Zwilazkowiec Alliancer, February 15, 1972

              ®$ Opowieść o prawdziwym człowieku w sutannie
(Życiorys O Antoniego
W dniu 25 czerwca 1971 r
władze kanadyjskie przyznały
polskiemu misjonarzowi — Oj-cu
Antoniemu Sylli wysokie
odznaczenie państwowe przy-znawane
tylko za bardzo wy
bitne zasługi Odznaczeniem j
tym jest "Medal of Service of
the Order of Canada'' Ceremo-nia
wręczenia odbyła się 29
września ub rw Ottawie W
tvmźe roku nrzynarlła Pn rnrz
nica urodzin O Sylli przeby-wającego
od 1963 r w Edmon- - ]
tonie Polonia edmontonska
chcąc uczcić swego byłego pro-boszcza
a równocześnie zgro-madzić
fundusze na wyjazd Oj-ca
Sylli do Polski zorganizowa-ła
w dniu 23 stycznia br uro-czysty
obiad w Domu Polskim
Zvciorys opracowany na pod-stawie
spisanych przez samego
jubilata wspomnień został
przygotowany specjalnie na tę
okazję
Ojciec Antoni Sylla urodził
się 1 liDca 1881 r we wsi Wi-elopól
koło Popielowa na Opol-szczyźn- ie
Był jedenastym z ko-lei
i ostatnim dzieckiem Anny
7 Bautschów i Pawia Syllów
Żvcie hartowało go od dzieciń-stwa
Gdy jako sześcioletni
chłopiec zaczął chodzić do szko-ły
musiał najpierw pokonać
barierę językową W domu
dziecka mówiono wyłącznie po
polsku w szkole uczono po nie-miecku
jako że były to w o-wv- m
czasie tereny należące do
Truś Małv Antonicek przemie-rzał
codziennie 5 mil do szko-ły
i z powrotem 120 mil mie-sięcznie
bez względu na pogo-do
— w zimie w butach z cho-lewami
w lecie często na bo-saka
— iako że w gospodarst-wie
Pawła Svlli nie przelewało
sio Trudna była w owym cza-sie
drosa awansu społecznego
wieiskiego chłopca nawet naj-zdolniejsze- so
a tym bardziej
chłonca polskiego Najczęściej
wiodła ona przez seminarium
duchowne W r 1894 gdy chło-piec
kończvł szkołę powszech-na
do Popielowa przybył w od-wiedziny
z Niemiec braciszek
zakonny który zaczął czynić
starania o umieszczenie swych
dwóch siostrzeńców w szkole
00 Oblatów w Holandii Sko-izvsta- ła
z tej okazji również ro-dzina
Syllów Najmłodszy syn
złożył podanie o przyjęcie do
gimnazjum oblackiego w Val-kenbur- ou
Przyjęto go na rok
1896 W sześć lat później szko-łę
tę ukończył wstąpił zaraz do
nowicjatu 00 Oblatów i roz-począł
studia teologiczne w Se-minarium
Duchownym w Hun-fel- d
koło Fuldy święcenia ka-płańskie
otrzymał w maju 1908
r a dyplom ukończenia semi-narium
w lipcu 1909 r Równo-cześnie
władze zakonne przy-dzieliły
go do pracy w Kana-dzie
Dnia 28 października 1909 r
m'odv ksiądz dotarł do Banff
w Górach Skalistych gdzie pro-boszczem
był oblat Hubert
Hermes roztaczający opiekę
religijną nad katolikami w o-sifdl-ach
górniczych powstałych
wdłuż kolei CPR Wśród ro-botników
prócz Niemców i Wło-chów
było wielu Słowian Ci
ostatni słabo znali język aneiel-sk- i
albo nie znali go w ogóle
Do kopalń przybywali za pra-ca
albo wprost z Europy albo
7 farm rozsianych po Drenach
chenc zdobvć za wszelka cenę
trochę pieniędzy dla zainwesto-wania
w swoje gospodarstwa
Przybywali przeważnie sami
mężczyźni — kawalerowie lub
ojcowie rodzin Tak np w
Canmore w 1910 r parafia li-czyła
5 rodzin polskich i 38
samotnych mężczyzn 10 rodzin
słowackich i 57 samotnych
mężczyzn 4 rodziny ukraińskie
i 25 samotnych mężczyzn 7
rodzin słoweńskich i 10 samot-nych
mężczyzn dwie rodziny
ansieskie i jedną belgijską W
tymże czasie w Bankhead
gdzie mieściła się kopalnia wę-gla
bvło Q rodzin polskich i
200 samotnych mężczyzn 5 ro-dzin
słowackich i30 samotnych
mężczyzn 2 rodziny ukraińskie
i 10 mężczyzn om 3' rodziny
niemiąckie W pobliskim Ex-sha- w
gdzie od r 1906 funkcjo-nowała
wielka cementownia
byli również Słowianie O Her-mes
nie znając żadnego sło-wiańskiego
języka nie był w
stanie sprostać swoim obowiąz-kom
Z rzadka wprawdzie po-jawiali
się na tamtejszym te
renie bracia Kulawi i ks Fran-ciszek
Olszewski praktycznie
jednak miejscowi robotnicy sło-wiańscy
pozbawieni byli opie-ki
religijnej Ojciec Antoni
Sylla miał objąć nad nimi pie
czę na terenach położonych na
zachód od Calgary aź po Lag-ga- u
tj dzisiejsze Lakę Louis
Na stacji w Banff oczekiwał
na O Sylle jego kolega z Se-minarium
Duchownego — O
William "Brabender O Hermes
bowiem musiał 'wyjechać dale-k- o
do chorego Obaj przybyli
na plebanię składającą się z
'dwu idebek Z"mńo było prze-nikliwe
świeżo przybyły mis-jonarz
rozpoczął swoją pracę od
rozpalenia pieca i zamiecenia
podłogi Już za dwa dni miał
objąć swoją placówkę z siedzi-bą
w Canmore O Hermes wró-cił
z objazdu i zaraz wyruszył
(Jo Canmore by przygotować
wszystko na przyjęcie swego
pomocnika Umówili się że O
Sylla spotka się z nim w koś
fflolo tir Panm"uAvMi wTVilłlCaŁi KUJtrlInV l
zaniepokojenie księdza ' gdy'
wysiadłszy z pociągu rozglądał
się bezradnie po osadzie w po
szukiwaniu jakiejś wieży krzy-?- a
czy dzwonnicy Niczego po-dobnego
nie było w osiedlu
choć leżało ono jak na dłoni
Na dodatek ksiądz nie umiał
po angielsku Gdy wreszcie
znalazł kogoś kto znał niemiec-ki
okazało się że kościół sta-nowił
barak biało malowany
na zewnątrz Plebania kupiona
za 40 dolarów okazała się uoso-bieniem
ubóstwa Nawet póź-niej
gdy pobudowano nową
plebanię zimno doskwierało
misjonarzowi bardzo często
Wiele godzin musiał palić w
piecu zanim temperatura w
mieszkaniu stawała się znośna
a wracał właśnie z dalekich
objazdów swoich wiernych i
marzył o ciepłym kącie Kiedyś-l-inoleum
na podłodze tak
się wybrzuszyło w wyziębionym
mieszkaniu ie nie można było
w żaden sposób otworzyć drzwi
r Parafianie Ojca Sylli wcale
nie mieszkali lepiej Wręcz
przeciwnie byli to ludzie prze-ważni- e
bardzo ubodzy Część
górników mieszkała w bara-kach
wybudowanych przez za-rządy
kopalń część w szała-sach
ziemiankach i barakach
skleconych Własnoręcznie Je-dyni- m
umeblowaniem często
były prycze i ławy zbijane ze
starych desek znalezionych
przy kopalni Nikomu nie o-pła- ciło
się inwestować w urzą-dzenia
wnętrza Praca była se-zonowa
dla tych co wiosną wra-cali
na farmy a niepewna dla
tych którzy chcieli zaczepić się
na dłużej Ksiądz również pra-cować
musiał w różnych wa-runkach
W Bankhead odpra-wiał
Mszę w świetlicy która
W soboty służyła do zabaw ta-necznych
gęsto zakrapianych
alkoholem Rano w niedzielę
trzeba było wynosić kosze śmie-ci
i długo wietrzyć pomiesz-czenie
z oparów p:'5 i potu
Czasem Msze były odprawiane
w domach prywatnych O Syl -
gdziekolwiek j
czyć do pracy w osiedlach gór- -
mczycn jrzeoa oyo jcuc ou
czasu do czasu do Calgary do
Lethbridge Med)Cine Hat do
Tabor czy Tide Lakę
Szczególnym sentymentem
darzył ksiądz Sylla grupę poł
skich farmerów' osiadłą w la-tach
1908-191- 0 w Tide Lakę
na północny-zachó- d od Mejiici-n- e
Hat Było tam kilkanaście
rodzin przybyłych w poszuki-waniu
stałego miejsca osiedle-nia
pod przewodnictwem Ro-muald
Jeżewskiego wielkiego
bylno braciszka w
klasztorze kapucynów w Sta-nach
Zjednoczonych opiekuna
i grupy Mimo wiel-kich
niedogodności w podróży
O Sylla przyjeżdżał do Tide
Lakejparę razy w roku Chrzcił
dzieci i udzielał ślubów uczest-niczył
w dożynkach i
płakał razem ze wszystkimi pa-rafianami
się na grobie
samobójczyni która zostawszy
wdovą z dwojgiem dzieci nie
mogła pracy" na far- -
mie i w" zabiła dziąci
i' siebie Cieszył' się gdy para- -
Hanie wybudowali kaplicę' z
małym gościnnym pokoikiem
Do swoich podopiecznych
dojeżdżał O Sylla pociągłe
Sylli)
karetką pocztową wozem za-przężonym
w konie lub woły
konno lub pieszo Nocował też
gdzie się dało — w hotelikach
w domach farmerów na wspól-nych
salach z górnikami któ-rzy
nie zawsze posiadali cno-'t- c
powściągliwości w mowie
czasem w zakrystii przy
i Po ośmiu latach pracy w po-łudniowej
Albercie Ojciec Syl-la
został przeniesiony w r 1917
do Edmontonu gdzie O Paweł
Kulawy nie mósł podołać swym
obowiązkom Wokół Edmonto-nu
osiadało coraz więcej Po-laków
skupiska ich rozrzucone
bvły po całej północ-nej
Albercie podróżowanie z
miejscowości do miejscowości
napotykało na duże trudności
ze wzelędu na odlegle dystan-sy
brak porządnych dróg mro-zy
i zawieie w miesiącach zi-mowych
Nawet rozwijający za-wrotną
szybkość (30 mil na go-dzinę)
Ford Ojca Kulaweso
yoMrT?n nKiifoninoinl hPa4hA
Co raz trzeba bvło go wycia- -
sać z błota z dziury na ziem
nej drodze wypłukanej przez
deszcz ze śniegu — jako że
nawet na drogach
tzw highways bywał tylko je-den
tor przetarty i pojazdy ja-dące
z przeciwnych kierunków
musiały wjeżdżać w zaspy by
móc się wyminąć
Przez 10 lat O Sylla ze swej
głównej kwatery w Edmonto-ni- e
dojeżdżał do rozlicznych
polskich osiedli m in do Ska-r- o
St Michael (Wostok) Chip-ma- n
Mundare Glidehurst
Round Hill do Krakowa i Ko-pprni- ka
do Ghost Pine Creek
Waugh i Opal W latach 1927
do 1933 Ojciec Sylla pracował
w dużym skupisku polskim w
Winnipegu a następnie przez
30 lat w Ramie i Dobrowodach
w nrowincji Saskatchewan Od
1963 r przeszedł na emerytu-r- :
i przebywa w Edmontonie
Najbardziej aktywną działal-ność
jak każdy misjonarz
przejawiał jako opiekun du-chowy
powierzonych mu wier-nych
Udzielał sakramentów
odprawiał nabożeństwa uczył
dzieci religii opiekował się or-ganizacjami
religijnymi orga-nizował
różne uroczystości re-ligijne
na wzór spotykany w
Polsce np nabożeństwa majo
we obchody wielka-nocne
itd itd gdzie
się pojawił zachęcał i poma-gał
w budowaniu kaplic i koś-ciołów
Często sam zakasywał
sutannę i stawał do roboty ra-zem
z wiernymi Wyzwalał w
swych podopiecznych najszla-chetniejsze
porywy ofiarności
Zbierał sam fundusze od para-fian
którzy lubiąc go i szanu-jąc
gotowi byli na wielkie na-we
poświęcenia i ofiary
własnych demów modlit-wy
miała nie tylko charakter
religijny Była manifestacją
osiągnięć polskich emigrantów
którzy często spotykali się
z lekceważeniem Anglosasow
Ksiadz wyprasza} u zarzad6w
„„„ ™ „„:„i„ u„j„„i„„„
snolecznychi Kiedvś gdy koś- -
ciółek w Bankhead był już pod
ale nie bvło 7a „ u
wnetrza ks s%lla na
f ' arhkul
'misyjnej do pisma Oblatów nie- -
mieckich i w charakterze ho
norarium otrzymał stacje krzy
żowe Budując grotę w Skaro
w 1919 r stracił już w pewnym
momencie nadzieję ukończenia
dzieła Parafianie zapracowani
byli w polu pieniędzy też nie
Lylo Ksiądz zaczął odprawiać
do swojego patrona
— św Antoniego o pomoc
Wzmocniony na duchu z no-we
żarliwością zaczął mobilizo
wać okolicznych farmerów do
pracy Ponowny zryw entuzja-zmu
pozwolił wykończyć grotę
'dokąd później w czasie odpu-stów"
ściągały tłumy Polaków
nawet z miejscowo-ści
Grota stała się kawałkiem
ojczyzny miejscem tradycyj-nych
nabożeństw majowych W
20 przeszło lat później za spra-y- ą
O Sylli wybudowana zosta-ła
o wiele okazalsza grota w
Ramie w prowincji Saskatche-wan
Poświęcenie jej odbyło
się w r 1941 W latach 1950
'eh w-ybudo-wano
tam stacje
to yżoweRama stała się miej- -
la wędrował z miejscowości dopo 7niłonych cenacht organizo-miejscowos- ci w budowv w okresach straj
południowej Albercie byli Po- - ów robotniczvch Zwracał sie
Jacy Księży polskich było tak
Q pomoc fłnansowa do róznvch
mało że nie mógł się ograni- - -- „_:„„ rhnrvtiłvu-nvrT- i i
oryginała
kierownika
piknikach
modląc
podołać
rozpaczy
i
kap-licy
również
głównych
odpusty
Wszędzie
Bu-dową
:dachem
nowennę
odległych
w Artystyczne kalendarze katolickie na 1972 rok
Cena 75c z przesyłką
(Det ceną 71 pjus 4f Ret Salęs tax)
Do nabycia w "ZWIĄZKOWCU"
1475 Queen St W Toronto 3„ Ontario
i B B ' a '
B — " =J
tulnLifd ł T V _ -- '! j „-e-$"
"Y M"" r _ - ~--y- v T 3rf --TT- fi-wr-i MviWfcnM'wrfl2' 'aww(T
'7 rW V„ " ' V ( „ ' A "1 J-
-
-- o Ł '"- - a- - ' _ ttWifcKOWIEC" LUTYWebftitw) &££ 15 1972 STR 5
scem pielgrzymek dla katoli-ków
prowincji Saskatchewan
Do funkcji misjonarza szcze-gólnie
w pierwszym ćwierćwie- -
czu 20 wieku należało orga-nizowanie
życia kulturalnego i
społecznego emigrantów Wyni
kało to z tej prostej przyczyny
że wśród emigrantów prawie
nie spotykało się ludzi ze śred-nim
czy wyższym wykształce-niem
Do kopalń i na prerie
'Alberty przybywali głównie
biedni wyrobnicy czy rolnicy
których ubóstwo i brak pers-pektywy
w rozbitej na zabory
Polsce wygnało z rodzinnej zie-mi
Tym bardziej przeto odczu-wali
oni obcość nowego kraju
że nie znali nawet języka Trzy-ma- li
się twardo dawnych oby-czajów
własnych pieśni języ-ka
garnęli się do siebie na-wzajem
i pomagali sobie Mis-jonarz
bjl tym który mógł im
pomóc pomagał organizować
szkoły polskie i towarzystwa
wzajemnej pomocy towarzyst-v- a
kulturalne biblioteczki za-chęcał
do przygotowywania ja-sełek
czy sztuk teatralnych
serdecznie gościł kolędników z
szopką czy gwiazdą itd Misjo-narz
pomagał pisać podania i
załatwiać trudne sprawy życio-v- e
bronił przed niesprawiedli-wością
w razie potrzeby tym
bardziej że polski emigrant nie
miał swojego Drzedstawicielst-w- a
państwowego przed pierw-szą
wojną Wokół kościoła sku-piało
się życie społeczne stąd
potrzeba odpowiednich pomiesz-czeń
domów parafialnych do-mów
młodzieży O Sylla pat-ronował
budowie Domu Pol-skiego
w Winnipegu oraz sali
parafialnej i domu młodzieży w
Ramie Tamże zbudował pom-niki
ku czci pionierów i żoł-nierzy
poległych w drugiej
wojnie światowej
Czasem wypadało mu być
ambasadorem Polski W czasie
pierwszej wojny światowej Po-lac- y
z zaboru prusk-eg- o i au-striackiego
spotykali się z jaw-ną
wrogością by' i nawet za-mykani
w specjalnych obozach
jako obywatele państw z któ-rymi
Wielka Brytania bla w
stanie wojny Ksiądz Sylla ra
zem z ks Pawłem Kulawym
zorganizowali delegację Pola-ków
do ówczesnego premiera
Alberty Charles'a Stuarta w
dniu 1921919 r by wyjaśnić
CZY
sytuację 1 przerwać dyskrymi-nację
rzekomych Austriaków
Organizował zbiórkę pieniędzy
na rzecz powstającej Rzeczypo-spolitej
z Edmontonu wysła-no
zaraz po zakończeniu pierw-szej
wojny światowej parę ra-zy
po kilkaset dolarów
W okresie pionierskim w Al-bercie
brak było kapłanów ob-rządku
grecko-katolickieg- o Oj-cu
Sylli prz padło w udziale
niesienie posług religijnych ca-łym
grupom Ukraińców Gdy
w r 1910 do południowej Al-berty
przybył metropolita An-drzej
Szeptycki ks Sylla i-l- ał
go po ukraińsku język ten
bowiem już opanował na cze-le
licznej grupy Polaków i
Ukraińców W wybudowanej w
Skaro grocie oJprawiano nabo-żeństwa
po polsku i po ukraiń-sku
a piocesje odbaly się
wspólnie Ruch ekumeniczny
tak obecnie szeroko dyskuto-wany
w chrześcijańskim świe-cie
miał w Albercie swjch pre-kursorów
przeszło pół wieku
temu
'lo co było zawsze najpięk-niejsze
w życiu O Antoniego
Sylli — to gotowość niesienia
pjmoey wszędzie gdzie jej po-trzebowano
bez względu na
trudności i własne niewygody
czerpanie ladości ze świadczeń
n? rzecz "nnych ludzi to rzad-ko
spotykana bezinteresowność
cechująca tylko ludzi wielkie-go
wymiaru
Ka podstawie pamfętnikóio
O A Sylli opracowała
iJOAmNNA MATEJKOWA tusutł jcti aacuisiuytli i£'S
jeptycznym środkiem który ubu
wł zanieczyszczenia krwi i po
biega lub nisiczy bakterie po-iyouuJcc- o rupleira Astami Oain Płrls tawieri prawdtiwy ole
ek czosnkowy który używnn:
Jert od wielu lat jako lek p-z- t-i
stuledt miliony osób używał'
czoiinku jako zdrowotnego śrud
Ka w pneKonaniu o Jego noc
v rairesie leczenia lub podtrcj
minii sił Ufcażcie dbałość
woje zdrowie i iwoje siły Zao
jatncle się w paczkę Adiłu
Srllc Pria w najbliższej dro
gerJl lub aptece jeszcze dzlJ
Niezawodnie poczujecie sie !?
piej mocniej nabywając też od
nornośt na przeziębienia Zslt
canv orzez paa kredek nip i)
capachu ani smaku 1 przygeto
aay leet łnruue fcaiMH- -
431- -
Windsor
Boi
chwilę wymrze Moni'a Lenkiewirz wyborem
Windsor i kandydatki Połonin przyjmuje diadem kwiaty
i Haliny Tarnowskiej
Monika Lenkiewicz Bennan
Nadzwyczaj udany był tego-roczny
bal karnawałowy
UPcdzieży Gruny 20 w
sobotę wieczór 5 lutego w
sali Polskiego Sporo
nie weszło na z miej-sca
W=ród ucestników zabawy
dominowała młodzież Przybyła
młodzieiy z Detroit
Polsko-Amer- j kańskie-go
Teatru Folklorystycznego
Atrakcją wieczoru bvł wybór
reprezentatki Młodzieży
w konkursie Polonii Kana-dyjskiej
Kiedy przewodniczący p
ogłosił 19-letn- ia
Monica Lenkiewicz
wybrana sala
o'dask"ami zadowolenia potwier-dziła
trafny wybór
koronacji nowej królowej
zeszłoroczna reprezentant-kę
Helenę TarnoAską na-stąo- ił
piękny polonez —
prowadził p Yictor Ku
IW
ES Jm WIJ 'LiH ufVM tuq III # 1
iBi lMlSl£i£3u c£3 IGIScjuSsŹ ukI
Reforma podatkowa otrzyma ra postać
prawna Żeby wytłumaczyć w jaki sposób doty-czy
ona Ciebie przeprowadziliśmy ostatnio pow-szechne
wysyłanie informacji pocztą Możliwe
jednak że nie znalazłeś się na liście wysyłkowej
Jeżelj tak to pamiętaj że są dwie broszury
których będziesz potrzebował jeśli chcesz mieć
ogólne pojęcie o tym w jaki sposób reforma po-datkowa
dotyczy Ciebie Oto tytuły:
Najważniejsze wiadomości poszcze-gólnych
osób
Dzień oceny
rond Młodzieży
W po panna (z prawej) uszczęśliwiona najpięk-niejszej
Polki w do Koniursu Miss
szarfa od swej poprzedniczki panny
Panna lat 19 jest ucznni:? 12 klasy School
ZPnK
br
Domu osób
sal? braku
duża grupa
członków
Grona
Miss
balu
Józef Bułat że
panna zosia-ł- a
Miss Polonią
Po
przez
pannę
marsz
który
I OT f&K
WhEa
ich
dla
High
Grona
cMJtii ę3%łz5j ifiBfey
A 9
y f _
bicki z parną Krysią Kubicka
Dobrze się tutaj spisała orkiest-ra
"Blue Angcls"
Młodzież serdecznie dziękuje
wszystkim ofiarodawcom nagród
dla paniek:
p Don Morris — śliczna lam-pa
stołowa:
pp Grzegorz Moczko — Gre-gor
Jcwelleiy — biżuteria
Wydaw nictw o "Związkowiec"
— płyty polskie
pp Piotr Blak — Biak Bros
Bakery — specjalny tort
pani Matylda Lech — zręcznie
robione łabędzie dokorac2ine
lokalny przedstawiciel 'Związk-owca"-—
bombonierkę z cze-koladkami
oraz kina Palące i Vanity —
bilety wstępu
śliczne bukiety kwiatów oraz
biało-czerwon- e goździki na sto-łach
były z polskiej kwiaciarni
"Flowers by Helen"
Młodzież serdecznie dziękuje
wszystkim gościom 7a udział w
National Revenu
Revenue national
Taxation lmpót
Urn reprezentacyjnym balu oraz
prosi Polonię o poparcie naszej
rcprezentantli w konkursie
"Związkowca"
TOFCTB8EHa WP- -
INSTALACJA ZARZĄDÓW
GRUPY 20 ZPwK
W niedzielę 20 lutego br o
godz 2 po poł odbędzie się ze-branie
członków Grupy 20 ZPwK
w sali Domu Polskiego
Po zebraniu około 330 po poł
nastqpi uroczystość instalacji za-rządów
Grupy 20 na rok 1972
Na n uroczystość proszone są
wszystkie członkinie i członko-wie
Grupy Koła Polek i Grom
Młodzieży ponieważ według
przyjętego u nas zwyczaju jest
to w'spólne świelo całei rodziny
Związkowej Mile widziane są
rodziny naszych członków oraz
kandydatów na członków
W Bielecki
prezes Grupy 20 ZPwK
12 14
Aby je otrzymać należy napisać na adres:
Taxation Distribution Centrę
PO Box 8489 Ottawa
K1G 3L5
albo podjąć je w najbliższym urzędzie poczto-wym
Pamiętaj że przeczytanie tych broszur leży
w twoim własnym interesie Jeśli ich nie otrzy-małeś
zwróć się do nas Jeżeli przygotujesz się
już teraz będzie Ci łatwiej wypełniać formularz
podatkowy w roku 1 973
l+--
wa
QO
mmsmm®m®m-?t1- &
tfl