Zwilazkowiec Alliancer, April 27, 1977

              $r 6 ZWIĄZKOWIEC Środa 17 kwłctok lj77 r Nr 35
Joanna Matejko (3)
POLITYKA KANADYJSKA WOBEC IMIGRACJI Z CEMRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPY
Masowy napływ imigrantów
i pierwsze ograniczenia prawne 1906-191- 4
Zapoczątkowany przez mi-nistra
Clifforda Siftona w ro-ku
1896 okres masowego na-pij
wu imigrantów trwał az
do wybuchu pierwszej wojny
światowej Natomiast dopiero
po ustąpieniu Siftona z funk-cji
Minictr3 Spraw Wewnetrz-mc-h
i przejęciu władzy prez
Franka 01ivera poliUka par-tii
liberalnej i redaktora
"Edmonton Bulictin" zaczęły
sie restnkcje prawne w sto-sunku
do imigrantów euro-pejskich
Wobec Chińczyków
ograniczenia wprowadzono
za wzorem Stanów Zjednoczo-nych
dużo wcześniej Juz iv
roku 1885 nałożono pogłówne
w wysokości $50 na każdego
wkraczającego do Kanady
Chińczyka Podatek ten pod-niesiono
do $100 w roku 1900
a następnie do $500 w trzy
lata później W tym czasie
wszyscy europejscy imigran-ci
z tak zwanymi "Galicjana-nn- "
(Galicians) włącznie cie-Fzy- li
sie przychlrvścią władz
kanadyjskich mimo bardzo
przvkrch ataków w prasie i
parlamencie ze strony osia-dłego
społeczeństwa anglosa-skiego
Fala imigrantów nawiedzi-jacyc- h
ziemie kanadyjska
prz brała wielkie rozmiary
W latach 1903 do 1909 przy-było
do Kanadv 700392 imi-grantów
Według obliczeń
historyka żydowskiego L Ro-senber- ga
w liczbie tej było
151280 osób pochodzących z
Centralnej i Wschodniej Eu-ropy
a wice: Niemców Cze-chów
Słowaków Węgrów
Polaków Ukraińców Finów
Rosjan Jugosłowian Rumu-nów
Bułgarów i żydów Sta-nowili
oni 22rr ogółu imi-grantów
w latach 1903-190- 0
(W obliczeniach brane bły
pod uwagę lata budżetowe
tj w pewnych latach od 1 lip-ca
do 10 czerwca w innych
od 1 kwietnia do 31 marca)
W tym samym czasie Brytyj-czycy
stanowili aż 63C1 ogółu
imigrantów
W następnym sześcioleciu
liczba imigrantów znacznie
wzrosła Przybyło wówczas do
Kanady aż 1140937 osób z
tego 294057 z Centralnej i
Wschodniej Europy czyli
237e ogółu Odsetek Brytyj-czyków
natomiast zmniejsz} ł
się do 59rr
Nieprzerwany az do wojny
strumień imigrantów wscho-dnio-europejski- ch
niósł re
sobą Hsiace Polaków Przy-patrzmy
sie corocznej staty-styce
polskich imigrantów w
latach 1901-190- 5 mając na
uwadze fakt ze w statystyce
tej nie wszyscy Polacy zostali
uwzględnieni Niektórzy zo-stali
zarejestrowani jako Au-striacy
mieli bowiem obywa-telstwo
austriackie inni fiai-ruj- a
w statystykach jako "Ga-licjani- e"
(Galicians) i w póź-nieiszj- ch
obliczeniach zakwa-lifikowano
ich jako Ukraiń-ców
Tlko wiec tacy którzy
jasno określali swoja przyna-leżność
narodowa wobec
władz imigracyjnych byli re-jestrowani
jako Polacy
Oto jak wyglądał napływ
Poldków do Kanady:
[Jok 1901 — 4702 osób
" 1902 — 6550 "
" 1903 — 8656 "
" 1904 — 8398 "
" 1905 — 7671 "
" 1906 — 6381 "
" 1907' — 2685 '
" 1908' — 15861 "
" 1980 — 7346 "
" 1909 — 4092 "
" 1910 — 5454 "
" 1911 — 6028 "
" 1912 — 10077 '
" 1913 — 13339 "
' 1914 — 2373 "
" 1915 — 7 "
(W latach 1901 do 1906 bra-no
pod uwago lata budżetowe
od 1 lipca do 30 czerwca Rok
1907 liezjł tylko 9 miesięcy
ponieważ zmieniono termin
upljwu roku budżetowego na
dzień 31 marca Rok 1908 wy-mieniony
jest dwukrotnie
ponieważ w pierwszym przy-padku
bjł to rok budżetowy
od 1 IV 1907 do 31 III 1908
w drugim od 1 IV 1908 do
końca roku kalendarzowego
Odtąd liczono już lata kalen-darzowe)
Jak wynika z powyższych
danych cytowanych za książ-ka
Al C Urcjuhart i A ii
Buckley: Historical Statistics
of Canada (Toronto 1965) w
pierwsza m piętnastoleciu
pMtWMMMilM
WIADOMOŚCI MONTREALSKIE
News
redakcji administracji:
Montreal Que 4E4 288-195- 3
Przyjmuje prenumeraty ogłoszenia
redakcyjne forommoepOT
KJSSSSsSSSSKSSSSsSS
BADANIE OCZU
Dr Lorenzo P Favreau
OPTOMETRIST
GABINETY LEKARSKIE
315 Est Dorchesrer Room 107
7227 Blvd Pie IX Room 4
8250 Anjou
MONTREAL
Tel w dzień 288-670- 3
wieczorami 727-495- 7
P
mt NAJSZYBCIEJ
NAJPEWNIEJ
NAJLEPIEJ
nłatwl kłid pnttyłkf PEKAO
NAJSTARSZY DEALER W KANADZIE
CANMAR CO
TRAVEL SERVICE
WK M KUBACKI
1410 Stanicy room 41J Monłraal
TEL 388-5091- " 288-972- 6 SPECJALNIE BONY PEKAO
SAMOCHODY '— MIESZKANIA
DoknyItmyrezerwa'ci na „Stefan Batorego" I wirystkle
Unie' lotnicze Bilety wypisujemy na 'miejscu Szczególni
polecamy bezpośredni przeloty i Monłrealudo Warszawy
POLSKIMI LINIAMI LOTNICZYMI „lOT""
Cł3S5V
dwudziestego wieku przybyło
do Kanady 109620 imigran-tów
zarejestrowanych w sta-tystykach
urzędu imigracyj-neg- o
jako Polacy Znaczny
odsetek stanowili wśród tych
przbszów młodzi lub w sile
wieku mężczyźni którzy pla-nowali
pobyć w Kanadzie tak
długo by zarobić do- statecznie dużo pie-niędzy
na kupno kawałka zie-mi
w Polsce spłacenie braci
czy sióstr z ojcowizny zagwa-rantowanie
zwrotu zaciągnię-tej
przez rodzinę pożyczki
etc Wiadomo ze wielu z tych
samotnych imigrantów wra-cało
do rodzinnego kraju Nie
udało sie v szakze liczb tych
ustalić Wielu
jednak przyjechało samotnie
po to by zarobić na bilety
dla całej rodziny i sprowadzić
ja do Kanady przeważnie już
na wzięta uprzednio działkę
ziemi Taka sytuacja była
charakterystyczna nie tylko
dla Polaków ale dla wielu
przybsszów z całej Wschod-niej
Europy
Rok 1906 był ważnym ro-kiem
w dziejach polityki imi-gracjn- ej
Wydano wówczas
wkrótce po ustąpieniu z funk-cji
Ministra Spraw Wewnętrz-nych
Clifforda Siftona nowe
prawo imigracyjne Był to
"An Act Respecting Immigra-tio- n
and Immigrants" opubli-kowany
w Statutes of Cana-da
1906 eh 93 Mimo że
ówczesny Premier Laurier
osobiście bł przeciwny wszel-kim
ograniczeniom imigracyj-ny- m
w nowym akcie wpro-wadzono
klauzule niedopusz-czajac- ą
do przyznawania -- statusu
imigranta osobom cho-rym
umysłowo lub fizycznie
zawodowym żebrakom i oso-bom
pozostającym w nędzy
które mogłyby ewentualnie
stać sie ciężarem dla instytu-cji
państwowych lub społecz-na
eh Do wykazu tego włą-czono
też przestępców do
których zaliczono prostytutki
i ich opiekunów Prawo prze-widywało
możliwość deporta-cji
osób które ciągu dwóch
lat od przybycia do' Kanady
przeszłyby na utrzymanie ka-nadyjskich
instytucji dobro-czynnych
Restrykcje te skie- -
Nouvellei de Montreal — Montreal
Biuro i
4617 Park Avc H2V Teł
i
Załatwia sprawy
Chatillon
57
POLECAMY
statystycznie
w
TADEUSZ KONBRATI
ADWOKAT
842-550- 4
wiec 684-453- 2
n-- Y
)R KRYSTYNA PATER
DMD
Ukarz dtntytta
Przyjęcia w dziej
ł wieczorem
47S YilUntw St W Ht CtU Si Cftthartn JUL) Tl 370-263- 3
JAN ZASCIŃSK'
ADWOKAT
200 St Jamei St W
Suitę 1000
MONTREAL 126 Pa
Tel 844416
STEYEN STRASSER
Adwokat i obrońca
60 St James St Suitę 800
Montreal — Tel 849-210- 7
13-- P
Sklep Jubilerski
CARON JEWELLERS
5043 Park Av Montreal Qu
Tel 274-892- 2
KefirM — PlerAoionist — Óbrv
U nhn — RlniterU — Upe-- - Bbikl — NprTi 7yirkw M4wlmy po eoltku 1T-- ?
IRENA WYKA
Ubezpieczenia na żjcio
Plany pensyjne
750 Wiseman Ave Montreal'
Tel 272-042- 2
ll-P-- 63
rowane były nie tyle do przy-byszów
z Europy Wschodniej
jak co do wiciu imigrantów z
Wielkiej Brytanii gdzie róż-ne
instytucje dobroczynne
chcąc pozbyć sie swoich pod-opiecznych
zdobywały sie na
jednorazowy wysiłek wysła-nia
ich do Kanady Niemniej
jednak biedacy wszelkich na-rodowości
którym nie udało
sie znaleźć pracy mieli prawo
przeciwko sobie Imigranci z
Europy Wschodniej którzy w
przeciwieństwie do Brytyj-czyków
nie korzystali z ulgo-wych
przejazdów okrętowych
wcale w swoim kraju nie byli
nędzarzami skoro mogli opła-cić
kosztowny przejazd
W roku 1908 wprowadzono
zarządzenie stosowane już
uprzednio w stosunku do imi-grantów
azjatyckich ze każdy
imigrant przybywający do
kanadjskiego portu miedzy
1 stycznia a 15 lutego 1909
roku powinien posiadać przy
sobie $50 gotówki prócz bi-letu
kolejowego do miejsca
przeznaczenia W przypadku
gdy imigrant udawał się do
jakiegoś członka rodziny lub
do zapewnionej pracy mógł
przedstawić tylko $25 Zarzą-dzenie
to zmieniono 15 marca
1910 roku odkąd wymagano
od każdego dorosłego imi-granta
S50 w zimie a $25 w
lecie Dzieci w wieku od 5
do 18 lat powinny były po-siadać
$1250 Jednakże urzę-dnicy
imigracyjni mieli spo-ry
zakres władzy i mogli
zwolnić niektórych imigran-tów
od posiadania powyż-szych
sum Robotnicy rolni
dziewczęta udające się na
służbę w domach prywatnych
żony jadące do mężów będą-cych
rezydentami kanadyjski-mi
a także dzieci imigrantów
już przebywających w Kana-dzie
ich bracia i siostry oraz
rodzice mogli sie ubiegać o
zwolnienie z przedłożenia
owych sum
Jak wynika z wielu wywia-dów
przepisu tego przestrze-gano
w portach kanadyjskich
i niektórzy polscy imigranci
którym starczyło zaledwie na
wykupienie biletu często za
wypożyczone od rodziny i
przyjaciół pieniądze chwytali
się "fortelu" W niektórych
portach kolejka oczekujących
imigrantów stała wzdłuż pło-tu
z siatki Ci co przeszli już
kontrole celno-paszporto- wą
przekazywali swoje $25 tym
którzy jeszcze oczekiwali w
kolejce Inni pożyczali od zna-jomych
którzy posiadali tro-chę
więcej gotówki niż wy-magane
minimum
W roku 1910 wydano kilka
za rządzeń ad min istracyj nych
które utrudniały imigracje
Były to przeważnie tzw
"Ordcrs-in-Council- " przepisy
wydawane przez władze wy-konawcze
a nie ustawodaw-cze
Jedno z takich zarządzeń
(Order -in-
-Council PC 918)
z r 1910 wprowadzało obo-wiązek
okazania przy wjeź-dzie
do Kanady paszportu lub
zaświadczenia o niekaralności
albo i jednego i drugiego
Wprawdzie nic zawsze tego
przepisu ściśle przestrzegano
ale w okresach bezrobocia
była to bariera dla niektórych
imigrantów z Europy Wscho-dniej
Inne zarządzenie
(Order-in-Counc- il PC 920) do-magało
sie od imigrantów by
przybyli oni do portu kana-dyjskiego
wprost z kraju w
którym się urodzili lub któ-rego
obywatelstwo posiadali
bez zatrzymywania sie po
drodze Przepis ten został za-stąpiony
podobnym w dniu 7
stycznia 1914 roku Ten zmo-dyfikowany
przepis stwier-dzał:
"Niniejszym zakazuje
sie ładowania w Kanadzie
wszelkim imigrantom którzy
przybyli inaczej niż w drodze
nieprzerwanej podróży z kra-ju
którego obywatelstwo' po-siadają
z tytułu urodzenia lub
naturalizacji Bilet musi być
zakupiony w danym kraju
lub przedpłacony w Kana-dzie"
Przepis ten początkowo
skierowany był przeciwko
imigrantom z Indii Wschod-nich
jako że nic było z Indii
do Kanady bezpośrednich po
VLLE ST LAURENT
MONTREAL
Piękny duplcx 2x5ś pokoi
oraz basement 2H: pokoi
wszjsLkic wjgody okna alu-miniowe
Garaż na 2 samo-ehed- y
Ogród frontowy i za
domem Sprzedaż bez agenta
TcL 748-980- 1 33-3-
5
A A i II
łączeń okrętowych i przepis
taki skutecznie przeciwdzia-łał
napływowi Hindusów Z
czasem jednak głównie po
pierwszej wojnie światowej
stał sie bariera dla Żydów 'i
innych uciekinierów z Rosji
Sowieckiej po rewolucji paź- -
dziernikowej
r toku iiiu wyudii iui
również nowy akt imigra- -
cyjny znany w literaturze
historycznej jako "The Im- -
migration Act of 1910" Przez
następne 42 lata był to pod- -
stawowy akt regulujący na- -
pływ imigrantów do Kanady
Wszystkie nawet w sposób
istotny zmieniające politykę
imigracyjna przepisy wydane
pomiędzy 1910 a 1952 miały
charakter przepisów władz
wykonawczych
Akt ten w sposób szczegó- - w i-T-iii i--L„ cion
2 7 łmf Lt--
S uiŁÓJ?"
ttsrod osób umsłowo lub u- -
zycznie chorych wymienieni
zostali: idioci imbecyle oso- -
by słabe na umyśle epilepty- -
r- - niMTTf timvcłAti'A ł infni Jl T' "rjr ?" b"
ostatnich pięciu lat przed
przyjazdem osoby dotknięte
chorobami budzącymi wstręt
osoby chore zakaźnie osoby
ułomne fizycznie chvba że
tuojtuijq uiBMiuuii łuiimu
sze lub zawód pozwalający na
utrzy v ł mestanie CSC praedmiotem
opieki ze strony instytucji
społecznych
Wśród osób społecznie nic- -
pożądanych wymieniono w
akcie imigramnym podob- -
plan- -
było
ziemi
nie 1906 wszel- - podwaja
przestępców ców więc
zawodowych żebraków
także
w cieża- - Pufe
zostawiają nieużyt- -
™ J' Sp?ecrnyC 0Siaia
Kaiegona ona zos a- -
ła do uznania
aDroniono
ponadto wstępu
którym pienią
dze na zostały pozy
czonc lub zapłacony
przez instytucje charytatyw-ne
w całości choćby w
części
Mimo tych res-trykcji
biura imigracyjne w
głównych przez któ-re
przepływali imigranci flia-lifa- x
Montreal Qucbec) mia-ły
pełne ręce roboty Winni-pe- g
punkt rozdziel-czy
dla imigrantów udają-cych
sie na prerie był stale
przepełniony Wielu wschod-nio-europejski- ch
imigrantów
samotnych wy-siadało
i po
prostu znikało
lub
Alberty W
się
międzynarodowe zbiorowisko
wyrobników tacy imigranci
znajdowali pomoc pobratym-ców
Czasem jednak co nie
należało wcale do zjawisk
niezwykłych nowi przybysze
oszukiwani przez róż-nych
oszustów podających
sie za agentów rządowych
Sprzedawano działki ziemi
gdzieś w północnej Dakocie
które dawno były zakupione
przez kogoś innego wyłudza-no
resztki skrzętnie przecho-wywanych
na czarną godzinę
dolarów Nieznajomość języ-ka
przez imigrantów wydawa-ła
ich na łup spekulantów
Slimo wszystko coraz to
nowe fale na zachód
nowego świata
HuauiuwaiJiu jaśniejszego
jutra osławionej ziemi obie- -
canej Nigdy przedtem ani
nmnm Hiidmah U n-n- n #li 1 I 3= n ' l
grantów niż owych latach
poprzeazającycn pienyszą
wojnę światową
przyczyn oczywistych
kompletnie przerwał imigra-cję
kontynentu europejskie-go
zmniejszył na-wet
wysp brytyjskich
SSSiSSsSSSSSSSSiSSśSSiSSS!
Florian Śmieja Odwiedziny Wuja Sama
Na stokach Sierra Nevada
Trzy główne szlaki wiodą z
Los na północ: kręta
SZ0S!L nadbrzeżna leci na ży- -
iaca hiszDańskimi tradvciami
sama Barbara a potem na
San Jose i San Francisco au--
tostrada natomiast odbija nie- -
co na wschód i biegnie pobok
poligonów wojskowych i ba- -
zy lotniczej Edwards Wybra- -
liśmy trzecią idącą przez do--
linę centralną do Sacramen- -
to stolicy Kalifornii Z fali--
stego a miejscami
terenu wnet
na urodzajne równiny i
tacje Nic w tym nie
dziwnego skoro ten najlud- -
nioicr~v' etnn mimn nntATnocrn
przemysru lotniczego eieK-- n"3S500" omowegofPle z
rolmJctwa l ogrodnictwa
przede WSZySlklm z uprawy
anyn i owocow cytruso
To dzięki wodzie poła- -
c}c po której kiedyś
ł11 uBdniin I- - um:—piuAbjLinAy w
queros za stadami bydła
przynoszą bogate różnorod- -
uc plony
iueav jecnansmy wsroa
tych nól i olantacii trudno -
UJ1U uwicityi im iyiiu xoo Pront Powierzchni Kalifor- -
"ii nadaje się pod uprawę i
że uż około ćwierci tych te- -
renów zdołano pokryć beto- -
nem względnie asfaltem Ko--
łonie domków stopniowo ale
bezustannie wypierają pola
Do tego co dwadzieścia lat
&„ta n™ rt™™ł n '1 - -- - - ~ -- ""- - Ka™ją ąewastacJ? pjęKnycn
sadow' ktore Pocętkowane są
domków Zamiast
dawnej doliny kwiecia i słoń- -
ca dziś nieckę
nawiedzaną przez przemysło-wą
mgłę
Ta ostatnia najbardziej do
kucza Los Angeles i okolicy
jak w roku się liczba mieszkań-kic- h
prostytut-- ziemia uprawna
ki sutenerów stręczycieli uniknie Pod osiedlami Bo
i włó- - korzystając z po-czegó- w
a osoby mogące wojennej urbanizacji wyku-sta- ć
się przyszłości ziemic łatw:i ' P5ask a
rem dla kanadyjskich insty- - wzgórza i
pozostaw
urzędników
lmigracjjnycn
do Kanady
imigrantom
przejazd
bilet
lub
wszystkich
portach
główny
szczególnie
w Winnipegu
z transportu
idącego do Saskatchewan
slumsach Winni-pegu
gdzie gromadziło
byli
płynęły
do nieznanego
1T
w
której wy- buch' z
za
ogromnie
z
(7)
Angeles
górzystego
sprowadziła nas
a
skupiskami
znajdujemy
spekulanci
rrn
Planujqc
bankiet
czy przyjęcie- -
pomyśl wpierw
o naszych
usługach
kulinarnych -
zatelefonuj 368 2511
Nasi eksperci pomogą w wy-hnr- ?i
sali i unia menu ndnft
wlcdjio do okazji bankietu
jja życzenie układamy bpe--
menu (włączając koszer
ne)
planujecie na
12 lub więcej i zdecyduje- -
_ _ _ _ __ "l"3 """ ™°u ~ " "
wych opłat
RPlALYORK
CP Hotels C
To najlepsze
na bankiety i przyjęcie
w Toronto
5530C&Ov5v3sS5G
NOWOŚĆ WYDAWNICZA
' FLORfAN CZARNY5ZEWICZ
NADBEREZYŃCY
Powieść licząca stron w której
przedstawia w niezwykle interesującej for-mie
stosunki panujące na Białorusi w okresie
I światowej i rewolucji bolszewickiej
oraz działalność mającą na celu przyłącze-nie
jej nowo powstałej Rzeczypospolitej
Cena $800 (z przesyłka
Oprawa twarda
Do nabycia w Ksifgarni „Związkowca"
Bloor St "W Toronto Ont M6P 4A8
i#o- - vvx:ivAv scv m-w-- -~ ~ -- - % -- v V-i- J Ł- -l " V — 4 V i H- -l iciLi
1
SO$
chowych teraz teren to dla
nich niebezpieczny Początki
tej sytuacji sięgają czasów
woinv Silniki sDalinowp nrl- -
powiedzialne
"
za dużą część
ponoć są w pewnym
sensie pożyteczne gdyż wią- -
żs dwutlenek azotu i zmniej- -
szają jego zabójczość Należą- -
ło by niemniej wprowadzić
elektryczne wozy ale nieste- -
ty potężne koncerny
siu samochodowego i nafto- -
w ego na to nie pozwalają
Dotychczas ciągle jeszcze
połowa owoców i jarzyn spo- -
żywanych w USA pochodzi z
Kalifornii Ta niezwykła Dło- - j jljl 21 1 1- - sprzyjającym Mima- -
Cie nasunęła kombinatorom
różne zdrożne myśli Nie wy- -
starczyło ze wszystko obro- -
dzUo stokrotnie Człowiek za- -
C2a upraviac surowa selek
cję tfi gatunki któr-c-h
nie
obrobic mecha
nianio hn ohmiriin n mA
-kowanie siły roboczej doma- -
gajacej się uczciwszych za- -
robkow (prz pomnij mv cho- -
ciażby przewlekły strajk ro--
hutników nm-- zbieraniu winogron)S został7y
z Unrawv- wy- eliminowane- i
zniknii r'nku °ró!e- - Nie
o mak bowi en d odz produ- -
ttlllu'" U1C u "' uSV
A nie interesuje z po- -
wodow estetycznych ale prak-- lw"'u wjnuuuwaiuu
małego okrągłego pomidora
Stanów
Kiory wypari inne jaK sty- - dy przejeżdżają bez trudu
szeliśmy wszyscy nadchodzi pr2ez ten naturalny tunel
kanciastego kostkę ła-twiej
jest magazynować Te Rozpaliliśmy ognisko
wszystkie łącza sic ilł fotografie pospacerowa- -
7 zanikiem samego !i i ruszyli dalej w kierunku
rolnika czy sadownika gdyż na Frcsno Jakoż wnet zje- -
dawne sady czy gospodarst- -
wa bardziej dziś przypomina- -
ją wytwórnie i fabryki Sztu
czne nawozy { owadobójcze "cx™ dodaia woia cząst"
do coraz bardziei- "ltozhc- -
fe0 skażenia środowiska
Na powyższy temat napisa- -
no sporo Widmo galopującej
niszczącej wszyst-ko
na drodze spędza
sen z oczu wielu wybitnym - — Kalifornijczykom ubolewają
oni niszczycielski instynkt
isieavs wysyiano tam cnorycn Cym nad ich zdaniem naj-n- a
dolegliwości dróg odde- - bardziej tragiczną w historii
zagładą środowiska Winią
cjainc
Jeśli bankiet
osób
miejsce
468 autor
wojny
do
$880)
1638
mgły
przemy- -
woina bvlo
7atrnrininnvfi1
kształt
swojej
dzieści
ten nie miał dawniej do dys--
po7ycji większych środków o
obecnie używa technolo-gii
udoskonalił narzędzia a
posiada i pompy
przenosząc góry wyszarpując
skały kiereszuje krajobraz
robiąc miejsce dla
jakby palącym
problemem było ułatwienie
samochodem i
podniesienie ich szybkości Tą
nicmadra nolitvka zachwiał
niecokryzys naftowy a mały
teren
Los są wysoka
którą płaci nierozważny czło-wiek
Do tego przez wszechobec-ne
auta zniszczono miasta
Ludzie nie chcą mieszkać
dużych ośrodkach i skoro i
tak muszą używać samocho-du
Los Angeles nie
posiada komunikacji miej-skiej
wolą kilkadzie-siąt
mil do nowo powstają
cych miejscowości nad jezio- -
czy wodami
Powstają także w lasach
a z dla
ziemi uprawnej A przecież
najbogatsze źródło dochodu
rolnictwo się ostać i
maga pilnego ustawodaw
stwa by ziemię przed
kompleksu gór Sierra Neva- -
da z najwyższym na terenie
Zjednoczonych szczy--
tpm Mt Whitnpv nrlrrar7n- -
era bo
zro- -
manewry
człowieka- -
ke
technologu
Angeles
jącym czternaście tysiący
stóp Wyniesiony i
przez ruchy górotwórcze te-ren
wyżłobiony został przez
erozję i lodowce Sławę jego
stanowią jedyne na świecie
pozostałości po ogromnych
lasach iglastych które ucho-wały
się dzięki temu że nie
doszedł do nich lodowiec Ro-sną
więc grupy sekwoj na
wysokości sześciu tysięcy
stóp Są one uważane za naj
większe żyjące byty a
i_ _ _ ci szacuje s__ę _n_a irzy lys ą- -
ce lat Pamiętają więc nic- -
omal historię człowieka Pnie
mają masywne jak gigantycz- -
ne a raczej nieproporcjonal- -
ne maczugi imponujące szy- -
s?ki ecz
wolno ich zbierać Przvnjesio
n Mion nrA„n Ak=„
liśmy dokładnie i zostawili
dla innych Drzewa-olbrzym- y
mają swoje nazwy Najogro-mniejsz- e
to gen Sherman
r —
()bwodu Drugie co do w1cl
inini "-- v ł
t1-"- - Grant Żebv do--
kumentnie zjawisko wyłożyć
niedowiarkom i przekonać
iCn ze istotnie Kalifornu
drzewa są największe pozo--
stawiono zwalony pień takie--
g0 na szosie a tylko
przerąbano otwór i samocho- -
cnaiismy do doimy a osiąg- -
nąwszy miasto skierowali sie
na północ Pod wieczór przy-stanęliśmy
nad jeziorem Mi-ller
Schowane wśród fali
stych pagórków obsianych
farmami robiło dziwne wraże- -
nio ctHv7 na AlurttM
iom wod w jebzioJ
lze znacznie opadł j tjLeba
-b}0 iść kawałek po
jjjn„ii„i„nfvoairmadilin„iymin„„i-„d-kni „b„y„jsię MII--- I i mii'iii
liśmy spokojną noc by wcze
snym rankiem
jjzdę do Yosemite
Ten czarujący park narodo- -
ta-
- doline lodowcową na za- -
chodnich stokach Sierra Ne- -
ada ściany skalne tej doli-ny
na tysiące
stóp i poznaczone są liczny-mi
wodospadami Podeszli- -
smy P°a 3eaen alc- - nmo ze
"a'ezat do bardziej znanych
wysechł i zamiast toczyć
wielkie spienione masy wod--
nc ciurkał skąpymi strużka- -
mi na świadczące o jego
cy wielkie rumowisko głazów
Jcst bardzo popularny
wśród młodzieży która zjeż-dża
tłumnie na kolonie i wy-cieczki
zapoznając się z
przyrodą tego ustro-nia
chlubiącego się też kilku
grupami sekwoj
Dla nas miłą
był ślad po rodaku w po-staci
jego mogiły na
cmentarzu w Yosemite Val-le- y
Gabriel Sovulewski
(1866—1938) którego nazwi
sko zapisano niestety znie- -
kształconej formie Przez 42
lata pełnił on służbę tym
parku narodowym
mi 300 mil szlaków gór--
skich Z ukochania miejsca
pracy i wielkiej loialności
zrodziły się jego artykuły i
raporty z których przebija
troska o przyszłość tych terc--
którv tkwi w amerykańskiej także obejmuje teren wy-kultur- ze
Pilna wiec snrawa o szczytach docho- -
bedzie okiełznanie go wzglę- - dzących do trzydziestu tysię-dni- e
przemienienie tej złowię- - c' stoP posiada ponad trzy-szcz- ei
energii O ile człowiek jezior i głęboko wcię- -
tyle
buldożery
autostrad
najbardziej
docierania
w ktore spowity jest
ceną
w
bo np
jeździć
rami sztucznymi
one
zawsze uszczerbkiem
musi
żaku- -
pochylony
wiek
-- Ww~~~
w
Kolosa
cbnfnlr
wyrastają trzy
mo- -
Park
dzie-wiczą
starym
w
w
wytyczając
sokogórski
sami nienasyconych realto- - now
rów i spekulantów uchronić A wiemy jak trudna była
każąc im budować na terę- - walka o utrzymanie tych Z-anach
nieprzydatnych kątków piękna i że nieraz
W pewnym momencie jaz- - kończyła się klęską Tak np
dy odbiliśmy na wschód i było gdy zbudowano zaporę
wjechali na szosę wijącą się wodną w jednym z na j bar--w
górę kp Seąuoia National dziej uroczych zakątków Yo-Par- k
ściemniło się gdyśmy semite bo wykalkulowano
się zatrzymali nad małym je- - że w len sposób San Franci-ziorc- m
na piknikowym pla- - sco najtaniej otrzyma wodę
cu Myśląc że to teren cam- - Wymowny obrońca przyrody
pingowy rozbiliśmy namiot przed zakusami drapieżnego
Pełniący służbę leśnik wytłu- - komercjalizmu John Muir
maczył nam pomyłkę dle wo- - już przed kilkudziesięciu la-b- ec
późnej pory pozwolił tV bił na alarm: "Ci burzycie-na- m
pozostać szczególnie gdy lc świątyń wyznawcy nisz-obiecaliś- my
wyruszyć przed czycielskiego komercjalizmu
ósmą w dalszą drogę Rano zdają się żywić bezdenną po-pobrodziw-szy
w strumieniu gardę dla przyrody i zamiast
podjęliśmy jazdę w głąb słyń- - podnosić wzrok do Boga Gór
nego rezerwatu przyrody podnoszą go do Wszechmoc- -
Jesl on częścią ogromnego nego Dolara"
BTthe
kontynuować
niespodzian-ką
PHARMACY
NOWA POLSKA APTEKA
177 Roncesvalles Ave Toronto Tel 536-2116-- 7
Inaprzeclw nowej Credit Union)
WadUe1e: ANDKZKJ MUSIAŁ BSc Phm
1 KKYSTYNA MUSIAL-TWOOR- F BSc Thm
Duży wybór kosmetyków Ceny konkurencyfnt
Recepty Blue Crost — Creen Shlld — DVA
I ! II HIIII I III II I II II II IMI Mi III I I TTIT"" i— ! —
95 P