000266 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
"Związkowiec" (The Allinnccr)
Prinled nad Published cvcrv jtfondny and Wcdnesday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1638 Bleor Slreot Wesl — Toronto Onh Canada ~ MóP 'IA8
Telephonos: 531-249- 1 531-249- 2
Rceond clns? mail roglstmtion miml)cr 1C"!
Offldal Organ oC Tlio TolMi Allinnco of Canndj
Jfnn Dldns — Chalrman oi the Board
Roman Huczek —
No part of tliła publlcntion maybe reproduced op transmltted
In any form or by any means withoul permission
~~~ PRENUMERATA
Roczna $2300 Półroczna $1400 Pojedynczy numer 300
Stany Zjednoczone
zrekompensowały sobie utratę
dwóch stacji nasłuchowych w Iranie
władz amerykańskich oświadczyli że po
utraceniu dwóch stacji podsłuchowych w Iranie do kon-troli
sowieckich prób rakietowych Stany Zjednoczone są
w stanie zapewnić ckialalnose instalacji zastępczych
Zdaniem w łąck amerykańskich sytuacja na tym odcinku
jest znacznie lepsza niż przewidywano i jeden z przedstawi-cieli
rządu oznajmił żo obecnie Stany Zjednoczone posiadają
wystarczające źródła kontroli Przód rokiem obawiano się
iż w wyniku utraty dwóch elektronicznych stacji nasłucho-wych
w Iranie w pobliżu granicy sowieckiej Stany Zjedno-czone
nie będą w stanie kontrolować w pełni sowieckich prób
odpalania pocisków międykontynentalnych Kontrola la jest
istotna dla sprawdzania czy Związek Sowiecki wywiązuje się
postanowień układu o ograniczeniu broni strategicznych
Pociski odpalane z wyrzutni w sowieckiej Azji środkowej
w pobliżu Iranu przesyłają sygnały radiowe sowieckiej ob-słudze
technicznej Informacje te przechwytywane przez
monitory amerykańskie pomocne są przy ustalaniu nośności
pocisków ciężaru pocisku wybuchowego i innych ważnych
danych technicznych o sowieckich pociskach nuklearnych
Władze amerykańskie oświadczyły że instalacje wywia-dowcze
w Turcji dostarczą po zakończeniu przeprowadzonej
modernizacji poważnych wiadomości utraconych od czasu
gdy irański rząd rewolucyjny zabionit korzystania ze stacji
nasłuchowych w Iranie Opracowano ponadto nowe techni-czne
metody kontroli które otoczono ścisłą tajemnicą woj-skową
Instalacje w Turcji były niedostępne dla Stanów Zjed-noczonych
od czasu jak Waszyngton powstrzymał sprzedaż
broni do tego kraju w rezultacie zatargu cypryjskiego Bazy
te udostępniono ponownie Ameryce przed dwoma laty i obec-nie
są one unowocześniane Zagadnienie możliwości kontroli
pizez Stany Zjednoczone było kwestionowano ubiegłej jesieni
podczas przesłuchań senackich w sprawie ratyfikowania
traktatu SALT II Senator John Glenn były astronauta
wyraził Avtedy wątpliwość czy po utracie irańskich stacji
nasłuchowych Stany Zjednoczone będą w stanie kontrolować
sowieckie próby z pociskami nuklearnymi
Od tego casu nasłuch został wznowiony ale ratyfiko-wanie
układu SALT II odroczono w związku z interwencją
sowiecką w Afganistanie Prezydent Carter oświadczył jed-nak
że Stany Zjednoczone zastosują się do postanowień
układu jeżeli uczyni to również strona sowiecka Jak dotych-czas
nie wykryło żadnych wykroczeń ze "strony sowieckiej
Władze amerykańskie obserwują pizebieg nowych sowiec-kich
prób z pociskami nuklearnymi dla rozpoznania intencji
sowieckich i nowo systemy kontrolne odgrywają w tym wy-padku
ważną rolę
L Wawrow SPCretary
Edltor-ln-Chle- f
mi wyniera ssę
nic na początku tak
aby kanclere Schmidt
poinformować o
i wynikach uczestników za-chodnioeuropejskiego
gospodarczego jaki odbyć
się pod koniec w We-necji
Rzecznik w Bonn
że Leonid Breżniew za-proponował
wizytę na po-czątek
Afganistanowi zagraża kryzys
gospodarczy
Uchodźcy afgańscy którzy dotarli do Nowego Dellu
o coraz trudniejszej sytuacji ekonomicznej
kraju w związku rz tam powstaniem muzułmań-skim
Rosnące ceny braki towarów konsumpcyjnych obni-żająca
się produkcja zastój w rolnictwie oto stan gospodarki
Afganistanu o jakim opowiadają ostatnio przybywający
uchodźcy Stwierdzono iz ceny w Kabulu poszły w górę
o 30% głównie na skutek braków powstających przez zakłó-cenia
transportu atakami partyzantki Same władze afgańskie
przepowiadają braki w produkcji pszenicy dochodzące do
tys ton leż że porzucono ambitny program
zmierzający do zachęcenia ludności rolniczej do zasiewów
i pracy na
Jeden z ostatnio przybyłych uchodźców do Nowego
Delhi którego krewni mieszkają na północ oćl Kabulu twier-dzi
że chłopi znaleźli się z jednej strony wobec nakazów
a z drugiej gróźb powstańców Powiedział
on ze tym chłopom którzy zignorowali le groźby i
zasiewy powstańcy poobcinali uszy dla ostrzeżenia innych
Podał też że na terenie całej prowincji panuje chaos i bez-prawie
na skutek czego bandytyzm przedstawia tutaj po-dobny
problem co samo powstanie
Były przedstawiciel rządu który zbiegł kilka dni temu
twierdzi że produkcja przemysłowa w Afganistanie obniżyła
się na około 60% Stwierdził też że powstańcy wysadzili
niedawno w powietrze w dolinie Logan nową kopalnię mie-dzi
która miała wkrótce rozpocząć produkcję Powstańcy
zniszczyli poa tym kopalnie węgla w prowincji Badagszan
które dostarczały węgla dla przemysłu tekstylnego cemen-towni
i cukrowni w północnym Afganistanie Kopalnie le
wydają się być tak poważnie uszkodzone ze ich uruchomie-nie
może zabrać ponad rok czasu
dopomożenia Afganistanowi przezwyciężenia obec-nych
trudności Związek Sowiecki zobowiązał się natychmiast
dostarczyć towarów konsumpcyjnych na sumę 220 milionów
dolarów z tego 70% ma nadejść czerwca O ile tylko
zostaną znalezione sposoby dostarczenia fych towarów a więc
cukru pszenicy i ropy naftowej to posłużą one dwom
a mianowicie zapobieżeniu poważnym brakom odczuwanym
obecnie w całym Afganistanie oraz poprzez ich sprzedaż
zapewnienie środków finansowych państwu które od szeregu
miesięcy nie posiada jakichkolwiek dochodów
podało radio Kabul w dniu 14 bm odbywały się
narady przedstawicieli wszystkich dla omó-wienia
sposobów rozwiązania problemów transportowych
kraju
cierz eMMS
Odkładana już od dłuższego
czasu wizyta kanclerza Nie-miec
Zachodnich Helmuta
Schmidta w Moskiwe odbę-dzie
się według rzecznika rzą-du
bońskiego prawdopodob-nie
w ciągu najbliższych
dwóch miesięcy Mimo że nio
uslalonojes?cze dokładnego
terminu wizyty kola dyplo-matyczne
przypuszczają że
dojdzie do mej prawdopodob- -
czerwca
mógł
jej przebiegu
szczytu
ma
czerwca
potwier-dził
tę
lata
ich'
trwającym
400 Stwierdzono
roli
rządowych wobec
rozpoczęli
Dla
do 21
celom
Jak
pilne ministerstw
Jacek Dembowski
Surowce pochodzenia mi-neralnego
clowick na ucz) l
się (Wykorzystywać wicie tysię-cy
lal tcimi B)ly to prcilc
wszystkim różnego rodzaju
kamienic i gliny używane do
celów budowlanych a następ-nie
rudy zawierające metale:
miedź złoto srebro żelazo
cynę i ołów Jakkolwiek su-riiw- ce
te były od dawna zna-ne
to jednak poważniejsze
naczenic uzyskały dopici o z
nastaniem ci y pizcm)slowcj
Nie eksponujemy wpiaw-dzi- c
zbyt dokładnymi danymi
dot)cąc)mi piodukcji górni-czej
l)ch surowców są jednak
pewne szacunki pozwalające
na ogólną orientację w tym
przedmiocie i porównanie da-nych
pozwala na dokonanie
ciekawych spostrzeżeń Po
piciwsc produkcja z 1973 r
była w zaokrągleniu 2000 ia-z- y
większa niż w J700 r Mo-żna
zu yzykować twierdzenie
że W jednym t)lko 1973 iioku
świat zuż) l więcej surowców
niż w całym okicsie tozwoju
kultury malciialncj człowieka
od zarania jego dziejów aż po
wiek XVffl Po drugie wypa-da
stwierdzić że około 87%
całkowitej produkcji su łow-ców
piypada na lata 1910 —
1973 i nie ma wątpliwości że
w bieżąc) m stuleciu w)dob)to
więcej stuowców niż w jakim-kolwiek
innym okicsie
Stopień nas)ccnia siuowca-m- i
we współczesnym świecie
jest bardzo nierównomierny w
związku z różnicami w pozio-mic
rozwoju gospodaiczcgo i
przemysłowego poszczegól-nych
kiajów Gd) by za punkt
odniesienia przyjąć poioin
zużycia smowców w Stanach
Zjednoczonych zużycie to po-winno
b)ć w świecie 55 laza
większe niż b)ło w rzeczywi-stości
na początku lat siedem-dziesiąt)
eh
W światowej produkcji su-rowców
decydujące znaczenie
mają surowce energetyczne
oraz fakt że udział ich jośnic
Nic popełni się poważniejsze-go
błędu przyjmując szacun-kowo
że obecnie pizektaca
on S5%' w tym udziat ropy
naftowej 50% Wjnika stąd
że światową sytuację surow-cową
lozpaliywać tizeba z
punktu widzenia surowców
energetycznych Wniosek tym
bardziej zasadny jeśli uwzglę-dnić
fakt że produkcja surow-ców
jcsl banko cncigochlon-n- a
w konsekwencji — od sy-lua- cji
energetycznej świata za-leży
sytuacja surowcowa w
ogóle
Na tle sz) bko rosnącego zn-polizebow- ania
świata na su-iow- cc
powstała obawa że
musi to dopi owacTić do wy-czcipa-nia
--się zasobów a tym
samym do katastrofy gospo-da
iczcj gd)ż produkcja mate-rialna
nic może się obyć bez
wykorzystania zasobów ener-gii
i materii pici wolnej Po-glądy
te lcprcentowane na
przykład pizcz Klub Rzymski
są na szczęście z giuntu bied-ne
Opici ają się one na sta-l)czn- ej
koncepcji zasobów
skończonych Gdjby to miało
b)ć piawdą nic nie uchioni-lob- y
nas przed końcem świa-ta
i to być może w niedale-kiej
przeszłości jako że zaso-by
skończone muszą ulec wy-czerpaniu
a dyskusyjny może
b)ć co najwyżej lamin w ja-kim
to nastąpi
W dynamiczn)in świecie
nic ma jednak miejsca na kon-cepcje
statyczne żalem i za-soby
nnisą b)ć pojmowane w
sposób dynamiczny: nic są
one skończone lecz ograni-czone
Granicę stanowią -z- asoby
wiedzy jaką dysponuje
człowiek w dan)in momencie
dziejów nasej iplancty Ponie-waż
zasoby tej wiedy losną
zaicm „rosnąć" muszą i zaso-by
surowców choć można dy-skutować
czy tempo tego
wzrostu zadowala nasze ape-tyty
Zasoby są pojęciem ekono-micznym
którego treść jest
zmienna w czasie w minię
zmian zachodzących w techni-czno-ckonoiniczn- )ch
walon-kach
pozyskania i w )korz) sta-nia
smowców leli obfitość: lub-szczuploś- ć
mieiz) się nic ja-kimś
ilościowym stosunkiem
lecz zmianami w stopniu nud-ności
ich pozyskania Ocz wi-ście
kost pozyskania smow-ców
ma charakter względu)
chodzi tu o udział kosztów
pozyskania siu owco w w ogól-nym
koszcie piodukcji final-nej
Tc baido ogólne uwagi są
niezbędne dla ziozumicnia
istoty problemu surowcowego
świata Otóż pioblcm ten by-n- aj
mniej nic polega na nie-bezpieczeństwie
fiz)cznego wy-czerpania
się zasobów surow-ców
t)ch bowiem w sensie fi-zycz-n)
m
nigdy nie zabiaknie
natomiast rzecz w tym jakim
kosztem bgdn one dostępne
Aby wc7cipać rozważania
o chainkterze baulzicj teotc-l)czn)- in
w) pada jeszcze do-dać
ze pojęcie kosztu nie ma
nic wspólnego z ceną W 1974
roku np ceny lopy wziosly
C7tciokrotnic ale nic oznacza
to że wziósl kosl jej pozys-kania
Po piostu importcizy
stracili a z) skali ckspoitciz)
Pizeciwnie ma się izecz w
prz)padku wziostu kosztów
Wziost ceny spowodowany
przez wzrost kosztów stanowi
ocz) wista stiatę dla użytkow-nika
ropy ale nic jest leż zy-skiem
pioduccnla i w ten spo-sób
wiiik lachunku jest ujem-ny
a nie ci owy jak w pizy-pad- ku popiednim
Oc) wiście nie oznacza to
że sani wziost cen takiego
pioduktu j:k mpa naftowa
jcsl obojętny dla gospodarki
światowej powoduje bowiem
scieg konsekwencji z któ-i)c- h
najistotniejsze to zwich-nięcie
równowagi płatniczej
kiajów bioiących aktywny u-dz- iał
w handlu światowym a
zależnych od importu tego su-low- ca
oi az napędzanie tzw
spirali inflacyjnej Jednorazo-wy
wziost ceny iopy i innych
pierwotnych nośników energii
nic powoduje bowiem tylko
jednoiazowego wziostu cen
pioduktów do których po-wstania
iopa i jej pochodne są
pizcznaczonc ale wywołuje
dalsze wtórne efekty Podnosi
na pi) Uad koszl otiz) mania
piądu clcklr)czncgo z kolei
wzrost cen pi ad u oznacza
wziost cen dalsz)di pioduk
Bogclan Maciejewski
rOliikOW
Jest to komentarz do wy-stawy
"Polaków poi tret wła-sny"
(Muzeum Naiodowc w
Krakowie) klóia uznana zo-stała
za pierwszorzędne wy-darzenie
bieżącego sezonu ar-tystycznego
Komentarz jed-nak
o tyle osobliwy że pisa-ny
nic przez historyków sztu-ki
lecz dziejopisarzy i socjo-loga
— be związku z wysta-wą
i bez sugestii co do sposo-bu
ujęcia lematu
Twórca wystawy dr Marek
Rozlworowski pifzc scona-lius- z
"Poilictu" nic znał ese-jów
prof Gieysztora Tazbira
Kicnicwicza tarnowskiego
nie wiedział ro o wizerunku
własnym Polaków mia' do po-wiedzenia
historyk literatury
i socjolog Autorzy zostali za-proszeni
później — o to wła-śnie
chodziło "wystawcy" za-dziw
łającemu pomysłowością
i oryginalnością (był twórcą
sławnej ekspozycji "Roman-tyzm
i romanlyczność"): "Nic
koncentiując się na lozpamię-tywani- u
wad Polaków o co
nietrudno ani na sławieniu
ich zalet co także nam nie-obce
autoizy naszkicowali w
w icloogniskowcj perspekty-wie
obraz lego kim byliśmy
i jesteśmy o także kim prag-nęlibyśmy
być"
Co zaś sadzą o autopoi tre-cie
Polaków casów dawnych
i nowszych znakomici znawcy
pizedmijtu?
Pclak wieków średnich to
był człowiek ascetyczny i
przeważnie w pozyoi na klę-czkach
Ale przecież nic tyl-ko
Polacy tamtej doby byli
waleczni i pracowici milowa- -
li wolność i sprawiedliwego
króla Czy tylko? Znowu nie
Byli wśiód nich ludzie pełni
pychy i chciwości samowoli
i okrucieństwa Lud wiejski
był np zdaniem Długosza
skłonny do pijaństwa bijaty-ki
i zabobonu choć odporny
na tiudy życia szlachta —
gościnna co prawda lecz i
loizulna nieslowna i "w mo-wie
pochopna" Ciekawe: na-si
przodkowie byli ludźmi
odw ażnymi pi zemyślny mi
szczerymi wiernymi i na
ogól zgodliwymi a dopiero po
tym wsystkim pobożnymi
Byli po prostu ludźmi Różny-mi
Wielkimi i małymi Pra-wymi
i niegodziwymi Jeśli
idzie o to jak siebie widzieli
w sztuce lo dzielą średnio-wieczne
zaludniają nic tylko
— co oczywiste — osoby du-chowne
lecz również rycerze
i chłopi i mturalnie możno-wladc- y
"Przemawiają — pi-rz- c
piof Gieysztor — posta-wą
i uhioiem oznakami her-bem
najmniej zaś własną
twaiza"
Spojrzenie na przodków
spized stuleci kończy histo-ryk
uwagą iż być może indy-widuali- m Polaków ma tak
samo odległy rodowód jak
poczucie ich wspólnoty „poli-tycznej
i obyczaju czyli tego
co piowadzilo długą drogą do
narodu
tów ilo zaś i— wziost płac
kompensując) eh wiost cen
co znowu jwpływa na wzrost
kosztów i cen ild -
Jedną cliogą przeciwdziała-nia
zarówno inflacji jak i 10-snąc- un
deficytom w handlu
zagianiczii)m b) loby więc za-hamowanie
tempa wzrostu zu-życia
drogiej iopy ale ozna-cza
to konieczność zahamo-wania
wzrostu gospodaiczcgo
To co wyżej powiedziano
na temat gospodaiki surowco-wej
świata sprowadzić można
do dwóch podstawowych uo-gólnień:
s)tuacja suiowcowa
świata zależy od sytuacji ener-getycznej
ta zaś — od ekono-micznej
dostępności zasobów
energii Ważne są natomiast
warunki w jakich energia bę-dzie
poz)skiwana w pi zaszło-ści
Nigdy dot)chczas świat nic
dysponował tak dużymi zaso-bami
energii jak obecnie ni-gdy
też perspektywy energe-tyczne
nic b)!y tak obiecują-ce
istota problemu polega
jednak na czym innym Czło-wiek
potrzebuje energii taniej
a nic drogiej i lo potrzebuje
jej już teraz a nie w jakiejś
nieokreślonej przyszłości Z
praktycznego punktu widzenia
interesuje nas hoiyzonl wy-znaczony
rokiem 2000
Rozwiązanie współczesnych
pioblcmów gospodarczych u-zależ- nionc
jest od daleko idą-cych
zmian w struktuizc pali-wo- w
o - eiicrgety cznej świata
które by umożliwiły zmniej
ii
Biegną wieki W zwiercia-dle
trzech stuleci poprzedza-jących
rozbiory przygląda się
protoplastom współczesnego
Polaka prof Janusz Tazbir
Barwna to epoka lecz drama-tyczna
i tragiczna w skut-kach:
wtedy zakiełkowały zia-renka
anarchii które ojczyz-nę
miała zgubić Ale oyli i
tacy którzy twierdzili że ów-cześni
Polacy byli ludźmi
wprost wspaniałymi tylko że
żyli między zbójeckimi sąsia-dami
więc paść musieli
Gdzie prawda? Jak to właści-wie
było (i jest) z charakte-lc- m
narodowym Polaków?
Pili ostro ale byli wzorem to-lerancji
religijnej Mieli go-rącą
krew alt brzydzili się
napadaniem na słabszego
Uważali że r--
:i pępkiem świa-ta
ale jednocześnie uszlache-tniały
i cli umysły otwarte i
krytyczne
Bilans dziejowy dokonany
w czasie rozbiorów wykazał
jdauicm prof Tazbira że w
r:'waklevze narodowym Pola-ków
zalety górowały jednał:
jad wadami Padło "państwo
Sarmatów" lecz przecież ci
sami "Sarmaci' torowali so-bie
drogę do bytu niezawi-słego:
"czy niepodległość
byłaby możliwa do odzyska-nia
jeśli by w momentach os-tatecznego
zagrożenia nie u-mia- no
zdobywać sie na naj-większe
ołiary gdyby "dusza
anielska" nie brała góiy nad
"sarmackim czerepem"''
Wizerunek Polaka okiesu
niewoli kreśli Stefan Kienie-wicz
Polaka skłóconego wa-lecznego
i ugodowego ro-mantycznego
i pi zyziemne-g- o
Tacy byli ówcześni Po-lacy
z takim bagażem zalet
i grzechów musieli żyć by
przetrwać jako naród Prze-trwali
"W nową rzeczywi-stość
Drugiej Rzeczypospoli-tej
— kończy prof Kienie-wicz
— wkiaczało społeczeńs-two
silnie zróżnicowane —
nie tylko w płaszczyźnie kla-sowej
ale i moralnej Miało
ono swoich Judymów Wokul-skic- h
Ochockich ale miało
też niemały kontyngent Pod-iilipski- ch
Połanieckich i Po-clironió- w"
A potem? Polem poi trel
własny Polaka zdaniem prof
Janusza amowskiego można
opisać tak: wolny lecz lraso-bliw- y
Jest to niezwykle traf-ne
upioszcenie ale trudno
precież by w tytule było
wszystko Autor szkicu skru-pulatnie
śled'i opinię mię-dzywojennych
Polaków o so-bie
swoim kr-ij- u swoim pań-stwie
gospodaicc i kulturc
miejscu w świecie Jeden peł-ny
i wiarygodny poi li et Pol-ski
jest chyba w ogóle nie do
wykonania Pouret własny
dziadków i ojców współczes-nego
Polaka był bardzo zróż-nicowany
i niespójny co nic
przeszkadza jednak jirof Kar-nowskiemu
w sformułowaniu
lVnV T£lln7 ItJ y§fimifti '' tfWwninTwr-nuiajWiWMniMtnj-inmjM- m i iiiinjTfiffWMWSBurttT11TT1ffBtTin—
szenie zależności od' dostaw
impoitowancj drogiej iopy na-ftowej
Postulat len zachowu-je
swoją ważność zarówno
dziś jak i na pizyszłość Po-stulat
na przyszłość ulega dal-szemu
wzmocnieniu w świetle
dość powszechnych i miaio-dajnyc- h
opinii że wydobycie
ropy osiągnie swoje apogeum
w latach dziewięćdziesiątych
po czym wykazywać będzie
tendencje do spadku Biorąc
więc pod uwagę losnącc po-trzeby
energetyczne świata
powstaje konieczność dokona-nia
szybkich korekt w stiuk-lur- e
zużycia paliw
Alternatywę encigelyeną
dla świata stanowi eneigia nu-klearna
gdyż pozwala już na
otrzymanie energii po koszcie
konkurencyjnym w stosunku
do klasycznych nośników
energii pierwotnej jak oleje
opałowe i węgiel Masowe wy-korzystanie
tej cneigii jest
jednak kwestią pizyszlości
podczas gdy niezbędna jest
już dzisiaj Co więcej iozwój
energetyki nuklearnej został w
jakimś stopniu prz) hamowany
wskutek dość siln) eh sprzeci-wów
ze strony części spo-łeczeństwa
zainteresowań) eh
kiajów Nic wnikając w istotę
sporu w) pada stwicidzić że
skutkiem Uch przcdhiżają-c)c- h
się dyskusji jest brak jak
dotąd konsekwentnego pto-gram- u
cncigclyczncgo w świe-cie
Świat zaczyna już „prze-grywać
czas" gdyż eneigia
jako czynnik hamujący diała
już obecnie
WIHSiif
sprawiedliwej uwagi że nie
brakowało wówczas ludzi my-ślących
krytycznie nastawio-nych
do rzeczywistości nie
dla jałowej negacji ale w
iinie naprawy kraju: "Niełat-wo
było w tych czasach zna-leźć
"jedynie słuszną" recep-tę
takiej napiawy toteż trud-no
się dziwić ostrości' konflik-tów
które wokół tych spraw
rozgorzały Sądzimy że z in-tensywnej
pracy myślowej w
związku z nimi dokonanej
ziodziły się nowo wartości
które () dużą nam w tej
czy innej postaci także i cki-sna- j"
Przeszłość zawsze splata się
z teraźniejszością I a przy-szłością
Naród nio jest od
dziś Ani od wczoiej Nie -- zaczął
się — jak ktoś powiedział
— w ubiegły poniedziałek
Naród ma swoje przedwczo-la- j
swoje dziś i swoje jutro
Współczesny naród polski jest
wspólnotą kierującą się co-raz
bardicj jednorodnym sy-stemem
waitości ale narodo-wy
konteiiekt Polaków jcsl
— i że -- dobrze jest —
wielobarwny wielowai stwo-w- y
wielowątkowy
Do książki dołączono kilka-dziesiąt
ilustracji — repro-dukcji
dzieł zebranych na
krakowskiej wystawie która
była zbiorem nie poi trelów
lecz problemów polskich Hi-stoi- ią
naiodowej świadomo-ści
i tożsamości opowieścią o
korzeniach Polaków wglą-dem
w narodową duszę w to
co naród uskrzydlało i co mu
skrzydła podcinało Była la
wystawa głosem- - posłanym
przez zmarłych i spektaklem
żyjących
Zestaw ilustracji zaczyna
się od płyty nagrobne mało
ważnego księcia od wizerun-ków
królów i kardynałów —
kończy na poi trelach biuro-kraty
przodownicy pracy pa-troszącej
ryby współczesnej
dziewczyny dremiacej na tle
samochodu i standaidowej
willi
Takimi się Polacy widzą i
widzieli Tacy są być może
naprawdę
Do Bonn przybył 16 bm
wschodnioniemiecki minister
gospodarki na rozmowy z
przedstawicielami rządu Re-publiki
Federalnej Korespon-denci
wskazują ze Gunter
Wittag jest najwyższym rangą
i najbardziej wpływowym
przedstawicielem Niemiec
Wschodnich jaki odwiedził
Niemcy Zachodnie w ciągu
ostatnich dziesięciu lal i do-dają
że wizyta ta jest uważa
na za piób? utizymania nor-malnych
stosunków pomirdv
obu rządami niemieckimi po-mimo
ogólnie pogorszonej al- -
REFERENDUM W QUEBEC
20 M-AJ- A
We wtorek 15 kwietnia
prom Rcnć Levesque oświad-czył
na sesji plenarnej Zgro-madzenia
Naiodowego iż
rząd jego wyznaczył dzień 20
maja br jako dato releien-du- m
w którym mieszkańcy
prow Quebec wypowiedzą
się odnośnie swego statusu
politycznego: czy pozostaną
na zawsze w tamach Konfcde-tacj- i
Kanady cy zechcą być
samodzielnym państwem
Pieni Leesque stwierdził
iż światowa opinia jest moc-no
zainteresowana tym nie-zmiernej
wagi wydarzeniem
i ciekawa jest wyniku rete-tendu- m
Na kampanie propagando-wą
pozostał więc tylko mie-siąc
czasu
W kilka godzin po wystą-pieniu
preni Lcvosque zabrał
glos Premier Rządu Federal-nego
P E Trudeau który
oświadczył i ostrzegł miesz-kańców
prow Qucbec iż
Rząd Federalny nie będzie
pertraktował z nikim w spra-wie
niezależności państwowej
("sorereigny - association")
nawet w pizypadku gdy wy-nik
lcferendum wypadnie na
korzyść obecnego rządu Par-li
Qucbecois
Oświadczenie Premiera by-ło
paiokrolnio przciywane
aplauzem wszystkich posłów
Izby Gmin
W tym samym duchu wy-powiedzieli
się obaj przywód-cy
paitii opozycyjnych Joe
Clatk w imieniu Konserwaty-stów
i Edward Broadbent z
Nowej Paitii D-emokraty-cz-
110)
DUŻE ZWOLNIENIA
W PRZEMYŚLE
SAMOCHODOWYM
Kierownictwo zakładów
Ford Motor Co of Canada
Ltd zapowiedziało w ubieg-łym
tygodniu zwolnienie 1530
robotników w Oakville oraz
około 1000 zwolnień w tych
samych zakładach w Windsor
w wyniku postanowienia
zmniejszenia piodukcji w za-kładach
Kanady i USA co po-ciągnie
za sobą w najbliż-szym
sezonie letnim zmniej-szenie
liczby lobotników o
około 15000 osób W ten leż
sposób kierownic! wo zakła-dów
Forda zmniejszy koszta
operacyjno o 15 miliarda do-laió- w
Jeśli chodzi o zakłady for-dowsk- ic
w Oakvilłe zwolnio-nych
będzie w niedługim cza-sie
1400 lobotników godzin-nych
i 100 pracujących na
miesięcznych pensjach Poza
lym zamknięty zostanie dział
produkcji wagonetek (van)
w sierpniu br i ograniczona
zostanie piodukcja samocho-dów
osobowych typu Ford
Ltd W zakładach w Windsor
zwolnieni najpierw będą ro-botnicy
odlewni głowic moto-rów
a icli produkcja przerzu-cona
zostanie na amerykań-ską
stronę do Fla Rock W
len sposób laczna liczba zwol-nień
w kanadyjskich zakła-dach
Ford wyniesie około
5000 osób
W ślad za zwolnieniami u
Forda to samo ma nastąpić
i w zakładach Geneial Mo-toi- s
of Canada Ltd — W
najbliższych dniach do domu
pójdzie 131 robotników za-li
udnionych dotychczas w za-kładach
w Scarboiougn gdzie
w następnym miesiącu zam-knięty
zostanie dział produ-kujący
wagonelki (van) a w
St Cathaiines zamyka się od-lewnię
głowic moloiów
Te stosunkowo niewielkie
jeszcze zwolnienia w zakła-dach
GM są konsekwencją
bardzo dużych zwolnień w
General Motors Coip w Dc-tio- it
które objęły liczbę 12-00- 0
robotników
REWELACYJNY RAPORT
GPNCRAiNEGO
KONTROLERA
W ubiegłym tygodniu T J
Macdónell generalny audytor
Wizyta wschodnioniemieckiego
w Donn
mosfery w stosunkach pomię-dzy
Wschodem a Zachodem
Źiódla bońskie twieidza że
kanclerz Schmidt przedstawi
ministrowi Wittagowi stano-wisko
zachodniońicmioekic w
kluczowych sprawach między-narodowych
włącznie z wzra-stającym
dążeniem do bojko-tu
moskiewskich Igrzysk
olimpijskich
Wschodnioniemiecki mini-ster
odbędzie lównicz łozino-wy
z acliodmonicmicckim
ministrem gospodarki Otlo
Lansdorfem
(kontroler Rządu Federalne-go)
opublikował wyniki swej
paromiesięcznej pracy kon-trolnej
któtej wyniki są
wprost zdumiewające w sen-sie
ujemnym
Zadał on sobie trud zbada-nia
50000 przeciętnych urzę-dników
zatuidnionych w róż-nych
depattamentacli mini-sterialnych
i w konkluzji
stwierdza że całą pracę tych
50000 osób z łatwością mo-że
wykonać 38000 urzędni-ków
i w ten sposób można za-oszczędzić
24% siły roboczej
co w przeliczeniu na obciąże-nia
podatnika wyniosłoby
$200000000 tocznie albo $35
na każdego podatnika
Generalny kontroler opi-niuje
też ze jeżeli pracodaw-ca
a więc Rząd Federalny jest
pizekonany iż jego pracow-nicy
otrzymują właściwą za-płatę
— winien też mieć i tę
pewność że wykonują oni na-leżycie
( powierzoną do wyko-nania
pracę w ciągu dnia
Tak jednak nic jest i winić
tutaj należy kierownictwa
biur i tych wszystkich kie-rowników
którym podlegają
urzędnicy
Za taki też stan odpowie-dzialna
jest federalna The
Trcasury Board która mimo
parokiotnych podobnych jak
ten rapoitów nie przejęła ści-ślejszej
kontroli nad olbrzy-mia
bo wynoszącą 350000
aimią urzędników
J J Macdónell na 709 stro-nach
swego rewelacyjnego
sprawo idania min podaje
że rachunek za telefony i in-ne
śiodki telekomunikacji
tak szybko rośnie iż w na-stępnym
roku wyniesie sunie
$417000000 co w przelicze-niu
na każdego państwowego
urzędnika (jest ich wszyst-kich
350000) wyniesie po
S100 Raport ten stwierdza
że pod tym względem nie ist-nieje
żadna kontrola: kto po
co i gdzie oraz jak często te-lefonuje
na rachunek po-datnika
Dalej Dyrekcja na-czelna
CBC wypłaciła w 1977
r za slację radiową i telewi-zyjną
w Rimuski sumę $2-0000- 00
a warta ona była tyl-ko
$300000 To jest zaledwie
kilka rażących przykładów
które wymienia sprawozda-nie
generalnego kontrolera
Jest ich dużo więcej w każ-dej
dziedzinie administracji
państwowej Dowodzi to stra-szliwego
marnotrawstwa pie-idęd- zy
podatnika kanadyj-skiego
z którego ciężko naj-częściej
zarobionym groszem
wysokie czynniki rządowe
kierownicy ważnych działów
biur instytucji iirm czy wie-lu
innych komórek admin-istracji
nie liczą się i nie za-dają
sobie nawet trudu kon-tio- li
nad podległym sobie
poi sonelem urzędniczym
ROZBUDOWA PAPIERNI
W DRYDEN
Wielka papiernia w Dry-de-n
należąca do zakładów
the Great Lakcs Forest Pio-ciucl- s
Ltd w Thunder Bay zo-stanie
rozbudowana i zmoder-nizowaną
kosztem $250000-00- 0
Modernizacja tych zakła-dów
przeprowadzona zostanie
w okicsie najbliższych dwóch
lat W ten sposób poważnie
wzrośnie piodukcja papieiu
nie tylko gazetowego ale i
wysokowaitościowego oraz
papki chzewnej
TOTEM INDIAŃSKI
W ZATOCE NEAPOLU
Na zamówienie kanadyj-skiego
przemysłowca pocho-dzenia
włoskiego w Rocky
LaRock of Saulis w Btytyj-skie- j
Kolumbii wykonany zo-stał
attystyczńei roboty wy-soki
na 10 metrów totem in-diański
który stanie w zato-ce
Neapolu
MANIFESTACJA
JEDNOŚCI KANADYJSKIEJ
W środę ubiegłego tygo-dnia
(16 bm) w Laval —
przedmieściu Montrealu od-byta
się wielka manifestacja
jedności kanadyjskiej w któ-rej
udział wzięło ponad 3000
osób
Zgromadzeni w wielkiej ha-li
spoitowej mieszkańcy tego
miasta z entuzjazmem powi-tali
na estradzie Ministra
Sprawiedliwości Jean Chie-tie- n
oraz przewodniczącą Iz-by
Gmin p Jeanne Sauve
Oboje nawoływali w swych
przemówieniach do jedności
w skonfederowanej Kanadzie
i takie a nie inne ustosunko-wanie
się 20 maja w referen-dum
Przemówienia tych rc-in-czentan- tów
naczelnych
yładz federalnych pizerywa-n- e
były wielokrotnie entuzja-stycznymi
oklaskami W zgro-madzeniu
tym wziął też udział
Claudc Ryan przywódca li-berałów
w Qucboc
ii
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, April 21, 1980 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1980-04-21 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2001189 |
Description
| Title | 000266 |
| OCR text | "Związkowiec" (The Allinnccr) Prinled nad Published cvcrv jtfondny and Wcdnesday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED 1638 Bleor Slreot Wesl — Toronto Onh Canada ~ MóP 'IA8 Telephonos: 531-249- 1 531-249- 2 Rceond clns? mail roglstmtion miml)cr 1C"! Offldal Organ oC Tlio TolMi Allinnco of Canndj Jfnn Dldns — Chalrman oi the Board Roman Huczek — No part of tliła publlcntion maybe reproduced op transmltted In any form or by any means withoul permission ~~~ PRENUMERATA Roczna $2300 Półroczna $1400 Pojedynczy numer 300 Stany Zjednoczone zrekompensowały sobie utratę dwóch stacji nasłuchowych w Iranie władz amerykańskich oświadczyli że po utraceniu dwóch stacji podsłuchowych w Iranie do kon-troli sowieckich prób rakietowych Stany Zjednoczone są w stanie zapewnić ckialalnose instalacji zastępczych Zdaniem w łąck amerykańskich sytuacja na tym odcinku jest znacznie lepsza niż przewidywano i jeden z przedstawi-cieli rządu oznajmił żo obecnie Stany Zjednoczone posiadają wystarczające źródła kontroli Przód rokiem obawiano się iż w wyniku utraty dwóch elektronicznych stacji nasłucho-wych w Iranie w pobliżu granicy sowieckiej Stany Zjedno-czone nie będą w stanie kontrolować w pełni sowieckich prób odpalania pocisków międykontynentalnych Kontrola la jest istotna dla sprawdzania czy Związek Sowiecki wywiązuje się postanowień układu o ograniczeniu broni strategicznych Pociski odpalane z wyrzutni w sowieckiej Azji środkowej w pobliżu Iranu przesyłają sygnały radiowe sowieckiej ob-słudze technicznej Informacje te przechwytywane przez monitory amerykańskie pomocne są przy ustalaniu nośności pocisków ciężaru pocisku wybuchowego i innych ważnych danych technicznych o sowieckich pociskach nuklearnych Władze amerykańskie oświadczyły że instalacje wywia-dowcze w Turcji dostarczą po zakończeniu przeprowadzonej modernizacji poważnych wiadomości utraconych od czasu gdy irański rząd rewolucyjny zabionit korzystania ze stacji nasłuchowych w Iranie Opracowano ponadto nowe techni-czne metody kontroli które otoczono ścisłą tajemnicą woj-skową Instalacje w Turcji były niedostępne dla Stanów Zjed-noczonych od czasu jak Waszyngton powstrzymał sprzedaż broni do tego kraju w rezultacie zatargu cypryjskiego Bazy te udostępniono ponownie Ameryce przed dwoma laty i obec-nie są one unowocześniane Zagadnienie możliwości kontroli pizez Stany Zjednoczone było kwestionowano ubiegłej jesieni podczas przesłuchań senackich w sprawie ratyfikowania traktatu SALT II Senator John Glenn były astronauta wyraził Avtedy wątpliwość czy po utracie irańskich stacji nasłuchowych Stany Zjednoczone będą w stanie kontrolować sowieckie próby z pociskami nuklearnymi Od tego casu nasłuch został wznowiony ale ratyfiko-wanie układu SALT II odroczono w związku z interwencją sowiecką w Afganistanie Prezydent Carter oświadczył jed-nak że Stany Zjednoczone zastosują się do postanowień układu jeżeli uczyni to również strona sowiecka Jak dotych-czas nie wykryło żadnych wykroczeń ze "strony sowieckiej Władze amerykańskie obserwują pizebieg nowych sowiec-kich prób z pociskami nuklearnymi dla rozpoznania intencji sowieckich i nowo systemy kontrolne odgrywają w tym wy-padku ważną rolę L Wawrow SPCretary Edltor-ln-Chle- f mi wyniera ssę nic na początku tak aby kanclere Schmidt poinformować o i wynikach uczestników za-chodnioeuropejskiego gospodarczego jaki odbyć się pod koniec w We-necji Rzecznik w Bonn że Leonid Breżniew za-proponował wizytę na po-czątek Afganistanowi zagraża kryzys gospodarczy Uchodźcy afgańscy którzy dotarli do Nowego Dellu o coraz trudniejszej sytuacji ekonomicznej kraju w związku rz tam powstaniem muzułmań-skim Rosnące ceny braki towarów konsumpcyjnych obni-żająca się produkcja zastój w rolnictwie oto stan gospodarki Afganistanu o jakim opowiadają ostatnio przybywający uchodźcy Stwierdzono iz ceny w Kabulu poszły w górę o 30% głównie na skutek braków powstających przez zakłó-cenia transportu atakami partyzantki Same władze afgańskie przepowiadają braki w produkcji pszenicy dochodzące do tys ton leż że porzucono ambitny program zmierzający do zachęcenia ludności rolniczej do zasiewów i pracy na Jeden z ostatnio przybyłych uchodźców do Nowego Delhi którego krewni mieszkają na północ oćl Kabulu twier-dzi że chłopi znaleźli się z jednej strony wobec nakazów a z drugiej gróźb powstańców Powiedział on ze tym chłopom którzy zignorowali le groźby i zasiewy powstańcy poobcinali uszy dla ostrzeżenia innych Podał też że na terenie całej prowincji panuje chaos i bez-prawie na skutek czego bandytyzm przedstawia tutaj po-dobny problem co samo powstanie Były przedstawiciel rządu który zbiegł kilka dni temu twierdzi że produkcja przemysłowa w Afganistanie obniżyła się na około 60% Stwierdził też że powstańcy wysadzili niedawno w powietrze w dolinie Logan nową kopalnię mie-dzi która miała wkrótce rozpocząć produkcję Powstańcy zniszczyli poa tym kopalnie węgla w prowincji Badagszan które dostarczały węgla dla przemysłu tekstylnego cemen-towni i cukrowni w północnym Afganistanie Kopalnie le wydają się być tak poważnie uszkodzone ze ich uruchomie-nie może zabrać ponad rok czasu dopomożenia Afganistanowi przezwyciężenia obec-nych trudności Związek Sowiecki zobowiązał się natychmiast dostarczyć towarów konsumpcyjnych na sumę 220 milionów dolarów z tego 70% ma nadejść czerwca O ile tylko zostaną znalezione sposoby dostarczenia fych towarów a więc cukru pszenicy i ropy naftowej to posłużą one dwom a mianowicie zapobieżeniu poważnym brakom odczuwanym obecnie w całym Afganistanie oraz poprzez ich sprzedaż zapewnienie środków finansowych państwu które od szeregu miesięcy nie posiada jakichkolwiek dochodów podało radio Kabul w dniu 14 bm odbywały się narady przedstawicieli wszystkich dla omó-wienia sposobów rozwiązania problemów transportowych kraju cierz eMMS Odkładana już od dłuższego czasu wizyta kanclerza Nie-miec Zachodnich Helmuta Schmidta w Moskiwe odbę-dzie się według rzecznika rzą-du bońskiego prawdopodob-nie w ciągu najbliższych dwóch miesięcy Mimo że nio uslalonojes?cze dokładnego terminu wizyty kola dyplo-matyczne przypuszczają że dojdzie do mej prawdopodob- - czerwca mógł jej przebiegu szczytu ma czerwca potwier-dził tę lata ich' trwającym 400 Stwierdzono roli rządowych wobec rozpoczęli Dla do 21 celom Jak pilne ministerstw Jacek Dembowski Surowce pochodzenia mi-neralnego clowick na ucz) l się (Wykorzystywać wicie tysię-cy lal tcimi B)ly to prcilc wszystkim różnego rodzaju kamienic i gliny używane do celów budowlanych a następ-nie rudy zawierające metale: miedź złoto srebro żelazo cynę i ołów Jakkolwiek su-riiw- ce te były od dawna zna-ne to jednak poważniejsze naczenic uzyskały dopici o z nastaniem ci y pizcm)slowcj Nie eksponujemy wpiaw-dzi- c zbyt dokładnymi danymi dot)cąc)mi piodukcji górni-czej l)ch surowców są jednak pewne szacunki pozwalające na ogólną orientację w tym przedmiocie i porównanie da-nych pozwala na dokonanie ciekawych spostrzeżeń Po piciwsc produkcja z 1973 r była w zaokrągleniu 2000 ia-z- y większa niż w J700 r Mo-żna zu yzykować twierdzenie że W jednym t)lko 1973 iioku świat zuż) l więcej surowców niż w całym okicsie tozwoju kultury malciialncj człowieka od zarania jego dziejów aż po wiek XVffl Po drugie wypa-da stwierdzić że około 87% całkowitej produkcji su łow-ców piypada na lata 1910 — 1973 i nie ma wątpliwości że w bieżąc) m stuleciu w)dob)to więcej stuowców niż w jakim-kolwiek innym okicsie Stopień nas)ccnia siuowca-m- i we współczesnym świecie jest bardzo nierównomierny w związku z różnicami w pozio-mic rozwoju gospodaiczcgo i przemysłowego poszczegól-nych kiajów Gd) by za punkt odniesienia przyjąć poioin zużycia smowców w Stanach Zjednoczonych zużycie to po-winno b)ć w świecie 55 laza większe niż b)ło w rzeczywi-stości na początku lat siedem-dziesiąt) eh W światowej produkcji su-rowców decydujące znaczenie mają surowce energetyczne oraz fakt że udział ich jośnic Nic popełni się poważniejsze-go błędu przyjmując szacun-kowo że obecnie pizektaca on S5%' w tym udziat ropy naftowej 50% Wjnika stąd że światową sytuację surow-cową lozpaliywać tizeba z punktu widzenia surowców energetycznych Wniosek tym bardziej zasadny jeśli uwzglę-dnić fakt że produkcja surow-ców jcsl banko cncigochlon-n- a w konsekwencji — od sy-lua- cji energetycznej świata za-leży sytuacja surowcowa w ogóle Na tle sz) bko rosnącego zn-polizebow- ania świata na su-iow- cc powstała obawa że musi to dopi owacTić do wy-czcipa-nia --się zasobów a tym samym do katastrofy gospo-da iczcj gd)ż produkcja mate-rialna nic może się obyć bez wykorzystania zasobów ener-gii i materii pici wolnej Po-glądy te lcprcentowane na przykład pizcz Klub Rzymski są na szczęście z giuntu bied-ne Opici ają się one na sta-l)czn- ej koncepcji zasobów skończonych Gdjby to miało b)ć piawdą nic nie uchioni-lob- y nas przed końcem świa-ta i to być może w niedale-kiej przeszłości jako że zaso-by skończone muszą ulec wy-czerpaniu a dyskusyjny może b)ć co najwyżej lamin w ja-kim to nastąpi W dynamiczn)in świecie nic ma jednak miejsca na kon-cepcje statyczne żalem i za-soby nnisą b)ć pojmowane w sposób dynamiczny: nic są one skończone lecz ograni-czone Granicę stanowią -z- asoby wiedzy jaką dysponuje człowiek w dan)in momencie dziejów nasej iplancty Ponie-waż zasoby tej wiedy losną zaicm „rosnąć" muszą i zaso-by surowców choć można dy-skutować czy tempo tego wzrostu zadowala nasze ape-tyty Zasoby są pojęciem ekono-micznym którego treść jest zmienna w czasie w minię zmian zachodzących w techni-czno-ckonoiniczn- )ch walon-kach pozyskania i w )korz) sta-nia smowców leli obfitość: lub-szczuploś- ć mieiz) się nic ja-kimś ilościowym stosunkiem lecz zmianami w stopniu nud-ności ich pozyskania Ocz wi-ście kost pozyskania smow-ców ma charakter względu) chodzi tu o udział kosztów pozyskania siu owco w w ogól-nym koszcie piodukcji final-nej Tc baido ogólne uwagi są niezbędne dla ziozumicnia istoty problemu surowcowego świata Otóż pioblcm ten by-n- aj mniej nic polega na nie-bezpieczeństwie fiz)cznego wy-czerpania się zasobów surow-ców t)ch bowiem w sensie fi-zycz-n) m nigdy nie zabiaknie natomiast rzecz w tym jakim kosztem bgdn one dostępne Aby wc7cipać rozważania o chainkterze baulzicj teotc-l)czn)- in w) pada jeszcze do-dać ze pojęcie kosztu nie ma nic wspólnego z ceną W 1974 roku np ceny lopy wziosly C7tciokrotnic ale nic oznacza to że wziósl kosl jej pozys-kania Po piostu importcizy stracili a z) skali ckspoitciz) Pizeciwnie ma się izecz w prz)padku wziostu kosztów Wziost ceny spowodowany przez wzrost kosztów stanowi ocz) wista stiatę dla użytkow-nika ropy ale nic jest leż zy-skiem pioduccnla i w ten spo-sób wiiik lachunku jest ujem-ny a nie ci owy jak w pizy-pad- ku popiednim Oc) wiście nie oznacza to że sani wziost cen takiego pioduktu j:k mpa naftowa jcsl obojętny dla gospodarki światowej powoduje bowiem scieg konsekwencji z któ-i)c- h najistotniejsze to zwich-nięcie równowagi płatniczej kiajów bioiących aktywny u-dz- iał w handlu światowym a zależnych od importu tego su-low- ca oi az napędzanie tzw spirali inflacyjnej Jednorazo-wy wziost ceny iopy i innych pierwotnych nośników energii nic powoduje bowiem tylko jednoiazowego wziostu cen pioduktów do których po-wstania iopa i jej pochodne są pizcznaczonc ale wywołuje dalsze wtórne efekty Podnosi na pi) Uad koszl otiz) mania piądu clcklr)czncgo z kolei wzrost cen pi ad u oznacza wziost cen dalsz)di pioduk Bogclan Maciejewski rOliikOW Jest to komentarz do wy-stawy "Polaków poi tret wła-sny" (Muzeum Naiodowc w Krakowie) klóia uznana zo-stała za pierwszorzędne wy-darzenie bieżącego sezonu ar-tystycznego Komentarz jed-nak o tyle osobliwy że pisa-ny nic przez historyków sztu-ki lecz dziejopisarzy i socjo-loga — be związku z wysta-wą i bez sugestii co do sposo-bu ujęcia lematu Twórca wystawy dr Marek Rozlworowski pifzc scona-lius- z "Poilictu" nic znał ese-jów prof Gieysztora Tazbira Kicnicwicza tarnowskiego nie wiedział ro o wizerunku własnym Polaków mia' do po-wiedzenia historyk literatury i socjolog Autorzy zostali za-proszeni później — o to wła-śnie chodziło "wystawcy" za-dziw łającemu pomysłowością i oryginalnością (był twórcą sławnej ekspozycji "Roman-tyzm i romanlyczność"): "Nic koncentiując się na lozpamię-tywani- u wad Polaków o co nietrudno ani na sławieniu ich zalet co także nam nie-obce autoizy naszkicowali w w icloogniskowcj perspekty-wie obraz lego kim byliśmy i jesteśmy o także kim prag-nęlibyśmy być" Co zaś sadzą o autopoi tre-cie Polaków casów dawnych i nowszych znakomici znawcy pizedmijtu? Pclak wieków średnich to był człowiek ascetyczny i przeważnie w pozyoi na klę-czkach Ale przecież nic tyl-ko Polacy tamtej doby byli waleczni i pracowici milowa- - li wolność i sprawiedliwego króla Czy tylko? Znowu nie Byli wśiód nich ludzie pełni pychy i chciwości samowoli i okrucieństwa Lud wiejski był np zdaniem Długosza skłonny do pijaństwa bijaty-ki i zabobonu choć odporny na tiudy życia szlachta — gościnna co prawda lecz i loizulna nieslowna i "w mo-wie pochopna" Ciekawe: na-si przodkowie byli ludźmi odw ażnymi pi zemyślny mi szczerymi wiernymi i na ogól zgodliwymi a dopiero po tym wsystkim pobożnymi Byli po prostu ludźmi Różny-mi Wielkimi i małymi Pra-wymi i niegodziwymi Jeśli idzie o to jak siebie widzieli w sztuce lo dzielą średnio-wieczne zaludniają nic tylko — co oczywiste — osoby du-chowne lecz również rycerze i chłopi i mturalnie możno-wladc- y "Przemawiają — pi-rz- c piof Gieysztor — posta-wą i uhioiem oznakami her-bem najmniej zaś własną twaiza" Spojrzenie na przodków spized stuleci kończy histo-ryk uwagą iż być może indy-widuali- m Polaków ma tak samo odległy rodowód jak poczucie ich wspólnoty „poli-tycznej i obyczaju czyli tego co piowadzilo długą drogą do narodu tów ilo zaś i— wziost płac kompensując) eh wiost cen co znowu jwpływa na wzrost kosztów i cen ild - Jedną cliogą przeciwdziała-nia zarówno inflacji jak i 10-snąc- un deficytom w handlu zagianiczii)m b) loby więc za-hamowanie tempa wzrostu zu-życia drogiej iopy ale ozna-cza to konieczność zahamo-wania wzrostu gospodaiczcgo To co wyżej powiedziano na temat gospodaiki surowco-wej świata sprowadzić można do dwóch podstawowych uo-gólnień: s)tuacja suiowcowa świata zależy od sytuacji ener-getycznej ta zaś — od ekono-micznej dostępności zasobów energii Ważne są natomiast warunki w jakich energia bę-dzie poz)skiwana w pi zaszło-ści Nigdy dot)chczas świat nic dysponował tak dużymi zaso-bami energii jak obecnie ni-gdy też perspektywy energe-tyczne nic b)!y tak obiecują-ce istota problemu polega jednak na czym innym Czło-wiek potrzebuje energii taniej a nic drogiej i lo potrzebuje jej już teraz a nie w jakiejś nieokreślonej przyszłości Z praktycznego punktu widzenia interesuje nas hoiyzonl wy-znaczony rokiem 2000 Rozwiązanie współczesnych pioblcmów gospodarczych u-zależ- nionc jest od daleko idą-cych zmian w struktuizc pali-wo- w o - eiicrgety cznej świata które by umożliwiły zmniej ii Biegną wieki W zwiercia-dle trzech stuleci poprzedza-jących rozbiory przygląda się protoplastom współczesnego Polaka prof Janusz Tazbir Barwna to epoka lecz drama-tyczna i tragiczna w skut-kach: wtedy zakiełkowały zia-renka anarchii które ojczyz-nę miała zgubić Ale oyli i tacy którzy twierdzili że ów-cześni Polacy byli ludźmi wprost wspaniałymi tylko że żyli między zbójeckimi sąsia-dami więc paść musieli Gdzie prawda? Jak to właści-wie było (i jest) z charakte-lc- m narodowym Polaków? Pili ostro ale byli wzorem to-lerancji religijnej Mieli go-rącą krew alt brzydzili się napadaniem na słabszego Uważali że r-- :i pępkiem świa-ta ale jednocześnie uszlache-tniały i cli umysły otwarte i krytyczne Bilans dziejowy dokonany w czasie rozbiorów wykazał jdauicm prof Tazbira że w r:'waklevze narodowym Pola-ków zalety górowały jednał: jad wadami Padło "państwo Sarmatów" lecz przecież ci sami "Sarmaci' torowali so-bie drogę do bytu niezawi-słego: "czy niepodległość byłaby możliwa do odzyska-nia jeśli by w momentach os-tatecznego zagrożenia nie u-mia- no zdobywać sie na naj-większe ołiary gdyby "dusza anielska" nie brała góiy nad "sarmackim czerepem"'' Wizerunek Polaka okiesu niewoli kreśli Stefan Kienie-wicz Polaka skłóconego wa-lecznego i ugodowego ro-mantycznego i pi zyziemne-g- o Tacy byli ówcześni Po-lacy z takim bagażem zalet i grzechów musieli żyć by przetrwać jako naród Prze-trwali "W nową rzeczywi-stość Drugiej Rzeczypospoli-tej — kończy prof Kienie-wicz — wkiaczało społeczeńs-two silnie zróżnicowane — nie tylko w płaszczyźnie kla-sowej ale i moralnej Miało ono swoich Judymów Wokul-skic- h Ochockich ale miało też niemały kontyngent Pod-iilipski- ch Połanieckich i Po-clironió- w" A potem? Polem poi trel własny Polaka zdaniem prof Janusza amowskiego można opisać tak: wolny lecz lraso-bliw- y Jest to niezwykle traf-ne upioszcenie ale trudno precież by w tytule było wszystko Autor szkicu skru-pulatnie śled'i opinię mię-dzywojennych Polaków o so-bie swoim kr-ij- u swoim pań-stwie gospodaicc i kulturc miejscu w świecie Jeden peł-ny i wiarygodny poi li et Pol-ski jest chyba w ogóle nie do wykonania Pouret własny dziadków i ojców współczes-nego Polaka był bardzo zróż-nicowany i niespójny co nic przeszkadza jednak jirof Kar-nowskiemu w sformułowaniu lVnV T£lln7 ItJ y§fimifti '' tfWwninTwr-nuiajWiWMniMtnj-inmjM- m i iiiinjTfiffWMWSBurttT11TT1ffBtTin— szenie zależności od' dostaw impoitowancj drogiej iopy na-ftowej Postulat len zachowu-je swoją ważność zarówno dziś jak i na pizyszłość Po-stulat na przyszłość ulega dal-szemu wzmocnieniu w świetle dość powszechnych i miaio-dajnyc- h opinii że wydobycie ropy osiągnie swoje apogeum w latach dziewięćdziesiątych po czym wykazywać będzie tendencje do spadku Biorąc więc pod uwagę losnącc po-trzeby energetyczne świata powstaje konieczność dokona-nia szybkich korekt w stiuk-lur- e zużycia paliw Alternatywę encigelyeną dla świata stanowi eneigia nu-klearna gdyż pozwala już na otrzymanie energii po koszcie konkurencyjnym w stosunku do klasycznych nośników energii pierwotnej jak oleje opałowe i węgiel Masowe wy-korzystanie tej cneigii jest jednak kwestią pizyszlości podczas gdy niezbędna jest już dzisiaj Co więcej iozwój energetyki nuklearnej został w jakimś stopniu prz) hamowany wskutek dość siln) eh sprzeci-wów ze strony części spo-łeczeństwa zainteresowań) eh kiajów Nic wnikając w istotę sporu w) pada stwicidzić że skutkiem Uch przcdhiżają-c)c- h się dyskusji jest brak jak dotąd konsekwentnego pto-gram- u cncigclyczncgo w świe-cie Świat zaczyna już „prze-grywać czas" gdyż eneigia jako czynnik hamujący diała już obecnie WIHSiif sprawiedliwej uwagi że nie brakowało wówczas ludzi my-ślących krytycznie nastawio-nych do rzeczywistości nie dla jałowej negacji ale w iinie naprawy kraju: "Niełat-wo było w tych czasach zna-leźć "jedynie słuszną" recep-tę takiej napiawy toteż trud-no się dziwić ostrości' konflik-tów które wokół tych spraw rozgorzały Sądzimy że z in-tensywnej pracy myślowej w związku z nimi dokonanej ziodziły się nowo wartości które () dużą nam w tej czy innej postaci także i cki-sna- j" Przeszłość zawsze splata się z teraźniejszością I a przy-szłością Naród nio jest od dziś Ani od wczoiej Nie -- zaczął się — jak ktoś powiedział — w ubiegły poniedziałek Naród ma swoje przedwczo-la- j swoje dziś i swoje jutro Współczesny naród polski jest wspólnotą kierującą się co-raz bardicj jednorodnym sy-stemem waitości ale narodo-wy konteiiekt Polaków jcsl — i że -- dobrze jest — wielobarwny wielowai stwo-w- y wielowątkowy Do książki dołączono kilka-dziesiąt ilustracji — repro-dukcji dzieł zebranych na krakowskiej wystawie która była zbiorem nie poi trelów lecz problemów polskich Hi-stoi- ią naiodowej świadomo-ści i tożsamości opowieścią o korzeniach Polaków wglą-dem w narodową duszę w to co naród uskrzydlało i co mu skrzydła podcinało Była la wystawa głosem- - posłanym przez zmarłych i spektaklem żyjących Zestaw ilustracji zaczyna się od płyty nagrobne mało ważnego księcia od wizerun-ków królów i kardynałów — kończy na poi trelach biuro-kraty przodownicy pracy pa-troszącej ryby współczesnej dziewczyny dremiacej na tle samochodu i standaidowej willi Takimi się Polacy widzą i widzieli Tacy są być może naprawdę Do Bonn przybył 16 bm wschodnioniemiecki minister gospodarki na rozmowy z przedstawicielami rządu Re-publiki Federalnej Korespon-denci wskazują ze Gunter Wittag jest najwyższym rangą i najbardziej wpływowym przedstawicielem Niemiec Wschodnich jaki odwiedził Niemcy Zachodnie w ciągu ostatnich dziesięciu lal i do-dają że wizyta ta jest uważa na za piób? utizymania nor-malnych stosunków pomirdv obu rządami niemieckimi po-mimo ogólnie pogorszonej al- - REFERENDUM W QUEBEC 20 M-AJ- A We wtorek 15 kwietnia prom Rcnć Levesque oświad-czył na sesji plenarnej Zgro-madzenia Naiodowego iż rząd jego wyznaczył dzień 20 maja br jako dato releien-du- m w którym mieszkańcy prow Quebec wypowiedzą się odnośnie swego statusu politycznego: czy pozostaną na zawsze w tamach Konfcde-tacj- i Kanady cy zechcą być samodzielnym państwem Pieni Leesque stwierdził iż światowa opinia jest moc-no zainteresowana tym nie-zmiernej wagi wydarzeniem i ciekawa jest wyniku rete-tendu- m Na kampanie propagando-wą pozostał więc tylko mie-siąc czasu W kilka godzin po wystą-pieniu preni Lcvosque zabrał glos Premier Rządu Federal-nego P E Trudeau który oświadczył i ostrzegł miesz-kańców prow Qucbec iż Rząd Federalny nie będzie pertraktował z nikim w spra-wie niezależności państwowej ("sorereigny - association") nawet w pizypadku gdy wy-nik lcferendum wypadnie na korzyść obecnego rządu Par-li Qucbecois Oświadczenie Premiera by-ło paiokrolnio przciywane aplauzem wszystkich posłów Izby Gmin W tym samym duchu wy-powiedzieli się obaj przywód-cy paitii opozycyjnych Joe Clatk w imieniu Konserwaty-stów i Edward Broadbent z Nowej Paitii D-emokraty-cz- 110) DUŻE ZWOLNIENIA W PRZEMYŚLE SAMOCHODOWYM Kierownictwo zakładów Ford Motor Co of Canada Ltd zapowiedziało w ubieg-łym tygodniu zwolnienie 1530 robotników w Oakville oraz około 1000 zwolnień w tych samych zakładach w Windsor w wyniku postanowienia zmniejszenia piodukcji w za-kładach Kanady i USA co po-ciągnie za sobą w najbliż-szym sezonie letnim zmniej-szenie liczby lobotników o około 15000 osób W ten leż sposób kierownic! wo zakła-dów Forda zmniejszy koszta operacyjno o 15 miliarda do-laió- w Jeśli chodzi o zakłady for-dowsk- ic w Oakvilłe zwolnio-nych będzie w niedługim cza-sie 1400 lobotników godzin-nych i 100 pracujących na miesięcznych pensjach Poza lym zamknięty zostanie dział produkcji wagonetek (van) w sierpniu br i ograniczona zostanie piodukcja samocho-dów osobowych typu Ford Ltd W zakładach w Windsor zwolnieni najpierw będą ro-botnicy odlewni głowic moto-rów a icli produkcja przerzu-cona zostanie na amerykań-ską stronę do Fla Rock W len sposób laczna liczba zwol-nień w kanadyjskich zakła-dach Ford wyniesie około 5000 osób W ślad za zwolnieniami u Forda to samo ma nastąpić i w zakładach Geneial Mo-toi- s of Canada Ltd — W najbliższych dniach do domu pójdzie 131 robotników za-li udnionych dotychczas w za-kładach w Scarboiougn gdzie w następnym miesiącu zam-knięty zostanie dział produ-kujący wagonelki (van) a w St Cathaiines zamyka się od-lewnię głowic moloiów Te stosunkowo niewielkie jeszcze zwolnienia w zakła-dach GM są konsekwencją bardzo dużych zwolnień w General Motors Coip w Dc-tio- it które objęły liczbę 12-00- 0 robotników REWELACYJNY RAPORT GPNCRAiNEGO KONTROLERA W ubiegłym tygodniu T J Macdónell generalny audytor Wizyta wschodnioniemieckiego w Donn mosfery w stosunkach pomię-dzy Wschodem a Zachodem Źiódla bońskie twieidza że kanclerz Schmidt przedstawi ministrowi Wittagowi stano-wisko zachodniońicmioekic w kluczowych sprawach między-narodowych włącznie z wzra-stającym dążeniem do bojko-tu moskiewskich Igrzysk olimpijskich Wschodnioniemiecki mini-ster odbędzie lównicz łozino-wy z acliodmonicmicckim ministrem gospodarki Otlo Lansdorfem (kontroler Rządu Federalne-go) opublikował wyniki swej paromiesięcznej pracy kon-trolnej któtej wyniki są wprost zdumiewające w sen-sie ujemnym Zadał on sobie trud zbada-nia 50000 przeciętnych urzę-dników zatuidnionych w róż-nych depattamentacli mini-sterialnych i w konkluzji stwierdza że całą pracę tych 50000 osób z łatwością mo-że wykonać 38000 urzędni-ków i w ten sposób można za-oszczędzić 24% siły roboczej co w przeliczeniu na obciąże-nia podatnika wyniosłoby $200000000 tocznie albo $35 na każdego podatnika Generalny kontroler opi-niuje też ze jeżeli pracodaw-ca a więc Rząd Federalny jest pizekonany iż jego pracow-nicy otrzymują właściwą za-płatę — winien też mieć i tę pewność że wykonują oni na-leżycie ( powierzoną do wyko-nania pracę w ciągu dnia Tak jednak nic jest i winić tutaj należy kierownictwa biur i tych wszystkich kie-rowników którym podlegają urzędnicy Za taki też stan odpowie-dzialna jest federalna The Trcasury Board która mimo parokiotnych podobnych jak ten rapoitów nie przejęła ści-ślejszej kontroli nad olbrzy-mia bo wynoszącą 350000 aimią urzędników J J Macdónell na 709 stro-nach swego rewelacyjnego sprawo idania min podaje że rachunek za telefony i in-ne śiodki telekomunikacji tak szybko rośnie iż w na-stępnym roku wyniesie sunie $417000000 co w przelicze-niu na każdego państwowego urzędnika (jest ich wszyst-kich 350000) wyniesie po S100 Raport ten stwierdza że pod tym względem nie ist-nieje żadna kontrola: kto po co i gdzie oraz jak często te-lefonuje na rachunek po-datnika Dalej Dyrekcja na-czelna CBC wypłaciła w 1977 r za slację radiową i telewi-zyjną w Rimuski sumę $2-0000- 00 a warta ona była tyl-ko $300000 To jest zaledwie kilka rażących przykładów które wymienia sprawozda-nie generalnego kontrolera Jest ich dużo więcej w każ-dej dziedzinie administracji państwowej Dowodzi to stra-szliwego marnotrawstwa pie-idęd- zy podatnika kanadyj-skiego z którego ciężko naj-częściej zarobionym groszem wysokie czynniki rządowe kierownicy ważnych działów biur instytucji iirm czy wie-lu innych komórek admin-istracji nie liczą się i nie za-dają sobie nawet trudu kon-tio- li nad podległym sobie poi sonelem urzędniczym ROZBUDOWA PAPIERNI W DRYDEN Wielka papiernia w Dry-de-n należąca do zakładów the Great Lakcs Forest Pio-ciucl- s Ltd w Thunder Bay zo-stanie rozbudowana i zmoder-nizowaną kosztem $250000-00- 0 Modernizacja tych zakła-dów przeprowadzona zostanie w okicsie najbliższych dwóch lat W ten sposób poważnie wzrośnie piodukcja papieiu nie tylko gazetowego ale i wysokowaitościowego oraz papki chzewnej TOTEM INDIAŃSKI W ZATOCE NEAPOLU Na zamówienie kanadyj-skiego przemysłowca pocho-dzenia włoskiego w Rocky LaRock of Saulis w Btytyj-skie- j Kolumbii wykonany zo-stał attystyczńei roboty wy-soki na 10 metrów totem in-diański który stanie w zato-ce Neapolu MANIFESTACJA JEDNOŚCI KANADYJSKIEJ W środę ubiegłego tygo-dnia (16 bm) w Laval — przedmieściu Montrealu od-byta się wielka manifestacja jedności kanadyjskiej w któ-rej udział wzięło ponad 3000 osób Zgromadzeni w wielkiej ha-li spoitowej mieszkańcy tego miasta z entuzjazmem powi-tali na estradzie Ministra Sprawiedliwości Jean Chie-tie- n oraz przewodniczącą Iz-by Gmin p Jeanne Sauve Oboje nawoływali w swych przemówieniach do jedności w skonfederowanej Kanadzie i takie a nie inne ustosunko-wanie się 20 maja w referen-dum Przemówienia tych rc-in-czentan- tów naczelnych yładz federalnych pizerywa-n- e były wielokrotnie entuzja-stycznymi oklaskami W zgro-madzeniu tym wziął też udział Claudc Ryan przywódca li-berałów w Qucboc ii |
Tags
Comments
Post a Comment for 000266
