000146 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
"Związkowiec" (The AHianccr)
rrijitcd nnd PuMlriied o'ery Mondny nnd Wrtmcsflny by
P0L1SH ALLIANCE PRESS LIMITED
1638 Dloor Street Wesł — Toronto Onh Cnnada — M6P 4A8
Telephonoss 531-249- 1 S31-249- 2
Secoml clnsi ninll rojilslrntlcm nnmbcr Wj
OrfiL-ln-l Oignn ot Tho Pnljli AlUnni-- c of fflpntlti
Iin rUlis' "— Clnlrman 'of lht Tlonrtl Ii Whwtow — Secretary
Koman rnwch —
No pnit of this piil)'!cntton mnybe reproduced or Irinsmitteri
In ny form or by nny mcans vitł'out perrnisrlqn
PRENUMERATA
Równa $2300 Półroczna $1500 Pojedynczy numer 300
KUCH (
wmmwlm okupacji sowieckiej
S twporzi ezpornoywawdzAiłfgmanasisotwaneiearepsrzzetozwaZnwiaiawekśióSdowIliaeczkiirówreży m mti-'u- i
inańskich i nastąpiło to w konsekwencji zovzlolygodnio-u- j
eh zaburzeń w stolicy kraju
Hazarowic sa pochodzenia tatarskiego i nioktó'y bisto-nc- y
uwaaja leli za potomków Dzyngis-cban- a Do Afgani-stanu
zaczęli pizybywać w Xlii wieku leli lic ba sięga milio-na
co stanowi nic cale 7"o ludności Sa oni lozproszoni po
całym kraju ale w niektórych rejonach oraz w samym Kabu-lu
żyia w większych skupiskach Należą do najuboższej war-stwy
społeczeństwa Byli prześladowani i dyskryminowani
Większość z nich jest niekwalifikowanymi robotnikami i żyje
z rozmailj eh podług Wyznają na ogól szyicki odłam islamu
Wśród muzułmanów algańskich szyici stanowią około
10% W Tumie szyici sa w większości i ten fakt sprawia że
Teheran żywi duża sympatię do Uaarów w Afganistanie
i popiera ich Pomoc Iranu udzielona w ostatnich latach
Bazarom przyczyniła sie do poprawy losu a ponieważ są
solidarni ułatwia im to zaklachiic własnych przedsiębiorstw
i odgrywanie większej roli w handlu
W miarę polepszania sie sytuacji gospodaiczej świado-mość
polityczna wśiód flazarów rozwijała sie szybciej aniżeli
W innych grupach narodowościowych Nic więc diwiiego że
znajdują się obecnie w pieiwszych seregach muzułmańskich
powstańców w Afganistanie Ich -- zaangażowanie znacznie
wzmogło się od czerwca ubiegłego roku gdy władze w Ka-bulu
lozslrzelały kilku wybitnych przywódców Haarów obar-czając
icli odpowiedzialnością zi ataki iu trzy posterunki
policji w Kabulu Reakcja linarów była natychmiastowa
i silna W jednej z prowincji potrafili zorganizować własne
niepodległe państwo klóie nazywają Azaradżadem Rząd
afganistański jak dofad nie mógł stłumić oporu i przywrócić
tam swojej władzy pomimo rozlicznych masakr dokonanych
w osiedlach Ilazarów
Powslańcy hazarscy — jak można sądzić — otrzymują
dużą pomoc linansową z tranu Od czasu przejęcia rządów
przez marksistów Hazarowic odegrali ważna rolę w serii pow-stań
łącznie z niedawnymi zaburzeniami w Kabulu lak
donoszą depesze prasowe setki ich zginęło w masowych egze-kucjach
Równocześnie zapewne jest prawdą że Ilazarowie
ze względu na długą historię doznanych prześladowań mogą
w oczach wspieranego przez Moskwę reżymu w Kabulu sta-nowić
grupę ludności nadająca się do łatwej i krwawej
zemsty Trzeba jednał: brać pod uwagę że Hazarowic cho-ciaż
są na i lepiej zorganizowana gtupą narodowościową i być
nioo sami wywołali najnowsze zabuienia w Kabulu to
jednak następnie nie byli osamotnieni Inne giupy przyłą-czyły
sie do ich akcji i wspólnie manifestowały odrazę do
sowieckiej okupacji
StlM 2
pod
Krtltor-I- n Chlof
lit
zdecydowanie preciwko
tego roku Jednocześnie
ZSRR pozbawiła
go wszystkich odznaczeń i wy-- i
óżnień państwowych
żona
w Gorki się on w
takiej izolacji iż nie jest
w stanie funkcjonować ani ja-ko
naukowiec jako dzia--
na rzecz praw człowieka
m Stas&ach Zjednoczonych
nflacja jest zapewne najbardziej omawianą kwestią
w Ameryce W związku z rosnącymi cenami a jak wy
nika z ostatnich statystyk stopa inllacji w skali rocznej
wynosi około H'% pojawia sie więcej piojeklów roz-wiązania
tego problemu
środki zalecane na opanowanie uciążliwej inllacji w Sta-nach
Zjednoczonych sa lónorodne Dwa najczęściej wzmian-kowane
to ograniczenie budżetu federalnego i
kontroli plac i cen Prezydent Carter sprzeciwiał się wpro-wadzeniu
kontroli cen i plac i zalecał raczej dobrowolne
ograniczenia na tym odcinku ale jego główny rywal do
nominacji z ramienia partii demokratycznej senator 'Edward
Kennedy zdecydowanie popicia laką kontrolę Były kandy-dat
partii demokartycznej na urząd prezydenta senator
Georgo McGovern również zabiega o obowiązkową kontrolę
plac i cen W wywiadzie udzielonym jednej z rozgłośni tele-wizyjnych
senator McGoern stwierdził że kontrola taka nie
jest lekarstwem na intlacie ale jak to ujal stanowi środek
zmierający do ustabilizowania statui pacjenta dla przepro-wadzenia
na nim opciacji Nawoływał on do zajęcia się kry-zysem
wydajności pivcy oraz nallowym przez za-rządzenie
kwol importowych i racjonowania benzyny Jak
slwieidzil senator McGoven inflacja w Stanach Zjednoczo-nych
rozpoczęła sio pod koniec wojny wietnamskiej kiedy to
po raz pierwszy w swej liistoiii Stany Zjednoczono zaczęły
zwiększać wydatki na cole militarne
McGowcrn odniósł się również do zwiększania
obecnie wydatków wojskowych twierdząc że dopóki problem
ten nie zostanie poddany kontroli to nie widzi on wielkiej
nadziei na zrównoważenie budżetu państwa
Senator William Proxmirc przewodniczący komisji
finansowej Senatu z którym przeprowadzono wywiad w ra-mach
samego programu telewizyjnego ze
kontrola phc i cen nie zda egzaminu a tylko zwiększy różno-rodność
przepisów Zwiększenie kontroli spowoduje bowiem
--— jego zdaniem - ograniczenie systemu wolnorynkowego
Senator William Piosmire sadzi ze Stany Zjednoczone po- winny zmniejszyć oraz zrównoważyć budżet skasować różno
przepisy zachęcać ludzi do oszczędzania przez podniesienie
stopy oprocentowania ich kont oszczędnościowych oraz po-pierać
impoil Jak ujął to senator "o ile uda się nam nakło-nić
ludzi do większeco oszczędzania pieniędzy zamiast ich
o ile uda się nam obniżyć wydatki iządowc i do-prowadzić
do nadwyżki budżetowej oznaczać to będzie żo
iiuuiuiiiny we wiasciwym KieruiiKU w waice z miiacją
lor Pio-mir- c wypowiada sio
i'iekszaniii wydatków na cele
StachsKow pragnie wyemigrować na Zachód
2ona przebywającego na
zesdaniu dysydenta sowieckie-go
Andrcia Sacharowa
ze je] maż wolałby wy-emigrować
na Zachód niż
dalej bez możliwości powrotu
do Moskwy
Sacharowa zesłano do Gor-ki
miasta przemysłowego od-ległego
od Moskw' o 400 ki- -
lomotrów koniec stycznia
też
wojskowe
Rada
Najwyższa
Sacharowa stwierdza
że znajduje
już
ani
łącz
dziś
coraz
ogłoszenie
kryzysem
krytycznie
tego powiedział
wydawania
Kena
powie-działa
zyć
' hi r 'h t i Jr' m - - o yv :a a? _f : Ł ' r _ _ l_ z J Ł U K H ij
% posłem drem
Pazfto]cm sobie zaprosić
p dm Jamtsra DuUsztr m-s'rer- 0
posła z okręgu Part-(ta- c
do parlamentu piouin-rjoMfiocf- n
aby prepiowa-dJ- ć
z nim rozmowę i pij-pomnie- ć
śiodowisku poloiij- -
neimi jefo dtudahwsć va te-renie
parlamentarnym pw-wlnc- ji
Ontario Dr 1 Dit1ts'la
reprezentuje w pailamcncic
Nową Partię Demolnatnczna
(NDP)
W dzisiejszym spotkaniu
chciałbym poiuszyć dica za-gadnienia:
sprawę loychodze-ni- a
lekarzu z planu OUIP i
problem loielohiUwoicości w
piogramach NDP
Może zaczniemy od was'cj
akcji na lenia wzszerzeum
opieki lekaiskic) nad najszci-szyin- i
grupami obywateli Ak-cja
ta była piowad:ona przez
NDP w parlamencie i poza
nim irywolujac dirc zandc-icuowani- e
czynników nrzędo-icyc- h
jak lównici szerokich
Karstw społcczeństica Jaka
była geneza tej alcji?
JANUSZ DUKSZTA: Cala
sprawa zaczęła sio mniej wię-cej
przed dwoma laty kiedy
uwidoczniło sie nasilenie wy-chodzenia
' lekarzy z Ontario
Ileallh Insurance Plan
(OHIP) który stanowi pod-stawowe
ubezpieczenie społe-czne
W programie OHIP ma-ją
udział wszyscy którzy pła-cą
podatki Jest io niewątpli-wie
poważna zdobycz ludzi
pracy i pod tym względem
niewątpliwie wyprzedzamy
nawet lak wysoko rozwinięty
kraj jak Stany Zjednoczone
W ramach tego planu leka-rza
nic pobierają należności
od pacjentów lecz wysyłają
lachunki do OHIP Od pew-nego
czasu lekarze zaczęli na-rzekać
że za mało zarabiają
i wobec lego zaczęli opusz-czać
organizację OHIP Ozna-cza
to że taki lekarz z tą
chwila przestaje rachunki wy-syłać
do OHIP a kieruje je
bezpośrednio d(J pacjenta O-ezywiś-cio
rachunek len jesl
na wyższa sumę niż przewi-duje
OHIP Zainteresowany
pacjent może wysiać ten la-chun- ek
do OHIP ale otizy-m- a
zwrot tylko kwoty przewi-dzianej
ustawowymi stawka-mi
Różnicę "musi sam zapła-cić
z własnej kieszeni
ROMAN BUCZEK: — Wy-nika
z tego że jeśli Ickąize io
pewnym okręgu luijilupią z
OUIP io zwykły obywatel nie
będzie miał innych możliwo-ści
leczenia )ak tylko iść i le-czyć
sie piywainie JD:'— Tak jest Ale nic
Ijlko jo Oznacza to podważe-nie
całego sytemu lecznictwa
zbiorowego w ramach opieki
społecznej
RB: — Jak NDP zareago-wała
na to niebezpiećień-stico- ?
Jp: — W ramach paitii
doszliśmy do wniosku że mu-simy
zareagować nie tylko w
parlamencie lecz lakże roz-począć
odpowiednią kampa-nię
społeczna opracowaliśmy
odpowiednią petycję zaczęli-śmy
zbierać podpisy w pani
tygodniach zebraliśmy około
ćwierć miliona podpisów któ-re
później Michael Cassidy
łożył w parlamencie DIa to
pierwsza akcja lego lypu zor-ganizowana
na lak szeroką
skalę
KB: — Jak społeczeństwo
żal eagov:ało'l
JD: — Baidzo pozytyw-nie
Przy okazji wyszło na
jaw że lekarze stracili swoią
tradycyjną leputację i są co-raz
mniej lubiani
RB: — Czy to piawda że
głównym powodem odchodze-nia
lekarzij od płanu OIUP
jest nadmierna biurokiacja?
JD: — Nic Aby dostawać
pieniądze od iządu lekarze
muszą pewne formalności za-łatwiać
i podstawowe doku-menty
wypełniać Wielu leka-rzy
się na biurokracje skai ży-ło
i niektórzy nawet wyjecha-li
do Stanów Zjednoczonych
sądząc że lam biurokracia
jest mniejsza Szybko jednak
przekonali sie żo kanadyjka
biui okracja jest drobnostką
w porównaniu do amerykań-skiej
Szybko też powrócili z
powrotem do Kanady
HB: — V ścisłym związ-ku
z tym pozostaje sptawa za-robków
Lekarze skaiżyli sie
tez że w lamach OUIP za ma-ło
mrabiają Jak ta sprana
się pizeilstauńa?
JD: — Nic jest tak źle
Średnio lekarz na pełnej
praktyce zarabia 55 tysięcy
dolarów rocznie W wielu wy-padkach
zarabiają jednak
więcej Oczywiście po wyjściu
z OHIP dany lekarz będzie za-rabiał
znacznie więcej
r m? w ar a wmmmmmmmmmmmmmmimammmmammi
L? WO $& 'Ł9 £Li & V? SB li!? iHiP ial W W Ęm mĘ flL K fc jreg ffa U M
Januszem Diakszig roiEmowBO R
74-- ®M
RR: — A nie ndało się
iram ustalić jaki pi oceni lc-kaiz- y
wysiedl z OUIP?
JD: — Owszem W przy-bliżeniu
można powiedzieć że
olcolo 20?r lekarzy w Ontario
jesl już poza OIUP Na tere-nie
Toionlo przypuszczalnie
co czwaity lekarz opuścił ten
system ubezpieczenia społecz-nego
W mniejszych miejsco-wościach
sprawa czasem
wMwMĄPa- - &%- -
przedstawia się lepiej gdyż
ze względu na opinię społecz-ną
I
lekarze często nie mają
odwagi wyjść z OUIP
RB: — Sprawa zachowa-nia
się lekarzy w moim rozu-mieniu
to tylko iedna strona'
medalu v) procesie leczeniu
pacjenta Druga strona tego
zagadnienia lo śiodki leczn-ice
czyli lekarstwa W jakim
zalaesic pacjent może z nich
korzystać?
JD: — Waśnie io jest za-gidnie- nio niemal programo-A- e
naszej partii Dążymy do
tego aby każdy potrzebujący
korzystał z bezpłatnych śiod-kó- w
leczniczych Bo cóż z le-go
że lekarz przyjmie bez-płatnie
choiego i pizepise
mu lek którego pacjent nic
wykupi ponieważ lek jest
drogi a chory biedny W lej
sytuacji żaden lekarz nie po-może
gdyż bez lekarstw riie
ma leczenia i
RB: — A co ?K( ten temat
mówi rząd konsenmlywny?
JD: — Rząd mówi że
przedsięwzięcie to jest zbył
kosztowne i na razio nie moż-'n- a
go lealizować
R li: — Jaki był rezultat
waszej akcji zbici unia podpi-sów
pod petycją i złożenia jej
pi zez Michaela Cassidy w
pai lamencie?
JD: — Muszę stwierdzić
że bardo mały Owszem mi-nister
idiowia wyraził nam
uznohio ale leż i na tym sie
skończyło Nie w lym jednak
i zocz
W naszym przekonaniu ja-ko
NDP zebranie 250~ tysięcy
podpisów zmieniło sytuację
DIONIZA WAWRZYKOWSKA
Corocznie obchodzimy 8
marcćt jako Między narodowy
Dzień Kobiet nic zdając so-bie
już nawet sprawy z tego
czego on jesl wj razem Kwi-tujemy
go pizjjęciami lo-- w arj kimi sj mbolicznym
„kwiatkiem dla Ewy" drób-njim- i
podarunkami
A tymczasem jesl on sym-bolem
wielowiekowej walki
kobiet o prawa Pizez długie
Ulicki kobieta pozbawiona by-ła
możliwości samodzielnego
działania i całkowicie uzależ-niona
od mężczyzny: ojca mę-ża
brata a nawet dalszych
krownych w linii męskiej
Kobiety nie posiadały praw
poliycznych nie mogły decy-dować
o własnych siprawaeli
mająlikowydi i rodzinajtch
mie tylko ojcowie ale nawet
bracia podejmę wali decyzje o
ich zamążpójściu lub pójściu
do klasztoru
Również 'niektóre religie
całkowi-tą
podległość i zależność ko-bi- el
od mężczyzn Długo ko-biel- y
ja znosiły" choć co ja-kiś
czrj w różnych formach
wyrażały swoje protesty W
Polsce już w XIII w wywal-czyły
sobie białogłowy prawo
głosu w świątyni W XVII w
pojawił się ich pierwszy ma-nifest
emancypacyjny ale do-piera
na dobre pizysląpily do
walki o równe piawa pod ko-niec
XVIII wieku Przez cały
XIX wiek toczyła się ta walka
już nie tylko w Polsce i kra
polityczna gdyż oznaczają
one precłe wszystkim popar-cie
dla naszego programu po-litycznego
Podpisy te sa od-biciem
nastrojów społeczeńs-twa
klóro patrzy na sprawy
znacznie szoizej a nic tyl-ko
przez pryzmat jednej ja-kiejś
ustawy Krótko mówiąc
uważamy wyniki tej akcji za
poparcie szerokich warstw
spolcczeńst wa kanadyjskiego
dla nrszej polityki społecznej
lo sianowi bezpośredni re-zultat
tej akcji
2?B: — Jak liczbowo
pizedstaioia się Udział NDP
w parlamencie ontaryjskim?
JD: — My mamy 33 po-słów
liberałowie maja 34
konserwatyści — 58
UB: — C-y- li lospólnie ma-cie
przeicagę nad konserwa-tystami
którzy są w mniej-szości?
JD: — Teoretycznie tak
ale chociaż konserwatyści
tworzą izad mniejszościowy
to jednak utrzymują 'się przy
władzy ponieważ liberałowie
zwykle popierają konserwaty-stów
RB: — A jak pod wzglę-dem
ideologicznym przedsta-wia
się układ w parlamencie
pwwincjonalnym?
JD: — To baieTzo ciekawe
zagadnienie Przy bliższym
spojizeniu okazii]e sie że li-berałowie
w Ontario są bar-dziej
prawicowi niż Partia
Konserwatywna De iaclo
Pa 1 1 ią Ko nsc rwały wna pod
przewodnictwom premiera
Davisa zajmuje pozycje ce li-liową
W czasie ich wielolet-nich
rządów wpiowudzono
bardzo wiele postępowych
uŁtaw socjalnych Oni wpro-wadzili
właśnie omówione
przed chwilą ubezpieczenia
społeczne Ale wracając do
zasadniczego pytania chcę
podkreślić że my stoimy na
lewicy a liberałowie na pra-wicy
Sami zaś konserwatyści
w rządzie są centiowi ale w
ramach partii jebt poważna
grupa skrajnych prawicow-ców
- WIERC10CIIOWA
jach Europy ale i w Amery-ce
Należy podkreślił'' że ze
względu na położenie geogra-ficzne
Polcki oliaite grani-ce
których mężczyźni jako
żołnierze strzec musieli od-dalając
się od własnych do-mów
kobieta mimo braku
praw pisanych odgrywała nie-jednokrotnie
ważną irole w
życiu społecznym „Mcścia
obywatelko" — zwracano się
do matrony polskiej już w
XVI wieku a więc o 400 lal
wcześniej nim jej te prawa
oby watclskie przyznano
W okresie ponad stuletniej
niinvoli politycznej kobiecie
polskiej — jak może żadnej
iincj — - wypadło odegrać nie-zwjk- le
doniosłą rolę nosiciel-ki
idei niepodległości Bo-wiem
prze le 123 łata' ©dy
imię PoYki wymazane bjlo z
mapy Kiuopy gdy mężczyźuii
raz po i ::z zry wali się do walk
powalanimii o niepodleg-łe
"ć ginęli w tych walkach
byli ranni brani do niewoli
wiederi traceni na szubieni-cach
zsyłani na Syberię Hub
uchodzić musieli na tułaczkę
emigracyjną — kobiety pozo-stawały
w Kraju musiały wy-chowywać
dzieci ratować zni-szczone
domostwa trwać aia
miejscu słać siewa pociechy
i pieniądze dla pognanych na
Syberię i dla bezdomnych
tul?iczy' na Zachodzie A prze-cież
i kobiety brały udział we
wszystkich powstaniach orga
— ~ i
-- ©iTOii ™
fifi — Jak NDP podcho-dzi
do spiuwy wUdokulturo-wości- ?
JD: — Z gruntu inaczej
niż np liberałowie czy kon-serwatyści
O Ile tamci byli-by
golowi uznać dwie grupy
narodowościowe jako tzw
założycielskie Kanady a wiec
francuską i anglosaską lo
my uważamy że Kanada jest
tak samo wielonarodowa jak
jest wielojęzykowy Oczywi-ście
nikt nie mówi że kraj
ma mieć siedem olicjalnjch
języków gdyż nie o to cho-dzi
Dominującą r-zec-zą
jest u-zna- nic
że my wszyscy mamy
odpowiedni wkład do zagos-podarowania
i rozwoju Kana-dy
Bo kto np zakładał wszy-stkie
farmy w Saskatchewan
czy Manilobie jeśli me wszy-scy
emigianci ze wschodniej
Europy Takie same prawo
mają i Indianie któizy lulaj
przecież byli jeszcze wcześ-nie
Dlatego też uważam ze
o utrzymanie naszych języ-ków
musimy walczyć nawet
jeśli języki te nie wejdą jako
olicjalne do szpitala czy CUG
W związku z powyższym
konstytucja powinna być
zmieniona dla całego kraju
W nowej konstytucji popwin-n- o
być zaznaczone ze Kanada
jesl wielokulturowym kra-jem
W tym ujęciu mamy
szansę być -- Szwajcarią Nowe-go
Świata Sprawa la wydaje
się niby oczywista ponieważ
jedna trzecia ludności Kana-dy
nie jest pochodzenia fian-cuskieg- o
czy anglosaskiego i
nie można tej masy ludzkiej
ignorować gdyż stanowi ona
poważny czynnik w życiu po-litycznym
kulturalnym czy
gosporarczym kraju Natural-nie
musimy także zmierzać
do tego aby języki poszcze-gólnych
grup etnicznych
wprowadzać na uniwersytety
i do instytutów naukowych
TUI: — Jak się przedsta-wia
sprawa katedry jeżyka
polskiego na jakimś uniwer-sytecie?
JD: — Na razie został po-wołany
ad hoc komitet społe-czny
który tym zagadnieniem
się zajmuje Ja i poseł Jesse
Flis jesteśmy
tego komitetu Za-daniem
lego komitetu jest
zbieranie pieniędzy i prowa-dzenie
rozmów w sprawie po-wołania
katedry języka pol-skiego
RD: — Czy już podejmo-waliście
jakieś akcje?
JD: — Tak Mieliśmy kil-ka
spotkań z przedstawiciela-mi
różnych organizacji polo-nijnych
aby zachęcić szerszą
społeczność do zajęcia się tą
sprawą Oprócz lego mieli-śmy
dwie rozmowy na Uni-wersytecie
Torontońskim Są
to wszystko wstępne poczyna-nia
które zresztą zostały
przerwane wyborami po-wszechnymi
Ale niebawem
akcja ta będzie kontynuowa-na
HB: — Dziękuję baidzo i
życzę sukcesów
nizując służbę 7(łrowia i laza-rety
dla rannych Pełniły rów-nież
obowiązki kurierek wy-wiadów
czyń i innych slu=b
pomocniczych dla oddzia-łów
powstańczych nierzadko
clhvytały za bioń Juz Ta-dei- bz
Kościuszko powołał jo
do współdziałania w walce o
wolność Uczestniczyły już w
formie zorganizowanej w ko-lejnych
powitaniach
Po upadku powstania stycz-niowego
i 'zmianie sytuacji go-spodarczej
Polki zabrały sio
za studia aby po ich ukoń-czeniu
móc samodzielnie pra-cować
na siebie i na rodzinę
W clirugiej połowie XIX w
wclczą o'ne razem z kobietami
całej Euiopy i Ameryki Pół-nocnej
o prawo do nauki i
prawo do pracy w rzemiośle i
przemyiśle w handlu i biuro-wości
wreszcie w wolnych za-wodach
które dolad były tyl-k-o
przywilejem mężczyzn
W 1918 r 'gdy po 1 wojnie
światowej Kraj odzyskał nie-podległość
specjalnymi de-kretami
z 27 i 28 listopada
kobietom polskim przyznano
pełne prawa polityczne i oby-watelskie
Dekrety ta były
takżo wyrazem uznania ich
wkładu w walkę o niepodleg-łoś-ć
Polska była szóslvm z kolei
państwem na świecie które
przyznało kobietom pełnię
praw politycznych
Obecnie kobiety posiadają
pełne prawa wg wszystkich
Międzynarodowy Dzień Kobiet
pizyipieczelowywaly
Buczek
'współprzewod-niczącymi
JEANNE SAUVE
PRZEWODNICZĄCĄ
IZBY GMIN
Na wołanej konferencji
prasowej w piąiek 29 ub mie-siąca
prom Pierie E Tru-dea- u
poinlormowal iż po
konsultacji z b premierem
obecnie przywódcą opozycji
Joe Clarkiem zaproponował
na stanowisko Pizewodniczą-ceg- o
federalnej Izby Gmin —
Speaker of the Ifouse of
Commons — panią Joanno
Sauvo
Propozycja została przyję-ta
i w len sposób p Tcanne
vSauvo będzie pierwszą kobie-tą
w historii Parlamentu Fe-deralnego
Kanady na tym od-powiedzialnym
stanowisku
Nowa Przewodnicząca Izby
Gmin rozpocznie urzędowanie
z dniem otwaicia nowej sesi
Pai lamentu co nastąpi w
kwietniu br tuż po świętach
Wielkiejnocy Ma 57 lat
prez szereg lat pracowała ja-ko
dziennika! ka w CBC Zna-komicie
włada angielskim i
francuskim Po raz pierwszy
weszła do Izby Gmin w wy-niku
wyborów w 1972 r 'z
montrealskiego okręgu wy-borczego
Ahunslic i od razu
weszła do Gabinetu prem
Trudeau jako Minister Sianu
do Spraw Nauki i Technolo-gii
W ostatnim rządzie Libe-rałów
była Ministrem Ochro-ny
środowiska i Komunika-cji
Na marginesie tej nomina-cji
można przypomnieć iż
pierwszą kobietą w Kanadzie
i w ogóle w krajach Wspól-noty
Brytyjskiej na podob-nym
stanowisku ale w Pro-wincjonalnym
Parlamencie
była Nancy Hodge która by-ła
Speaker'em Izby Ustawo-dawczej
Brytyjskiej Kolumbii
od grudnia 1949 do kwietnia
1953 r Inna znów Kanadyj-ka
Mauriel McQueen Pergus-so- n
była Przewodniczącą Se
natu — Speaker of Senate od
1972 do 1974 r
MORDERCZYNIE
SKAZANE
NA KARY WIEZIENIA
Sąd Najwyższy prow Que-be- c
na odbytej w Montrealu
rozprawie uznał winę i skazał
trzy morderczynie kierowcy
taksówki: Barbarę Norton-Ilome- r
lat 29 Calhy Mc-Comb- er
2L i Sherry Delisle
lat 19 — mieszkanki Caugh-nawag- a
Indian Reseiwe na ka-i- y
więzienia 7 (i i 4 lata
Skazane w stanie mocno
podchmielonym i pod działa-niem
narkotyków wezwały 23
października ub roku taksów-kę
kierowaną przez Ferdy-nanda
G'uoux a kiedy znala-}ł- y
się poza miastem pobiły
go jakimiś ciężkimi narzę-dziami
wyrzuciły nieprzyto-mnego
do rowu zabrały jego
taksówkę i udały się na za-bawę
taneczna W wyniku od-niesionych
śmieilelnych ob-niżeń
Ferdynand Giroux
zmarł w spitalu
SPRAWA STATUSU
ADMINISTRACYJNEGO
DLA NWT
Zagadnienie statusu admi-nistracyjnego
dla Noithwest
Terrilories znów pojawiła się
na łamach prasy codziennej
a to w związku z maiacym
być opublikowanym rapor-tem
C M Drury (b członek
liberalnego Gabinetu Tru-deau)
Chodzi o to czy Rząd
Federalny zdecyduje się na
zmianę obecnego statusu tych
terytoriów czy zmierzać bę-dzie
do nadania im przywile-ju
samodzielnych prowincji
czy też nada im więcej upra-wnień
jako samoazielnej jed-nostce
administracyjnej po-zostającej
jednak nadal pod
bezpośrednią opieką Rządu
Federalnego czy też pozosta-wi
wszystko bez zmian Cho-dzi
przede wszystkim o to
kto ma obowiązek udzielania
pomocy finansowej lym tery-toriom
boć przecie same nie
są w stanie zaspokoić swoich
potrzeb
PODPALACZ ZAPOWIADA
WIĘCEJ POŻARÓW
Policja regionu Kitchener-Waiciio- o
jest przekonana iż
12 pożarów które zaistniały
w okresie ostatnich dwóch
miesięcy w 'kilku miastach
południowego Onlaiio — by-ły
dziełem podpalacza czy też
podpalaczy
Przypuszczenia te potwier-dza
szereg listów i telefonów
otrzymywanych od tajemni
cy w ilizowanyeh kodeksów ale
pnniewcż mają także większe
niż nieiczyźni obowiązki jako
rodzicielki i maiki więc dla
wypełnienia tych właśnie ma-cierzyńskich
obowiązków za-pewnirj- my
im dodatkowe przy-wileje
cych nadawców i rozmów-ców
którzy w nich zapowia-dają
nowe pożary w kilku du-żych
miastach naszej prowin-cji
ZWIĄZEK ZAWODOWY
DOMAGA SIE BADAN
LEKARSKICH
Kilka miesięcy temu wła-dze
miejskie Sudbuiy popaily
alarmujący rapoit związku
zawodowego the United Sleel-worke- rs
of America stwier-dzający
dużą stosunkowo licz-bę
przypadków stwierdzone-go
raka u górników kopalni
zatrudnionych w In co Ltd
Croighlon Minc Początkowo
dyrekcja tych zakładów slaia-ł- a
się zaniepokojenie to jakoś
załagodzić i opinię publiczną
uspokoić jednak na nic się to
przydało bo kierownictwo le-gi
związku Local 6500 wysto-scwal- o
pismo do ontaryjskie-g- o
Ministra Pracy Robcita
ElgieN w którym wymienia R5
nazwisk byłych górników i
pracowników tych zakładów
u których stwierdzono choro-bę
raka zaczętą już w 1975 r
Górnicy ci rozpoczęli pracę w
1950 r pracując głównie pod
ziemią w tej najniżej położo-nej
ze wszystkich na świecie
kopalni niklu
Z łych też względów zwią-zek
zawodowy domaga się od
rządowych władz prowincji
wydania zarządzenia obowiąz-ku
częstszego przeprowadza-nia
badań i testów wszystkich
górników tej kopalni
WYSOKI WZROST
CEN ŻYWNOŚCI
Opublikowany ostatnio ra-port
odnośnie cen żywności w
prow Manitoba opracowany
na zlecenie the Economic
Council of Canadą przez eko-nomistę
Uniwersytetu Mani-toba
prof R M A Lyons'a
stwierdza iż w okresie od
1971 do 1978 r ceny żywno-ści
w tej prowincji wzrosły o
80% a w odniesieniu do nie-których
produktów spożyw-czych
nawet do 115%
Naukowiec ten zaleca wła-dzom
prowincji jak leż i fe-deralnym
wszczęcie jakiejś
zaradczej akcji w przeciw-nym
bowiem razie wzrost cen
żywności osiągnie niebywały
poziom Tendencja zwyżkowa
jest — według badającego to
zagadnienie ekonomisty win-nipcgski- cj
uczelni tym mniej
usprawiedliwiona że pizecież
jrodukty żywnościowe czy leż
ich przeióbka są pochodzenia
kanadyjskiego w przygniata-jącej
większości i icli ceny nie
powinny być lak wysokie jak
tych z importu
KONWENCJA
LIBERAŁÓW ONTARIO
W Toronto obradował przez
trzy dni (od piątku do nie-dzieli
włącznie ub tygodnia)
zjazd delegatów Partii Libe-rałów
z terenu prow Onta-li- o
podczas których dokonał
przeglądu swych osiągnięć
parokrotnie dal wyraz zado-woleniu
z odniesionego suk-cesu
wyborczego oraz po-wziął
szereg decyzji natury
organizacyjnej
Na zakończenie obrad wy-głosi!
przemówienie jak gdy-by
progi amowe na najbliższą
przyszłość dr Stuart Smith
przywódca ontaryjskich Libc-- l
ałów
Najwięcej miejsca w swym
SO-minutow-ym
wy wodne po-świecił
rządom prem Wilia-ma
Dausa które s= odpowie
dzialne według nieco z? wpu-szczenie
do Ontario obcego
kapitału w budowanie z po-mocą
podatnika wielu zakła-dów
przemysłowych zagwa-rantowanych
przez kanadyj-skie
banki Zarzucił Konser-watystom
wprost iż rządy ich
są uszczerbkiem dla interesu
obywateli prowincji czego
żadna partia nie może tolero-wać
Dr S Smith zapowiedział
wręcz iż w najbliższych tygo-dniach
ludność Ontario prze-kona
się że nowe wyboiy
prowincjonalne są konieczno-ścią
i zajdzie potrzeba 'obale-nia
mniejszościowych rządów
konserwatywnych i rozpisa-nia
nowych wyborów Jest
przekonany że w tym zagad-nieniu
uzyska poparcie No-wej
Partii Demokratycznej i
że wyboiy odbędą się jeszcze
w tym roku
W Montrealu obradował
również zjazd ąuebeckiej Par-tii
Liberalnej pozostającej
pod kierownictyem Claude
Ryarj'a
Obrady toczyły się w atmo-sferze
niezłomnego przekona-nia
przejęcia y swoje ręce
rządów w tej prowincji i peł-nej
gotowości do walki i roz-prawienia
się z Parli Gjuebo-coi- s
w zapowiedzianym icfe-rendu- m
odnośnie samodziel-jaośc- i
państwowej
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, March 05, 1980 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1980-03-05 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2001177 |
Description
| Title | 000146 |
| OCR text | "Związkowiec" (The AHianccr) rrijitcd nnd PuMlriied o'ery Mondny nnd Wrtmcsflny by P0L1SH ALLIANCE PRESS LIMITED 1638 Dloor Street Wesł — Toronto Onh Cnnada — M6P 4A8 Telephonoss 531-249- 1 S31-249- 2 Secoml clnsi ninll rojilslrntlcm nnmbcr Wj OrfiL-ln-l Oignn ot Tho Pnljli AlUnni-- c of fflpntlti Iin rUlis' "— Clnlrman 'of lht Tlonrtl Ii Whwtow — Secretary Koman rnwch — No pnit of this piil)'!cntton mnybe reproduced or Irinsmitteri In ny form or by nny mcans vitł'out perrnisrlqn PRENUMERATA Równa $2300 Półroczna $1500 Pojedynczy numer 300 KUCH ( wmmwlm okupacji sowieckiej S twporzi ezpornoywawdzAiłfgmanasisotwaneiearepsrzzetozwaZnwiaiawekśióSdowIliaeczkiirówreży m mti-'u- i inańskich i nastąpiło to w konsekwencji zovzlolygodnio-u- j eh zaburzeń w stolicy kraju Hazarowic sa pochodzenia tatarskiego i nioktó'y bisto-nc- y uwaaja leli za potomków Dzyngis-cban- a Do Afgani-stanu zaczęli pizybywać w Xlii wieku leli lic ba sięga milio-na co stanowi nic cale 7"o ludności Sa oni lozproszoni po całym kraju ale w niektórych rejonach oraz w samym Kabu-lu żyia w większych skupiskach Należą do najuboższej war-stwy społeczeństwa Byli prześladowani i dyskryminowani Większość z nich jest niekwalifikowanymi robotnikami i żyje z rozmailj eh podług Wyznają na ogól szyicki odłam islamu Wśród muzułmanów algańskich szyici stanowią około 10% W Tumie szyici sa w większości i ten fakt sprawia że Teheran żywi duża sympatię do Uaarów w Afganistanie i popiera ich Pomoc Iranu udzielona w ostatnich latach Bazarom przyczyniła sie do poprawy losu a ponieważ są solidarni ułatwia im to zaklachiic własnych przedsiębiorstw i odgrywanie większej roli w handlu W miarę polepszania sie sytuacji gospodaiczej świado-mość polityczna wśiód flazarów rozwijała sie szybciej aniżeli W innych grupach narodowościowych Nic więc diwiiego że znajdują się obecnie w pieiwszych seregach muzułmańskich powstańców w Afganistanie Ich -- zaangażowanie znacznie wzmogło się od czerwca ubiegłego roku gdy władze w Ka-bulu lozslrzelały kilku wybitnych przywódców Haarów obar-czając icli odpowiedzialnością zi ataki iu trzy posterunki policji w Kabulu Reakcja linarów była natychmiastowa i silna W jednej z prowincji potrafili zorganizować własne niepodległe państwo klóie nazywają Azaradżadem Rząd afganistański jak dofad nie mógł stłumić oporu i przywrócić tam swojej władzy pomimo rozlicznych masakr dokonanych w osiedlach Ilazarów Powslańcy hazarscy — jak można sądzić — otrzymują dużą pomoc linansową z tranu Od czasu przejęcia rządów przez marksistów Hazarowic odegrali ważna rolę w serii pow-stań łącznie z niedawnymi zaburzeniami w Kabulu lak donoszą depesze prasowe setki ich zginęło w masowych egze-kucjach Równocześnie zapewne jest prawdą że Ilazarowie ze względu na długą historię doznanych prześladowań mogą w oczach wspieranego przez Moskwę reżymu w Kabulu sta-nowić grupę ludności nadająca się do łatwej i krwawej zemsty Trzeba jednał: brać pod uwagę że Hazarowic cho-ciaż są na i lepiej zorganizowana gtupą narodowościową i być nioo sami wywołali najnowsze zabuienia w Kabulu to jednak następnie nie byli osamotnieni Inne giupy przyłą-czyły sie do ich akcji i wspólnie manifestowały odrazę do sowieckiej okupacji StlM 2 pod Krtltor-I- n Chlof lit zdecydowanie preciwko tego roku Jednocześnie ZSRR pozbawiła go wszystkich odznaczeń i wy-- i óżnień państwowych żona w Gorki się on w takiej izolacji iż nie jest w stanie funkcjonować ani ja-ko naukowiec jako dzia-- na rzecz praw człowieka m Stas&ach Zjednoczonych nflacja jest zapewne najbardziej omawianą kwestią w Ameryce W związku z rosnącymi cenami a jak wy nika z ostatnich statystyk stopa inllacji w skali rocznej wynosi około H'% pojawia sie więcej piojeklów roz-wiązania tego problemu środki zalecane na opanowanie uciążliwej inllacji w Sta-nach Zjednoczonych sa lónorodne Dwa najczęściej wzmian-kowane to ograniczenie budżetu federalnego i kontroli plac i cen Prezydent Carter sprzeciwiał się wpro-wadzeniu kontroli cen i plac i zalecał raczej dobrowolne ograniczenia na tym odcinku ale jego główny rywal do nominacji z ramienia partii demokratycznej senator 'Edward Kennedy zdecydowanie popicia laką kontrolę Były kandy-dat partii demokartycznej na urząd prezydenta senator Georgo McGovern również zabiega o obowiązkową kontrolę plac i cen W wywiadzie udzielonym jednej z rozgłośni tele-wizyjnych senator McGoern stwierdził że kontrola taka nie jest lekarstwem na intlacie ale jak to ujal stanowi środek zmierający do ustabilizowania statui pacjenta dla przepro-wadzenia na nim opciacji Nawoływał on do zajęcia się kry-zysem wydajności pivcy oraz nallowym przez za-rządzenie kwol importowych i racjonowania benzyny Jak slwieidzil senator McGoven inflacja w Stanach Zjednoczo-nych rozpoczęła sio pod koniec wojny wietnamskiej kiedy to po raz pierwszy w swej liistoiii Stany Zjednoczono zaczęły zwiększać wydatki na cole militarne McGowcrn odniósł się również do zwiększania obecnie wydatków wojskowych twierdząc że dopóki problem ten nie zostanie poddany kontroli to nie widzi on wielkiej nadziei na zrównoważenie budżetu państwa Senator William Proxmirc przewodniczący komisji finansowej Senatu z którym przeprowadzono wywiad w ra-mach samego programu telewizyjnego ze kontrola phc i cen nie zda egzaminu a tylko zwiększy różno-rodność przepisów Zwiększenie kontroli spowoduje bowiem --— jego zdaniem - ograniczenie systemu wolnorynkowego Senator William Piosmire sadzi ze Stany Zjednoczone po- winny zmniejszyć oraz zrównoważyć budżet skasować różno przepisy zachęcać ludzi do oszczędzania przez podniesienie stopy oprocentowania ich kont oszczędnościowych oraz po-pierać impoil Jak ujął to senator "o ile uda się nam nakło-nić ludzi do większeco oszczędzania pieniędzy zamiast ich o ile uda się nam obniżyć wydatki iządowc i do-prowadzić do nadwyżki budżetowej oznaczać to będzie żo iiuuiuiiiny we wiasciwym KieruiiKU w waice z miiacją lor Pio-mir- c wypowiada sio i'iekszaniii wydatków na cele StachsKow pragnie wyemigrować na Zachód 2ona przebywającego na zesdaniu dysydenta sowieckie-go Andrcia Sacharowa ze je] maż wolałby wy-emigrować na Zachód niż dalej bez możliwości powrotu do Moskwy Sacharowa zesłano do Gor-ki miasta przemysłowego od-ległego od Moskw' o 400 ki- - lomotrów koniec stycznia też wojskowe Rada Najwyższa Sacharowa stwierdza że znajduje już ani łącz dziś coraz ogłoszenie kryzysem krytycznie tego powiedział wydawania Kena powie-działa zyć ' hi r 'h t i Jr' m - - o yv :a a? _f : Ł ' r _ _ l_ z J Ł U K H ij % posłem drem Pazfto]cm sobie zaprosić p dm Jamtsra DuUsztr m-s'rer- 0 posła z okręgu Part-(ta- c do parlamentu piouin-rjoMfiocf- n aby prepiowa-dJ- ć z nim rozmowę i pij-pomnie- ć śiodowisku poloiij- - neimi jefo dtudahwsć va te-renie parlamentarnym pw-wlnc- ji Ontario Dr 1 Dit1ts'la reprezentuje w pailamcncic Nową Partię Demolnatnczna (NDP) W dzisiejszym spotkaniu chciałbym poiuszyć dica za-gadnienia: sprawę loychodze-ni- a lekarzu z planu OUIP i problem loielohiUwoicości w piogramach NDP Może zaczniemy od was'cj akcji na lenia wzszerzeum opieki lekaiskic) nad najszci-szyin- i grupami obywateli Ak-cja ta była piowad:ona przez NDP w parlamencie i poza nim irywolujac dirc zandc-icuowani- e czynników nrzędo-icyc- h jak lównici szerokich Karstw społcczeństica Jaka była geneza tej alcji? JANUSZ DUKSZTA: Cala sprawa zaczęła sio mniej wię-cej przed dwoma laty kiedy uwidoczniło sie nasilenie wy-chodzenia ' lekarzy z Ontario Ileallh Insurance Plan (OHIP) który stanowi pod-stawowe ubezpieczenie społe-czne W programie OHIP ma-ją udział wszyscy którzy pła-cą podatki Jest io niewątpli-wie poważna zdobycz ludzi pracy i pod tym względem niewątpliwie wyprzedzamy nawet lak wysoko rozwinięty kraj jak Stany Zjednoczone W ramach tego planu leka-rza nic pobierają należności od pacjentów lecz wysyłają lachunki do OHIP Od pew-nego czasu lekarze zaczęli na-rzekać że za mało zarabiają i wobec lego zaczęli opusz-czać organizację OHIP Ozna-cza to że taki lekarz z tą chwila przestaje rachunki wy-syłać do OHIP a kieruje je bezpośrednio d(J pacjenta O-ezywiś-cio rachunek len jesl na wyższa sumę niż przewi-duje OHIP Zainteresowany pacjent może wysiać ten la-chun- ek do OHIP ale otizy-m- a zwrot tylko kwoty przewi-dzianej ustawowymi stawka-mi Różnicę "musi sam zapła-cić z własnej kieszeni ROMAN BUCZEK: — Wy-nika z tego że jeśli Ickąize io pewnym okręgu luijilupią z OUIP io zwykły obywatel nie będzie miał innych możliwo-ści leczenia )ak tylko iść i le-czyć sie piywainie JD:'— Tak jest Ale nic Ijlko jo Oznacza to podważe-nie całego sytemu lecznictwa zbiorowego w ramach opieki społecznej RB: — Jak NDP zareago-wała na to niebezpiećień-stico- ? Jp: — W ramach paitii doszliśmy do wniosku że mu-simy zareagować nie tylko w parlamencie lecz lakże roz-począć odpowiednią kampa-nię społeczna opracowaliśmy odpowiednią petycję zaczęli-śmy zbierać podpisy w pani tygodniach zebraliśmy około ćwierć miliona podpisów któ-re później Michael Cassidy łożył w parlamencie DIa to pierwsza akcja lego lypu zor-ganizowana na lak szeroką skalę KB: — Jak społeczeństwo żal eagov:ało'l JD: — Baidzo pozytyw-nie Przy okazji wyszło na jaw że lekarze stracili swoią tradycyjną leputację i są co-raz mniej lubiani RB: — Czy to piawda że głównym powodem odchodze-nia lekarzij od płanu OIUP jest nadmierna biurokiacja? JD: — Nic Aby dostawać pieniądze od iządu lekarze muszą pewne formalności za-łatwiać i podstawowe doku-menty wypełniać Wielu leka-rzy się na biurokracje skai ży-ło i niektórzy nawet wyjecha-li do Stanów Zjednoczonych sądząc że lam biurokracia jest mniejsza Szybko jednak przekonali sie żo kanadyjka biui okracja jest drobnostką w porównaniu do amerykań-skiej Szybko też powrócili z powrotem do Kanady HB: — V ścisłym związ-ku z tym pozostaje sptawa za-robków Lekarze skaiżyli sie tez że w lamach OUIP za ma-ło mrabiają Jak ta sprana się pizeilstauńa? JD: — Nic jest tak źle Średnio lekarz na pełnej praktyce zarabia 55 tysięcy dolarów rocznie W wielu wy-padkach zarabiają jednak więcej Oczywiście po wyjściu z OHIP dany lekarz będzie za-rabiał znacznie więcej r m? w ar a wmmmmmmmmmmmmmmimammmmammi L? WO $& 'Ł9 £Li & V? SB li!? iHiP ial W W Ęm mĘ flL K fc jreg ffa U M Januszem Diakszig roiEmowBO R 74-- ®M RR: — A nie ndało się iram ustalić jaki pi oceni lc-kaiz- y wysiedl z OUIP? JD: — Owszem W przy-bliżeniu można powiedzieć że olcolo 20?r lekarzy w Ontario jesl już poza OIUP Na tere-nie Toionlo przypuszczalnie co czwaity lekarz opuścił ten system ubezpieczenia społecz-nego W mniejszych miejsco-wościach sprawa czasem wMwMĄPa- - &%- - przedstawia się lepiej gdyż ze względu na opinię społecz-ną I lekarze często nie mają odwagi wyjść z OUIP RB: — Sprawa zachowa-nia się lekarzy w moim rozu-mieniu to tylko iedna strona' medalu v) procesie leczeniu pacjenta Druga strona tego zagadnienia lo śiodki leczn-ice czyli lekarstwa W jakim zalaesic pacjent może z nich korzystać? JD: — Waśnie io jest za-gidnie- nio niemal programo-A- e naszej partii Dążymy do tego aby każdy potrzebujący korzystał z bezpłatnych śiod-kó- w leczniczych Bo cóż z le-go że lekarz przyjmie bez-płatnie choiego i pizepise mu lek którego pacjent nic wykupi ponieważ lek jest drogi a chory biedny W lej sytuacji żaden lekarz nie po-może gdyż bez lekarstw riie ma leczenia i RB: — A co ?K( ten temat mówi rząd konsenmlywny? JD: — Rząd mówi że przedsięwzięcie to jest zbył kosztowne i na razio nie moż-'n- a go lealizować R li: — Jaki był rezultat waszej akcji zbici unia podpi-sów pod petycją i złożenia jej pi zez Michaela Cassidy w pai lamencie? JD: — Muszę stwierdzić że bardo mały Owszem mi-nister idiowia wyraził nam uznohio ale leż i na tym sie skończyło Nie w lym jednak i zocz W naszym przekonaniu ja-ko NDP zebranie 250~ tysięcy podpisów zmieniło sytuację DIONIZA WAWRZYKOWSKA Corocznie obchodzimy 8 marcćt jako Między narodowy Dzień Kobiet nic zdając so-bie już nawet sprawy z tego czego on jesl wj razem Kwi-tujemy go pizjjęciami lo-- w arj kimi sj mbolicznym „kwiatkiem dla Ewy" drób-njim- i podarunkami A tymczasem jesl on sym-bolem wielowiekowej walki kobiet o prawa Pizez długie Ulicki kobieta pozbawiona by-ła możliwości samodzielnego działania i całkowicie uzależ-niona od mężczyzny: ojca mę-ża brata a nawet dalszych krownych w linii męskiej Kobiety nie posiadały praw poliycznych nie mogły decy-dować o własnych siprawaeli mająlikowydi i rodzinajtch mie tylko ojcowie ale nawet bracia podejmę wali decyzje o ich zamążpójściu lub pójściu do klasztoru Również 'niektóre religie całkowi-tą podległość i zależność ko-bi- el od mężczyzn Długo ko-biel- y ja znosiły" choć co ja-kiś czrj w różnych formach wyrażały swoje protesty W Polsce już w XIII w wywal-czyły sobie białogłowy prawo głosu w świątyni W XVII w pojawił się ich pierwszy ma-nifest emancypacyjny ale do-piera na dobre pizysląpily do walki o równe piawa pod ko-niec XVIII wieku Przez cały XIX wiek toczyła się ta walka już nie tylko w Polsce i kra polityczna gdyż oznaczają one precłe wszystkim popar-cie dla naszego programu po-litycznego Podpisy te sa od-biciem nastrojów społeczeńs-twa klóro patrzy na sprawy znacznie szoizej a nic tyl-ko przez pryzmat jednej ja-kiejś ustawy Krótko mówiąc uważamy wyniki tej akcji za poparcie szerokich warstw spolcczeńst wa kanadyjskiego dla nrszej polityki społecznej lo sianowi bezpośredni re-zultat tej akcji 2?B: — Jak liczbowo pizedstaioia się Udział NDP w parlamencie ontaryjskim? JD: — My mamy 33 po-słów liberałowie maja 34 konserwatyści — 58 UB: — C-y- li lospólnie ma-cie przeicagę nad konserwa-tystami którzy są w mniej-szości? JD: — Teoretycznie tak ale chociaż konserwatyści tworzą izad mniejszościowy to jednak utrzymują 'się przy władzy ponieważ liberałowie zwykle popierają konserwaty-stów RB: — A jak pod wzglę-dem ideologicznym przedsta-wia się układ w parlamencie pwwincjonalnym? JD: — To baieTzo ciekawe zagadnienie Przy bliższym spojizeniu okazii]e sie że li-berałowie w Ontario są bar-dziej prawicowi niż Partia Konserwatywna De iaclo Pa 1 1 ią Ko nsc rwały wna pod przewodnictwom premiera Davisa zajmuje pozycje ce li-liową W czasie ich wielolet-nich rządów wpiowudzono bardzo wiele postępowych uŁtaw socjalnych Oni wpro-wadzili właśnie omówione przed chwilą ubezpieczenia społeczne Ale wracając do zasadniczego pytania chcę podkreślić że my stoimy na lewicy a liberałowie na pra-wicy Sami zaś konserwatyści w rządzie są centiowi ale w ramach partii jebt poważna grupa skrajnych prawicow-ców - WIERC10CIIOWA jach Europy ale i w Amery-ce Należy podkreślił'' że ze względu na położenie geogra-ficzne Polcki oliaite grani-ce których mężczyźni jako żołnierze strzec musieli od-dalając się od własnych do-mów kobieta mimo braku praw pisanych odgrywała nie-jednokrotnie ważną irole w życiu społecznym „Mcścia obywatelko" — zwracano się do matrony polskiej już w XVI wieku a więc o 400 lal wcześniej nim jej te prawa oby watclskie przyznano W okresie ponad stuletniej niinvoli politycznej kobiecie polskiej — jak może żadnej iincj — - wypadło odegrać nie-zwjk- le doniosłą rolę nosiciel-ki idei niepodległości Bo-wiem prze le 123 łata' ©dy imię PoYki wymazane bjlo z mapy Kiuopy gdy mężczyźuii raz po i ::z zry wali się do walk powalanimii o niepodleg-łe "ć ginęli w tych walkach byli ranni brani do niewoli wiederi traceni na szubieni-cach zsyłani na Syberię Hub uchodzić musieli na tułaczkę emigracyjną — kobiety pozo-stawały w Kraju musiały wy-chowywać dzieci ratować zni-szczone domostwa trwać aia miejscu słać siewa pociechy i pieniądze dla pognanych na Syberię i dla bezdomnych tul?iczy' na Zachodzie A prze-cież i kobiety brały udział we wszystkich powstaniach orga — ~ i -- ©iTOii ™ fifi — Jak NDP podcho-dzi do spiuwy wUdokulturo-wości- ? JD: — Z gruntu inaczej niż np liberałowie czy kon-serwatyści O Ile tamci byli-by golowi uznać dwie grupy narodowościowe jako tzw założycielskie Kanady a wiec francuską i anglosaską lo my uważamy że Kanada jest tak samo wielonarodowa jak jest wielojęzykowy Oczywi-ście nikt nie mówi że kraj ma mieć siedem olicjalnjch języków gdyż nie o to cho-dzi Dominującą r-zec-zą jest u-zna- nic że my wszyscy mamy odpowiedni wkład do zagos-podarowania i rozwoju Kana-dy Bo kto np zakładał wszy-stkie farmy w Saskatchewan czy Manilobie jeśli me wszy-scy emigianci ze wschodniej Europy Takie same prawo mają i Indianie któizy lulaj przecież byli jeszcze wcześ-nie Dlatego też uważam ze o utrzymanie naszych języ-ków musimy walczyć nawet jeśli języki te nie wejdą jako olicjalne do szpitala czy CUG W związku z powyższym konstytucja powinna być zmieniona dla całego kraju W nowej konstytucji popwin-n- o być zaznaczone ze Kanada jesl wielokulturowym kra-jem W tym ujęciu mamy szansę być -- Szwajcarią Nowe-go Świata Sprawa la wydaje się niby oczywista ponieważ jedna trzecia ludności Kana-dy nie jest pochodzenia fian-cuskieg- o czy anglosaskiego i nie można tej masy ludzkiej ignorować gdyż stanowi ona poważny czynnik w życiu po-litycznym kulturalnym czy gosporarczym kraju Natural-nie musimy także zmierzać do tego aby języki poszcze-gólnych grup etnicznych wprowadzać na uniwersytety i do instytutów naukowych TUI: — Jak się przedsta-wia sprawa katedry jeżyka polskiego na jakimś uniwer-sytecie? JD: — Na razie został po-wołany ad hoc komitet społe-czny który tym zagadnieniem się zajmuje Ja i poseł Jesse Flis jesteśmy tego komitetu Za-daniem lego komitetu jest zbieranie pieniędzy i prowa-dzenie rozmów w sprawie po-wołania katedry języka pol-skiego RD: — Czy już podejmo-waliście jakieś akcje? JD: — Tak Mieliśmy kil-ka spotkań z przedstawiciela-mi różnych organizacji polo-nijnych aby zachęcić szerszą społeczność do zajęcia się tą sprawą Oprócz lego mieli-śmy dwie rozmowy na Uni-wersytecie Torontońskim Są to wszystko wstępne poczyna-nia które zresztą zostały przerwane wyborami po-wszechnymi Ale niebawem akcja ta będzie kontynuowa-na HB: — Dziękuję baidzo i życzę sukcesów nizując służbę 7(łrowia i laza-rety dla rannych Pełniły rów-nież obowiązki kurierek wy-wiadów czyń i innych slu=b pomocniczych dla oddzia-łów powstańczych nierzadko clhvytały za bioń Juz Ta-dei- bz Kościuszko powołał jo do współdziałania w walce o wolność Uczestniczyły już w formie zorganizowanej w ko-lejnych powitaniach Po upadku powstania stycz-niowego i 'zmianie sytuacji go-spodarczej Polki zabrały sio za studia aby po ich ukoń-czeniu móc samodzielnie pra-cować na siebie i na rodzinę W clirugiej połowie XIX w wclczą o'ne razem z kobietami całej Euiopy i Ameryki Pół-nocnej o prawo do nauki i prawo do pracy w rzemiośle i przemyiśle w handlu i biuro-wości wreszcie w wolnych za-wodach które dolad były tyl-k-o przywilejem mężczyzn W 1918 r 'gdy po 1 wojnie światowej Kraj odzyskał nie-podległość specjalnymi de-kretami z 27 i 28 listopada kobietom polskim przyznano pełne prawa polityczne i oby-watelskie Dekrety ta były takżo wyrazem uznania ich wkładu w walkę o niepodleg-łoś-ć Polska była szóslvm z kolei państwem na świecie które przyznało kobietom pełnię praw politycznych Obecnie kobiety posiadają pełne prawa wg wszystkich Międzynarodowy Dzień Kobiet pizyipieczelowywaly Buczek 'współprzewod-niczącymi JEANNE SAUVE PRZEWODNICZĄCĄ IZBY GMIN Na wołanej konferencji prasowej w piąiek 29 ub mie-siąca prom Pierie E Tru-dea- u poinlormowal iż po konsultacji z b premierem obecnie przywódcą opozycji Joe Clarkiem zaproponował na stanowisko Pizewodniczą-ceg- o federalnej Izby Gmin — Speaker of the Ifouse of Commons — panią Joanno Sauvo Propozycja została przyję-ta i w len sposób p Tcanne vSauvo będzie pierwszą kobie-tą w historii Parlamentu Fe-deralnego Kanady na tym od-powiedzialnym stanowisku Nowa Przewodnicząca Izby Gmin rozpocznie urzędowanie z dniem otwaicia nowej sesi Pai lamentu co nastąpi w kwietniu br tuż po świętach Wielkiejnocy Ma 57 lat prez szereg lat pracowała ja-ko dziennika! ka w CBC Zna-komicie włada angielskim i francuskim Po raz pierwszy weszła do Izby Gmin w wy-niku wyborów w 1972 r 'z montrealskiego okręgu wy-borczego Ahunslic i od razu weszła do Gabinetu prem Trudeau jako Minister Sianu do Spraw Nauki i Technolo-gii W ostatnim rządzie Libe-rałów była Ministrem Ochro-ny środowiska i Komunika-cji Na marginesie tej nomina-cji można przypomnieć iż pierwszą kobietą w Kanadzie i w ogóle w krajach Wspól-noty Brytyjskiej na podob-nym stanowisku ale w Pro-wincjonalnym Parlamencie była Nancy Hodge która by-ła Speaker'em Izby Ustawo-dawczej Brytyjskiej Kolumbii od grudnia 1949 do kwietnia 1953 r Inna znów Kanadyj-ka Mauriel McQueen Pergus-so- n była Przewodniczącą Se natu — Speaker of Senate od 1972 do 1974 r MORDERCZYNIE SKAZANE NA KARY WIEZIENIA Sąd Najwyższy prow Que-be- c na odbytej w Montrealu rozprawie uznał winę i skazał trzy morderczynie kierowcy taksówki: Barbarę Norton-Ilome- r lat 29 Calhy Mc-Comb- er 2L i Sherry Delisle lat 19 — mieszkanki Caugh-nawag- a Indian Reseiwe na ka-i- y więzienia 7 (i i 4 lata Skazane w stanie mocno podchmielonym i pod działa-niem narkotyków wezwały 23 października ub roku taksów-kę kierowaną przez Ferdy-nanda G'uoux a kiedy znala-}ł- y się poza miastem pobiły go jakimiś ciężkimi narzę-dziami wyrzuciły nieprzyto-mnego do rowu zabrały jego taksówkę i udały się na za-bawę taneczna W wyniku od-niesionych śmieilelnych ob-niżeń Ferdynand Giroux zmarł w spitalu SPRAWA STATUSU ADMINISTRACYJNEGO DLA NWT Zagadnienie statusu admi-nistracyjnego dla Noithwest Terrilories znów pojawiła się na łamach prasy codziennej a to w związku z maiacym być opublikowanym rapor-tem C M Drury (b członek liberalnego Gabinetu Tru-deau) Chodzi o to czy Rząd Federalny zdecyduje się na zmianę obecnego statusu tych terytoriów czy zmierzać bę-dzie do nadania im przywile-ju samodzielnych prowincji czy też nada im więcej upra-wnień jako samoazielnej jed-nostce administracyjnej po-zostającej jednak nadal pod bezpośrednią opieką Rządu Federalnego czy też pozosta-wi wszystko bez zmian Cho-dzi przede wszystkim o to kto ma obowiązek udzielania pomocy finansowej lym tery-toriom boć przecie same nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb PODPALACZ ZAPOWIADA WIĘCEJ POŻARÓW Policja regionu Kitchener-Waiciio- o jest przekonana iż 12 pożarów które zaistniały w okresie ostatnich dwóch miesięcy w 'kilku miastach południowego Onlaiio — by-ły dziełem podpalacza czy też podpalaczy Przypuszczenia te potwier-dza szereg listów i telefonów otrzymywanych od tajemni cy w ilizowanyeh kodeksów ale pnniewcż mają także większe niż nieiczyźni obowiązki jako rodzicielki i maiki więc dla wypełnienia tych właśnie ma-cierzyńskich obowiązków za-pewnirj- my im dodatkowe przy-wileje cych nadawców i rozmów-ców którzy w nich zapowia-dają nowe pożary w kilku du-żych miastach naszej prowin-cji ZWIĄZEK ZAWODOWY DOMAGA SIE BADAN LEKARSKICH Kilka miesięcy temu wła-dze miejskie Sudbuiy popaily alarmujący rapoit związku zawodowego the United Sleel-worke- rs of America stwier-dzający dużą stosunkowo licz-bę przypadków stwierdzone-go raka u górników kopalni zatrudnionych w In co Ltd Croighlon Minc Początkowo dyrekcja tych zakładów slaia-ł- a się zaniepokojenie to jakoś załagodzić i opinię publiczną uspokoić jednak na nic się to przydało bo kierownictwo le-gi związku Local 6500 wysto-scwal- o pismo do ontaryjskie-g- o Ministra Pracy Robcita ElgieN w którym wymienia R5 nazwisk byłych górników i pracowników tych zakładów u których stwierdzono choro-bę raka zaczętą już w 1975 r Górnicy ci rozpoczęli pracę w 1950 r pracując głównie pod ziemią w tej najniżej położo-nej ze wszystkich na świecie kopalni niklu Z łych też względów zwią-zek zawodowy domaga się od rządowych władz prowincji wydania zarządzenia obowiąz-ku częstszego przeprowadza-nia badań i testów wszystkich górników tej kopalni WYSOKI WZROST CEN ŻYWNOŚCI Opublikowany ostatnio ra-port odnośnie cen żywności w prow Manitoba opracowany na zlecenie the Economic Council of Canadą przez eko-nomistę Uniwersytetu Mani-toba prof R M A Lyons'a stwierdza iż w okresie od 1971 do 1978 r ceny żywno-ści w tej prowincji wzrosły o 80% a w odniesieniu do nie-których produktów spożyw-czych nawet do 115% Naukowiec ten zaleca wła-dzom prowincji jak leż i fe-deralnym wszczęcie jakiejś zaradczej akcji w przeciw-nym bowiem razie wzrost cen żywności osiągnie niebywały poziom Tendencja zwyżkowa jest — według badającego to zagadnienie ekonomisty win-nipcgski- cj uczelni tym mniej usprawiedliwiona że pizecież jrodukty żywnościowe czy leż ich przeióbka są pochodzenia kanadyjskiego w przygniata-jącej większości i icli ceny nie powinny być lak wysokie jak tych z importu KONWENCJA LIBERAŁÓW ONTARIO W Toronto obradował przez trzy dni (od piątku do nie-dzieli włącznie ub tygodnia) zjazd delegatów Partii Libe-rałów z terenu prow Onta-li- o podczas których dokonał przeglądu swych osiągnięć parokrotnie dal wyraz zado-woleniu z odniesionego suk-cesu wyborczego oraz po-wziął szereg decyzji natury organizacyjnej Na zakończenie obrad wy-głosi! przemówienie jak gdy-by progi amowe na najbliższą przyszłość dr Stuart Smith przywódca ontaryjskich Libc-- l ałów Najwięcej miejsca w swym SO-minutow-ym wy wodne po-świecił rządom prem Wilia-ma Dausa które s= odpowie dzialne według nieco z? wpu-szczenie do Ontario obcego kapitału w budowanie z po-mocą podatnika wielu zakła-dów przemysłowych zagwa-rantowanych przez kanadyj-skie banki Zarzucił Konser-watystom wprost iż rządy ich są uszczerbkiem dla interesu obywateli prowincji czego żadna partia nie może tolero-wać Dr S Smith zapowiedział wręcz iż w najbliższych tygo-dniach ludność Ontario prze-kona się że nowe wyboiy prowincjonalne są konieczno-ścią i zajdzie potrzeba 'obale-nia mniejszościowych rządów konserwatywnych i rozpisa-nia nowych wyborów Jest przekonany że w tym zagad-nieniu uzyska poparcie No-wej Partii Demokratycznej i że wyboiy odbędą się jeszcze w tym roku W Montrealu obradował również zjazd ąuebeckiej Par-tii Liberalnej pozostającej pod kierownictyem Claude Ryarj'a Obrady toczyły się w atmo-sferze niezłomnego przekona-nia przejęcia y swoje ręce rządów w tej prowincji i peł-nej gotowości do walki i roz-prawienia się z Parli Gjuebo-coi- s w zapowiedzianym icfe-rendu- m odnośnie samodziel-jaośc- i państwowej |
Tags
Comments
Post a Comment for 000146
