Zwilazkowiec Alliancer, April 09, 1960

              jWiS?J5£"
_ i-t-o
j 1
_-- ł — — ££? fliiinify f nMf-- ł J&sra w ~wm
I? 1tttHH
STR 2 "ZWIĄZKOWIEC" KWIŁCIEń (Apfil) SoU U — 17(3) _HR 3031
i!'
1 v
'
i
$ii
u
?! :(p "Związkowiec" (The Alliancer)
Prlnted for etery Wednesday and Saturday by:
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie wydawany przez
Dyrekcję Prasową: A Szczepkowski przewodniczący S Leszczyński sekr
Redaktor F Głogowski Kier Drukarni K J Mazurkiewicz Kler Adm R Frlkk
Roczna w Kanadzie
Póhroczna
Kwartalna
PRENUMERATA
S6 00 W Stanach Zjednoczonych
S3 50 i innych krajach
S200 Pojedynczy numer
1475 Oueen Street West Tel LE 1-2-
491 Toronto
Authorlscd as Sccond Class Mail Post Office Department Ottawa
4VW I
BADANIE OPINII PUBLICZNEJ
Instytucja prawyborów zachowana w Stanach Zjednoczonych
spełnia folę sondy Pozwala zorientować się w nastawieniu wy-borców
w dominujących tendencjach często dostarczając odpo-wiedzi
na najbardziej dręczące i kłopotliwe pytania Nie można
ich jednak uznać jako absolutnie pewnych drogowskazów Zdarza
się bowiem że nastroje wyborców zmieniają się — i to wcale
gwałtownie — po prawyborach Nie jest wykluczone ze częsc
wyborców inaczej głosuje w prawyborach rozumiejąc iż nie po-siadają
one przecież żadnego praktycznego znaczenia a inaczej
podczas wyborów Przy zachowaniu więc należytego umiaru w
ocenie wyników prawyborów mogą one być wcale cennym wskaźni-kiem
dla" przywódców partii dla kierowników akcji wyborczej
Przywódcy polityczni w Stanach Zjednoczonych pracują me-todycznie
racjonalnie Starają się margines przypadkowości zwę-ży- ć
do minimum w nadziei iż w ten sposób wykluczą niespodzianki
Kampania polityczna jest opracowana jeszcze bardziej szczegółowo
aniżeli reklamowa związana z wprowadzeniem na rynek jakiegoś
nowego produktu Całe ekipy pracowników terenowych badają
nastroje społeczeństwa inne urabiają je rzucają jakieś hasła i '
jakiegoś kandydata następna ekipa sprawdza jak też one "chwy--1
cily" A potem znowu hasła poprawki do nich itp Te zespoły1
fachowców przepowiadają wynik każdej kampanii politycznej
Jeśli chodzi o ocenę prawyborów w stanie Wisconsin to trzeba
stwierdzić że horoskopy okazały się idealnie ścisłe Okazało się
e istotnie potrafili oni przeniknąć do wyborców ustalić ich na-stroje
a więc zapowiedzieć jak będą głosowali Zgodnie z tymi
zapowiedziami sen Humphrcy uzyskał większość w okręgach wiej-skich
a Kennedy w miejskich by zyskać nieco więcej głosów
aniżeli jego rywal
Zgodność wyborów z zapowiedzią badających opinię publi-czną
ma bardzo poważne znaczenie dla tych ostatnich Oczywiście
nie oni wyznaczają kandydatów opracowują platformy wyborcze
ole jeśli są w stanie ustalić nastroje społeczeństwa to mogą ułatwić
polity kom' pracę Czy to jednakże nic jest również groźne nie
onacza z góry podporządkowania się popularnym hasłom nieza-leżnie
od tego jaką wartość posiadają? Na uspokojenie można
dodać że naprod wysuwa się kandydata a dopiero następnie
— w miarę postępowania jego kampanii — ocenia się jego wpływ
szanse To kandydat ma zdobyć społeczeństwo dla siebie ma je
pozyskać a nie ono zabiega o jego łaski narzuca mu program czy
formę działania A specjaliści terenowi to technicy dysponujący
doskonałymi metodami ale i oni nic dyktują niczego wyborcom
Są li tylko bardzo czuymi obserwatorami" zdolnymi do wcze-śniejszego
sygnalizowania wielu niezmiernych istotnych danych
I nawet jeśli nie zawsze są ścisłe to bagatelizowanie ich z zasady
jes' więcej aniżeli szkodliwe Wręcz niebezpieczne Bo opinii pu-blicznej
ani nie można ani nie wolno bagatelizować
W dwudziesiolecie zbrodni katyńskiej
— Miot buła bolszajn oszybka — (to był wielki bladł powie- dział jeden z czołowych dygnitarzy bezpieki sowieckiej Józefowi
Czapskiemu który-- z polecenia gen Andersa szukał zaginionych
omierzy poisKięn jencow z ooozow kościsk "starobielsk 1 Ostasz
ków
"Błąd polegał na wymordowaniu kilkunastu tysięcy jeńców
przez oddziały NKWD Nie wszyscy zginęli w lasku katyńskim
Tam ekshumowano tylko część zwłok Ogłoszona lista ofiar Katv- - nia nie jest pełna Istnieją sprzeczności w danych liczbowych ale
!
iu wiiic)!!! juc pomniejsza rozmiarów tej zorocini rowtarzamy:
' nwiyesiłkieódwyncniie wzodboecłanojeńsctówwierdpzoilćskiccoh sięMismtaoło bozwwieimelomoearaminnnvyrmłii
ji-iiiuii-Aundersa
i njewgaouupełsnuoimaoMcnuikóww alypnoi teomsuoaimscbiaesaodioarnan Kloutcarznróyżngyemni
kłamliwymi i fałszywymi obiecankami Opowiadali gadki o ucieczce
grup polskich po przez Arktykę do Japonii zapowiadano powrót lbieleńisctnwuaw trpaunusmpoergtuynozwoystcanły nrpozmwyeśalniuieg zwastzoepiKioinegeo Npircazwedgoopodkoo-n-kretnego
nic zdołano ustalić Pozostaie fakt zo liczba ofiar ionio
ckich jest znacznie większa aniżeli rozstrzelanych w Katyniu
Zbrodnię w Katyniu ujawnili Niemcy w kwietniu 1943 r posługując się nią jako orężem propagandy politycznej Sprowa-dzili
na miejsce komisję do której zaprosili również przedstawi-cieli
innych państw w tym przedstawicieli Czerwonych Krzyżów
Na wieść o zbrodni katyńskiej rząd polski w Londynie na czele
któiego stal wówczas gen Wł Sikorski zaproponował bv Między
narodowy Czerwony Krzyż zbadał sprawę Rząd sowiecki odpowie-dział
zerwaniem stosunków dyplomatycznych i potokiem
oszczerstw
Rząd brytyjski miał pretensje do gen Sikorskiego za akcję
w celu wyświetlenia zbrodni katyńskiej Bardzo politycznie ale
nie mniej cynicznie wywodzono iz zabitym życia się nie przywróci
natomiast akcja polska zaostrzyła stosunki między sojusznikami
wojennymi dostarczyła propagandzie niemieckiej dobrego oręża Niektórzy twierdzili — DOElad ten utrzymnie sin nia rrbin
rząd sowiecki okazji do
zerwania z w a podniesienie uklucnic
Katynia znakomicie ułatwiło przeprowadzenie tego nfi xiiAi innu uiujji iujjcnui: umaicie przystąpić tio tworzenia w ma-lionetkoue- go rządu polskiego — komunistycznego któiy na- stępnie usadowił się naprzód w Lublinie a potenrw Warszawie
jest synonimem jednej z najobrzydliwszych zbrodni
sowieckich ostatniej wojny Wymordowano bowiem podstępnie
jencow żołnierzy którzy nawet nic walczyli orężnie z ZSRR Zostali
przecież zagarnięci przez wojska wkraczające do Polski
na podstawie porozumienia z Hitlerem Przez te wojska które
kłamliwie głosiły ze przychodzą z pomocą do walki ze wspólnym
wrogiem
stała ZsbięrodatnuitaemkantyieńmskiaeckiwmstrzŻąsonłęnłiaerz npaorolsdkeimna pZoalsckhiomdziealejaknie1
w-- Podziemiu w kraju nie rzucił nie przestał walczyć z
Opis ekshumacji zwłok orzeczenie komisji wstrząsające
zdjęcia z lasku katyńskiego dotarły na pozycje walczących żołnie-rzy
pod Monte Cassino lecz — jak wspomnieliśmy j"uż nie
wyświadczyły Niemcom żadnej przysługi Ich zbrodnie wobec
narodu polskiego były nie mniej zna'ne nie mniej potworne
Czynniki polskie nie przerwały wysiłków zmierzających do
pełnego wyświetlenia sprawy Katynia ale rząd sowiecki" konsek-dwstzeainerałtenłmiesieNuiczehamycicleaórłwaćscięoślajoeddsyt
wtfeasjłpsózzłybpwrroaocdynNi ieWMmiocęsyckewja wgsłzoeslikimyyiieKlsepaoztbsńorobdajenmsiit
ale tej właśnie nie Gdyby byli za nia odpowiedzialni nie trudno byłoby władzom sowieckim udowodnić szcze- gólnie po zwycięskim zakończeniu wojny Próby podejmowane w Polsce dla wyświetlenia tej sprawy zostały zgniecone a śmiałkowie ukaraCnhirusOzczKoawtynioudstłrozneibł a pmo ilścmzeićercailboStaploinwatarnziaećiedtenzaę szobwroiedcnkiąi
MW
TYSIĄC LAT POLSKI
WiiMf IwSjhHmBf fyitiS—SuwKwcigi-raCt- T - _H_ r?r& 1
1
I
I XiVJfr r--y eyfm- '- &-Fłi-wi'
Ont fSfs""- - -- nłTJSt£ IIz1l--- ' - ~ ĘP rł9fewrS?-f-t
fikfJE?" [Sep ok --jy" 'nrr--- ?
ir''w Mim iiiis-- aBFiB?
MW
ftannri M vgEa f
Jbcme
taMiC3!EBSnj -
ngTESTŁ JrwnBn- - łnTf 'fisi es A~
I " — " U TM fcfcJłw kłJ --_ Ci -- I _ "JJ(_ i JISfKlr imemt rv- r- ™--
1 1
3 Iot: ias r-jf-Kr fT3
BLKb JJL --J
g Łv-rtT- -'S TI
"® !
WMtSS
tsraHerr
SMSwsrasscss
aa
Zabyikowe kamieniczki w Gdańsku
przed wojną zwiedzał Stare Miasto w Warszawie rjnek uli-cę
Krakowie rynek staromiejski w we
Lwowie i w szeregu pomniejszych miast jak Ciesz- - Kazimierz nad
Wisła Wschowa na pewno kamienicz-kami
zbudowanMiii przez bogate okresie odrodzenia
tjeb pięknjch zabytków dochodzą zabytkowe kamieniczki Gdańska
odrestaurowane pi7ez polskich architektów po zniszczeniach wojen-nych
w 1945
Kiemcy m rozstajnych drogach
Z Zachodem czy ze Wschodem
Pod tym tytułem Dr Jerzy Kor-win
Łopuazanskl wygłosił przemó-wienie
w dniu 13 marca br na
sali parafialnej iw Kazimierza na
Zgromadzeniu publicznym zorga-nizowany
111 przez Zwijzek Polskich
Ziem Zachodnich Oddział Toronto
Pielegcnt zaznaczył na wstępie
że próba beznamiętnej analizy pro-blemu
niemieckiego natrafia u nas
na ogromne opory Ca-ły
nasz stosunek do Niemców jest
obciążony potężnym ładunkiem
emocjonalnym poczucie wyrządzo-nej
krzywdy i obawa o przyszłość
góruje nad chłodna oceną położe-nia
Jak przedstawia się dotychcza-sowy
bilans rozgrywki demokracji
zachoclnith 7 Sowietami o Niem
cy? Pomijając znaną historię wy-padków
od klęski "tysiącletniej"
trzeciej Rzeszy 1945
państwa (zachodnio) nie-mieckiego
wyposażonego niemal
pełna suwcienność narodową u- -
zbrojenie ramach Paktu Atlan-tyckiego
itd„ odpowiedź na powyż-sze
pytanie nuiM wypaść zdecydo-wanie
ujemnie dla Zachodu Ro-sja
przejęła inicjatywę w decydu-jącej
dla przyszłości Niemiec i Eu-ropy
sprawie zjednoczenia obu
państw niemieckich Wysuwając w
listopadzie 1958 r żądanie prze
kształcenia Berlina zachodniego
wolne miasto Ki cml zerwał bru-talnie
konwencją niepo-ruszan- ia drażliwego zagadnienia
Niemiec Ale plan "wolnego" mia
sta to tylko poMinięcie taktyczne
Celem stratcgic7nym not sowiec-kich
jest znudzenie mocarstw za- chodnich do uznania marionetko-wego
izadii wschodnich Niemiec
niegdzie po dzień dzisiejszy — iż szukał Kezultatcm eso
stosunków radem polskim Londynie
mu planu
—
Katyń
sowieckie
eręża
Niemcami
—
że
popełnili
Nremey
przecież to
i
mm
i
zachwjeał
r
psychiczne
r do odbu-dowania
z milcząca
uznania błoby
Zachodu od jakieso- - udzialu lecz wprost
zjednoczeniu Niemiec
Nasuwa się pytanie czy śmiała iw pewnym sensie ryzykowna po- lityka sowiecka ma szanse powo- dzenia w Niemczech Nietety ma
i to bardzo duże a dlatego że —
po pierwsze — czysto bierna po- zbawiona wyobraźni i jasnej świa-domości
celów polityka Zachodu
W maju br upływa pierwsze
ćwierćwiecze od śmierci Józefa
Piłsudskiego Zmniejsza sie stale
liczba tych co żyli w jego epoce
maleje również garstka tych co
stali blisko niego W ten sposób
niszczeje oczach naszych żywy
materiał który mógłby i powinien
dać potomności prawdziwe świa-dectwo
Plłsudkim
Odległość w czasie i nawał wy-darzeń
sprawiają że zatarło się
wiele antagonizmów w spojrzeniu
Polaków na twórcę Legionów
pierwszego Naczelnika Państwa
1 duchowego dyktatora Polski
Obarczał za nia swojego albo Berię i jego współpra- - i Wszyty są dzisiaj zgodni co do
cewników ale Katyń przemilczał milczenie jest je"dnak bardzo roli Zmarłego sze-wymow- ne
i regU przełomowy eh wydarzeń na
nie wskrzesimy ale zbrodni katyńskiej nie Przestrzeni dwudziestolecia po-moz- na
wytrzeć pamięci żywych j przędza jącego jego zgon Czyn
6 - EV3
oi Hall —
® ®
issas '6&
lłTlTAł iJŁi Ł-Li-- nll - tt
s J !S5iSl" ' DIIB -- ir
"i j jtw
'
wmn :3feiv
7'Kr7---ev sj7W"j ~ przemysłu rybnego _ sięga luz ale zdaniem
Kto
w Poznaniu
n
się renesansowymi
kupiectwo w
Do
w
w
w
w
w
o
poprzednika
To w
z
£--
prowadzi i musi prowadzić do
wznowienia i wzmożenia w obozie
zachodnim piądów 1 nastrojów
ugodowych Po drugie lozwój sy-tuacji
wewncti7nej w Xiemc7cch
bcclic sprzyjał powodzeniu planu
sowieckiego — w lazie najmniej-szej
słabości Zachodu w sprawie
Berlina Autorytet kanclerza Adc- -
nauera — nawiasem mówiąc 84-l- ct
niego — nie będzie w stanie zapo
narastaniu ckicj
warunków sowieckich za podstawę
do rozmów zjednoczeniowych o
ile w opinii publicznej Niemiec
zachodnich przeważy pogląd o nie-zdolności
lub niechęci Zachodu
spełnienia najważniejszego postu-latu
niemieckiej polityki narodo-wej
Co w tych warunkach może
uczynię Zachód1 Z trzech dróg
pierwsza — polityka dotychczaso-wej
bierności — musi doprowa-dzić
z matematyczną pewnością do
utraty Niemiec a w dalszej kon-sekwencji
do utraty całego kont- -
nentu europejskiego Jeżeli od-rzuci
się to "rozwiązanie" pozo-stają
tylko dwie możliwości: albo
dogadać się 7 przywódcami do ja-kiegoś
znośnego kompromisu albo
bić się
Innymi s!owv ticba będzie w-biei- ac madzy ti t inną wersją
planu ncutiYiizaeu Niemiec (zje-dnoczenia
Mii'" 7 M!D 71 cenę
wystąpienia M?F z YATO) a pla-nem
całej dotychcza-sowej
polityki a-ne-ry
kańskiej o
180 stopni 1 oparcia mc w Europie
na soju-z- u zac?epnm z Niemcami
jako jedyną siln militarną w Emo-pi- e
zdolną 1 chętną do rzucenia
Sowietom wyzwania — w oparciu
o potęgę Stanów Zjednoczonych
— w imię własnych inteicsów na-rodowych
Nie trzeba dodawać że w tym
wypadku Niemcy każą sobie za-płacić
za ten sojusz sowitą cenę
Albo raczej przerzucą cenę na
Polskę która zapłaci za zjedno-czenie
Niemiec utratą Ziem Odzy-skanych
— jeśli nie czymś więcej
Wnioski polityczne — zakończył
mówca — narzucają się same
0 więcej żywej prawdy o Piłsudskim
[decydującej
Zamordowanych
BAL MISS POLONII KANADYJSKIEJ
maja Orkiestra Zaleskiego
Knighłs Columbus Toronio
EliLiil
m%W'&%śxzx
ĘMmwPfM
mmwmissm
zbrojny po stronie państw central-nych
(1914) przeciw stawienie się
Niemcom (1917) firma republi-kańska
państwa 1 1913) koncepcja
ukraińska (1P2(P przewrót majo-wy
(1926) zwichnięcie równowagi
ustrojowej (1930) — aby jedynie
wyliczyć ważniejsze — wszystkie
te fakty noszą niewątpliwie piętno
indywidualności Piłsudskiego
Czy jednak historiografia tnie
hagiografia) polska rozporządza
kompletnym materiałem umożli-wiającym
źródłowe oświetlenie je-go
roli dziejowej a w szczególno-ści
ukazanie go takim jakim był
naprawdę? Sądzę ze sięgnięcie do
żywych 1 bezpośrednich świa-dectw
nie przynioJłubv uszczerbku
wielkości człowreczet Zmarłego a
w stosunku do narodu byłoby wy
llllillililliliililtrlllllll
I
wizytą w
(Dokończenie ze str 1-s-zej)
nego patriotyzmu żalu iz pro-blematyka
morska nie wysunęła
Się na "czoło Zdaniem jego jest
ciągle kopciuszkiem Ale to chy-ba
nrzesada
Wiele niezawodnie — i to nie
tylko" gospodarczych — czynni-ków
złożyło się na to że rozbu-dowano
1 odbudowano stocznie
że ten jest jednym z
czołowych w Polsce Statki kon-strukcji
polskiej pływają pod
różnymi banderami co nie prze-szkadza
iż polska zamawia nie-które
statki dla siebie w stocz-niach
zagranicznych Nie jest to
znowu zjawiskiem niespotyka-nym
na świecie Stocznie specja-lizują
sie w pewnej kategorii
statków i dlatego korzystniej
jest nabywać inne kategorie u
obcych
Polska flota handlowa liczy te-raz
ponad sto statków o nośno-ści
ponad 500000 DWT co ozna-cza
podwojenie w stosunku do
1949 Rybołóstwo morskie posia-da
ponad 600 jednostek liczą-cych
około 60000 BRT Polów
w ostatnim roku wynosił około
130000 ton Wartość połowów
Produkcji livPjśw miliardów
Kanoniczną
przemysł
specjalistów iesi uopiero w
pierwszym stadium Narzeka się
więc na brak odpowiednich chło-dni
niedostateczną ilość
przetwórczych Uważa się
że ani rynek wewnętrzny nie zo-stał
nasycony ani rynek zagrani-czny
wykorzystany Opowiadają
dramaty o szprocie 1 dorszu leja
łzy nad skoncentrowaniem uwa-gi
nad śledziem W stoczniach
w porcie wre gorączkowa praca
Ten statek dla ZSRR ten dla Bra-zyl- ii ten zaś dla Polski W jed-nym
miejscu szkielet w drugim
gotowy kadłub W stoczniach re-montowych
jednostki różnych
państw Tutaj buduje sie jedno-stki
handlowe tam znów ryba-ckie
WYSZLIŚMY NA MORZE- -
— To fakt jesteśmy prawdzi-wym
narodem morskim — za-pewjii- aja mnie miejscowi specja-liści
Mamy podostatkiem fa
chowców nie tylko dla siebie ale
1 na eksport
— Na eksport? Co to znaczy?
— Dostarczyliśmy kapitanów
statków oficerów technicznych
różnym państwom Zawarto z nimi dwu lub trzyletnie kontrak
ty Pływają oni nie tylko na stat-kach
nowych młodych państw
jak Indonezja ale nawet Niemic- - biec tendencji przyjęcia ' Republiki Demokratycz
odwrócenia
zakła-dów
nej (wschodnie Niemcy) Chodzi
tu przeważnie o doświadczonych
marynarzy nawet starszych wie-kiem
— Po prostu łatwiej im było
dostać pracę zagranicą aniżeli
w Polsce?
Nic otrzymuję odpowiedzi ale
to też odpowiedź Jeden z roz-mówców
pinformowal mnie na-stępnie
ze pracujący na stat-kach
niemieckich czekają z
utęsknieniem terminu wygaśnie- - ca kontraktu "Demokratyczni"
Niemcy nie przypadli im do ser-ca
Nie ukrywają że maja naprę-żone
stosunki z załogami" że od-rcs- za się do nich wrogo To za-lo- ci "sojuszniczego" państwa
T'kby się wiec układały stosun- -
ki z zciocami statków zachodnio-nremlcckich- ? Problem ten nie
istnieje wobec tego można zre-zygnować
z próby odpowiedzi
W Gdyni jest siedziba wyda
wnictw mer-kic- h Publikuje sie
zarówno literaturę młodzieżowa
i rozrywkową o tematyce mor- skiej jak przede wszystkim fa-chową
Są doskonale podręczni-ki
studia specjalne Ogłasza sie
prace autorów polskich oraz
przekłady najpoważniejszy eh
driel obcych I to jest poważne
osiągniecie Kapitał na przy- szłość Nie mniej ważna inwesty-cja
jrk budowa jakiegoś obiekt"'!
przemysłowego
SKOMPLIKOWANA
EKONOMIA
Żaden problem nie jest taki
prosty jaki się wydaje człowie- -
konaniem obowiązku ze strony
tych co na ten temat mieliby coś
do powiedzenia
Dotychczasowe nracp 7
j
nie grzeszą bezstronnością Wojna
z natury rzeczy przerwała ich wą- tek a trudno liczyć ra podjęcie
ich w kraju w sytuacji obecnej
Tymbardziej oczy przyszłych poko-leń
będą zwrócone na emigrację
świadczenia jej w tym względzie
sa dotąd nie wystarczające Do-rywcze
wspominki osób które do
istoty- - procesów duchowych nie
miały dostępu mogą nadmiernie
zniekształcać prawdę
Wydaje się że jeszcze dzisiaj
nie brak na emigracji ludzi poważ-nych
i z różnych obozów którzy
mają dług do wyrównania w sto-sunku
do prawdy o Piłsudskim
i których zbliżające się 25-lec-ie
jego śmierci powinno skłonić do
przerwy w milczeniu Myślę też
że byłoby to rzeczywistym uczcze-niem
jego pamięci
Tadeusz Brzeziński
-- - -- agiograua — rodaj literatur
Iroj
kowi który go przedstawia Wię-cej
wszelakiego rodzaju próby
uproszczenia ich oderwanego
rozpatrywania wiodą na manow-ce
i sa" niewątpliwie jednym z
powodów istniejących trudności
Odnosi sie to zarówno do zagad-nienia
rolnego jak przemysło-wego
do warunków mieszkanio-wych]
do transportu itp
PRZECIW EMIGRACJI
Problem rolny jak to już
wspomniałem i do czego jeszcze
wrócę nie jest zagadnieniem li
tylko" gospodarczym Wydaje mi
sie iz w znacznie większym stop-niu
jest problemem" społecznym
i politycznym i to wysoce skom-plikowanym
A trudność tego
rozwiązania rośnie w miarę prze-oczenia
— świadomego czy nie-świadomego
— poszczególnych
aspektów Chłopi zapewne słu-sznie
wskazują że jedną z dróg
jest emigracja Ilekroć porusza-łem
ten temat w rozmowach 5
przedstawicielami czynników o
ficialnych napotykałem na zde
cydowanie odmowne stanowisko
— Nie nie zamierzamy cks-portow- ać ludzi To sprzeczne z
podstawowymi założeniami na-szej
polityki to sprzeczne z dłu-gofalowymi
planami
Nawet wówczas gdy wskazy-wałem
iz emigracja elementu
który w obecnym układzie wy
daje się być zbędny któiy jest
conajmniej negatywnie nastro-jony
do istniejącej rzeczy wiat oś-ci
otrzymywałem tę sama odpo-wiedź
Naturalnie riie śmiałbym
twieidzić ze stanowisko to bę-dzie
utrzymane Wystarczy np
przypomnieć że jeszcze przed
kilkoma laty prowadzono w Pol-sce
usilną propagandę rozrod
czości Kreowano bonaterkr ma-cierzyństwa
matki 10-cior- ga
dzieci stawiano za wzór Z du-ma
mówiono o olbrzymim przy-roście
naturalnym A teraz?
Oficialna polityka jest skraj-nie
odmienna Świadome macie-rzyństwo
jest hasłem zawoła-niem
Stało sie jedną z pł?sz-czyz- n tarć z Kościołem Jest jed-nym
z najbardziej rozbudow?- -
fnych akcji propagandowych I
dlatego byłoby zbyt ryzykowne
twierdzić ze obecna antyemigra-cyjn- a
polityka pozostanie utrzy-mana
Być może zostanie ona
zrewidowana pod naporem ży-cia
jak wiele innych programo-wych
założeń
CIĄGLE CIASNO
Chwilowo jednak jest w Pol-sce
ciasno Wszędzie: po wsiach
i miastach Ciasno w mieszka-niach
i biurach Niceo przestron-niej
zrobiło się np w pociagach
Bardzo znaczna bo stuprocento-wa
podwyżka biletów kolejo-wych
zahamowała wędrówkę lu-dzi
po kraju Dziś rachuje się
już dokładnie koszt przejazdu i
zastanawia się czy jest niezbę-dny
opłacalny
Administracyjne zarządzenia
oszczędnościowe w postaci usz-czuplenia
diet na wyjazdy służ
bowe zwiększenie uprawnień or-ganów
lokalnych również od-niosło
efekt wpłynęło na wy
datne zmniejszenie zagęszczenia
w pociągach I dlatego można 0-bec- nie już raczej względnie wy-godnie
poruszać się po Polsce
przy użyciu komunikacji kolejo-wej
Ale komunikacja miejska jest
okropna Nie tylko w Warsza
wie W każdym miescre wozy
tramwajowe autobusy czy tro-lejbusy
są przeładowane 'I nic
nie zapowiada poprawy Owszem
tabor wzrasta i będzie wzrastał
ale ludność rośnie szybciej Mia-sta
gęstnieją W sarrici Warsza
wie np według informacji do-brze
poinformowanych znajdu
je się conajmniej 100000 nieza-meldowany- ch osób Oczywiście
pracują tam i mają jakiś kat O-bojęt-nie
jaki ale mają Dowodzi
w pierwszym rzędzie 'iż rygory-styczny
policyjny system mel-dunkowy
nie jest bynajmniej
dostatecznym zebezpieczeniem
Zapewniano mnie że podobnie
przedstawia s ię sprawa w in-nych
miastach gdzie zameldo-wanie
jest ograniczone iak n n
i Gdańsku W związku z tym op
okresu l--'-
miLI — '° oarozo potrzebny
międzywojennego dwudziestolecia gatunek łudzi — utrzymują ze
w przyszłym roku zostaną żnie
sione tak zwane zamknięte mia-sta
PRYWATNA INICJATYWA
Niektórzy starali sie mnie
przekonać że te zakazy mel-dunkowe
nie wypływają 'z poli-cyjnych
--względów "ale sa gospo- - aarczo uzasadnione Istnieje bo
wiem żywiołowy red do miast
nszieczeigstónlinaiłey woigęrkasnziycczheniai gwdoywb:y
czas element bardziej prężny
zdobyłby mieszkania a brakło
by rch dla niezbędnych pracow-nrkć- w Osobiście niam bardzo
poważne wątpliwości do tej kla-syfikacji
Ci bowiem "kombina- - icrzy ratują często system go- kspaodnaireclziycznaJeswt artostwbaardtzaok zwwąsa-- nej inicjatywy prywatnej Skle-mpyałeprazleez
wneicwhszypsrtokwoadzzaoonpeatrzsąa ne i to w te p"rzedmiotv któ- rych brak na rynku uspołecznio-nym
Czy pochodzą one rńw- -
ko--
meż2 Produkcji pn-watne-bxc
vv iście j? iz in 70Nie--
mięsem
szzneajcznceieniepowaażleniejjeszsyt chto błwędvórwiiv aniżeli powiedzmy niedostatek
P?pzr "pełna!- - nT-i- l
Ti!-l-rliMn- l- !_: -- ul- dochodTowy - włivdriuzsyirmn defj'ecsvt towy
dówZaonpiaetkrzoonnieycznwiestezrrteęsztpąrzsy'kkłraa-i-nych
udałem się na rózmoe
z ekonomistami nie teoretyh
mi ale przygotowującymi plany gospodarcze wcielające je wży-ci- e w poszczególnych gałęziach
Wysłuchano mnie spokojnie
Nzliiewkiteórzyinniuśmirioencihcazlniiesie" pobła-- '
— Trudno nam będzie z pa-ne- m twierddzyićskutzoewapćańskiNe ieprzcyhkcełamdyy
są fałszywe ze zebrał pan zł śfiwe dowody ale pańskie po- dejście jest błędne
— Dlaczego?
OPŁACALNOŚĆ
NIE JEST KANONEM
— Niewątpliwie przedstawio-ne
braki istnieją Pan określa
je jako nonsensy Myślę ze każ-dy
z nas potrafiłby panu podać
bardziej jaskrawe przykłady i to
na najwyższym poziomie ale dla
nas sa one zrozumiałe Więcej
uzasadnione Pan uważa iz' go!
spodarka musi być opłacalna
Tak jest to żelazna zasada sy- stemu kapitalistycznego Myśmy
tę zasadę bagatelizowali ale
świadomie z rozmysłem Uwa-żam
iz na wielu odcinkach mu- - simy nadal tak postępować Nie
mniej jednak muszę przyznać
ze rewizja na innych jest k-onieczna
Przystąpiliśmy do niej
Oczywiście wartość jest u nas
pojęciem względnym Państwo
bowiem jest w mocy ustalać ce-ny
i dla pewnych "określonych
celów chcemy jedne artykuły u-dostę- pnie Mówił pan o ksią-żkach
Oczywiście są znacznie
tańsze aniżeli gdzieindziej
— Przepraszam mówiłem o pewnjch tylko książkach Nie-które
są — zważywszy realną wa-rtość
dochodów — wcale drogie
Jeśli powieść kosztuje do 25 zl
tom ilustracyjny 100 zl 1 wi-ęcej
to jest to dostatecznie wjsd-k- a
cena natomiast partyjna l-iteratura
polityczna piopagardo-w- a kosztuje tanio Tomisko po- wyżej 400 stron kosztuje 12 zl
a przecież tego nikt albo prawie
nikt nic kupuje
— Mamy prawo i będziemy 1
niego korzystać by rozprowa-dzać
te publikacje które uważa-my
za potrzebne Taka literatu-ra
jak ją pan nazywa partyjna
ma znaczenie wychowawcze To
materiały ideologiczne chcemy
wychować na nich następne po- -
olcnie chcemy wyjaśniać spo
łcczeństwu nasze cele i dążenia
Mamy nadzieję że trafi do cz-ytelników
Przyzna pan że nie u- -
żywamy przymusu w kolporto-waniu
jej ale nie zrezygnujemy
z publikacji Naturalnie jest to
impreza deficytowa ale deficy-towa
jest również komunikacja
miejska budownictwo mieszk-aniowe
dostawa prądu i wody
itp Wiemy że wariość tych u-sł- ug jest znacznie większa an-iżeli
cena którą pobieramy Nie
mniej jednak staramy się stoso-wać
i zasadę opłacalności Prz-ystąpiliśmy
do stosowania jej na-wet
w imprezach artystycznych
jeśli nie służą wyraźnie okre-ślonym
celom" np propagandy
kulturalnej To są naturalniej-cze- j
sprawy marginesowe Waz-nicisz- e
sa ceny produktów za
sadniczych Istotnie trudno jest
ściśle i obiektyyynie obliczyć ko-szty
własne np produkcji cię-żkich
maszyn a to ważne bo prze
cież przy ich pomocy produk-ujemy
następnie inne przedmio-ty
Rewizja" stawek plac nonn
premii to przecież właśnie ele:
menly w kierunku racjonalnej
gospodarki a więc i opłacalnej
— Następstwem tego zapewne
i rewizja cen
— Oczywiście
— Inymi słowy panowie szu-kacie
czysto kapitalistycznych
rozwiązań
ANI PROSTE ANI ŁATWE
Moi rozmówcy żachnęli się
ale no dłuższej wymianie zdań
zgodzili się z tm ze opłacalność
jest wprawdzie podstawą gosp-odarki
kapitalistycznej lecz by-najmniej
nie'1 symbolizuje jej 8
wobec tego i gospodarka "socj-alistyczna"
może sie opierać na
takich podstawach Niektórzy
nawet dodali że i od kapitalizmu
można sie niejednego nauczyć
Ale czy wobec tego należy pop-uszczać
że cała gospodarka zo- -
tanip ct5nrai'n 7rPftrt?aniZO 2- -
na by oprzeć sie się na zdro-wych
" podstawach opłacalności
— Eh nie! To niemożliwe
Równcwaloby się to w praktyce
likwidacji programu "socja--stycznego- "
— Ale czy wiodłoby to do u-zdrowi- enia
gospodarki czv za- -
pewnnoDj wyższa stojąc "-- ci?
— Pozwoli pan że na ten te-mat
nie podejmiemy dJ"5
Niewątpliwie istnieją drogi
wyjścia z trudności g°5iflr'
ezreh społecznych i poly°"
nych ale z tych najprostszjM
najbardziej oczywistych ipeKT
zzzzzrjzz rjt t2iats V rzvsta I dlateso nic nx '- - -- ii sie łw --- — w auiiłt--u i naturalnie po wyż-- J a rieyaeniwi"