Zwilazkowiec Alliancer, March 30, 1971

              Kaws?--'-- '
mm HtlW X 11
?t
i ' )
$ '
ft
I
fcn
'Jerzy Grobicki
O osłach i
Na obszernej afrykańskiej i wśród nich nie posądzał zaś
równinie stepowej rozlo-IPee- t jako boer cieszył się na
żyło sic na noc duże nowo- - wet ich poparciem Tak w
czesne "safari" czyli wyprą
wa myśliwska na "grubego
zwierza" Grupa zawodowych
myśliwych zarówno jak po-lujących
Rości płci żeńskiej i
męskiej zasiadła przy ogni-sku
znajdującym się pośrod-ku
czworoboku samochodów
tworzących w zastępstwie "za- -
riby" czyli dawniej z kolcza
stych krzaków budowanej o- -
slony przeciwko włóczącym
się po nocy drapieżnym mie-szkańcom
afrykańskiego bu-szu
Z ciemności dochodzilr
nas poszczekiwanie szakali i
z dala odzywało się głębokie
pochrapywanie lwa któremu
towarzyszył dziki śmiech hie-ny
Nad nami jak chińskie
lampiony wisiały na tle czar-nego
nieba ogromne mruga-jące
gwiazdy a sierp filuter-nie
do góry nogami odwró-conego
księżyca wyłania! się
zza ciemnej linii buszu na ho-ryzoncie
Noc afrj kańska ciężka aro-matami
dziennych wyziewów
nakłaniała siedzące towarzy-stwo
do romantycznych i a-wantur-niczych
wynurzeń (i
szczególnie) zawodowi myśli-wi
pykając tytoń z porcela-nowych
fajeczek nie szczędzi-li
opowiadań o swoich praw-dziwych
czy też urojonych
przygodach
Nagle w prymitywny kon-cert
głosów zwierzęcych zza
kręgu wozów samochodo-wych
wdarł się tuż obok nas
przeraźliwy ryk jakiegoś osia
który — ni przypiął ni przy-łat- ał
— znalazłszy się w ka-rawanie
samochodowej umie-szczony
został na noc w
ochronnym jej wnętrzu bro-niącym
go od wałęsających
się zewnątrz kręgu wozów
drapieżników Widocznie któ-ryś
z tych zbliżył się zbyt bli-sko
do miejsca w którym
znajdował się przymocowany
osioł który w dosadny spo-sób
swoim przeraźliwym ry-kiem
dawał dowód niezado-wolenia
z tego powodu
Jedna z pań z oburzeniem
zatkała sobie uszy i zaprotes-towała:
"Czemu to durne by-dle
tak się przeraźliwie wy- dziera?" na co któryś z za
wodowych myśliwych nie wy
zauwfaajkżiył: ust jak_ici hśV0i~raniczeniaci h -w- wA
— Wyraża na sposób byd
lęcy swój pogląd na coś z
czego nie jest zadowolony w
tym wypadku ze zbyt bliskie-go
sąsiedztwa lwa Ale nie
zgodzę się że zdaniem pani
z tego powodu jest "durny"
A że tak nie jest dam dowód
na podstawie osobistych prze-żyć
— Po moim ojcu który w
zapale lat młodzieńczych z
domu stojącego nad mętnymi
Wodami rzeki Warty uciekł
na wojnę Anglikami w
Transwaalu w obronie niepo-dległości
walecznych Boerów
odziedziczyłem farmę na skło-nach
wielkiego wulkanu Ngo-rongor- o
na pograniczu stepu
na którym obecnie obozuje-my
Gdy wojna po dwóch la-tach
zakończyła się klęską
Boerów mój ojciec unikając
niewoli angielskiego interno-wania
na wyspie Cejlon po-przez
kolonię portugalską
Mozambik znalazł się w nie-mieckiej
Tanganice W ciągu
paru lat powojennych koleje
jego losu były różne i jak to
mówią bywał raz na wozie a
raz pod wozem Jako cały ma-jątek
z wojny w Transwaalu
wyniósł sobą tylko stare-go
ale dobrze na Anglikach
wypróbowanego mauzera wy-robiwszy
się' w stosunkowo
krótkim czasie na wyborowe-go
strzelca Ta umiejętność
po wojnie dala mu fach do
ręki czyniąc zeń zawodowe-go
strzelca i przewodnika w
prowadzeniu "safari" czyli
wypraw myśliwskich w głąb
lądu afrykańskiego które
wówczas weszły właśnie w
modę
Będąc młodym i w swoim
fachu jeszcze niezbyt do-świadczonym
znalazł partne-ra
w dużo starszym od siebie
boera pod nazwiskiem Peet
'doświadczonego myśliwca i
badacza śladów zwierzyny w
buszu afrykańskim Niemcy
niezbyt pewnie siedzący
odległych przestrzeniach Tan-ganaj- ki
nie robili im zasadni-czych
trudności w prowadze-niu
swojego zawodu tymbar-dzic- j
że ojciec jako pochodzą-cy
z Poznańskiego władał do-skonale
niemieckim językiem
i nikt go o polską narodowość
różnych okolicznościach do
czekali się pierwszej wojny
światowej a ponieważ z tego
powodu w bussinesie myśliw-skim
nastąpił zastój dołączyli
się do boerskiego "komando"
pod dowództwem generała
Smootha i wyruszyli na kolo-nialną
wojenkę do niemiec
kiej Afryki Zachodniej Gdy
i to wojenne zajęcie się skoń-czyło
powrócili do Tangani-ki
Peet zarobione pieniądze
lokował przeważnie w alko-holu
lecz mój ojciec z natury
bardziej oszczędny za pienią-dze
które na amerykański
sposób nosił w pasie na brzu
chu upodobał sobie i nabył
piękny zakątek w tych stro-nach
które wówczas kipiały
nadmiarem dzikiej zwierzyny
I tu założył farmę którą po
dziś dzień po za fachem myś-liwskim
administruje Gdy
się tam już na dobre zadomo-wił
powrócił krótko do
kraju gdzie się ożenił przy
wożąc sobie do Afryki żonę z
nad Warty Mimo że klimat
na wzgórzach jest zdrowy i
przyjemny wydawszy mnie
na świat jakoś nie mogła
przyjść już do zdrowia i
wkrótce złożoną została w
mogile pod cicniemobszeij-neg- o
pnia baobabu' Nie zna-lem
jej i nawet nie wiem
jak wyglądała gdyż ojciec w
przystępie żalu po utraconej
żonie którą widocznie bardzo
kochał spalił wszystkie jej
fotografie
Moim wychowawcą od został stary
boer Peet Zanim poszedłem
do szkół w Nairobi otrzyma-łem
od niego całkowite "fa-chowe"
wychowanie co do
sposobu życia i zachowania
się w buszu afrykańskim i
celnym strzelaniu z karabinu
do większej zwierzyny Wta-jemniczał
mnie w różne nie-znane
bliżej arkana pracy za-wodowego
myśliwca i wieczo-rami
siedząc ped osłoną mu-skieter- y
na werandzie nasze-go
domu i przysłuchując się
'dalekim odgłosom szczekają-cych
szakali lub śmiechowi
hien cpowiadal mi różne
przygody myśliwskie zlat mi-nionych
gdy w Afryce niko
puszczając z flegma- - śniło p
sto-tyczn- ie
_u„
z
ze
na
na
'SUIlhll UU UUSIUillU W1C1MCJ
zwierzyny i nie było jeszcze
parków narodowych w któ-rych
zabezpieczano w ogóle
później jej istnienie
— Tak! To były piękne cza-sy
gdy na nosorożce polowa-no
na piechotę a nie z samo-chodu
a czarni kłusownicy
(pojęcia tego słowa' w ogóle
tu jeszcze wówczas nie zna-no)
polowali na zwierzynę z
luku lub z dzidą nic zaś tak
jak teraz z szybkostrzelnym
karabinem
Gdy tak siedzieliśmy pew-nego
razu jakimś dziwnym
sposobem zawędrował pod
werandę mały osioł mysiej
maści o prawie większych od
niego samego uszów Była to
niezwykła wizyta gdyż osły
używane do transporttii po
stromych ścieżkach wzgórz
pomieszczone były w "kraalu"
wraz z resztą bydła i dostępu
do reprezentacyjnej części
farmy czyli trawnika przed
werandą nie miały To też'd-burzon- e
tym przestępstwem
nasze psy domowe rzuciły sip
na niego z wściekłym ujada
niem Obskoczyly go wokoło Ł
a było ich uieć i zaczęły psim
sposobem łapać z tyłu za no-- i
gi Klapouch z początku nie-- '
wiele co sobie z tego robił
ale gdy psia przewaga zacze-- i
la mu się dawać we znaki
wsadził głowę pomiędzy dwa
blisko rosnące drzewa i odwró
ciwszy się od swoich napa-stników
tylną częścią ciała
ostrymi uderzeniami kopyt'
opędzał się od nich skutecz-nie
Psom z których nieje-den
oberwał boleśnie ostrym
i twardym jak kamień kopy-tem
zabawa się wkrótce "zn-udziła
i ustąpiły z pola walki
zaś osioł jak gdyby nigdy nić
wrócił spokojnie szczypać
dalej skromną trawę trawni-ka
Chciałem go przepędzić
z tamtąd gdy Peet mruknął:
"Daj mu spokój Należy my
się nagroda za zwycięstwo
nad wrogiem"
— Tak — mówił dalej —
nic wiem dlaczego osioł ma
opinię głupiego i upartego-zwierzęci- a
Uparty — tak ale
głupi to on nie jest Przecie- -
Ina waga ciężaru który nosi
na swoim grzbiecie wynosi
kobietach
60 funtów Gdy nałoży się
nań tylko trochę więcej nie
ruszy się z miejsca choć by
go zatłuc kijem Choć ulega
nieraz panice nie jest w zasa-dzie
tchórzliwy i potrafi sta-wiać
czoło niebezpieczeństwu
Pewnego razu rozłożyliśmy
się obozem na równinie Se-reng-eti
Jak zwykle obóz na
noc otoczony był zaribą
czyli płotem z kolczastych ga-łęzi
i krzewów jako ochronę
przed napaścią lwów które w
owe czasy masowo nawiedza-ły
te strony włócząc się po
Uepie stadami po kilkanaście
sztuk
W takiej zaribie w jakiej i
my teraz siedzimy znajdowali
pomieszczenie ochronne wszy-scy
członkowie safari jak rów-nież
juczne zwierzęta a za-tem
i osły Lwy włóczyły
się wokoło kolczastej
przeszkody pomrukując
ze złością ale nie miały ocho-ty
brać jej szturmem Bydło
w zaribie kręciło się niespo-kojnie
porykując ze strachu
ale osły stały spokojnie lub
drzemały jak nigdy nic wi-docznie
podświadomie wie-dząc
iż przegroda z cierni
stych gałęzi dzieląca je od
krwiożerczych napastników
jest wystarczająca dla ich o-chr- ony
Ale lwy również nie
w ciemię bite nie mając za
miaru przekraczania zariby
miały inny pomysł aby
strwożone bydło wypłoszyć
zza ciernistej przeszkody
Zgromadziwszy się od stro-ny
nawietrznej zaczęły maso-wo
urynować Ostry zapach
wydzielin tak wystraszył zgro-madzone
w zaribiei zwierzęta
iż w panice rozbijając chro-niące
je przed lwami gałęzie
nie bacząc na ich ciernie u- -
ciekły w odwrotnym od lwów
kierunku JLIniesione paniką
osły również zniknęły w cie-mnościach
Na to tylko cze
kały lwy
Po chwili dały się słyszeć
jęki naszych 'zwierząt pocią-gowych
i transportowych
mordowanych przez drapież-ników
a później chrupanie
łamanych iości i głuche po- mruki poszczególnych „lwów
walczących między sobą o
zdobycz Stan' taki trwał' do
nua opuscins- - nei nowator myochronną zaribę aby obej-rzeć
rozmiar naszych strat i
połapać sztuki które ewen- tualnie uszły szponów i kłów
drapieżników Tuż za zaribą
walały się szczątki pomordo-wanych
i niedojedzonych wo-łów
pociągowych ale ku na-szemu
zdziwieniu nie mogliś-my
znaleźć żadnego zabitegr
osła W krótkim czasie taje-mnica
się wyjaśniła
Za małym wzniesieniem
natknęliśmy się na na-sze
osły stojące w kupie spo- kojnie jak gdyby nic się nie
zdarzyło Nie brakło ani jed-nego
Stały wszystkie w zwar-tej
masie łbami do środka
zadkami odwróconymi na ze
wnątrz tworząc swoimi kopy-tami
wał ochronny równic
trudny do przebycia jak za- ribą Przy bliższym badaniu
okazało się iż trzymając się
razem w czasie paniki' cała
ich masa wpadła na jakąś
grupę lwów czatujących na
zdobycz z tej strony zariby
a te zaskoczone tak nagłą
zwartą szarżą rozleciały się w
pogoni za uciekającym bez
bydłem pozostawiając
w spokoju tymbardziej że te
wiedzione jakimś przedaw-ny- m instynktem utworzyły
koło obronne którego krąg
ostrych kopyt lwy wolały nie
tykać mając pod nosem bez-bronne
woły pociągowe Z
osłów transportowych nie zgi-nął
ani jeden
Nq czy nie mądre stworze-nia
zasługujące raczej na
szacunek niż na pogardę? —
zakończył i wziąwszy z ziemi
mały kamień rzucił nim w
osła Ten spojrzał nań obrazo-hymwzrokie-m
kiwnął od nie-chcenia
jednym wielkim u-ch- crii i jak nigdy nic szczypał
dalej rzadką trawę przed we-randą
— No widzisz czy nie mądre--
zwierzę?' — zawyrokował
Pcct — Zrozumiał przecież
że to tylko żart z mojej stro-ny
Miałem i ja moje osobiste
"ośle" przygody JSyły one
nieco innego rodzaju
Gdy -- w pewnym okresie
czasu interesy naszej farmy
rozwijały się nieszczególnie
postanowiłem pójść w ślady
mojego ojca i przez pewien
okres czasu stać się zawodo-wym
myśliwym i kierownic
j_
"ZWIĄZKOWIEC" MAUZEC (Morch) włorafc 30 1971
kiem safari które znowu za-częły
wchodzić w modę Ale
czasy się zmieniły Zwierzyny
było już daleko mniej i nie
było już długich kolumn tra-garzy
caz zwierząt transport-owych
Prowiant i wszelkie
zapasy wożono na samocho-dach
z których również polo-wano
bezpiecznie na lwy i no-sorożce
O ile zmniejszyła się
ilość zwierzyny o tyle powięk-szyła
się ilość żeńskich myśli-wych
jako członków safari
W każdym safari kobiety
s _ są niepożądane aa_ina z_
nich nie jest faktycznie zaję-ta
polowaniem na zwierzęta
a jeżeli poluje to zwykle na
jakiegoś mężczyznę z jej oto
czenia lub na myśliwego czy
też kierownika safari jeżeli
jej się będzie podobał Ponie-waż
mężczyźni albo namięt-nie
polują albo oddają się
bez ograniczenia nadużyciu
alkoholu a zatem te panie
zwykle jeszcze nadmiernie
podniecone seksualnie otacza-jącą
je przyrodą i specyficz-ną
afrykańską atmosferą
również często przekraczają
miarę przyzwoitości w obco
waniu z przypadkowo pozna-nymi
mężczyznami szczegól-nie
gdy ich własne na pół
trzeźwe otoczenie nie zwraca
na ich zachowanie większej
uwagi Dla kierownika safari
wytwarza się z tego powodu
nieraz trudna do wybrnięcia
sytuacja W myśl przepisów
nie wolno mu pod żadnym
warunkiem i groźbą utraty li-cencji
wdawać się w jakieś
przygody miłosne z kobieta-mi
z safari którego jest prze-wodnikiem
z drugiej strony
musi być dla nich grzeczny i
uprzejmy gdyż w tym leży
jego interes Musi zatem la-wirować
między młotem i 'ko-wadłem
co nieraz jest tru-dne
i może prowadzi do dra-stycznych
rozwiązań Do-świadczyłem
to na własnej
osobie podczas jednego z
moich safari
Byłem zakontraktowany ja-ko
kierownik safari przez bo-gata
parę Amerykanów Była
to niedobrana para On po-chodzą- cy
z finansowej arysto-kracji
'Bostonu ona wcałym
tego słowa znaczeniu "wy
dra" była artystka podrzęd
-- csii Kieay sceIlv iakieSoś
ła-du
osły
skiego teatrzyku w żadnym
stopniu niedopasowana do
swojego arystokratycznego
małżonka W jaki sposób ko-bieta
ta zdołała usidlać mło-dego
arystokratę było jej
osobistą tajemnicą możliwą
tylko do wytłumaczenia fak-tem
iż był nałogowym alko-holikiem
bliskim delirium
tremens Nie wiem z jakiego
powodu wybrali się na wy-prawę
myśliwską do Afryki
chyba że ich bieżąca moda do
tego zmusiła W ramach luk-susowo
wyposażonego safari
on przeważnie w na pół przy-tomnym
stanie leżał na ha-maku
w otoczeniu butelek gi-nu
Ona będąc bardzo boga-tą
mogła sobie na wszystko
pozwolić a zatem i na wym
ięcie mnie jako specjalnego
strzelca "body guard" do jej
osobistej ochrony jak i ma-łego
białego jak śnieg osioł-ka
z czarnjmi uszami do
transportowania jej fotogra
ficznego ekwipunku z dodat-kiem
również silnej porcji al-koholu
Zarówno z osłem by-liśmy
obydwaj zadowoleni z
naszego przydziału i zdawało
by się łatwego zajęcia Ja ze
względu na towarzystwo przj-stojn- ej
kobiety osioł z po-wodu
lekkiego ładunku któ-ry
nosił na grzbiecie Z racji
wydawanego głosu ochrzczo-ny
został przezwiskiem 'Y-a- a'
Był wielkości dużego psa i
miłym mało jak na osła u-part- ym towarzyszem dzien-nych
wycieczek Wszystko
skłaniało się ku temu abyś-my
składali dobrze dobrane
i nawzajem zadowolone towa-rzystwo
ale jak zawsze tak i
tym wypadku kij miał swo-je
dwa końce
Ona pół dnia zwykle spę-dzał- a
w namiocie otoczona
tajemnicą swojej tualety po-rannej
była o jakie dziesięć
lat starsza od swojego męża)
a o ile wybrała się kiedy na
polowanie z lekką fuzyjką na
ptaki to nic wiem co by się
z nią stało gdyby wypadkiem
ujrzała lwa spokojnie dogry-zającego
resztek upolowanej
przez niego zebry czy też
broń Boże szarżującego sło-nia
Ubrana w strój kowboj-ski
z Texasu psuła tylko po- wietrze strzałami do barw-nych
papug lub będących po
za zasięgiem jej strzelby an- tylop Wieczorem zwvkle
a- - rrr-ff- -
"tf fi
Hu
przebierała się w"jakąś suk-ni- c
wieczorową i w towarzy-stwie
na pół pijanego męża
i moim opowiadała o swoich
urojonych sukcesach gdy by-ła
artystką na scenie kabare-towej
Nadużywała alkoholu
Gdzie byśmy się nie ruszyli
koszu z aparatami fotogra-ficznymi
na grzbiecie osła
znajdowała się tam również
nieodstępna butelka szkockiej
whisky Nie wiem jak daleko
zaprowadziło by mnie stałe
obcowanie z przystojną kobie-tą
gdyż otoczenie i atmosfe-ra
afrykańskiego buszu od-działyw-ują
dziwnie podnieca-jąco
na wyobraźnie i odruchy
seksualne wielu kobiet w spo
sób zupełnie nieprzewidziany
w ich zwykłym cywilizowa-nym
otoczeniu gdyby nie wy-padek
który się zdarzył pew-nego
razu
W czasie jednej ze zwy-kłych
wypraw fotograficz-nych
pozostawiłem Amery-kankę
wraz z osłem w do-brze
zakamuflowanych w gę-stych
krzakach sam zaś uda-łem
się w poszukiwaniu ja
kiejś zwierzyny celem napę-dzenia
takowej na obiektyw
oczekującego na nią aparatu
fotograficznego Oddalony by-łem
od krzaków o jakieś sto
jardów gdy nagle z nich wnę-trza
doleciał mnie przeraźli-wy
krzyk kobiecy i wołanie
o ratunek Nie namyślając
się długo nie mając pojęcia
jakiego rodzaju dzikie zwie
rzę mogło wywołać taki wy-buch
paniki u niej rzuciłem
się z powrotem na jej pomoc
ściskając mocno karabin w
garści Wolanie o pomoc z
wnętrza krzaków było coraz
gwałtowniejsze ale gdy roz-chyliłem'
gałęzie otaczające
kryjówkę gdzie się wraz z a-parat- em
znajdowała moim
zdumionym oczom przedsta-wił
się dziwny i zupełnie nie-spodziewany
widok
Na wolnej od krzaków
przestrzeni stała 'kobieta zu-pełnie
naga jak ją Bóg swoi
rzył wykonująca dziwne ru-chy
niby coś w rodzaju tańca
św Wita i polewająca się od
góry do dołu trzymaną w rę-ku
butelką whisky Obok niej
stał z wyciągniętą szyją "Ya"
oblizując jej nagie ciało z a- -
petytem-- z ściekających po
nim strumieni alkoholu Ko-bieta
iszalała wprost w
swoich podrygach a ujrzaw
w
—
w
w
V- - j '
swoje wołanie o pomoc I do-piero
wtedy zrozumiałem o
co się rozchodziło Otóż ulo-kowała
swoje miejsce obser-wacyjne
tuż przy dużym kop-cu
czerwonych mrówek któ-re
niezbyt widocznie zadowo-lone
z tego zainteresowały
się bardzo szczegółowo jej o-so- bą
Nie namyślając się wie-le
zrzuciła z siebie ubranie i
w przystępie rozpaczy zaczęła
się oblewać alkoholem które-go
zapachem znęcony osioł za-czął
go z niej jako widocznie
wrodzony alkoholik zlizywać z
apetytem Odprowadziwszy ją
cd mrowiska zacząłem nożem
myśliwskim zeskrobywać ła-żące
po niej mrówki odpę
dzając równocześnie natarczy-wego
osła który nie wiem w
czym bardziej zasmakował: w
alkoholu czy pięknej skórze
nagiej kobiety czy łażących
po niej mrówkach (Miałem
Już Juliusz Cezar zakazał w
Rzymie jazdę nocą ciężkim wo-zom
toarowm aby nie macic
snu mieszkańcom miasta Od
tego czasu haias rozrósł się do
rozmiarów klęski a my na ogół
jesteśmy wobec nico zupełnie
bezradni
Oto setki krzyczących dzieci
na podwórkach oto buldożery
i dźwigi oto tysiące tranzysto-tó- w
i natrętna muzyka long-playów
A do tego wszystkie
odgłosy komunikacji od ryku
motocykli bez tłumików — aż
do niesamowitego hałasu od-rzutowców
Piekło cywilizacji!
Nawet w domu nie mamy
spokoju Telewizja magnetofon
windy
Nawet na łonie przyrody do-goni
nas warkot motorówek lub
muzyka jazzowa
Nawet wieś nowoczesna ta
zmotoryzowana warczy trakto-rami
i ciągnikami
To nic tylko udręka — to
także wicikic niebezpieczeństwo
dla zdrowia Głowią się nad tym
lekarze psycholodzy Człowiek
może wytrzymać bez szkody dla
zdrowia tylko pewną ilość de-cybeli
Na przykład szum liści
drzewa ma natężenie 20 db a
samolot odrzutowy — 140 Szko- -
częstotliwości
Mimo tego powszechnie już
rozumianego niebezpieczeństwa
gorącej niezawodnie Ponieważ
płomienia jest bezpieczny
czysty nie szumu Jeśli gorąca woda
jest problemem Waszej pytajcie
elektryczny grzejnik Cascade
&Hitu'i' %?
swojego psaalkoholika-któr- y
lubością" zawodowego
pijaka zlizywał podawanego
mu talerzyka rum posypany
cukrem lub słodki likier
czym zadowolony udawał się
na drzemkę pod moje łóżko
Dlaczego zatem osioł nie
miał być alkoholikiem?)
Po skończonej operacji nic
bjlo już tego unia mowy
jakichś fotografiach mil-czeniu
udaliśmy się powro-tem
obozu Gdy Amery-kanka
wchodziła swojego
namiotu odwracając się
mnie rzekła przekąsem:
Osioł okazał się mądrzejszym
od pana ze złością zaciąg-nęła
mi przed nosem płachtę
wejściową
Na drugi dzień otrzymałem
pismo zwalniające mnie ze
stanowiska osobistego "body
guard" Amerykanki odpo- -
ecybele decybele
pojawiają się ciągle zbyt
rzadko Wiadomo przecież choć-by
od czasów wojny świato
ej że hałas powoduje głucho-tę
Żołnierze wracali wojny
na trwałe ogłuszeni przez wy-strzały
armatnie Wiadomo
że niektóre zawody wymagają-ce
pracy nieustannym huku
są przyczyną schorzeń narządu
słuchu nic mówinc już szko-dliwym
ich działaniu na system
nerwowy
Potężne dźwięki big-bcal- u
który to hałas tak ukochała
nieświadoma niebezpieczeństwa
młodzież są szkodli-we
dla zdrowia
Pewien lekarz amerykański
na Florydzie pojechał po córki'
która uczestniczyła nocnej
zabawie Siadając nią auta
skonstatował przerażeniem że
córka nie słyszy się niej
mówi Zaintrygowany przepro-wadził
najbliższych dniach
test akustyczny wiród 14-lctkó- w
na godzinę przed zabawą
godzinę po Okazało się że na-tężenie
hałasu sali balowej
wynosiło 106 108 decybeli bli-sko
podestu dla orkiestry
120 Oczywiście głuchota mło-dzieży
przejściowa ale nic
zmniejsza to niebezpieczeństwo
"Głuchota zawodowa" istnieje
dliwość hałasu zależy nie tylko oficjalnie od 1935 roku ale (we
od jego natężenia ale także od Francji) dopiero 1963 roku
ukazały się przepisy ochrony
prawnej tej dziedzinie
robowe zastra
środki walki hałasem w szająco to nic tylko uszy są
szy --mnie zaczęła ponawiać jakiejś formie zalegalizowanej) Stwierdzono liczne
NA WIELKANOC PeKaO
Leon Gorczyński Queen St W Toronto Ont
TcL: 366-40- 67 Korzystna przesyłka pieniędzy do Rosji
Nigdy już więcej zmartwień
o gorącą wodę
polegać na elektrycznym grzejniku £&$$&&s£'!%
fncrnr!n nUiłvńirv bTwnunwniuMniii ruliu ms AuUt kitVa fi7T iv mjśM
wody tanio
nic ma w nim —
robi
w rodzinie
o
ł£r J1
czasu
z
z
po
i
o
i w
z
do
do
do
z
i
i
—
I
w
z
też
w
o
absolutnie
w
z do
z
co do
w
i
w
—
u
była
w- -
w Cho
przypadki rosną
z — I
' zagrożone
620
Możecie
Anrr it #! sg J w W N łJ w i r i i will
i
i
L
—
—
V t v'
toronto Wd
wieani-czek-najcf- M kówNairobiSj1
oł Pozostał S nadali swojej panf JJ
widoczniej obydij-f- t bali Czy to nie doŁ
myflnej mądrości f
ChOW W 1ir73rł cUwspopSJ
Panie obecne pm
W CZasio nnr!j °&
noczeh- - nnnr — la &
opinn narratora i '
z "h pociąga'
papierosa! założyW:
ważyła° Vfilozofiłc7nnai„dni "
Odkąd kobiety W praw natiin- - -- ♦_
wieki rod mii " H
dlaczego maja on C
szę od osłów? Każdy
'
mice nr7vinm„„i
sposób
Jcrzy Grobie
cwoywpyacdhki i nbeónlóuwc s2łaobu„ '
dowanych nadmiernym"- -
ustannyni hałasem Dokl0i
mann z Dortmundu ma] dzynarodowego Towarzji'
W"ooli--i: II 4 łiaiasem 7dofJ
& ofir_„Łjliy a_ia_rmowe-1- ) """]
30—60 decybeli- -
olui-- i lMaua intensyr """"""" oskiego r — biurowego Ten unn'
mozc prowokować zabjr--l nerwowe
2) 60—90 db —
7ahni-7p- ń nei!: i
mojl
tatywnych
3) 90--120 db - ahQ
słuchowe
4) Powyżej 120 db-- m
poważnych uszkodzeń oa mu
Wśród robotników pneę
iLTuuauiyczncso zanoiomli
dycy nastepuj-je- c Łon
cje: ogólne osłabienie 4
npclytu uporczywe mija
ucpresje nerwowe
Również praca uimsłon
wytrzymuje hałasu granit) J
ou uccyDCii
"JV
na
Dr Carrcttc lekarz łfe
psychiatrycznej w Parjiticd
żył na Kongresie w 1961 ń
hałas jako jedna z rffej
przyczyn zaburzeń pąthinc
i nerwowych (45—7(Tt)
Od 15 lat wzmagi się
z hałasem tak we FńacjL fw" innych kra'jach Uiaic
przepisy ochronne' w zaż
pracy zkkazy używania' p
pojawiają się strefy
Wszystko tó nic wyslarml
łas atakuje dalej pelipfcj
tern'
Weźmy np komunikacji!
niczą Potworny ryk m'Ą
zakłóca sen i życic okohl
tysiącom mieszkańców :t'M
lotniska Orły pod Panią
milionowi mieszkańców ii
bliżu aeroportu Kennedy t]
wym Jorku a 20 milioma
innych lotniskach USA Wpl
dzą ostre zarządzenia ode:
przestrzegania granicy Iżl
czynionego przez odrzutów
Ale wrocicm numer lsa
golnie w miastach są siec]
dy Rośnie ich liczba roinil
ilość autostrad Wzrasta rtr
legie walka z hałasem ?
dów samochodowych #
zakaz używania klaksonów!
la sic odległości budoitj'
mów przy szosach
W innej dziedzinie a mx
wicie w budownictwie toni
mnożą się kłopoty zwiąż"1'
stosowaniem dź- - ickochtoa?
materiałów Już teraz sps"--
liści myślą o problemie 'Hi
roku 2000": winie sic to a!
właśnie 7 hudowa i rozbed?
przyszłych miast
Pociecha niech nam lf
zapowiedź budowy "miasta 11
szczęśliwych" Ala ono P"n
w 1975 roku niedaleko
Kilkaset tysięcy mieszkam
będzie żyło w pierwsz)""
świecie mieście bez zadnjcn-- i
grożeń współczesnej cym2!
'— zatem i bez hałasu
i Decybele
Szept — 10 do
Szelest liści — 20 db
Restauracja
CcnnL-nin-a — 50 (Ib
Ruch uliczny-70- -30
Wodospad — 90 db
Wystrzał — 130 db
Or1f itłmi~in~
—: -1- 40 di
przy Maitn-- j
Uwaga: Od HO db JJ
"psf ninheznicczny i "
dla organizmu
Granice spokoju
Szpital — 20 db
Sypialnia — 30 db
Biuro — 50 db
Wica — 35 db
Miasto — 50 db
Dzielnica
przemysłowa _ db
i
moHi6- -
m
ft
___ — -- - i
3n_nn — sen "1 1 1
ron_du u™ unu _ -- udwiiłJ
„ hardzi
ua-a- a iwsij J"' -
60
ilh
-- „ci
Kry i szkouii" —--
głośny hałas ciaSb-- -
£W# e''?
E"3£2a1