000264a |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
m'iwW T
w%
PC
M
rrit i
@ "Związkowiec" (The AIHancer)
Prtnled for verr Wednetdły ind Słturday bjr: rowniblidcnu naibbi ilnAnuvrke idrdc~cc i iMlTPfl — - Orrn Zwląiku PoUkćw w Kanadzie wydawany priei
ififo
Dyrakeja Pniową: A SinepkowiU przewodniczący S LeszczyzUH aekr
adiklM- - P Olaąowtkl Kltf DrukariV K J Maiurkltwlci Klar Adm K Fflkka
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $600 W Stanach Zjednoczonych
Poboczna $350 i innych krajach $700
Kwartalna $200 Pojedynczy numer 10
1475 Qun Sfreet Wetł Tel LE 1-2-
491
x4mmrm
Toronto Onł
Aathorlied aj Second Clajf Hall Post Office Department Ottawa
DWAJ KANDYDACI
Z wybraniem kandydatów na prezydenta przez obie partie
Stany Zjednoczone wkroczyły pełną parą w kampanię wyborczą
Odtąd z ekranów telewizyjnych z głośników radiowych z łamów
prasy przemawiać będą Kennedy i Nixon Johnson i Cabot-Lodg- e
oraz zespół ich najbliższych współpracowników Będą się wza-jemnie
atakować będą prześcigać się w obiecankach będą za-chwalać
swoje programy Będą licytować się w wyścigu o głosy
wyborców
Do walki stanęli dwaj młodzi politycy przedstawiciele śre-dniego
pokolenia Dwaj ludzie którzy bardzo szybko wybili się
na pierwsze miejsca w swoich stronnictwach którzy mogą się
poszczycić już teraz wcale poważnymi osiągnięciami Nixon juz
w pierwszych wyborach zdobył mandat senacki z Kalifornii i w
1952 r partia republikaaska wysunęła go jako kandydata na wice-prezydenta
Zwyciężył wraz z Eisenhowerem i u boku jego pozostał
przez obie kadencje Eisenhower poruczył mu wiele poważnych
misji z których wywiązał się dobrze Przez osiem ostatnich lat
był faktycznym przywódcą partii republikańskiej Jego przeciw-nicy
utrzymują ze w tym charakterze nie może się poszczycić
sukcesami gdyż partia pod jego kierownictwem przegrywała wy-bory
Nawet rodzinna Kalifornia przypadła demokratom a nie
kandydatom Nixona
Nie mniej jednak Nixon jest zdolnym politykiem Osiem lat
wiccprczydcntury nie pozostały bez śladu I tak Nixon oszlifował
się nic ciska już bezzasadnych zarzutów nie posługuje się li tylko
demagogicznymi chwytami ocenia wartość manewrowania i kom-promisu
Niektórzy zastanawiają się czy mimo tych dodatnich
zmian Nixon jest najodpowiedniejszym kandydatem dla partii
która od dziesiątków lat nie posiada większości w społeczeństwie
Przypomina się że w 1952 r republikanie nie wysunęli swojego
niewątpliwie najwybitniejszego polityka jakim był sen Robert
Taft ale gen Eisenhowera człowieka stojącego zdała nie tylko
od partii ale wogóle od polityki Partia republikańska doszła do
władzy 'dzięki osobistej popularności swego kandydata który
przecież nic reprezentował programu partyjnego W wyborach
do Senatu Izby Reprezentantów w wyborach gubernatorów repu- blikanie odnosili porażki Czy sytuacja uległa obecnie zmianie?
Czy Nixon zdolny ibędzie pozyskać głosy niercpublikańskie? Glosy
zwolenników partii wić wystarczą dla zwycięstwa
Wielu Amerykanów wyraża poważne wątpliwości dodając iż
takim kandydatem republikańskim który otrzymać mógłby więk-szość
byłby gubernator Nelson Rockefeller Jest to wprawdzie
polityk bardzie) związany z partią n niżeli swego czasu Eisenhower
jednak bardzo niezależny Zresztą Nixon nic polo przewodzi partii
by komuś Innemu odstąpić możliwość zdobycia najwyższego urzędu
państwowego
Kandydatura Nixona jest z partyjnego punktu widzenia naj- bardziej' logiczną Jogo zwycięstwo na konwencji nie stanowiło
więcłżadmej niespodzianki Inaczej Kennedy
' I'on zdobył mandat senacki sztunmem W odróżnieniu jednak
od swego republikańskiego rywala posiadał dobre rodzinne za
plecze polityczne Jego ojciec bowiem odgrywał w partii demo
itraiycznej 'poważną iroię syjia szyKOwat io zajmowania czołowego stanowiska w życiu politycznym kraju Kennedy nie rządził apa- ratem partyjnym wręcz przeciwnie posiadał w nim wielu zdecv- - dowanych przeciwmików Musiał udowodnić partii demokratyczuicj to posiaoa należyte --walił tkaejc ze jest popularny w kraju że
potrafi zdobywać głosy A dalćj co chyba było najbardziej decy-dujące
że otoczy (sic zespołem odpowiednich współpracowników
możliwie 'najbardziej (reprezentatywnych przywódców demokraty-cznych
Partia demokratyczna wysunęła więc — zdaniem joj — nie
tylko najlepszego kandydata w osobie sen Kennedy ale zapewniła
mu zespół doskonałych współpracowników Platforma walki wy- borczej została więc rozszerzona To nic tylko chodzi o osobę
przyszłego prezydenta ale i o przyszły rząd Podczas gdy na temat
ewentualnego zespołu rządowego Nixona można iedvnie olotko- -
vuc w zespoi ionneay jesi powszechnie zinany
Obie konwencje obie platformy wyborcze uwypuklają pro- blemy polityki zagranlcznoj co jest raczej nowością bo przecież
zDaesmadonkircazcai wzaalaktaakwowybaolircztaak rozwzeagnrąa spioęliotykzaęgawdynziwenoilaeniwa ewnnaęrtorzdnóew
znajdujących się pod rządami komunistycznymi która znajdowała
bię w poprzedniej platformie republikańskiej Nowa platforma
tfeoj1rmpiaertiiOckzłyawdziśiceiedudżeymnoakcriascki nsaą wróawlknęieżz kaonmtyuknoimzmuneimstycwznkiażdaelje
nic cofają się przed zapowiedziami poważnych zmian nawet w odniesieniu do państw komunistycznych 1 tak np mówią że nie
można przejść tb porządku dziennego nad istnieniem Chin ko-munistycznych
Byłoby może zbytnim uproszczeniem twierdzić że różne
u1krlłvocnmy„ an7tCyBkoI)munistyczne mocniejsze 1 słabsze pogróżki pod t-- - „„ 1 """"'i 'uii iviiiivjnuiriv wuua luiruuin'w znajiuijacvcn się {xxi rządami komunistycznymi mają jedynie na celu zdobycie płosów grup etnicznych obywateli wywodzących się z poszczegól- nych państw europejskich Ale błędem byicby sadizić ze io nie
ougrywa żadnej roli
Do wyborców pochodzenia polskiego uśmiechają mc obaj kandydaci Jakże by mogło być inaczej Kennedy posiada nawet SrotadnziisnłnaewazwRiąazdkziiwziłłaPolazkaammiei szSkaiołesgtroa jwegoLożnodnyyniewysCzłzay zwamtaażkiczha
warunkach można wątpić o jego propolskich uczuciach? Nixon nic bez dumy mówił ze pod jego adresem padały przecież w War-szawie
okrzyki "Niech żyje niech żyje" (powtarzał to bezbłędnie
w języku polskim w mowie akceptacyjnej) Czy wobec takiego
entuzjastycznego przyjęcia zgotowanego mu przez społeczeństwo
sptoalćskoiebowjętWni?arsCzzaywifeaktwiyżboNrcioynpobcyhłodwzePnoialsceponlsiekiejegsot dmoosgtąatepcozznoą-gwarancją
iż będzie rzecznikiem interesów narodu polskiego?
Oczywiście nie zapominajmy że jest to kamoania wvlir™
Niemal każdy chwyt jest w niej dopuszczalny 1 dlateco vszysttee
wypowiedzi należy przyjmować z wielką bardzo wielka wstrze- mięźliwością
ś t P
WIKTOR PODOSKI
pierwszy minister pełnomocny R P w
Oiiawie zasłużony działacz publicysta
współpracownik "Związkowca" zmarł
przeżywszy lat 66
Pogrzeb odbył się w Ottawie dnia
'3 sierpnia br
Wydawnictwo "Związkowiec"
ć
Z CYKLU: TYSIĄC LAT POLSKI
a
JEŻYK I WIARA
W życiu Yź-śt-
Si ziem cechą do--
(
X i- -
minującą była niespotykana
gdzieindziej mozaikowosć w sto
sunkach narodowościowTch i wy
znaniowych Mieszanina języków
ras i religii jako następstwo róż-norodnych
procesów historycz-nyc- h
stosunkowo nie tak daw-nych
stanowiła o odrębnym obli-czu
tego kraju którego Z2dną
miara nie można było traktować
jako całości etnograficznej Sta-nowił
on przecież całość histo-ryczną
choć na pomniejszonym
obszarze i więzy historyczne by-ły
tu silniejsze One to łaczł- -
ludy zamieszkujące KOŚCIoL BERNARDYNÓW GRODNIE
tworzyły chlubną tradycję jednowieiowy kościcl Dosiada dekawa
dnego współżycia wspólnej „L— j„„:„ lerancjjaigieDllaotńusjekich emanaeją panowaniałryBuamtofrieegospcddziSękmiolheńosjnkaościRyrcyecrezrestwofaiarpoowlsakliiego kościół tej ziemi była idea komta koń5kieao herhu uwien
Jagiellonów którzy umieli
realizować zasadę braterstwa
wielu narodów osiadłych gra-nicach
jednego państwa
spuściżnie dawnych wie-kach
mieliśmy fakt osobliwy
zamieszkiwania obok siebie sie-dmiu
ludów i wyznań Po-lacy
Białorusini Litwini żydzi
Rosjanie Tatarzy Karaimi
zadnjm skrawku tutejszej ziemi
nie stanowili stuprocentowej
masy której można było wyraź-nym
konturem odgraniczyć
Wszędzie elementy na-rodowościowe
układały
pneplatankę szachownicę
nieraz bardzo subtelną
Drugą cechą znamienną było
wyznania pokrywały się
ściśle narodowością wyjąt-kiem
żydów Karaimów) ?'y-wj- oł
polski przytłaczającej
większości wyznania rzymsko-katolickiego
posiadał przecież
pewien odsetek ewangelików
obojga konfesji prawosła-wnych
muzułmanów
ludności rosyjskiej obok prawo-sławnych
znajdował się tych
ziemiach odłam staro
obrzędowców odłam którego
młode pokolenie przeszedłszy
przez szkolę polską służbę woj
skową asymilowało bardzo
łatwo Białorusini wyznawali
albo prawosławie albo katoli- -
Icyzm Dość znaczna sekt
niewielu coprawda posiadająca
wyznawców (zielonoświątkowcy
metodyści baptyści ) jeszcze
bardziej komplikowała obraz
kresowego świata Kościoły
cerkwie synagogi meczety
zbory ewangelickie kienesy ka-raimskie
plastyczny
tej różnorodności etnicznej
jaki występował skomplikowa
nym krajobrazie tych osiedli
NajegzotyczniejŚza mniejszo-ścią
-- narodową byli niewątpliwie
Karaimi posiadający Trokach
swą metropolię duchowną z
chanem (głowa wyznania kara
lińskiego) czele Oprócz Trok
skupiali się Wilnie gdzie
mieli ugą świątynię a razem
Wileńszczyźnie było Karaimów
około 600 dusz świadczyło
stiony były głównym
skupiskiem bowiem
PoLsce Karaimów nie prze- kraczała 800 wyznawców Ten
miniatuiowy narodek był
rodzaju sensacją zwłaszcza
zagranicznych odwiedzają-cych
Ziemię Wileńska
Rodowód wywodzili Ka-raimi
Karaici z Krvnm
przełomie i VIII w" wyodrę-bnili
się z Semitów iako sek
religijna odrzucająca Talmud
rtaoaię a wyznająca czysty mo-zaiz- m czyli tylko "zawiera
Pięcioksiąg Mojż"esza Stąd jako
język obrzędowy zachowali he-brajski
obok rodzimego
narzecza które należało gru-py
języków tureckich
Litwę przybyli Karaimi
sprowadzeni przez Witolda
przed 500 laty różnili
jako bitni żołnierze Osiedliwszy
Trokach zajęli się rolni-ctwem
a głównie warzywnic-twem
pozostali wierni temu
jęciu hodując słynne
ogórki tiockie
królów polskich otmmali
kolejno szereg przywilejów rów-nających
z innymi obywate-lami
kraju któremu służyli
ciągu wieków jako pożyteczni i
lojalni obywatele Oryginały
tych przywilejów opatrzone pie-częciami
Kazimierza Jagielloń
czyka Aleksandra Zygmunta i
Władysława przechowywane
I pieczołowicie z pokolenia
kolenie oglądać można bło
uutKini ziozone
ozdobnym sksrbczyku (dar Pre-zydenta
Rzeczypospolitej Gar-stka
inteligencji karaimskiej
skupiła się pobliskim Wilnie
prowadziła dość żywotna
prace dokoła pielęgnacji rodzi-mych
pierwiastków kultural-nych
zewnętrznym objawem
działalności było nieperiody
ZWIĄZKOWIEC' jjjrtPlglHAfgułt) Scbsłj — 1?ćO
Między Niemnem Dźwiną
gg§5j£§3r
północno-wschodnic- h
Rzeczypospolitej
a MwyigajjMI)
hrht
EŁAfri4a?iByac rłf
_ _ J71
1IMI i iii
diiLWMC "f jewtalV~S+W -- ]VZX Trf m ai tją r --— ł--wr a _ tt 'zvsskxjuc i±ee?Ez:i?m-- Lwm _-f™jx~iMwim~rm~ji-—- r aar ' ~ --
!
' -- i rT iii " a--
T---
aiwT i
SJa I
tu one wy- -' W
zgo-- 1 historie
n i„„ i u i= iiu : =
się ona od cza- -
wraca-so- w stu wie kai dyna- - j_a0cełgaolaiw_e cd WTamlan ia co :ncah
w
W po
tu
tyluż
i na
od
reszty
się w
czy
i zawiłą
to
że nie
z (z
i
w
oraz
i Wśród
na
znaczny
i
się
liczba
i in
i
i
i
— oto wy
raz
w
w
ha
na
oni w
di
w
to
że te ich
W całej
liczba
swego
dla
gości
swój
el Tn
VII
oni
ta
i
to co
swego
do
Na
—
— i w sie
się w
i za
m in
Od
ich
w
IV
na po--
w
iinuuidvie w
w
gdzie
a
tej
jpk
'jhi?
Kv
"& jn at~ nT BTłfTT" a--
T
i
czene zostały przez malarza w głównej nawie sasssssa&Tiram
y$Hk&
?HsSsifeS3
oebernardyński
ŁAAVŁJiJłS'1%rKił' tAjtT ~ _ t39ffićr
CERKIEWKA W NAHODOROWICZACH NA WILEŃSZCZYŹNIE
Wyznanie prawosławne najwięcej wiernych na Wileńszczyźnie
pesiada w masie ludu białoruskiego Na ziemiach starożytnej
Litwy zdawiendawna zamieszkiwali Białorusini Czarnorusini i
Rusini z plemienia Krzywiczan Język ruski był językiem urzę-dowym
w Wilnie i miastach litewskich Po Unii Krewskiej (1413)
w pojawia się zwolna język polski
MECZET W DOUBOCISZKACH
Doubuciszki to jedna z najstarszych osad tatarskich w okręgu
oszmiańskim W okolicy spotykało sie często tvov niesłowiańskie
o( cerze oliwkowej ze skośnymi i ciemnym zarostem To
o nich pisał Słowacki że: "Są to od zagnieżdżone ptaki
w Litwie"
ne poświęcone zagadnieniom li-terackim
i naukowym ("Myśl Ka
raimska )
Niemniej egzotyczny m ele-mentem
etnicznym byli dziesię-ciokrotnie
liczniejsi o"d Karai-mów
Tatarzy skupiający się głó-wnie
w powiatach Oszniianskim
Nowogrodzkim i Słonimskim
Tradycje ich na tych ziemiach
sięgały czasów Witoldów ych a
w historii woien Rzeczypospoli-tej
ciągnął się od bitwy grun-waldzkiej
chlubny poczet lycer-skic- h
zasług dla przybranej oj-czyzny
W wojskach Zygmunta III sta-wało
6 chorągwi złożonych z Ta-tarów
litewsko-polskich- ! W pow-staniach
narodu polskiego prze-lewali
oni również swą krew i
tradycje te wskrzesili w armii
Odrodzonej Polski gdzie bitny
oddział jazdy tatarskiej dobrze
się w dziejach wojny polsko-bo- l
szewickiej zapisał
Symbolem tego całkowitego
przejęcia sie duchem polskim
naszych Tatarów była postać
jednego z najbliższych towarzy-szy
Piłsudskiego z okresu kon-spiracji
i walk legionowych A-leksan-dra
Sulkewicza (pseudo-nim
"Michał Czarny") Jego
współpraca z Mrszałkiem dato-wała
się od r 1893 i wyraziła
się w takich m m czynach jak
zorganizowanie pierwszej dru-karni
"Robotnika" i przygoto
wanie w 1900 r słynnej ucieczki
Pilmdskiego z wzienia
Sulkiewicz sam w końcu przy
łapany przez żandarmów rosyj-skich
na pytań e badającego ofi-cera:
— Dlaczego pan wdaje się w
takie rzeczy ? Przecież pan 'ani
wyznaniem an: pochodzeniem
swoim nie jest związany z tym
krajem? — odpowiedział: '—
Przodkowie nu: od czterystu lat
byli obywatelem tego i za
kraj walczyli wiec i ja mam
prawo i obowazek uważać się
za syna i obywatela tego kraju"
i o wyDuchi ojny Sulkiewicz
czne wydawnictwo w jeżykach wstępuje do I Brvśadv Piłsud--
poisKim i Karaimskim drukowa-- 1 skiego i w czase walk nad Sto--
I
--T7--ft-1-
r'CaŁ3f-lr T—Tta
K
sffiEJJL-j:-J f&&rl~~ ?ttL rytttoM_rii-:Ji- S
W~3 'a-łiiw-m"
j-Tg-
1 f?7???5S?£
miM
to- -
:Esa
aktach
oczyma
dawna
kraju
chodem we wrześniu 1916 r gi-nie
od kuli nieprzyjacielskiej
niosąc pomoc rannemu oficero-wi
(był nim Adam Koc)
Iudnosć tatarska zachowując
wyznanie muzułmańskie spolo-nizowała
się niemal całkowicie i
oprócz charakteiystycznych ry-sów
twarzy i śniadej cery niczym
nie wyróżniała się z posrod ma-sy
autochtonów Była ona sto-sunkowo
nieliczna obejmując
w rejestrze wyznaniowym na te- - icnie dawnych województw Wi-leńskiego
i Nowogródzkiego o-ko- lo 6000 głów Jednakże ele-ment
tatarski wycisnął dość sil-ne
piętno na tamtejszych stosun-kach
rasowo-etnicznyc- h gdyż
bardzo wiele rodzin polskich
osiadłych zdawna na Litwie po- siadało w swych źyiach większą
lub mniejszą domieszkę krwi ta-tarskiej
(Opiacowane na podstawie
książki Tadeusza Lopalew-skieg- o
"Między Niemnem
a Dźwina")
Podwójny numer
KULTURY
LIPIEC—SIERPIEŃ
Cena S150 Stron 240
W numerze artykuły:
Gombrowicza Miłosza Wil-czyńskiej
Danielewiczowej i
Sehoenfelda Opowiadanie
Darut Mostwin p t "Dwa-naście
lat" Wiersze B Czar-kowskiego
W archiwum po- litycznym zabierają głos:
Mieroszewski Lond ńczyk
Kozłowski Osadczuk
Reffleksje z pobytu w Pol-sce
B Hejdenkorna pt "Od
K Gomółki do Władysława
Gomułki"
Ponadto inne ciekawe dzia-ły:
Sprawy i Troski Naj-nowsza
Historia Polski obfi- ta kronika kulturalna omó- wienia najnowszch książek
Xie zapomnij wziąSć '"Kul-tur- " ze sobą na wakacje
Skorzjstasz wiele
Do nabycia w "Związkowcu"
1475 Queen SŁ W Toronto
&
Zmarł Wiktor Podoski
W sobotę dnia 30 lipca zmarł
nagle w Ottawie przeżywszy 66
lat Wiktor Podoski bły konsul
generalny R P w Ottawie oraz
pierwszy poseł pełnomocny R P
w Kanadzie Osierocił żonę Muriel
1 z domu Crockett oraz córkę Ce- -
clic Wiktor Podoski należał do
czołowych osobistości Polonii Ka-nadyjskiej
i śmierć jego stanowi
dla niej wielką niepowetowaną
stratę
Urodzony na Ukrainie wycho-- I
wany w Warszawie odebrał sta-ranne
wyszkolenie za granicą U-korie-zjł
studia ekonomiczne w E-dnbu-rgu
Po pierwszej wojnie
wstąpił do służby dyplomatycznej
'piastując różne stanowiska Na
krótko przed wybuchem drugiej
wojny światowej przb}ł do Ot-tawy
w charakterze konsula gene-ralnego
by wkrótce zostać pierw-sz- m
posłem polskim w Kanadzie
Na stanowisku tym pozostał aż do
przeniesienia do Ottawy dr Wacła-wa
Babińskiego Podoski odwoła-ny
został do centrali ministerstwa
spraw zagranicznych w Londynie
gdzie pozostał do cofnięcia uzna-nia
rządowi polskiemu
Wówczas to Wiktor Podomki sta
nął przed tym zagadnieniem co
setki tysięcy Polaków znajdują-cych
się za granicą Nie wahał się
długo zapewne i dlatego iż oże-niony
był z Kanadyjką Powrócił
więc do Ottawy ale już w charak
terze zwykłego emigranta Znajo
mość terenu stosunki jakie posia
dał w Kanadzie okazały się wręcz
bezcennym kapitałem
Podoski odegrał bardzo wielką
rolę w przygotowaniu terenu dla
masowej emigracji powojennej
Był jej gorącym orędownikiem i
rzecznikiem opracował odpowied-nie
materiały Szczególnie blisko
współpracował ze Stowarzysze-niem
Techników organizacją któ-ra
cieszyła się zasłużonym uzna-niem
władz kanadyjskich Wiele
musiał zdziałać dla tej organizacji
skoro mianowano go honorowym
członkiem
Szybciej od innych zrozumiał Po-doski
że Polonia nic może być
Instrumentem rozgrywek partyj-nych
politycznych ale musi sama
zorganizować swoje życic musi o-prz- eć
się na istniejącej rzeczywi-stości
Wiedział iż nowi przybysze
muszą wżyć się w nowe środowi-sko
muszą mitć poczucie bezpie-czeństwa
i stałości Nie mogą więc
siedzieć na walizkach i czekać na
wezwania czy instrukcje z zew-nątrz
Wchodził w skład najwyższych
władz Canadian Citizenship Coun-ci- i
społecznej instytucji której
celem jest wzajemne poznanie i
zi07umienie się pomiędzy Kana
dyjczykami dziedzicami różnych
kultur i tradycji Na jej terenie
jak i wśród Polonii głosił że in-tegracji
względnie asymilacji nic
należy sztucznie opóźniać ani przy-śpieszać
ale pracować nad tym
by młodzieży zapewnić podkład
kulturowy Starego Kraju aby na
tej glebie mogła chłonąć cywiliza
cję nowego kraju
Zgodnie z tymi zasadami na te-renie
Polonii prowadził dwukie-runkową
działalność Postanowił
sobie jako zadanie wszczepienie w
młodzież tradycji kultury polskiej
krzewienie języka polskiego Stał
się propagatorem szkółek pol
skich Ku młodzieży miał stale
skierowany wzrok i problemowi
temu poświęcił cykl artykułów
który następnie ukazał się w for-mie
broszury p t "Młodzież a my"
Okazał się Podoski wnikliwym
"ZWIĄZKOWIEC" PROSI O ADRESY
Bryłka Sask
Kumaczow
Z Paczyńska Ont
Z Ont
y Straszyński Pont-Via- u Quc
_NR_e2
Ś P Wiktor Podoski
publicystą I była druga linia
jego Na łamach
"Związkowca" ogłosił szereg wnj
kliwych na różne aktu
alnc zagadnienia Pasjonowały go jednak przede wszystkim proble-my
kulturalne Stale wskazywał
na wielki wręcz imponujący do
robek Polaków Podkreślał iż i
stnieją uzasadnione powody do
my narodowej z tego właśnie po
wodu a więc bynajmniej brak pod
staw do wyrzekania się swojego
pochodzenia Był w pełnym tego
słowa znaczeniu ambasadorem ku-ltury
polskiej wśród Kanadyjczj-kó- w Doskonała znajomość języka
angielskiego ogromny takt ułat-wiały
mu znakomicie wypełnianie
tej roli
Po zakończeniu swej roli dypl-omatycznej
Podoski nic
się politycznie w Kanadzie Jako
emigrant musiał jak inni szukać
pracy zarobkowej Dostosowywał
się do warunków w jakich się
lazł Ale praca zarobkowa nie
pizeszkadzała mu i w innej sp-ołecznej
której poświęcał wicie
swego czasu Czytelnicy "Zwią-zkowca"
pamiętają niewątpliwie
wiele jego felietonów poświęco-nych
zagadnieniom kulturalnym
Piopagował między innymi stale
teatr polski wskazywał jak pielę
gnować skaiby kultury narodo
wej Wzywał do zrewidowania wie-lu
poglądów które życic przekre-śliło
I lak np jakkolwiek był
czynnie zaangażowany w akcji
która doprowadziła do przechowa-nia
Skarbów Wawelskich w Kana-dzie
nic zawahał się następnie
po październiku 1056 r wypowla
dać się za odesłaniem ich do Pol
ski Głośne były w tej mierze je-go
wypowiedzi zamieszczone u
prasie oraz wywiad w telewizji
Planował Wiktor Podoski pod-róż
do Polski Zamierzał wyjechać
z córką by poznała kraj Tego z-amiaru
nie zdołał jednak zicalizo-wa- ć
Polonia straciła bardzo cenną
jednostkę cieszącą się mirem i
poważaniem w świecie kanadyj-skim
Pismo nasze straciło cenne-go
współpracownika i
oddanego przyjaciela Cześć jego
pamięci
P S Już po napisaniu tego ar-tykułu
otrzymaliśmy list od Wik-toi- a
Podoskicgo napisany zapew-ne
w kilka godzin przed nagłą
śmieicią Pisał m in! "Wybiera-łem
się do Starego Kraju ale to
serce nawaliło odłożyłem wyjazd
na rok Bardzo mi się podobają
wywody prez Konopki Jeszcze 6
marca pisałem do Bairctlc'a a nie-dawno
do w sprawie
zwrotu Zabytków Wawelskich
Akcja dobiega końca
Akcja nasza o zdobycie adresów tych osób które dotychczas
jeszcze nie prenumerowały "Związkowca" dobiega do końca
Otrzymaliśmy bowiem dzięki uprzejmości czytelników znaczną
Hosc adresów i przez wysyłkę numerów okazowych staramy ssę
osoby zainteresować naszym pismem
Ostateczny termin akcji upływa w sobotę 13 sierpnia Listy
na których pieczęć pocztowa wskazywać będzie tę datę wezra?
udział w losowaniu trzech nagród a przysyłający je otrzymają
nagrody książkowe jak to było obiecane Listy które będą miały
datę stempla pocztowego poza 13 sierpnia znajdą się poza ko-nkursem
i nagrodami
W ostatnich dniach otrzymaliśmy adtesy od następujących
osób:
T Lintlaw
A Hamilton Ont
Wainfleet
Wachel Dunnville
to
działalności
artykułów
du
angażował
zna
wiernego
że
LcsaKc'a
te
ilość
11
9
16
8
12
Przypominamy że wyślemy każdemu:
Za nadesłanie 10 adresów
— powieść Napoleona Sądka "MMieńsłwo Msrly" otit
"Horoskop dla każdego"
Za nadesłanie 3 adresów lub więcej
— pożyteczną broszurę Dr Radwana Pragłowskiego Pl-"Ja- k
Opanować Życie" oraz Horoskop dla każdego"
Ponadto wszyscy którzy zainteresują się naszym apelem 5
nadeślą dowolną liczbę adresów poczynając od jednego brać będą
udział w losowaniu 3 cennych nagród:
1 Słownik polsko-angiels- ki i angielsko-polsk- i Kiersła Stron
454 Cena $500
2 Płyta (long playing) "Pieśni żołnierskie" {P ProkopienO-Cen- a
$495
3 Orzeł Biały (rzeźba w drzewie w kolorach) Cena $J°-Prosim- y
o pośpiech w nadsyłaniu fdresów!
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, August 06, 1960 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1960-08-06 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000431 |
Description
| Title | 000264a |
| OCR text | m'iwW T w% PC M rrit i @ "Związkowiec" (The AIHancer) Prtnled for verr Wednetdły ind Słturday bjr: rowniblidcnu naibbi ilnAnuvrke idrdc~cc i iMlTPfl — - Orrn Zwląiku PoUkćw w Kanadzie wydawany priei ififo Dyrakeja Pniową: A SinepkowiU przewodniczący S LeszczyzUH aekr adiklM- - P Olaąowtkl Kltf DrukariV K J Maiurkltwlci Klar Adm K Fflkka PRENUMERATA Roczna w Kanadzie $600 W Stanach Zjednoczonych Poboczna $350 i innych krajach $700 Kwartalna $200 Pojedynczy numer 10 1475 Qun Sfreet Wetł Tel LE 1-2- 491 x4mmrm Toronto Onł Aathorlied aj Second Clajf Hall Post Office Department Ottawa DWAJ KANDYDACI Z wybraniem kandydatów na prezydenta przez obie partie Stany Zjednoczone wkroczyły pełną parą w kampanię wyborczą Odtąd z ekranów telewizyjnych z głośników radiowych z łamów prasy przemawiać będą Kennedy i Nixon Johnson i Cabot-Lodg- e oraz zespół ich najbliższych współpracowników Będą się wza-jemnie atakować będą prześcigać się w obiecankach będą za-chwalać swoje programy Będą licytować się w wyścigu o głosy wyborców Do walki stanęli dwaj młodzi politycy przedstawiciele śre-dniego pokolenia Dwaj ludzie którzy bardzo szybko wybili się na pierwsze miejsca w swoich stronnictwach którzy mogą się poszczycić już teraz wcale poważnymi osiągnięciami Nixon juz w pierwszych wyborach zdobył mandat senacki z Kalifornii i w 1952 r partia republikaaska wysunęła go jako kandydata na wice-prezydenta Zwyciężył wraz z Eisenhowerem i u boku jego pozostał przez obie kadencje Eisenhower poruczył mu wiele poważnych misji z których wywiązał się dobrze Przez osiem ostatnich lat był faktycznym przywódcą partii republikańskiej Jego przeciw-nicy utrzymują ze w tym charakterze nie może się poszczycić sukcesami gdyż partia pod jego kierownictwem przegrywała wy-bory Nawet rodzinna Kalifornia przypadła demokratom a nie kandydatom Nixona Nie mniej jednak Nixon jest zdolnym politykiem Osiem lat wiccprczydcntury nie pozostały bez śladu I tak Nixon oszlifował się nic ciska już bezzasadnych zarzutów nie posługuje się li tylko demagogicznymi chwytami ocenia wartość manewrowania i kom-promisu Niektórzy zastanawiają się czy mimo tych dodatnich zmian Nixon jest najodpowiedniejszym kandydatem dla partii która od dziesiątków lat nie posiada większości w społeczeństwie Przypomina się że w 1952 r republikanie nie wysunęli swojego niewątpliwie najwybitniejszego polityka jakim był sen Robert Taft ale gen Eisenhowera człowieka stojącego zdała nie tylko od partii ale wogóle od polityki Partia republikańska doszła do władzy 'dzięki osobistej popularności swego kandydata który przecież nic reprezentował programu partyjnego W wyborach do Senatu Izby Reprezentantów w wyborach gubernatorów repu- blikanie odnosili porażki Czy sytuacja uległa obecnie zmianie? Czy Nixon zdolny ibędzie pozyskać głosy niercpublikańskie? Glosy zwolenników partii wić wystarczą dla zwycięstwa Wielu Amerykanów wyraża poważne wątpliwości dodając iż takim kandydatem republikańskim który otrzymać mógłby więk-szość byłby gubernator Nelson Rockefeller Jest to wprawdzie polityk bardzie) związany z partią n niżeli swego czasu Eisenhower jednak bardzo niezależny Zresztą Nixon nic polo przewodzi partii by komuś Innemu odstąpić możliwość zdobycia najwyższego urzędu państwowego Kandydatura Nixona jest z partyjnego punktu widzenia naj- bardziej' logiczną Jogo zwycięstwo na konwencji nie stanowiło więcłżadmej niespodzianki Inaczej Kennedy ' I'on zdobył mandat senacki sztunmem W odróżnieniu jednak od swego republikańskiego rywala posiadał dobre rodzinne za plecze polityczne Jego ojciec bowiem odgrywał w partii demo itraiycznej 'poważną iroię syjia szyKOwat io zajmowania czołowego stanowiska w życiu politycznym kraju Kennedy nie rządził apa- ratem partyjnym wręcz przeciwnie posiadał w nim wielu zdecv- - dowanych przeciwmików Musiał udowodnić partii demokratyczuicj to posiaoa należyte --walił tkaejc ze jest popularny w kraju że potrafi zdobywać głosy A dalćj co chyba było najbardziej decy-dujące że otoczy (sic zespołem odpowiednich współpracowników możliwie 'najbardziej (reprezentatywnych przywódców demokraty-cznych Partia demokratyczna wysunęła więc — zdaniem joj — nie tylko najlepszego kandydata w osobie sen Kennedy ale zapewniła mu zespół doskonałych współpracowników Platforma walki wy- borczej została więc rozszerzona To nic tylko chodzi o osobę przyszłego prezydenta ale i o przyszły rząd Podczas gdy na temat ewentualnego zespołu rządowego Nixona można iedvnie olotko- - vuc w zespoi ionneay jesi powszechnie zinany Obie konwencje obie platformy wyborcze uwypuklają pro- blemy polityki zagranlcznoj co jest raczej nowością bo przecież zDaesmadonkircazcai wzaalaktaakwowybaolircztaak rozwzeagnrąa spioęliotykzaęgawdynziwenoilaeniwa ewnnaęrtorzdnóew znajdujących się pod rządami komunistycznymi która znajdowała bię w poprzedniej platformie republikańskiej Nowa platforma tfeoj1rmpiaertiiOckzłyawdziśiceiedudżeymnoakcriascki nsaą wróawlknęieżz kaonmtyuknoimzmuneimstycwznkiażdaelje nic cofają się przed zapowiedziami poważnych zmian nawet w odniesieniu do państw komunistycznych 1 tak np mówią że nie można przejść tb porządku dziennego nad istnieniem Chin ko-munistycznych Byłoby może zbytnim uproszczeniem twierdzić że różne u1krlłvocnmy„ an7tCyBkoI)munistyczne mocniejsze 1 słabsze pogróżki pod t-- - „„ 1 """"'i 'uii iviiiivjnuiriv wuua luiruuin'w znajiuijacvcn się {xxi rządami komunistycznymi mają jedynie na celu zdobycie płosów grup etnicznych obywateli wywodzących się z poszczegól- nych państw europejskich Ale błędem byicby sadizić ze io nie ougrywa żadnej roli Do wyborców pochodzenia polskiego uśmiechają mc obaj kandydaci Jakże by mogło być inaczej Kennedy posiada nawet SrotadnziisnłnaewazwRiąazdkziiwziłłaPolazkaammiei szSkaiołesgtroa jwegoLożnodnyyniewysCzłzay zwamtaażkiczha warunkach można wątpić o jego propolskich uczuciach? Nixon nic bez dumy mówił ze pod jego adresem padały przecież w War-szawie okrzyki "Niech żyje niech żyje" (powtarzał to bezbłędnie w języku polskim w mowie akceptacyjnej) Czy wobec takiego entuzjastycznego przyjęcia zgotowanego mu przez społeczeństwo sptoalćskoiebowjętWni?arsCzzaywifeaktwiyżboNrcioynpobcyhłodwzePnoialsceponlsiekiejegsot dmoosgtąatepcozznoą-gwarancją iż będzie rzecznikiem interesów narodu polskiego? Oczywiście nie zapominajmy że jest to kamoania wvlir™ Niemal każdy chwyt jest w niej dopuszczalny 1 dlateco vszysttee wypowiedzi należy przyjmować z wielką bardzo wielka wstrze- mięźliwością ś t P WIKTOR PODOSKI pierwszy minister pełnomocny R P w Oiiawie zasłużony działacz publicysta współpracownik "Związkowca" zmarł przeżywszy lat 66 Pogrzeb odbył się w Ottawie dnia '3 sierpnia br Wydawnictwo "Związkowiec" ć Z CYKLU: TYSIĄC LAT POLSKI a JEŻYK I WIARA W życiu Yź-śt- Si ziem cechą do-- ( X i- - minującą była niespotykana gdzieindziej mozaikowosć w sto sunkach narodowościowTch i wy znaniowych Mieszanina języków ras i religii jako następstwo róż-norodnych procesów historycz-nyc- h stosunkowo nie tak daw-nych stanowiła o odrębnym obli-czu tego kraju którego Z2dną miara nie można było traktować jako całości etnograficznej Sta-nowił on przecież całość histo-ryczną choć na pomniejszonym obszarze i więzy historyczne by-ły tu silniejsze One to łaczł- - ludy zamieszkujące KOŚCIoL BERNARDYNÓW GRODNIE tworzyły chlubną tradycję jednowieiowy kościcl Dosiada dekawa dnego współżycia wspólnej „L— j„„:„ lerancjjaigieDllaotńusjekich emanaeją panowaniałryBuamtofrieegospcddziSękmiolheńosjnkaościRyrcyecrezrestwofaiarpoowlsakliiego kościół tej ziemi była idea komta koń5kieao herhu uwien Jagiellonów którzy umieli realizować zasadę braterstwa wielu narodów osiadłych gra-nicach jednego państwa spuściżnie dawnych wie-kach mieliśmy fakt osobliwy zamieszkiwania obok siebie sie-dmiu ludów i wyznań Po-lacy Białorusini Litwini żydzi Rosjanie Tatarzy Karaimi zadnjm skrawku tutejszej ziemi nie stanowili stuprocentowej masy której można było wyraź-nym konturem odgraniczyć Wszędzie elementy na-rodowościowe układały pneplatankę szachownicę nieraz bardzo subtelną Drugą cechą znamienną było wyznania pokrywały się ściśle narodowością wyjąt-kiem żydów Karaimów) ?'y-wj- oł polski przytłaczającej większości wyznania rzymsko-katolickiego posiadał przecież pewien odsetek ewangelików obojga konfesji prawosła-wnych muzułmanów ludności rosyjskiej obok prawo-sławnych znajdował się tych ziemiach odłam staro obrzędowców odłam którego młode pokolenie przeszedłszy przez szkolę polską służbę woj skową asymilowało bardzo łatwo Białorusini wyznawali albo prawosławie albo katoli- - Icyzm Dość znaczna sekt niewielu coprawda posiadająca wyznawców (zielonoświątkowcy metodyści baptyści ) jeszcze bardziej komplikowała obraz kresowego świata Kościoły cerkwie synagogi meczety zbory ewangelickie kienesy ka-raimskie plastyczny tej różnorodności etnicznej jaki występował skomplikowa nym krajobrazie tych osiedli NajegzotyczniejŚza mniejszo-ścią -- narodową byli niewątpliwie Karaimi posiadający Trokach swą metropolię duchowną z chanem (głowa wyznania kara lińskiego) czele Oprócz Trok skupiali się Wilnie gdzie mieli ugą świątynię a razem Wileńszczyźnie było Karaimów około 600 dusz świadczyło stiony były głównym skupiskiem bowiem PoLsce Karaimów nie prze- kraczała 800 wyznawców Ten miniatuiowy narodek był rodzaju sensacją zwłaszcza zagranicznych odwiedzają-cych Ziemię Wileńska Rodowód wywodzili Ka-raimi Karaici z Krvnm przełomie i VIII w" wyodrę-bnili się z Semitów iako sek religijna odrzucająca Talmud rtaoaię a wyznająca czysty mo-zaiz- m czyli tylko "zawiera Pięcioksiąg Mojż"esza Stąd jako język obrzędowy zachowali he-brajski obok rodzimego narzecza które należało gru-py języków tureckich Litwę przybyli Karaimi sprowadzeni przez Witolda przed 500 laty różnili jako bitni żołnierze Osiedliwszy Trokach zajęli się rolni-ctwem a głównie warzywnic-twem pozostali wierni temu jęciu hodując słynne ogórki tiockie królów polskich otmmali kolejno szereg przywilejów rów-nających z innymi obywate-lami kraju któremu służyli ciągu wieków jako pożyteczni i lojalni obywatele Oryginały tych przywilejów opatrzone pie-częciami Kazimierza Jagielloń czyka Aleksandra Zygmunta i Władysława przechowywane I pieczołowicie z pokolenia kolenie oglądać można bło uutKini ziozone ozdobnym sksrbczyku (dar Pre-zydenta Rzeczypospolitej Gar-stka inteligencji karaimskiej skupiła się pobliskim Wilnie prowadziła dość żywotna prace dokoła pielęgnacji rodzi-mych pierwiastków kultural-nych zewnętrznym objawem działalności było nieperiody ZWIĄZKOWIEC' jjjrtPlglHAfgułt) Scbsłj — 1?ćO Między Niemnem Dźwiną gg§5j£§3r północno-wschodnic- h Rzeczypospolitej a MwyigajjMI) hrht EŁAfri4a?iByac rłf _ _ J71 1IMI i iii diiLWMC "f jewtalV~S+W -- ]VZX Trf m ai tją r --— ł--wr a _ tt 'zvsskxjuc i±ee?Ez:i?m-- Lwm _-f™jx~iMwim~rm~ji-—- r aar ' ~ -- ! ' -- i rT iii " a-- T--- aiwT i SJa I tu one wy- -' W zgo-- 1 historie n i„„ i u i= iiu : = się ona od cza- - wraca-so- w stu wie kai dyna- - j_a0cełgaolaiw_e cd WTamlan ia co :ncah w W po tu tyluż i na od reszty się w czy i zawiłą to że nie z (z i w oraz i Wśród na znaczny i się liczba i in i i i — oto wy raz w w ha na oni w di w to że te ich W całej liczba swego dla gości swój el Tn VII oni ta i to co swego do Na — — i w sie się w i za m in Od ich w IV na po-- w iinuuidvie w w gdzie a tej jpk 'jhi? Kv "& jn at~ nT BTłfTT" a-- T i czene zostały przez malarza w głównej nawie sasssssa&Tiram y$Hk& ?HsSsifeS3 oebernardyński ŁAAVŁJiJłS'1%rKił' tAjtT ~ _ t39ffićr CERKIEWKA W NAHODOROWICZACH NA WILEŃSZCZYŹNIE Wyznanie prawosławne najwięcej wiernych na Wileńszczyźnie pesiada w masie ludu białoruskiego Na ziemiach starożytnej Litwy zdawiendawna zamieszkiwali Białorusini Czarnorusini i Rusini z plemienia Krzywiczan Język ruski był językiem urzę-dowym w Wilnie i miastach litewskich Po Unii Krewskiej (1413) w pojawia się zwolna język polski MECZET W DOUBOCISZKACH Doubuciszki to jedna z najstarszych osad tatarskich w okręgu oszmiańskim W okolicy spotykało sie często tvov niesłowiańskie o( cerze oliwkowej ze skośnymi i ciemnym zarostem To o nich pisał Słowacki że: "Są to od zagnieżdżone ptaki w Litwie" ne poświęcone zagadnieniom li-terackim i naukowym ("Myśl Ka raimska ) Niemniej egzotyczny m ele-mentem etnicznym byli dziesię-ciokrotnie liczniejsi o"d Karai-mów Tatarzy skupiający się głó-wnie w powiatach Oszniianskim Nowogrodzkim i Słonimskim Tradycje ich na tych ziemiach sięgały czasów Witoldów ych a w historii woien Rzeczypospoli-tej ciągnął się od bitwy grun-waldzkiej chlubny poczet lycer-skic- h zasług dla przybranej oj-czyzny W wojskach Zygmunta III sta-wało 6 chorągwi złożonych z Ta-tarów litewsko-polskich- ! W pow-staniach narodu polskiego prze-lewali oni również swą krew i tradycje te wskrzesili w armii Odrodzonej Polski gdzie bitny oddział jazdy tatarskiej dobrze się w dziejach wojny polsko-bo- l szewickiej zapisał Symbolem tego całkowitego przejęcia sie duchem polskim naszych Tatarów była postać jednego z najbliższych towarzy-szy Piłsudskiego z okresu kon-spiracji i walk legionowych A-leksan-dra Sulkewicza (pseudo-nim "Michał Czarny") Jego współpraca z Mrszałkiem dato-wała się od r 1893 i wyraziła się w takich m m czynach jak zorganizowanie pierwszej dru-karni "Robotnika" i przygoto wanie w 1900 r słynnej ucieczki Pilmdskiego z wzienia Sulkiewicz sam w końcu przy łapany przez żandarmów rosyj-skich na pytań e badającego ofi-cera: — Dlaczego pan wdaje się w takie rzeczy ? Przecież pan 'ani wyznaniem an: pochodzeniem swoim nie jest związany z tym krajem? — odpowiedział: '— Przodkowie nu: od czterystu lat byli obywatelem tego i za kraj walczyli wiec i ja mam prawo i obowazek uważać się za syna i obywatela tego kraju" i o wyDuchi ojny Sulkiewicz czne wydawnictwo w jeżykach wstępuje do I Brvśadv Piłsud-- poisKim i Karaimskim drukowa-- 1 skiego i w czase walk nad Sto-- I --T7--ft-1- r'CaŁ3f-lr T—Tta K sffiEJJL-j:-J f&&rl~~ ?ttL rytttoM_rii-:Ji- S W~3 'a-łiiw-m" j-Tg- 1 f?7???5S?£ miM to- - :Esa aktach oczyma dawna kraju chodem we wrześniu 1916 r gi-nie od kuli nieprzyjacielskiej niosąc pomoc rannemu oficero-wi (był nim Adam Koc) Iudnosć tatarska zachowując wyznanie muzułmańskie spolo-nizowała się niemal całkowicie i oprócz charakteiystycznych ry-sów twarzy i śniadej cery niczym nie wyróżniała się z posrod ma-sy autochtonów Była ona sto-sunkowo nieliczna obejmując w rejestrze wyznaniowym na te- - icnie dawnych województw Wi-leńskiego i Nowogródzkiego o-ko- lo 6000 głów Jednakże ele-ment tatarski wycisnął dość sil-ne piętno na tamtejszych stosun-kach rasowo-etnicznyc- h gdyż bardzo wiele rodzin polskich osiadłych zdawna na Litwie po- siadało w swych źyiach większą lub mniejszą domieszkę krwi ta-tarskiej (Opiacowane na podstawie książki Tadeusza Lopalew-skieg- o "Między Niemnem a Dźwina") Podwójny numer KULTURY LIPIEC—SIERPIEŃ Cena S150 Stron 240 W numerze artykuły: Gombrowicza Miłosza Wil-czyńskiej Danielewiczowej i Sehoenfelda Opowiadanie Darut Mostwin p t "Dwa-naście lat" Wiersze B Czar-kowskiego W archiwum po- litycznym zabierają głos: Mieroszewski Lond ńczyk Kozłowski Osadczuk Reffleksje z pobytu w Pol-sce B Hejdenkorna pt "Od K Gomółki do Władysława Gomułki" Ponadto inne ciekawe dzia-ły: Sprawy i Troski Naj-nowsza Historia Polski obfi- ta kronika kulturalna omó- wienia najnowszch książek Xie zapomnij wziąSć '"Kul-tur- " ze sobą na wakacje Skorzjstasz wiele Do nabycia w "Związkowcu" 1475 Queen SŁ W Toronto & Zmarł Wiktor Podoski W sobotę dnia 30 lipca zmarł nagle w Ottawie przeżywszy 66 lat Wiktor Podoski bły konsul generalny R P w Ottawie oraz pierwszy poseł pełnomocny R P w Kanadzie Osierocił żonę Muriel 1 z domu Crockett oraz córkę Ce- - clic Wiktor Podoski należał do czołowych osobistości Polonii Ka-nadyjskiej i śmierć jego stanowi dla niej wielką niepowetowaną stratę Urodzony na Ukrainie wycho-- I wany w Warszawie odebrał sta-ranne wyszkolenie za granicą U-korie-zjł studia ekonomiczne w E-dnbu-rgu Po pierwszej wojnie wstąpił do służby dyplomatycznej 'piastując różne stanowiska Na krótko przed wybuchem drugiej wojny światowej przb}ł do Ot-tawy w charakterze konsula gene-ralnego by wkrótce zostać pierw-sz- m posłem polskim w Kanadzie Na stanowisku tym pozostał aż do przeniesienia do Ottawy dr Wacła-wa Babińskiego Podoski odwoła-ny został do centrali ministerstwa spraw zagranicznych w Londynie gdzie pozostał do cofnięcia uzna-nia rządowi polskiemu Wówczas to Wiktor Podomki sta nął przed tym zagadnieniem co setki tysięcy Polaków znajdują-cych się za granicą Nie wahał się długo zapewne i dlatego iż oże-niony był z Kanadyjką Powrócił więc do Ottawy ale już w charak terze zwykłego emigranta Znajo mość terenu stosunki jakie posia dał w Kanadzie okazały się wręcz bezcennym kapitałem Podoski odegrał bardzo wielką rolę w przygotowaniu terenu dla masowej emigracji powojennej Był jej gorącym orędownikiem i rzecznikiem opracował odpowied-nie materiały Szczególnie blisko współpracował ze Stowarzysze-niem Techników organizacją któ-ra cieszyła się zasłużonym uzna-niem władz kanadyjskich Wiele musiał zdziałać dla tej organizacji skoro mianowano go honorowym członkiem Szybciej od innych zrozumiał Po-doski że Polonia nic może być Instrumentem rozgrywek partyj-nych politycznych ale musi sama zorganizować swoje życic musi o-prz- eć się na istniejącej rzeczywi-stości Wiedział iż nowi przybysze muszą wżyć się w nowe środowi-sko muszą mitć poczucie bezpie-czeństwa i stałości Nie mogą więc siedzieć na walizkach i czekać na wezwania czy instrukcje z zew-nątrz Wchodził w skład najwyższych władz Canadian Citizenship Coun-ci- i społecznej instytucji której celem jest wzajemne poznanie i zi07umienie się pomiędzy Kana dyjczykami dziedzicami różnych kultur i tradycji Na jej terenie jak i wśród Polonii głosił że in-tegracji względnie asymilacji nic należy sztucznie opóźniać ani przy-śpieszać ale pracować nad tym by młodzieży zapewnić podkład kulturowy Starego Kraju aby na tej glebie mogła chłonąć cywiliza cję nowego kraju Zgodnie z tymi zasadami na te-renie Polonii prowadził dwukie-runkową działalność Postanowił sobie jako zadanie wszczepienie w młodzież tradycji kultury polskiej krzewienie języka polskiego Stał się propagatorem szkółek pol skich Ku młodzieży miał stale skierowany wzrok i problemowi temu poświęcił cykl artykułów który następnie ukazał się w for-mie broszury p t "Młodzież a my" Okazał się Podoski wnikliwym "ZWIĄZKOWIEC" PROSI O ADRESY Bryłka Sask Kumaczow Z Paczyńska Ont Z Ont y Straszyński Pont-Via- u Quc _NR_e2 Ś P Wiktor Podoski publicystą I była druga linia jego Na łamach "Związkowca" ogłosił szereg wnj kliwych na różne aktu alnc zagadnienia Pasjonowały go jednak przede wszystkim proble-my kulturalne Stale wskazywał na wielki wręcz imponujący do robek Polaków Podkreślał iż i stnieją uzasadnione powody do my narodowej z tego właśnie po wodu a więc bynajmniej brak pod staw do wyrzekania się swojego pochodzenia Był w pełnym tego słowa znaczeniu ambasadorem ku-ltury polskiej wśród Kanadyjczj-kó- w Doskonała znajomość języka angielskiego ogromny takt ułat-wiały mu znakomicie wypełnianie tej roli Po zakończeniu swej roli dypl-omatycznej Podoski nic się politycznie w Kanadzie Jako emigrant musiał jak inni szukać pracy zarobkowej Dostosowywał się do warunków w jakich się lazł Ale praca zarobkowa nie pizeszkadzała mu i w innej sp-ołecznej której poświęcał wicie swego czasu Czytelnicy "Zwią-zkowca" pamiętają niewątpliwie wiele jego felietonów poświęco-nych zagadnieniom kulturalnym Piopagował między innymi stale teatr polski wskazywał jak pielę gnować skaiby kultury narodo wej Wzywał do zrewidowania wie-lu poglądów które życic przekre-śliło I lak np jakkolwiek był czynnie zaangażowany w akcji która doprowadziła do przechowa-nia Skarbów Wawelskich w Kana-dzie nic zawahał się następnie po październiku 1056 r wypowla dać się za odesłaniem ich do Pol ski Głośne były w tej mierze je-go wypowiedzi zamieszczone u prasie oraz wywiad w telewizji Planował Wiktor Podoski pod-róż do Polski Zamierzał wyjechać z córką by poznała kraj Tego z-amiaru nie zdołał jednak zicalizo-wa- ć Polonia straciła bardzo cenną jednostkę cieszącą się mirem i poważaniem w świecie kanadyj-skim Pismo nasze straciło cenne-go współpracownika i oddanego przyjaciela Cześć jego pamięci P S Już po napisaniu tego ar-tykułu otrzymaliśmy list od Wik-toi- a Podoskicgo napisany zapew-ne w kilka godzin przed nagłą śmieicią Pisał m in! "Wybiera-łem się do Starego Kraju ale to serce nawaliło odłożyłem wyjazd na rok Bardzo mi się podobają wywody prez Konopki Jeszcze 6 marca pisałem do Bairctlc'a a nie-dawno do w sprawie zwrotu Zabytków Wawelskich Akcja dobiega końca Akcja nasza o zdobycie adresów tych osób które dotychczas jeszcze nie prenumerowały "Związkowca" dobiega do końca Otrzymaliśmy bowiem dzięki uprzejmości czytelników znaczną Hosc adresów i przez wysyłkę numerów okazowych staramy ssę osoby zainteresować naszym pismem Ostateczny termin akcji upływa w sobotę 13 sierpnia Listy na których pieczęć pocztowa wskazywać będzie tę datę wezra? udział w losowaniu trzech nagród a przysyłający je otrzymają nagrody książkowe jak to było obiecane Listy które będą miały datę stempla pocztowego poza 13 sierpnia znajdą się poza ko-nkursem i nagrodami W ostatnich dniach otrzymaliśmy adtesy od następujących osób: T Lintlaw A Hamilton Ont Wainfleet Wachel Dunnville to działalności artykułów du angażował zna wiernego że LcsaKc'a te ilość 11 9 16 8 12 Przypominamy że wyślemy każdemu: Za nadesłanie 10 adresów — powieść Napoleona Sądka "MMieńsłwo Msrly" otit "Horoskop dla każdego" Za nadesłanie 3 adresów lub więcej — pożyteczną broszurę Dr Radwana Pragłowskiego Pl-"Ja- k Opanować Życie" oraz Horoskop dla każdego" Ponadto wszyscy którzy zainteresują się naszym apelem 5 nadeślą dowolną liczbę adresów poczynając od jednego brać będą udział w losowaniu 3 cennych nagród: 1 Słownik polsko-angiels- ki i angielsko-polsk- i Kiersła Stron 454 Cena $500 2 Płyta (long playing) "Pieśni żołnierskie" {P ProkopienO-Cen- a $495 3 Orzeł Biały (rzeźba w drzewie w kolorach) Cena $J°-Prosim- y o pośpiech w nadsyłaniu fdresów! |
Tags
Comments
Post a Comment for 000264a
