Zwilazkowiec Alliancer, December 18, 1963

              'M
1 13' n
&4
1
H'
U i
ii
rMi
!# ii
te
te
te
te
te'-t- e
te?i
te"- -
~J4
te '
teIy -- —
te
te
ł&
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA WESOŁYCH
ŚWIĄT I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
życzy swym Klientom i całej Polonii
f sili
R§?H
52£&eiSSSaŁ3£a
CLAREMONT CONFECTIONERY
Włalc Maria i Stanisław Proszowscy
Dziękujemy za dotychczasowe poparcie
Mamy na składzie gazety tutejsze i zagraniczne
Różne pisma z Przybory kancelaryjne
oraz kartki
CP ' 722 Queen St W Toronto Tel EM 4-99-
91 m
Ev NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA WESOŁYCH
EJ ŚWIĄT I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
' życzy swym Klientom i całej Polonii fe ANDY'S MEN'S WEAR
te & Andy's Paczki do Polski Agencja
£m Jadwiga i syn Tadeusz Piekarz
£t) Wielki --wybór koszul wyrobu Arrow Si Garnitury — Spodnie (slacks) — Sportowe marynarki
fon ' Prezenty gwiazdkowe
tep 746 Queen W (przyNiagara) - EM 3-18-
35
te
PRZYJEMNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
I NOWEGO ROKU
życzy
BLOSSOM FLOWER SHOP
POLSKA KWIACIARNIA
Właścicielka J Dudkowska
składzie kwiaty świeże na wszystkie okazje
Specjalność bukiety ślubne — Dostawa bezpłatna
Queen St W — 534-682- 6
Wesołych świąt wszystkim swoim Klientom
i Polonii składa
te Dnipro Fuel Oil Ltd
te
te
te
te
te
te
te'
te
te'
te
te
te
te
te
fi
'te
te
te- - te
te
te
te
te
te
te te
te
te
te
te
te
te
te
te
te
te
te
te
te
te
te
Polski
Na
1658 Teł
całej
Czyścimy "furnacy" swoim
odbiorcom oliwy oraz do-starczamy
oliwę opałową
Obsługa 24 godz
196 Bathurst St Toronto
radości z okazji ŚWIĄT BOŻEGO' NARODZENIA
i DUźblSZCZĘSClAW NOWYM
Everybody's Grocery Butcher
Właściciel: SZPERA
Sklep spożywczo-mięsn- y nowocześnie urządzony
"self-sorvice- "
składzie pierwszej jakości świeże mięsa
Wędliny wyrabiane na sposób europejski Importowane
towary i przyprawy z Polski i Europy Obsługa facho-wa
— grzeczna i szybka Dostarczamy bezpłatnie
domów Przyjmujemy zamówienia telefonicznie
79 Roncesvalles Toronto"
Wesołyci Siciąt wszystkim swoim Klientom
i Polonii składa "' -
SANITAS PHARMACY '
Qucen St W
Ave
2-- B Ont EM 6-65- 39
Dużo
DUŻO ROKU życzy
&
J6zef
Na zawsze
do
Avei Tel LE 2-69- 14
całej
546 Toronto
SEASONS GREETINGS
Jrom
i ' ' ifl
TURNER & PORTER
ZAKŁADY POGRZEBOWE "
436 Roncesvalłes
Ont
LE 3-79-
54
SSJ
EM 3-37- 46
2357 Bloor St
a
43
43
:
Polska jest jedynym krajem
na świecie gdzie opłatki są u-żyw- ane
do celów świeckich li-turgicznych
obrzędowych oraz
jako tworzywo do przepięknych
wyrobów sztuki ludowej
Opłatki są znane od pierw-szych
wieków naszej ery a na-zwa
ich pochodzi od łacińskiego
słowa "Oblatum" i oznacza sa-kralny
chleb spor?ądzony w
specjalny sposób z najlepszego
gatunku pszennej mąki rozro-bionej
w wodzie a czasem ró-wnież
w mleku We wczesnym
średniowieczu stosowano trzy
rodzaje chlebów ofiarnych: —
1) zwykły przaśny chleb 2) o-pła- tki
pieczone w żelazkach po
łacinie 'zwane "nebulae" czyli
mgiełki oraz 3) tak zwane
"prażmo" czyli pieczywo z u-prażon- ych
w ogniu kłosów
OBCĘGI I DESENIE
W pierwszych wiekach pieczo-no
tego rodzaju opłatki na roz
palonych kamieniach lub żelaz-nych
płytkach nadając im przy
formowaniu kształt kulisto-spła-szczon- y
Po kilku wiekach udo-skonalono
ten prymitywny spo-sób
przez skonstruowanie spec-jalnych
foremek do pieczenia
tak zwanych "ferramenta obla-toria- "
używanych w niezmie-nionej
postaci do czasów dzisiej-szych
Przyrząd ten wygląda jak
bardzo duże obcęgi zakończone
dwoma metalowymi tabliczkami
które łatwo otwierają się i zwie-rają
bardzo ściśle Każda tablicz-ka
ma około 20 cm długości i 10
szerokości a grubość płytki wy-nosi
około 1 cm Opłatki robi
się w ten sposób że na wewnę-trzną
płytkę nalewa się łyżkę
rozrobionej w wodzie mąki za
myka szczypce i wkłada do og
nia na czas około 3 minut
Opłatki przeznaczone do ce
lów liturgicznych mają deseń
tylko z jednej strony opłatki zaś
dla celów
i świeckich są dwustron
nie deseniowe Wzór odciska się
na opłatku w trakcie pieczenia
przez to ze na wewnętrznej stro
nie metalowej tabliczki został
wyryty wklęsły deseń
'ŻWIOWIEĆ'— rURÓDZENIEr(Xmai)
Dzielimy się opłatkiern
obrzędowo-swiątecz-nyc- h
Najdawniejszymi rytowanymi
znakami były kryptonimy HIS
znaki krzyża i sceny ukrzyżowa-nia
a w czasach późniejszych
to jest od około XII wieku ry-towa- no
już baranka Od czasów
Karola Wielkiego rytowano też
na tabliczkach opłatkowych ko-listy
wzór na podobieństwo
rzekomo judaszowego
srebrnika gdyż za ju-daszowe
został sprzedany "chleb
żywota" Symboliczne litery
HIS na opłatkaclrstanowiły ana-logię
do imienia cesarskiego na
monetach
KTO WYRABIAŁ?
- Do czasów średniowiecza zaj-mowały
się wyrobem ' opłatków
klasztory a niekiedy również
najwyższa arystokracja i czyn-nościom
tym nadano bardzo ii-roczy-śty
niemal rytualny cha-rakter
W czasach owych mąkę
do wyrobu opłatków mielono w
specjalnych młynach i nie wol- - 4t no z niej było piec "'zwykłego
£ chleba W wieku X wprowadzo-nej
no nawet ścisłe przepisy o wy-T- n bieraniu na cele opłatkowe naj- -
większych i najdorodniejszych
4 ziarn pszenicy specjalnym oczy-4- 3
szczaniu kamieni-młyńskic- h i sit
4f a do tych" czynności ubierano
$ą się w liturgiczne szafy i śpiewa-ją
no specjalne pieśni
{£$ 0 wyrobie opłatków pięknie
ouS powiedział ksiądz riotr Skarga rf że -- "jest to chleb z ziarna zmeł- - ~ (ego z otrąb oczyszczonych któ--
t£j ry przez wodę i ogień przeszedł
&3 i takHsię piękny stal"--
&3 Od wieku XV wyrób opłatków
ft$ przeszedł w ręce "klechów" i
£5 pracowników plebanii a potem
- a ludzi zupełnie świeckich Wkrót- - 5j ce potem rozwinąłsię powszech- -
j£ nie pokątny handel opłatkami
43 z którego nawet Mikołaj Rei po
uBÓŹEi 1963Rr
pie-niądza
pieniądze
kpiwał w swych utwjorach' Prd:
dueencl opłatków na plebaniach
wstydzili się sprzedawać je
wprost na targach przez cały
rok dla celów nieóbrzędowycli
więc sprzedawali po cichu han-dlarkom
lub domokrążnym ko-bietom
a te dopiero dostarcza-ły
bezpośrednim odbiorcom A
zapotrzebowanie v owych cza-sach
'było duże nawet bardzo
duże' w braku innych łakoci
sporządzały matki swym dzie-ciom
desery z' opłatków smaro-wanych
miodem i zlepianych na
podobieństwo wafli były opłat-ki
również w owych czasach u-lubi- oną
przekąską do wina wre-szcie
w XVII i XVIII w używa-no
ich jako' podkłady pod suche
pieczęcie urzędowe i do pieczę-towania
listów a w czasach póź-niejszych
do opakowania le-karstw
W literaturze staropolskiej
BglVi")iMfj-y-yyi„3t!jW-"- -
rt m ii i TTi iŁiiimn ri i m--
mr -- r T„ w_"— L=r— "i?? -3--i— 'TTZ-fe-K- rfi- ':szr--"rr-"~- — Ti -- —- ~ mr ! nu " 11 i i r i
Fot Michał MaillńsM Muzeum Etnograficzne w Krakowie
Zdjęcie z kdażM M GlnaUUej "Polskie Bole Narodzenie"
SZOPKA NA OPŁATKU Z SZALOWY POW GORLICE
mamy bardzo ciekawe wzmian-ki
o zastosowaniu opłatków do
celów nam zupełnie obcych Np
w instrukcji dóbr beresteckich
czytamy jakie mają być obo-wiązki
pokojowego:
Kałamarz żeby był zawsze
czarny pieczęci wielkie i małe
opłatki do pieczętowania
W starodrukach zaś przecho-wały
się tak 'zwane "suche pie-częcie"
z kawałeczkami koloro-wyc- h
opłatków podłożonymi
pod wycinanki którymi córki
pisarzy miejskich ozdabiały pie-częcie
EULOGIE I OPŁATEK
We wczesnym średniowieczu
powstał zwyczaj na południu Eu-ropy
wzajemnego obdarowywa-nia
się vw kościele chlebem nie-ofiarńy- m
czyli eulogiami a je-czc- ze
wcześniej to jest w pier-wszych
wiekach po Chrystusie1
eulogia były przesyłane wier-nym
do ich domów przez kapła-nów
i biskupów na znak jednoś-ci
duchowej i chrześcijańskiej
miłości Spożywanie w kościo-łach
tych podarków przeobrazi-ło
się w agapy czyli obrzędowe
uczty które mimo zwalczania
ich przez i duchowieństwo trwa
ły jeszcze w XVI wieku
Zwyczaj ten przeniknął rów-nież
i do Polski przetworzył się
jednak zupełnie i spolonizował
Odrębność' ta polegała na dzie-leniu
się opłatkiem na wigilię
Bożego Narodzenia łącznie ze
składaniem sobie życzeń pomy-ślności
Naturalnie zwyczaj ten
jest związany tylko z życiem ro-dzinnym
i nie ma nic wspólne-go
z zasadami wiary chrześcijań-skiej
W innycli krajach Europy zwy-czaj
dzielenia się opłatkiem w
wigilię jest zupełnie ' ńiezna
ny natomiast używa" się opłat-ków
w związku zjnnymi święta-mi
Na przykład w -- Tyrolu w
święto Wniebowstąpienia NMa
rii Panny rzuca się w kościołach
7 góry przez'okn'0' krążki opłat-ków
wraz' 7?'kwiatami-wpros- t na
głowy wiernych :- -
v
OPŁATEK- - j
W MEDYCYNIE LUDOWEJ
i WPólsceu'żywano w dawnych
wiekach opłatków w medycynie
ludbwejr dó :zaklęć' i zabiegów
magicznych" Np wierzono że
opłatek poświęcony? podobnie
jak' i' pisanki mają' chronić 'dd-m- y'
o"d "pióruniW 'zwierzęia do-mowe
pd wścieklizny a'_okadza-ni- e'
chorych' zwierząt dymem 'ze
spalonych topl'atkóW 'miało je
rzekomo leczyć 'Jeszcze dotych-czas
na wsi polskiej nie wyzby-to
slę całkiem zaboboiów'zvią-zanycl- i
z opłatkiem i wiarą w
Potem
I siaiien? Go nakryła
moc odwracania przez nie nie-szczęść
OPŁATEK DLA BYDŁA
Istnieje jeszcze na wsiach pra-dawny
zwyczaj wywótizcy się
ze średniowiecza i łącząca się z
ówczesnym światopoglądem ja-ko
wyraz stosunku człowieka
do zwierzęcia (prawdopodobnie
konsekwencja poglądów' św
Franciszka z Assyżu) Średnio-wiecze
bowiem
zwierzętom najwyżej ukonstytu-owanym
posiadanie duszy' róż-nej
wprawdzie od ludzkiej lecz
równie nieśmiertelnej Poglądy
takie były rozwijane dość dowol-nie
i różnorodnie przez litera-turę
apokryficzną w oparciu o
proroctwa Starego Testamentu
Poglądy te przybierały szcze-gólnie
na sile w okresie Bożego
Narodzenia również wpły-wem
św Franciszka Serafickie-go
który uczył w czasie świąt
serca nasze1 zwracają' s[ę do
młodszej bezmownej braci na-szej
Jeszcze nie tak dawno by-ła
u ludu powszechna wiaraże
w noc wigilijną zwierzęta mó-wią
ludzkim głosem natomiast
w dzień św Szczepana czyli II
dzień Bożego Narodzenia jest
zgodnie z tradycją ludową prze-znaczony
do dzielenia się opłat-kiem
ze zwierzętami
Opłatek daje się zwierzętom
zawsze w dzień św Szczepana i
bierze się wówczas pieróg zgry-czaną
kaszą kraje na ćwiartki
i do środka wkłada opłatek ko-lorowy
Pieróg rżnie się na
sztuk ile jest dobytku np ko-ni
krów i owiec Zawsze z rana
skoro tylko pootwiera się chle-wy
bierze gospodarz przyszyko-wane
kawałki i wchodząc naj-pierw
do krów mówi':
— Krowy moje bydlątka mo- je kolędę wam głoszę [ kolędę
wam :daję" 'Żyjcie długo -- i':zdro-vo
się' chowajcifc!"' 4' '-
"-' " Po te"f 'operacji 'koleino imno--
da]ą pieróg z pplątlćieihIa po: tem' dzieli1" się opłatkiem VoV
'camifr łf-- £-p£''ó- "' --?
— Wyście się Pamrikłanialy
i swym 'óJdechenr' sbjehkf o-grźe-- aiy
f
Rósnijcie zdryój o-:kryj- qif
sięJAVełnąniiękką i""pu-'szyśt- ą!
v-
- ?' ' "' ' '"''i' "
Wreszcie gospodarz „przecho-t
dzi! dbi'taj'niei mówi 'óo koiii
— MoJepJioiiie:nTojeJIiśivj{i
wyście chlebóróby! Dzielę się z
wami k'olęvdą--- i vz wami Hdzielę
trudy_iiznojef V' ' "
Gps"pódynizaś zadaje swoim
kiifoin kutifttj jiwnie czule do
nich -- przemawia życząc- - ny się
zdrowo chowałyyi niosły dużo
jaj"r - ':' "": "
(Wv'Kuchta: Boże-Narodzeni- e iw
zwyczajach- - ludu lubelskiegoobrz'ądkvach
'--
'
" JULIUSZ SŁOWACKI
Chrystus Pan się narodził
Chrystus Pań sicnarołlzil - Śimat się cąhj odmłodził "
' '' ---- -="' -- —' - - ~-- ~ EtinćhtcŚ
' ' '-
-" Mi Nad sianem} md ślóbeczkienr: ''
ńniołeJcz aniolećzkieiri ' '- -5
ff" -
' "'' - Ridentcs: '
i t
-- t
Do Panny ZwwicłcUii-Pó%-::t7-~t-- K
'
Cańtańtes '
v "t V-'~- - r - --
'
--
' - -- c
'-
-
' '
--
'
- 'i'y Jł7A C
Przyleciały łańcuchy '
~ - "':'
Łabędzi srebrne pitćhy 'l~ '"'Z ' : ' '
- 'MUtanłes "" "M-"- " -
'" !'
Puchu wzięła troszeczkę łź-'~:-
-1 -
' Zrobiła pbdusżećzkę -
_
'% iErsp --V -
" - --r „ Go położyła
Wżłobiatku
przypisywało
pod
ty-le
CS
&&
&
&
&
PS
8)
&
&&
&
PS
h
PS
ps
ps
PS
PS- - &$
PS
PS
ps
PS
PS
PS
PS
&
ś
Staropolskim zwyczajem składamy z serca płynące ryczenia
radosnych świąt Bożego Narodzenia
i Szczęśliwego Nowego Roku
ALBERTA FUEL LTD
Dostarczamy oliwę do domów'—- - czyścimy piece
całoroczna obsługa bezpłatna każda robota wykonana
z 'gwarancją — solidna robota
278 Bathurst St
£?
Ps
PS
PS
PS --
PS
PS
PS
£P
PS p
sp
PS
PS
PS
PS P
r t- -
— Tel IM 2-32-
24
- --Najlepsze Życzenia
Świąteczne i Noworqcne}
składa " — RY-P'Ó-M-'-"
- BUTCHER' &''GRPCER
Właściciel: Piotr Sochor
516 Queen W Toronto
Wesołych Bożego Narodzenia
i szczęśliwego Nowego
Klientom i~całej Polonii
MONARCH ELECTRIC CO
Właśc Thorn Juskow
Naprawa wszyst'r'x:h motorów elektrycznych
Pralki żelazka '
Queen St W Toronto
DUŻO SZCZĘŚCIA I RADOŚCI Z OKAZJI ŚWIĄT
BOŻEGO NARODZENIA I NOWEGO ROKU
składają Klienteli i całej Polonii
B Landowski i M Sowiński z rodzinami
—
'
rt
St
wJ$Ł$Mimm
"BRUN0'S MEAT MARKET"
Polecając: najlepsze w 'swej jakości wędliny własnego
wyrobu' Codziennie świeża kiełbasa szynki oraz-wszel-ki- e
gatunki mięsa F towary jrnpbrtowariez Europy
Sklep' znajduje" naprzeciw" brtdynku ''Żwiązkowcą"
Toronto' Qgeen' St?W: J 533-462- 1
PRZYJEMNYCH ŚWIATA BOŻEGO NARODZENIA
:rN0WEG0RdivU'
289
— — — t
- t -V i ''' i
JV7Vi'~
JAN
EM ć-63-
39
Świąt
Roku
życzy swym
693 'Tel EM 30963
swej
się'1
1526 Tel
' ' "!''- - ' f ''
v-v~-
~'v -
- ZAKŁADA KRA WlECRl
' " PRASOWANIE L-CŻYSZCŹE-Ńitf'
ODZIEŻY- -
2783 Dundas St West — Toronto— Tel RO 7-64-
93
r i - v i it u Włi V
''
o U
Ą _fttf fc- - #--
" s
PRZYJEMNYCH ŚWIAT 'BOŻEGO NARODZENIA
'- - -
'' 'r-XNÓWEQ-O
ROKU ' '
'JEAilDARLBMĆŚHbCPE- -
- M" SIWIECAvłaścicielka -- '
1203 Dundas Wi-W-T
'd t?HoTeCLE 36258
- NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIAWESOŁYCII
ŚWIĄT I SZCZESLIWEGOJNOWEGO ROKU
-- i)i--y iujyunrkiiciiiuiifl miej ruiuim
J0HN'SMEAF BBDflUfiTS
Wł3ŚcJ'vW£0DAREK
Roncesvall6S_AyeToronto"-£- f Tel- - LI 2-380- 1'
Ul
mąmm%mm&&m&&m&m% - - v c_- - ' %x T
i 1 1 mim ii uŁŁMjtwyiW1'"'