Zwilazkowiec Alliancer, February 01, 1972

              -- Pierwsze polskie wyprawy księżycowe
O pobycie mistrza Twar-dowskiego
na Srebrnym
Globie wie każdy Polak z
licznych legend i bajek Nie-stety
prócz tego że dostał
się tam właściwie podstępem
''i że podobno do dziś przeby-wa
na Księżycu pokutując za
grzechy — nic więcej nie
wiemy Był na pewno pierw-szym
Sarmatą choć nie je-dynym
człowiekiem na na-szym
satelicie ponieważ go-ścił
tam również — jak wia-domo
— biskup Chichesteru
Wilkins a także Cyran o de
Bergerac
Zapewne jednak niewielu
rodaków wie że mieliśmy i
innych literackich śmiałków
którzy swoje peregrynacje
na Księżyc odprawiali na dłu-go
długo przed bohaterami
książek Jules Verne'a Wła-dysława
Umińskiego Jarze-g-o
Żuławskiego i innych au-torów
książek fantastyczno-naukowyc- h
Dlatego też w
czasach gdy człowiek rze-czywiście
postawił nogę na
Księżycu warto przypomnieć
pierwszych polskich literac-kich
selenonautów
Otóż w roku 1785 kiedy
to w Europie ledwie pojawi-ły
się pierwsze balony w
Warszawie nakładem uprzy-wilejowanej
księgarni Micha-ła
Groella ukazała się "nie-wielka
książeczka zatytuło-wana:
"Wojciech Zdarzyński
życie i przypadki swoje opi-sujący"
Autorem tej anoni-mowo
wydanej książki był
warszawski pijar — ksiądz
Dymitr Tadeusz Krajewski
Była to chyba jedna z
pierwszych powieści "z klu-czem"
— opisywała ona prze-de
wszystkim życie ówczes
nej stolicy upadającej Rze-czypospolitej
Jej bohater —
Wojciech Zdarzyński przy-był
do Warszawy i dalekiej
prowincji i ze zgrozą obser-wował
ogólny upadek oby-czajów
zanik moralności at-mosferę
beztroski wzrost ło-trost- w
i inne przejawy spo-łecznego
rozkładu Oszoło-miony
i przerażony tym
wszystkim miał dosyć tego
stołecznego życia z wdzięcz-nością
więc przyjął propozy-cję
swojego przyjaciela któ
ry mu zaproponował współ-- 1
na wycieczkę balonem Tu
oddajmy mu głos:
"Wraz ze swym kolegą
szkolnym który chwycił się
pożyteczniejszych niż ja
nauk jak Ruchu Ustawicz-nego
Kwadratury" Cyrkułu
lekarstwa powszechnego i ka-mienia
filozoficznego — puś-ciliśmy
się 21 marca balo-nem
z Warszawy Żeglowali-śmy
już dosyć długo i po róż-nych
odmianach ciepła i zim-na
po nieznośnym bólu któ-ry
mi dał się odczuwać w
uszach i nie mogąc już od-dychać
dla cienkości powie-trza
wpadłem w końcu w
słabość i utraciłem zmysły"
Gdy Wojciech Zdarzyński
i jego przyjaciel odzyskali
wreszcie przytomność leżeli
na wybrzeżu morskim w nie-znanej
im miejscowości
"Kolega spoglądając na
słońce które już zachodziło
a z przeciwnej strony po-strzegłs- zy
wielką jakąś pla-netę
na kształt Księżyca ale
świetniejszą i daleko więk-szą
gdy się coraz lepiej przy-patrywać
począł gwiazdom i
innym ciałom niebieskim za-wołał
do mnie — Ach przy-jacielu
kraj w którym zo-stajemy
jest krajem na Ksi-ężycu"
Tak oto znaleźli się boha-terowie
księdza Krajewskie-go
na Srebrnym Globie Po
licznych perypetiach trafili
wreszcie do "księżycowej
krainy co się Sielana zwa-ła"
Panowały tam oczywiś-cie
całkiem inne warunki
niż w ówczesnej JRzeczypo-spolite- j
Istniało doskonale
zorganizowane społeczeńst-wo
które wspólnie pracowa-ło
na roli nie znało waśni
i' swarów fałszu i zdrady
Nasi bohaterowie musieli
również pracować Gdy już
nauczyli się mowy i poznali
zwyczaje Selenitów — przed-stawiono
ich wodzowi Siela-n- y
— sędziwemu Satuno
Ziemscy podróżnicy musieli
Artystyczne
mu tłumaczyć skąd i po co
przybyli jakie kraje repre-zentują
i jak się w tych kra-jach
żyje Gdy bardziej uczo-ny
przyjaciel Zdarzyńskiego
zaczął objaśniać wodzowi
Sielany porządek rzeczy pa-nujący
na Ziemi szczególnie
zaś w Rzeczypospolitej zdu-miony
i zatrwożony Satuno
niezwłocznie rozłączył przy-byszów
a zbyt dokładnego
informatora zesłał na spec-jalną
wyspę aby swoimi opo-wieściami
nie zdemoralizo-wał
poczciwych Śielan
Natomiast Zdarzyńskiemu
na osiedlenie
się między tubylcami Jed-nakże
znudziła mu się w
końcu ta sielankowa atmo-sfera
Tęsknił też za Ziemią
Postanowił więc opuścić go-ścinną
krainę księżycową
Ukradkiem choć za wiedzą
samego Satuno zaczął mon-tować
balon i gdy wehikuł
był już gotowy pozbierał
nieco leżącego odłogiem zło-ta
i wyruszył ku Ziemi
Wiatry go jednak nie wio-dły
przychylne bo wylądo
wał w innej księżycowej
krainie zwanej Wabad Tu
od razu poczuł się jak w 'oj-czystej
Rzeczypospolitej Sto-licą
tego kraju było miasto
Modol — istne krzywe zwier-ciadło
miasta stołecznego
Warszawy Te same niepo-rządki
ta sama beztroska
zmaterializowanie i inne
brzydkie cechy charakteru
nadwiślańskiej stolicy Tam
też spotkał się nasz bohater
ze swoim przyjacielem któ-ry
uciekł z zesłania również
za pomocą balonu Zoapa-trzon- y
w złoto które przy-wiózł
z Sielany żył sobie
Wojciech1 Zdarzyński wraz z
przyjacielem wcale dostat-nio
któregoś jednak dnia
niespokojny druh naszego
bohatera zginął w katastro-fie
balonowej Zrozumiał
wtedy Wojciech Zdarzyński
i przed Turcjo Egipt Polskę
ludzi rodzi się niż umiera na kuli
ziemskiej a coraz większa ich
ilość przenosi się do ośrodków
miejskich Oto jeden z wnios
ków kóry daje się wyprowadzić
z opublikowanego w Nowym Jor-ku
Rocznika Statystycznego ONZ
W połowie 1970 roku ludność
świata wyniosła jak wynika z
danych ONZ 3632 miliarda oiób
Dobrze ponad połowa mieszkań-ców
świata (dokładnie — 566
procenta) zaludniała Azję w
której żyło 2056 miliarda ludzi
W Europie mieszkało 462 milio-ny
ludzi (127 procenta) w Afry-ce
344 miliony w Północnej
Ameryce — 321 milionów
W okresie miedzy 1965 a 1970
rokiem na każde 1000 mieszkań-ców
globu rodziły się 34 osoby
a umierało tylko 14 W ciągu
minionych dwudziestu lat przy-był
w sumie światu 1 miliar lu-dzi
a jeżeli obecna stopa przy-rostu
— dwa procent utrzyma
się nadal będzie nas u progu
XXI stulecia 64 miliarda czy] i
niemal dwa razy tyle co obec-nie
Tylko w ciągu pierwszego
półrocza 1970 świat wzbogacił
się o 71 milionów nowych mie-szkańców
Poważne zmiany zaszły w za-siedleniu
ludności W tej chwili
jest w świecie siedem krajów
których ludność przekracza 100
milionów Są (o Chiny (760 mi-lionów)
Indie (55Q milionów)
Związek Sowiecki (243 miliony)
Stany Zjednoczone (205 milio--!
nów) oraz Indonezja Pakistan
i Japonia Na dwudziestym miej- -
scu pod względem rozmiarów
ludności figuruje Polska
W ciągu minionych dwóch
dziesięcioleci Indonezja i Paki- -
stan stały się liczebniejsze niż
Japonia Meksyk przegonił Hisz- -
panie Syjam który w ogóle nie
wchodził dopierwszej dwudziest- - [
ki znajduje się dzisiaj na 16
miejscu a Filipiny wysforowały
75c z
(Deł ceni 71 £ plus Ret Sales Tx)
że nie ma właściwie czego
szukać w kraju Wabad i po-stanowił
wrócić do spokojnej
Sielany by tam zakończyć
swój księżycowy żywot Po-nownie
więc wsiadł do gon-doli
balonu i po długim mę-czącym
locie wylądował w
Bałtyku skąd wyłowił go ja-kiś
statek: holenderski pły-nący
do Gdańska
Tak w dużym skrócie wy-glądają
przygody Wojciecha
Zdarzyńskiego na Księżycu
Można dziś tylko podziwiać
pomysłowość XVIII-wieczne-g- o
autora który jak na swo-je
czasy wykazał cię całkiem
niezłą wiedzą aeronautyczną
(przecież upłynęły dopiero
dwa lata od pierwszego lotu
braci Montgolfier!) ba opi-sał
nawet walkę flot balono-wych!
Współcześni zarzucali au-torowi
że w opisywaniu pew-nych
zjawisk społecznych
zbytnio sugerował się książ
ką biskupa Krasickiego "Mi-kołaja
Doświadczyńskiego
przypadki" ale nie o to nam
przecież chodzi Niewątpli-wie
natomiast ksiądz Kra-jewski
był pierwszym pol-skim
pisarzem który wysłał
swojego bohatera na inną
planetę
Po raz drugi wybrali się
bracia Sarmaci na Księżyc w
roku 1820 a było to tak Do
"Tygodnika Polskiego i Za-granicznego"
redagowanego
w Warszawie przez Brunona
hr Kicińskiego nadesłano
manuskrypt pt
"Pamiętnik mojego pobytu
na Księżycu" Jak wynika z
treści pamiętnika jego au-torem
był obywatel war-szawski
który dla rozrywki
wybrał się z przyjacielem
balonem na Księżyc Ale
tęsknota za ukochaną War-szawą
nie dawała mu spoko-ju
Wypatrywał więc przez
olbrzymi księżycowy teleskop
swojego miasta nad Wisłą
Jednym z najbardziej carak
terystycznych zjawisk demogra-ficznych
jest prawdziwa 'rewolu-cja
urbanistyczna jaką przeżywa
świat W ciągu dziesięciu lat
ilość miast liczących więcej niż
100 tysięcy mieszkańców wzrosła
'o 20 procent Miast takich było
w połowie 1970 roku 1784 Do
dwudziestu największych należą:
Tokio (9 milionów) Nowy Jork
(78 miliona) Londyn (77 mi-liona)
Moskwa (7 milionów) a
następnie — Szanghaj Bombaj
Sao Paulo Kair Rio de Janeiro
Pekin Seul Delhi Buenos Ai-res
Lenincrad Chicago Tien-tsi- n
Kalkuta Karaczi miasto
Meksyk i Osaka (3 miliony)
Statystyka ONZ uwzględnia
tylko "właściwe" miasta a
tak zwane miejskie aglomeracie
co tłumaczy że w powyższym
spisie brak na przykład wielkie-go
Paryża (82 miliona mieszkań-ców)
Los Angelos (7 milionów)
czy Filadelfii (48 miliona)
Jednakże zestawienie najwięk-szych
ośrodków miejskich nie
wyczerpuje sprawy urbanizacji
Statystyczny obraz świata
Blisko dwa pół raza więcpjisip i
państw
pisko liczące więcej niż 20000
ludzi to 34 ludności
świata mieszkało w 1970 roku
właśnie w
Jeżeli chodzi o stopień urba-nizacji
to czołowe miejsce zaj--
muje rejon Oceanii gdzie 56
ludności mieszka w mia- -
stach stutysięcznych i więk- -
szych Najbardziej zurbanizowa- -
nym państwem świata jest Au- -
stralia (833 procenta Australij- -
czyków zamieszkuje tereny miej- -
skie) Tuż za nią idzie Izrael
Bahrain i Urugwaj wszystkie
trzy z więcej niż 80 procentami
ludności
W Stanach Zjednoczonych 81
procent mieszka w co najmniej
stutysięcznych miastach ZSRR
J
MAŁA ENCYKLOPEDIA ZDROWIA
Gera $1200 plus C0 przesyłka
Mała Encyklopedia zapoznaje Czytelnika z budowa
funkcjonowaniem i zaburzeniami organizmu ludzkiego orai
oeólnymi lewnla { lanobipeania chorobom
Do nabycia w KSIĘGARNI "ZWIĄZKOWCA"
1475- - Queen Sr W Toronto 3 Onr
kalendarze katolickie na 1972 rok
Cena przesyłką
41
anonimowy
nie
Do nabycia w "ZWIĄZKOWCU"
1475 Queen St W Toronto 3 Ontario
° ° iC ' P B
"SJSk iWyj '{V©4V'%"p
dalszej treści Jcsiczyco- -
Łj wych przygód 'wynika
że autoi napotkał tam dos-konale
zorganizowane społe-czeństwo
że dość szybko za-przyjaźnił
się z księżycowym
młodzieńcem — niejakim
Chamosem który wyjaśniał
mu wiele miejscowych prob-lemów
Warszawski rodak
zwiedzał zatem krainę księ-życowych
ludzi podziwiał
ich świetną architekturę itp
Słuchał też mądrych rad i
wywodów swojego cicerone:
"Starajmy się wszędzie
sztuką dopomóc naturze i
przemysłem trudności napo-tykane
przezwyciężyć Wi-działeś
nasze latarnie zapew-ne
są tak dobre jak wasze
warszawskie -- przyznaj
że u nas wszystkie uli-ce
są należycie oświecone U
was zaś tylko tam- - rzęsiste
jaśnieje światło gdzie się
karety uwijają a w ulicach
gdzie ludzie piechotą chodzą
tam wy nie dbacie o oświ-ecenie"
Następnie przewodnik na-szego
podróżnika zaprowa-dził
go do specjalnego gma--
ichu gdzie niektórym oleju
do głowy dolewano aby
wszyscy byli równie mądrzy
i szlachetni Niestety ukaza
ły się tylko dwa odcinki
"Księżycowego pamiętnika"
ówcześni cenzorzy widocznie
szybko przejrzeli zawarte w
nim aluzje i krytykę społecz-ną
i uznali to za zbyt nie-bezpieczne
Na zakończenie trzeba
stwierdzić że rodzime lite-rackie
peregrynacje na Księ-życ
możemy śmiało uważać
za pierwsze próby polskiej
literatury fantastycznonau-kowe- j
A że przy okazji
obu wspomnianych tu
dzieł ukryli w nich krytykę
ówczesnych stosunków spo-łecznych
panujących w Rze-czypospolitej
tym większa
ich zasługa Bo czyż niektóre
współczesne nam powieści
science fiction — mimo ca-łej
ich fantastyki — nie ma-ją
tego samego celu?
Krzysztof Seliga
liczy 56 procent ludności miej-skiej
a 32 procent sowieckich
miast skupia więcej niż 100000
mieszkańców
Po drugiej stronie drabiny
znajdujemy Burundi i Tanzanię
gdzie tylko 22 procenta ludno-ści
-- mieszka w miastach
Również i światowa stopa przy-rostu
naturalnego nic jest ró-wnomierna
dla wszystkich kra-jów
Najniżej oczywiście kształ-tuje
się ona w wysoko rozwinię-tych
uprzemysiowionych pań-stwach
Ale aż w trzynastu wy-nosi
ona ponad 50 promille Sie-dem
z tych państw leży w Afry-ce
Są to: Angola Dahomej Ma-dagaskar
Republika Niger
Rwanda Swaziland i Togo Po
zostałych sześć to państwa azja- -
tyckie: Afganistan Maldiwy Pa-kistan
Arabia Saudyjska i oba
' państwa jemeńskie Najwyższa
stopę przyrostu naturalnego wy
kazuje Swaziland (523 na 1000
mieszkańców)
Na koniec — kilka danych na
cemat szans długowieczności
człowieka Na czołowym miejscu
dia Dania i Islandia Dziecko
które urodzi się dzisiaj w jed- -
nym z tych krajów ma realne
szanse dożycia 2041 roku
Z reguły dziewczęta mogą
oczekiwać dłuższego żywota niż
chłopcy W siedmiu wszakże pań-stwach
charakteryzujących się
wysoką stopą przyrostu ale tak-że
wysoką stosunkowo stopą
umieralności matek przy poro-dach
sytuacja jest odwrotna —
tutaj męska część ludności ma
szanse żyć dłużej niż część ko
bieca Kraje te to Nigeria Gór-na
Wolta Kambodża Ceylon
Indie Jordania i Pakistan
"NA ANTENIE"
Numer styczniowy zawiera
m in następujące pozycje:
Adam Ciołkosź: Co chciałbym
przekazać młodemu pokole-niu?
Aktywista: Finanse partii
Wiktor Trokianko: Nienawiść
poza grób
Lucjan Perzanowski: Wizeru-nek
delatora
Michał Kamiński: Czerwona
nić'
Dywersanł: Odgrzany klops
asa wywiadu
1 Ziemowit Karpiński: "Jesus
Christ Superitar"
Jan Nowak: SOS
Ponadto w numerze: Listy
Za Kulisami
PCA PUBLICATIONS Ltd
20 Oueens Gafa Terrace
London England
Jeżeli uwzględnić fakt że we- - figuruje tutaj pięć pół-dłu- g
ustalonej nomenklatury nocno-europejskic- h a mianowi-prze- z
"miasto" lozumie się sku-'ci- e Szwecja Norwegia Holan--
procent
miastach
procent
miejskiej
Zdrowia
zasadami
jed-nak
auto-rzy
' tJ'"'WS&~'ifi'& '
Z tajników wywiadu
Historia
Znany dziennik brvtviski
"Observer" opublikował nie-dawno
dzieje członka wywia-du
który będąc rzekomo na
usługach wywiadu hitlerow-skiego
był naprawdę na usłu-gach
Wielkiej Brytanii Ten
fałszywy szpieg operujący
pod pseudonimem "Cato" do-starczył
sztabowi wojsk alian-ckich
niezwykle cennych in-formacji
"Observer" wydrukował w
odcinkach jego historie któ-ra
pióra Sefton Delmera uka-zała
się pod tytułem "Fałszy-wy
szpieg"
"Cato" był z pochodzenia
Hiszpanem i od samej chwili
objęcia władzy przez Hitlera
stał się wrogiem numer jeden
ustroju faszystowskiego za-równo
w III Rzeszy jak i we
Włoszech
Po wybuchu wojny zapro-ponował
on w początku 1940
roku swe usługi Brytyjczy-kom
Zgłoszenie się jego jed- -
"nak- - które miało miejsce w
ambasadzie Wielkiej Brytanii
w Madrycie nie zostało za-aprobowane
"Cato" doszedł
wówczas do wniosku że wo-bec
takiego obrotu sprawy
musi zaoferować swe usługi
Niemcom i wówczas Anglicy
z całą pewnością zwrócą na
niego uwagę
Przypuszczenie to okazało
się słuszne Niemcy usługi je
go przyjęli 1 zaproponowali
mu udanie się do Anglii w
charakterze agenta przemy-słowego
"Cato" którego
prawdziwe nazwisko brzmiało
Jorge Antonio zapewnił
swych przełożonych z Ab-wehr- y
że wytęży swe wszy-stkie
siły w walce przeciwko
Anglikom i dopomoże Niem-com
tak jak oni dopomogli
generałowi Franco w czasie
wojny domowej
Abwehra na czele której
stał admriał Canaris pragnę-ła
uzyskać nowy kod brytyj-skiej
marynarki wojennej
Poprzedni który Niemcy mie-li
został przez Anglików
zmieniony i niemieckie okrę-ty
podwodne nie były już w
stanie orientować sie w ru-chach
brytyjskich jednostek
floty przede wszystkim w trasach konwojów Ponie-waż
większość niemieckich
agentów w Wielkiej Brytanii
została przez Anglików schwy-tana
trzeba było wysłać ja-kiegoś
nowego agenta "Cato"
wydawał się najbardziej od-powiedni
do wykonania tego
ważnego zadania
Polecono mu udać się do
Wielkiej Brytanii przez Por-tugalię
Oczywiście otrzymał
on doskonale podrobione do-kumenty
i wszelki potrzebny
mu sprzęt przede wszystkim
zaś dokładne i drobiazgo-we
instrukcje jak ma sobie
sam zbudować już na miejscu
aparat radiowy nadawczo-odbiorcz- y
którego oczywiście
NiSu ze sobą zabierać
on rinkłarinp Hnnp w isH cnn
sób ma zorganizować mocno
nadwyrężona sieć agentów
niemieckich w Wielkiej Bry-tanii
"Cato" przybył do Portu-galii
w końcu listopada 1940
roku i zatrzymał sie tam na
jakiś czas W myśl otrzyma-nych
poleceń zawiadomił
swych przełożonych iż udaje
się do Anglii Opisał nawet
iż droga przeszła mu bez żad
nych zakłóceń — dokumenty
miał jak najbardziej auten
tyczne i nie wzbudzające naj-mniejszych
podejrzeń iż znaj-duje
sie on w rzeczywistości
w Portugalii
W szybkim przeciągu czasu
aczęły napływać od niefo
enne meldunki W myśl fch
lrzmienia społeczeństwo bry-yjsk- ie
miało dość nalotów i
omb niemieckich i z wiel-:i- m niezadowoleniem odnio-l- o
sie do decyzji premiera
Churchilla odrzucającej pro-pozycje
pokojowego zakończe-ii- a
wojny wystosowana do
Vielkiej Brytanii przez Hitle-ra
Nim brytyjski wywiad zdą-żył
zainteresować sie osoba
"Cato" udało mu sie wysłać
io Niemiec wielką ilość tego
"odzaju fałszywych informa-cji
której dziwnym doprawdy
trafem nie wzbudziły żad-nych
podejrzeń szefów Ab-wehry
i przyjęte zostały jako
dobra moneta
Wszystkie te rzekome mel-dunki
z terenu brytyjskiego
"Cato" wysyłał z Lizbony Ii
to udało mu sie doskonale —
Abwehra nie-zorientowa- ła sie
absolutnie jak jest oszukiwa-na
Gdy kontrwywiad brytyjski
zainteresował się osobą "Ca-to"
1 i' nawiązał z nim kontakt
ten pokazał im- - kopie wszyst-kich
swych r fałszywych mel--
minionej wojny
fałszywego
dunków wysłanych z Lizbony
do Rzeszy Treść ich zgadzała
sie w stu procentach z dany
mi z nasłuchu W szybkim
przeciągu czasu Anglicy w
największej tajemnicy prze-wieźli
"Cato" do Wielkiej
Brytanii i zaliczyli go do
swych współpracowników wy-wiadu
Otrzymał on krypto-nim
M-1- 5 i natychmiast przy-stąpił
do działania
Oczywiście polecono mu nie
zrywać łączności z Abwehra
i nadal pracować rzekomo na
jej korzyść Przez cały rok
1941 i 1942 "Cato" wysyłał
więc specjalnie spreparowa-ne
przez kontrwywiad brytyj-ski
meldunki nadal przyjmo-wane
jako prawdziwe przez
Niemców i w rezultacie zdo-był
sobie kompletne zaufanie
swych zwierzchników z Ab-wehr- y
W ścisłej współpracy z sze-fami
z wywiadu Intelligence
Service "Cato" przystąpił też
w myśl poleceń Abwehry do
organizowania siatki agentów
niemieckiego wywiadu na te-renie
Wielkiej Brytanii Oczy-wiście
wszyscy oni byli człon-kami
kontrwywiadu brytyj-skiego
Składali sie oni z róż-nych
rzekomo specjalistów
jak np morskich lotniczych
itp Z ich rzekomych meldun-ków
"Cato" sporządzał na-stępnie
raporty które wysy-łał
do Niemiec wprowadzając
w błąd dowództwo i sztab
Wehrmachtu Luftwaffe i
Kriegsmarine Dla zachowa-nia
rzekomego autentyzmu
sytuacji "Cato" aranżował od
czasu do czasu wydarzające
się wpadki swych współpra-cowników
skarżył na trudno-ści
w werbowaniu nowych na
ich miejsce żądał pomocy w
tym specjalnych funduszów
itp Wszystko to otrzymywał
od Abwehry natychmiast któ-ra
bła bardzo zadowolona z
pracy swego cennego agenta
Pewnego razu zakomunikował
on swym niemieckim moco-dawcom
iż udało mu sie uzy- skać współprace niezwykle
cennej osoby — jednej z se-kretarek
z brytyjskiego mini-sterstwa
wojny która ma do-stęp
do wszystkich tajnych
aktów Ponieważ jak podał
zakochała się ona w nim bez
pamięci aviec otrzymywać 'od
niej będzie bez trudu najbar-dziej
tajne dokumenty a ra-czej
ich kopie Jest ona goto-wa
dla niego na wszystko
(
Rzecz jasna sekretarka ta
w ogóle nie istniała i odpo-wiednio
sporządzone "doku-menty"
otrzymywał "Cato"
Podział
(Dokończenie ze słr 21
a
nvch"
światopogląd jeśli chodzi o spra -
J „Ja- - "" ""'" L"J"
rakter jako Kanadyjczyków —
podobno
Polsce i
redaktor
"Echo": discover
—
tym wszystkim żywotnej
i abstrakcyjnego
idealizmu życie wykaże
ta Polonii i
"wytrzyma" z
nich trochę wiekiem
i prowadzą duże
jest zjawiskiem niespo-tykanym
Kanadyjczyk —
pochodzenia raczej le-piej
Kanadyjczyk —
jest wielką nadzieją i du-żą
niewiadomą — na
jednostką Polonii
5 "Statystyczny" Kanadyjczyk
polskiego pochodzenia Ta
obejmuje resztę
zaliczają do po-przednich
grup Jest
— bierna masa-któ-r- a
nie robi
często przyznaje się
polskości często zmienia na-:wis- ka
się zasymilo-wała
i zatraciła tradycje
ogóle
obchodzi państwo-wej
jednak ona istnieje — i ona
tworzy niestety
"słynnych" dumni
tysięcy więk-szość?
jest czy-tanie
polskich pism można
określić (obejmując pisma pol-skie
z krajów czytane
jako do tysię-cy
prenumerat 'jedna
rodzinę
złożoną z trzech do czterech
toliczbazainteresowanych
polskością 100- -
s szpiega
od kontrwywiadu brytyjskie
go Bezpośredni szef "Cato
z Abwehry generał Kuehlan-tha- l
uznania dla
"Cato" i uważał go za jednego
ze swych najbardziej
pracowników
W tym okresie kontrwy
brytyjski rozwijał na co
raz szerszą technikę
wprowadzania w błąd prze-ciwnika
przy użyciu
fałszywych makiet samolotów
czołgów odpowie-dnio
rozmieszczane w terenie
markowały zamierzone rzeko-mo
akcje które wcale nie
miały sie odbyć Akcją tą ob-jęta
została Europa jak
przede wszystkim Afryka i
basen Morza śródziemnego
Markowano przygotowywanie
inwazji Grecji i
przed rozpoczęciem inwa-zji
we Francji skomponowano
plany zupełnie
które natychmiast za pośred-nictwem
"Cato" powędrowa-ły
do Niemiec myląc ich kom-pletnie
i każąc im
niekorzystnie rozstawić swe
siły w oczekiwaniu
alianckiego które w zupeł-nym
innym miejscu nastąpiło
Przed jeszcze sprepa-rowano
informację iż termin
inwazji przełożony na
nieokreślony czas ponieważ
Alianci sa przekonani że w
ogóle nie będzie ona potrzeb-na
wobec mających lada chwi-la
wybuchnąć w Niemczech
rozruchów i się w
ich całego systemu
hitlerowskich "Cato"
wysłał więc na ten
meldunków nawet
takie w nich szczegóły
plany administracji alianc-kiej
ma objąć rządy na
wyzwolonych od Niemców te-renach
i w samej ogarniętej
chaosem Rzeszy
chodzi o opóźnianie
terminu inwazji "Cato" in-formował
iż pomię-dzy
marszałkiem Montgomery
i generałem Eisenhowerem
powstało poważne nieporozu-mienie
że siły desantowe za-równo
brytyjskie jak i amery-kańskie
nie są gotowe ak-cji
że dowództwo sprzymie-rzonego
lotnictwa
przeciwko desantowi będąc
przekonane iż Niemcy uda
się złamać tylko ma-sowymi
nalotami itp {
Oczywiście wszystkie in-formacje
mogły prze-ciągane
zbyt długo ponieważ
Abwehra wpadłaby w końcu
na myśl że preparo
wane 1 nieprawdziwe Na
ostatecznie nie naiwna by
nie wyciągnąć odpowiednich
społeczny
itvsiecv — — 2sn
pochodzenia którzv dla Pnlnnii
mało lub nic za
błyśnie w hr
ki — jest biologiczną pożywką
dla innych
Powyższe grup
arbitralnie mógłby
inaczej na
ttięcej grup Oczywiście większa
grup wymagałaby dokład-niejszego
wniknięcia cechy po-szczególnych
typów Wychodną
przy ocenie natę-żenie
zainteresowania się Polską
polską tradycją i Polakami
świecie Uważam że
na takim podziale
ustalić kwestionariusz które-go
wypełnieniu moglibyśmy za-liczyć
kwestionowanych do róż-nych
kategorii a na podstawie
ski Polskę uważają za kraj zawiera w sobie tzw "statystycz-specjalnyc- h zainteresowań Ich Kanad vi™ '-- w nnietWn
yj1Df2£r£l!?--- -
polskiego pochodzenia dopiero czy inny Broda Mó-si- ę kształtuje Emigracji poli- - wjq że to Polak Czy
tycznej nie rozumieją na wady jakaś Irenę lekko- - systemu politycznego w atletyce nie wiadomo czy to
nie są tak jak ich ro- - p0ika nie A to
dzice Jak to pis-- masa bierna — żyje a jest bez
ma "let 'Zycia Nie stanowi 0 sobiGi a nia each for himself who are }0 stanowi o Kanadzie "without
and what they believe in" Dużo łdentity" jedynie podat- -
w wia
ry może trochę
czego
grupa dokona dla
czy Niektórzy
starsi już
wiele osiągnęli
społeczne Samo pismo
"Echo"
pol-skiego
a
użyć słów:
Polak
jak razie
pozytywną
grupa tj tych wszyst-kich
ćo nie się
ich najwię-cej
jest to
wiele lub nic nie
'ttóra nie
do
która już
która
do Polski wcale nie jeździ bo
Polska ją mało lub w nie
W statystyce
większość
(jakże jeste-śmy)
350 Jaką
Miernikiem tutaj
które
różnych
Kanadzie) 25 30
Jeśli pre-numerata
na
osób
wyniesie' około
nie miał słów
cennych
wiad
skalę
różnych
dział które
tak
Sardynii
zaś
jej fałszywe
zupełnie
uderzenia
tym
został
zawalania
wyniku
rządów
temat wie-le
podając
jak
która
Jeśli
Abwehre
do
oponuje
jedynie
te
nie być
są one
tyle
była
reszta tvcWv
uarozo Czasem
iakiś Stemkowski
pięć przyjąłem
Ktoś inny
podzielić nieco lub
ilość
w
dla mnie było
w
opierając
się możnaby
po
keju Turk
Piotrowski w
wyczuleni czy tak wielka
pisz2
them
they
płaci
prace
tych
w
przypada
eaX£m£S££ZBZS3mQ2S38:
wniosków z niedającego się
ukryć wycofywania sil z
Włoch do Wielkiej Brytanii
co świadczyło najdobitnie że
jednak inwazja się przygoto
wuje Gdy "Cato otrzymał
rozkaz wyjaśnienia tego po-dał
on w swym meldunku iż
dowództwo sił alianckich po-trzebuje
tych jednostek po
prostu dlatego by podzieliły
się one swym doświadczeniem
bojowym z jednostkami któ-re
w ogóle jeszcze nie brały
udziału w żadnej akcji
Gdy w końcu przygotowa-nia
do inwazji zaczęły przy-bierać
tak wielkie rozmiary
że ukryć tego nie było można
rozpoczęto nowa akcje a mia-nowicie
rozpoczęto preparo-wanie
dla "Cato" a co za tym
idzie dla Abwehry wieści że
inwazja rzeczywiście sie szy-kuje
ale że celem jej będzie
nie Francja ale Norwegia To
mylenie Niemców miało w
pierwszym rzędzie na celu po-zostawienie
na terenie Nor-wegii
znajdujących się lam
przeszło 16 dywizji a kto wie
czy nawet nie wydanie pole-cenia
skierowania tam jeszcze
dodatkowych sił z terenu
Francji dla zabezpieczenia się
przed uderzeniem sprzymie-rzonych
Prócz tego rozpoczę-to
akcje wprowadzania w błąd
wywiadowczych lotników
Luftwaffe odnośnie miejsc
przygotowywania i koncentra-cji
sil przeznaczonych do in-wazji
Jako miejsce to wybra-no
Szkocję i odpowiednio za-instalowano
tam olbrzymie
ilości makiet sprzętu namio-tów
składów itp które foto-grafowane
przez lotników
nieprzyjacielskich w pełni po-twierdzały
meldunki "Cato"
że właśnie tam a nie gdziein
dziej inwazja jest przygoto
wywana
Mimo to jednak Niemcy za-częli
sie w końcu orientować
iż w meldunkach "Cato" wie-le
jest zagadek i zaczynają
one wyglądać podejrzanie Co
prawda 16 dywizji z Norwe-gii
nie zabrano ale też nie
wysłano tam uzupełnień na
co Brytyjczycy i Amerykanie
liczyli Jednostki z Norwegii
i Danii zaczęto wycofywać i
kierować do Francji ale na-stąpiło
to dopiero w 10 dni
od chwili wylądowania Alian-tów
na kontynencie Z tego
powodu nie były one już w
stanie rozstrzygnąć walk na
korzyść Rzeszy
Zasługi położone przez
"Cato" dla sprawy Sprzymie-rzonych
okazały się bardzo
wielkie Przez długi czas
wprowadzał on w błąd Ab-wehre
co w olbrzymim stop-niu
przyczyniło sie do powo-dzenia
inwazji i pierwszej fa-zy
walk we Francji Miało to
niezwykle korzystny wpływ
na cały dalszy przebieg wy-padków
(r)
Polonii
przeprowadzonej statystyki mie-rzyć
zainteresowanie się polsko-ścią
wśród Polonii Kanadyjskiej
Rezultaty lakicj statystyki pra-wdopodobnie
byłyby bardzo cie-kawe
i otworzyłyby nam oczy na
to czym faktycznie jest ta "wiel-ka"
350 tysięcy dusz licząca Po-lonia
Kanadyjska
Jeszcze jedno wyjaśnienie W
wymienionych kategoriach ludzi
trudno znaleźć miejsce na naj-nowszą
imigrację przeważnie za-robkową
Prawdopodobnie po
okresie kilku lat znajdą się oni
we wszystkich pięciu grupach
Na razie młodsza część tych lu-dzi
studiuje lub zawzięcie używ
wyższego standartu życia w Ka-nadzie
a starsza część pochowa-ła
się po kątach w walce o speł-nienie
nadziei jakie łączyli z
przyjazdem do Kanady Ta cała
imigracja najnowsza tworzy z
różnych powodów swe własne
ghetto wśród Polonii Kanadyj-skiej
ale to tylko chwilowo Na-leży
przewidywać że dostosuje
się do warunków kanadyjskich
szybciej niż inne poprzednie imi-gracje
Oby nie wylądowała je-dynie
w kategorii piątej
Wojciech Krajewski
Książka o Grydzewskim
Jest właściwie numerem specjalnym "Wiadomości" w
postaci książkowej — najokazalszym numerem tego
pisma które pozostaje jego pismem choć już nie
przez niego redagowanym
Wydawnictwo "Wiadomości" Londyn 1971
Cena 8600 z przesyłką $650
Do nabycia w księgami "Związkowca"
1475 Óueen St" W Toronto 3 Ont"
Bez Twojej
finansowej pomocy"-- nie powstanie
i żaden trwały pomnik Polonii
r-- ll
Mf5r fi
iii :?"&
Jt rm
1$? %$!f3&33i8? w _ s u s(~
- a j - ~ f-- 4 ♦fl-e- - 4Ct14 ~ --- -- -- ♦ #~ft-t-- - % i~m t --''