45
45
w
44
4
45
45
®
45
45
45
45
45
45
45
45
45
45
45
'ft FuiureFuelOirLld&ServiceSiaiion 45 simy?
Tb) Dostarczamy oliwęiło palenia czyścimy' i naprawiamy £f
fai piece Sprzedajemy benzynę" marki BA
H i naprawiamy — soHdnie-dobrz- e i tanio s
iKaidai robota8 gwarantowana' aa'
Tfp 945 Bloor St W TelLEóJ551 półwiecz RO9494
+ --w —_ N % W
_jŚTR%9 ZWIĄZKOWIEC!— ŁBOŹEgNARODZENIE!(Xmai)1963iRLfli
T7i ~
--5 ? SEKCJA DRUGA Kumem świątecznego
=!S'P!'M!C!K!!reVłCCSiP5
t -Ś- WIAT Z OPŁATKÓW
!
-
Wj konano w wiosce Niegowle pow Bochnia (r 1907) Muzeum Etnograficzne J w Krakowie' —" ?
Zdjęcie z kslq?ki M Ginalsklej "Polskie Boiu Narodzenie"
im V ' J @ nyinici--w- o
Źelazorytnictwo opłatkowe jest]
pocnoazenia oucęgo leczroisKa
jest jedynym krajem w którym
ludowy kqwal i rzemieślnik zdo-łał
tę-dzied- zinę podnieść dogo-dności
sztuki i stworzyć nowy
przepiękny dział grafiki ludo-wej
Obcywzór przeniesiony na
polski grunt się w
formę nową i oryginalną zwią-zaną
jak najściślej z folklorem
Metalowe! foremki opłatkowe
rytowanc przez rzeszę bezimien- -
nycn jariysiuw - rzemiestniKow
piękniały i udoskonalały się 'co-raz
bardziej wznosząc się 'do
granic prawdziwej sztuki i- - u-nieśmiertel- niając
w sobie całe
piękno polskiego folkloru:- - da-jąc
wizje najśmielszej fanCazji
i powszechnej rzeczywistości
podejmując tradycyjną tematy-kę
świąteczną lub też doszuku-jąc
się piękna w szarym po-wszednim
wiejskim życiu
Czasem na jednym opłatku
połączą się razem obydwa tema
ty niby tak różne a przecież
harmonizujące z sobą w prze-dziwny
sposób: tu stajenka
betlejemska ze świętą ro-dziną
a obok piejące kury' na
polskim chłopskim podwórku i
otoczoną takim samym płotem
iak"''ten na którym pieje kur a
może— któż to wie? — to samo
wiejskie podwórze było na-tchnieniem
polskiego kowalą-artyst- y
Tu znów urocze ptaszki
na gałązce obok pokłonu Trzech
Króli) tam pełen przedziwnego
nastroju wiejski drewniany ko-ściółek
a obok scena Ukrzyżo
wania gdzie indziej wspaniały
zabytek miejscowej wielkopań-skie- j
architektury — a obok
stadko góralskich owiec Wszys-tko
według własnej wizji artys-tycznej
wiejskiego artysty tak
jak dostarczały mu tematu sce-ny
z pastorałek kantyczek jase-łek
apokryfów
Opłatki z dawnych wieków
(najstarsze zabytki polskich mu-zeów
etnograficznych pochodzą
z XVII wieku) są bezcennym do-kumentem
obyczajowym dawne-go
życia dawnej architektury i
folkloru
"ŚWIATY" OPŁATKOWE
Po wigilijnej wieczerzy zaw
sze zostaje jeszcze wiele opłat
ków Przebogata artystyczna
fantazja bezimiennych artystów
ludowych potrafiła również i ź
tego osobliwego tworzywa wy
czarować rzeczy naprawuę nie-zwykłe
Co można skonstruować
z tego kruchego materiału w
wiejskiej chacie zlepiając go je
dynie w sposób wprawdzie ma-ło
wytworny lecz za to bardzo
skuteczny przy pomocy własnej
fo1 "
„
' V " 45 Od formy najprostszej począw ej Czyszczenie i obsługa furnace ow bezpłatnie gĄ SZyf płaskiej gwiazdy i kołysecz- -
Smarujemy
samochody- -
-
przeistoczył
'
ki — sjTnbolu Bożego Narodze
nia — przez miniaturki kaph'
czek kościółków wieżyczekYdo
form najpiękniejszych jakimi
sa bezsprzecznie fantastycznie
pomysłowe płaskie rozetki zwa
ne "kolędami 1 wreszcie naj
#płtk#W€5 I'
"światy?' zwane też czasem "wi:
iijkami" gdyż' są najgłówniejszą
ozdobą wigilijnych podłazników
Podobnie jak "wigilijna choin-ka
wyroby i opłatków były w
dawnych czasach najpierw zna-ne
wśród sfef( posiadających a
dopiero później ""przedostały się
ha wieś' by „ w rękach ludu
Wznieść "się na najwyższe szczy-ty
artyzmu i pomysłowości Po-mysłowość
ta nie miała źródła
U Jyl kwje?ąsne jfjiitazj UJ0
pierwszy błysk' natchnienia dał
piękne formy kandelabrów i ży-randoli
kościelnych ' na których
komppzycji wzorowano 'siutwo-rżą- c
"światy" i pająki ze "słomy
1 Artystyczne wyroby z' opłat-ków
znalazły oddźwięk w poezji
i literaturze pięknej Najwcześ-niejszą
o nich wiadomość zaw-dzięczamy
ludoznawcy Łukaszo-wi
Gołębiowskiemu który w
dziele "Lud Polski" wydanym w
(1830 r zanotował:
Gwiazdeczki z wszelakiej
farby opłatków zawieszają u
ścieli i trwają do nowych gdzie
dawny obyczaj lubią zachowy-wa- ć
Niewiele późniejsza i równie
poecie'
A
kolebką
4'Jrff
Zbawiciel
oglądał ''f!f'-- I
rzewniejszego pełen fi'-- '
czystych
KOieDeczKą oną
kołysać j
A może jeszcze zwyczaj ten
zachował się naszych
chociaż szczątkowej formie
gdzieś w wio-skach?
wyroby takie są
znane i wykonywane w
współczesnych "na w
Sokołów Węgrów
czasie Bożego
wiesza się tam sufitem
gwiazdy księżyce oraz
krążki Zwłaszcza szczególnie
dużymi walorami artystyczny-mi
odznaczają się gwiazdy
z pasków różno-kolorowych
w ten sposób "kompozycja
płaska dwuwymiarowa
tymi zajmują się jedynie
kobiety
W czasach wyroby z
opłatków wieszano tylko u stra-garz- a
czyli
lecz w miarę rozpowszechniania
się choinki dawne locum
ło zmianie a z
się na zimnozielone
świąteczne Znakomity
Gloger u- -
oamietnił interesujący pro
blem w "Encyklopedii Staro
polskiej
Przed choinką był zwyczaj
w Polsce wieszania u powały na
zrobionych z
"ItóSSsSSSSSSSSSSŚ różnokolorowych opłatków na efektowniejsze trójwymiarowe' pamiątkę gwiazdy symbolizują?!
5 - ł f
kiego który w książceł'Społecz-noś- ć
Warszawy w początkach
XIX wieku" opisuje 'wspomnie
nia własne: &
£P
ty
Na cztery tygodnie 1 przed' fc1
Narodzeniem $ organiści £$
kościelni roznosili po domach' i£p
różnokolorowe 'opłat- - Hfrp
ki z których najsławniejsze wy- - 'tój
piekane u Bernardynów' ozna- - ję-czały
się wielkimi rozmiarami f?'
Kolorowe pieczętowania lis- - ww
tów a głównie dziatwAJepiła'
z nićli wielką ro" r'fa
łyskę'' którą następnie jnad sto-- -
lem wigilijnym wieszahojp 41
' [Jednaka jiajpiękniej"przc(Jsta- - ML
temat opiaiKOwyajuuusz
Słowacki w dramacie"r"IIorśźtyn-ski- "
napisanym w rqku''l835:
a znalazłem
opłatek — kto moją ręką pro-wadził?
te drżące listki
chleba w moich dłoniaclwJak
ja lubiłem niegdyś BożeNaro--
dzenie! W tym' samym pokoju j
kleiłem z W
słońce kołyski "— jakąś ig
tświętość i wesele napełniały mb-- $
je dziecinne serce U
wierne piękne [£
tworzenie wygasłych jużuobrzę-- ([
interesująca pocho-dó- w zawdzięczamy Ada-dz- i
od Kazimierza Wł Wójcie- - mówi Pługowi ?T''
gdy z nich jeszcze ojciec slepiwszy
Misterną gwiazdkę z' niewielką
4
t'qńti'
Na "cienkim włosku wieszał je pod belką
To chyba już ten co sam " 'H%'j '
W żłóbku mnie szczęśliwszy
był wesela y( '
Ode mnie który piersi tchnieniem it''('- -
liujając lekko r tf$i
Że mi Dzieciątko Boże pozwolono
Do snu nucąc mu kolędę '
do czasów
w
bardzo odległych
Otóż
czasach
Podlasiu
powiatach i
W Narodzenia
pod 0-platk- owe
le-pione
wąskich
opłatków Powsta-wał- a
Wyro-bami
POD SUFITEM
dawnych
belki pod sufitem
uleg
wyroby opłatków
przeniosły
drzewko
ludoznawca Zygmunt
nas
wigilię 1 gwiazdek
Bożym
święcone
do
"gwiazdę
'Am
wił
ślepy przecież
Czuję
opłatków "różnokolo- -
Niemniej i od- -
wiadomość
cej Boże Narodzenie Podarunki
dawane w tym dniu dziecibni i domownikom "ha
gwiazdkę" l tffób " J--'
"WILIJKA" OPŁATkOWĄ
Najmłodszą i bez wątpienia
najpiękniejszą formą' pzdobną
jaką na przestrzeni czasu potra-fiono
wyczarować z opłatków
jest trójwymiarowy "świat"-- czy
li "wilijka" Kształt 'jegofw za-rysie
jest kulisty a sposoby wy-konania
i motywy zdobnicze są
bardzo różnorodne Nazwa tej
ozdoby pochodzi -- właśnie od te-goż
kształtu gdyż w liturgii'na-żyw- a
się "światem" trzymanym
w ręku Chrystusa kulazkrzy-że- m
na szczycie uważana) za
symbol władzy nad świateir fa
tt
będąca kontynuacją symbolu V
władzy cesarzy rzymskich
"świat" 'wykonany zopłatków jS
jest w zwyczajach ludowyćlfnie- - f
rozerwalnie związany z podłaź- - CP
nikiem stanowiąc' centralną 1 i ftp
najpiękniejszą( ozdobę jPdjawił 'fcp
się na pouiazniKu a rauzejfiyi- - £p
ko wyrugował dorodneoabjkó
zawieszane w czasach jWcześniej- - g
szych u samego idołuw[gilijnego -
'drzewka' od którego Aby pojęcia "ftp
wziąLzaslcpczą'nazwęV'wilijka" 'ftp
fSwiat"jest'Jwytvorem_ wyła- - fcp
cznic polskiej sztukil ludowej' a- - -- itp
I p 1
1 inra n nfil a fi nwn nv 7a 1 erani- - i -
t wirfilWesoWcht5ic£ątSw2ystfctmtstoojmiifltóntonj%a-fcr- u %is £caiej)PoIońiijśWayorstmtrt' 5
{J THREE STj&MEAT PĄĆRERf GÓi $£
vj - -Ł-"-
4A-tWłaśc:4TADEUSZKUR0SAD
Swjeze goloyane 1 wędzone mięso
Mamy tylko na składzie mięso badane przez rząd
Dostarczamy nasze wyroby do sklepów restauracji
na wesela bankiety zabawy po cenach hurtowych
196 Shaw St Rear Tel 532-734- 4 Toronto
PRZYJEMNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA"
i Szczęśliwego Nowego Roku 1
składa
MARY'S IFLOWER SHOP
Zawszę swieze kwiaty — specjalność bukiety weselne
jg Przjtjmujoimy Siamóieniateleronicznetilastarczamy
fH ' a beznłatilV- -
fiP- -
&
&$
rowe
ode
zwą się
£P
Ont
492 Queen St Yf Toroiilo EM 0-90-
55
Wesołych Świąt Bożego Narodzenia
i Szczeslwego Nowego Roku
życzy sioyihKlięntom i całej Polonii
ANN&PHOTO' STUDIO1
Zdjęcia weselne'' — Portrety
Wj TRACZ wlaśc ''j '
865 Oueen StesL J 1 " JeEM 0-31-
47
Wesołych Swiątiwszystki?n swoim' Klientom'
i ca Jej Polonii składa '
%
'1(1 "-- '' f ' 'ł t k 1(1 - i £ J I I i -
LIMITED lS:
4t
wypieka chleb żytni
Ifajowy
kołacze rogalikir ciasta
1
?
- i"ŁiT--- - - r
" ' '
-
forty -
103 LIGIftBOUME AVE
TORONTO TEL LE 5r7445
-- — --- — l"J V — — -- - jj ' c- - Zfrj1
(Zakończenie na str 15)} J&&I&&IZmiZl&£ZfZIZf£łZąS&WUW&&J&i&E&i
J -- sJ'
li
fól
I
PIIJ
ImŁ
1
ń
MTH 1 ( lii
i:
fi A
iii II
mm
1'
1
i
m
m
%lim
m
m
Ę
M
Wm
m
II
41 li
J--
NS
j Ini
X a' m