Zwilazkowiec Alliancer, September 16, 1969

              Pi
Hf
Iw
W'
Wfn
Ir
WsMMi mmi
p ri JftMittMftCM ftptaHałTW'iwMft ia Łwi4MiHMwlMwpii -- — - - ———-- " — -~- -— J1—M1uUŁi 'wM9t'sMttvntit?i!fMtnfytKP-mrivirrKr- t t'tw a'7ywL'y iraTTyrertr? TrjKaiHTTy j-iT-Tf
i n"' MY7'titfn j ir iv -r- -fw' TW-- Tf (i " 'H" r„'rijvji 'nutStMits fhr j m Ojk-łi-w # jłiłiiiw! Jiiitałałi i"- - jfv ir iiw]'i rt(Pn ' V Tififurf "! -w- iri-łwswy Łw iiiWizt-nr&ST:- ? w ts!- - ?--- ? _
1 HMWfftlf Mi 14 SjMt'r:3lJUłłlfVI!ft ' ~P "cł - iiinmmi i i m M
v
fen- -
in h
i
'
!
- &u'
a?ftSf
tfót?Kri s I
FSTrfł
'-
-9i
Z--W "
ii"
U
fr:„i ?
#
a
iti t--
m
mrm'{mi EftilS
v
:
rewr4uMAiri
iuJ77''iAWf'vffii
"Związkowiec" (The Alliancer)
Prlnted and Publlshed for every Tuesdar
and FrldJy by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED'
"
W "Wołowciak Chalrman of
Edltor-ln-Chle- f Ueydenkorn
Subscrlptlon:
Board Secretary
Offlclal Organ of The Pollsh AUiance Frlendly Soclety of Canada
— B —
Business Manager — R Frikke —
In Canada $9 00 per
the H
Second clajs mail reglatration number 1673
1475 Queen Si W Toronto 156 Ontario Tel 531-249- 1
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $900 i Zagranicą — Roczna $1000
Półroczna $500 I Półroczna $ 600
Kwartalna $300 I Pojedynczy numer 150
Srebrny jubileusz KPK
Kongres Polonii Kanadyjskiej został powołany do życia
konferencji która odbyła się w Toronto w
dniach" 2 3 i 4 września 1944 r Naturalnie prace przygoto-wawcze
trwały przez kilka miesięcy a rozmowy między po-szczególnymi
organizacjami toczyły się znacznie dłużej
Wiele złożyło się na to że w okresie kiedy wojna zbliżała się
ku końcowi organizacje polonijne znalazły platformę współ-działania
podczas gdy trudniej było to dziesięć lat wcześniej
Zjazd konstytucyjny głosił iż 118 "zrzeszeń polskich
i parafii" miało swoich przedstawicieli- - Naturalnie iż pow-stanie
ogólnej reprezentacji polonijnej było dużym osiągnię-ciem
Powstały ramy organizacyjne dla Polonii Kanadyjskiej
Wartość znaczenie KPK było — i jest nadal — uzależnione
od organizacji członkowskich Najlepsi i najbardziej ofiarni
przywódcy nie potrafią niczego dokonać jeśli nie zostaną
wyposażeni w odpowiednie środki przez organizacje człon-kowskie
Nie chcemy w tym miejscu oceniać 25-letni- ej działal-ności
KPK już chociażby dlatego iż uczynienie tego w jed-nym
artykule musiałoby wypaść fałszywie i to niezależnie od
tego czy wystawionoby Kongresowi "urodzinową" laurkę czy
też poczęstowano by go lukrowaną połajanką
Kongres bowiem miał wzloty i upadki dobre i złe lata
dobre chęci i brak środków i naodwrót Na czele Kongresu
znajdowali się zarówno doskonali społecznicy jak i mierni
Czasem zespół kierowniczy był zgrany to znów "każdy sobie
rzepkę skrobał" To wszystko zresztą bardzo ludzkie Spot-kamy
się z tym w każdej grupie społecznej etnicznej
Kongres był tworem nowym którego kształtowało życie
Plateffo' też uiawnily sie z czasem wcale poważne zmiany
W-tendencj-ach
i założeniach- -
Obrady toczyły się w domu Grupy 1 Związku Polaków
przy 62 Claremont a delegatów powitał
gospodarz- - tj ówczesny prezes Grupy 1 p Józef Pankowski-Założeni- a i' cele projektowanego Kongresii Polonii Kanadyj-skiej
przedstawił adw Józef Grocholski a ówczesny redaktor
"Związkowca" Franciszek Głogowski wygłosił zasadniczy
referaty
Pierwszym prezesem został adw Józef Grocholski a wi-ceprezesami"
pp: Józef Pankowski (Toronto) Józef Grębski
(Vancouver) Andrzej Prokop (Winnipeg) J Roszkowski
(Montreal) 1 J Kaniewski (Windsor) sekretarzem wykonaw- -
czym' Fv Głogowski sekretarzem protokolbwym P Bilewicz
skarbnikiem S Justyński a kontrolerami (członkowie Zarzą-du)
'pp':" J Szelążek J Jabłoński W- - Pogorzelski J K Flis
i'M Maj!
Ukonstytuowały się dalej ikomisje: spraw kanadyjskich
w
biuro przedstawiło
w
co
Grupy
zainteresowana w
drugiej strony
bronić
Firma
Loplńskl
Central Manager — S F Konopka
Printlng Manager — M Poczynlak
y ir In othcr'Countrieł MO 00
531-249- 1
wykonująca posze-rzenie
"Queen
Highway" potrzebowała ziemi
na drogowe nasypy i
była zapłacić gotówką
robót
ziemnych za każdy sprzedany
jej kubiczny yard Biu-ro
architektoniczne wykonało
plany wykopów
które na oko-ło
100000 yardów
ziemi według
Głó-wnym
a przedsiębiorstwem
dróg Praca ta została
wczesną wiosną w
czego płaski teren za-mienił
na więcej
pagórkowaty Niecierpliwi
wypadku
"Związkowcu" myśleli że to
domu już
niestety te nie
tak szybkim krokiem
w kwiet-niu
planów ho wtedy wszystko
ustalone
polskich ratunkowych „ (opieki społecznej) oświatowych i
gospodarczych na czele których stanęli pp Leonard Szep-tycki-Franeiszek-Muszy- ński
Andrzej Piekarz Barbara Gło
gowskaU Antoni (Szczepkowski
( „ Ł
'
'Wybrano' również Radę Kongresu na czele której stanął
adwiBBfDubieńskrzTWinilipegu
W uchwalonej rezolucji-znajdu- ją się min następujące sowa '
1 "Wpracy dla Kanady stojąc lojalnie przy tej konst-ytucji
i nadal pracować będziemy dla dobra
Uważając że solidarność ludności jest podstawą siły
' i rozwoju Kanady wytkniemy sobie za
- zbliżenie się do innych grup narodowościowych zgodne
'' zwsnzyimstik' icwhspółżycipeolacdhoprkotwóraedzdenlaie dodborawKsapnóałpdryacyi Wyn--a(
chódźstwa Polskiego wymagają unikać będziemy
wszystkiego co wywołać dysonanse-jPomniteg- o
że wydał nas Naród Polski zachować chce-my
jego język i jego zasoby kulturalne które osiągnął
w swojej tysiącletniej historii chcemy przekazać na-- f
'''stępnym pokoleniom Polaków Kanadyjczyków Pragnie-- 1
rny tego by inni Kanadyjczycy zapoznali się ze skar-- '
bami naszej kultury aby mogli ocenić nasz wkład do
' pracy dla przyszłej Kanady
' ' Żyjąc na tej ziemi w ustroju demokratycznym
'
--
' oceniamy w jego dobrodziejstwa ufamy że nie-- '' podległość i całość Państwa Polskiego będzie w pełni
i że bracia nasi w Polsce będą mogli żyć
w ustroju demokratycznym pod rządami ludzi powoła- -
' nych do steru z wolnej woli Narodu Wierzymy że w
wolnej Polsce chłop robotnik i pracownik umysłowy
"' w wysiłku utrwalą podstawy wolności kultury
_ i powszechnego dobrobytu"
Sprawozdawca "Związkowca" zamyka swoje uwagi na-stępująco:
"Wszyscy delegaci i liczni goście którzy byli obecni na
obradach zjazdowych stwierdzali że Zjazd odbywał się w
niesłychanie podniosłym nastroju że wszyscy odczuwali jak
wielkie' dla Polonii kanadyjskiej mieć będzie ten
Zjazd który rozpoczął nową erę w życiu wychodźstwa pol-skiego
w Kanadzie"
Minęło 25 lat od owego zjazdu od założenia Kongresu
Polonii Kanadyjskiej Jubilatowi — jak zwykle w
takich okolicznościach — poriiyślności i rozwoju
styczniu 1969 r przystą-piono
W konkretnie do wy-konania
planów głównego bu- -
dynku "Ośrodka( Polonijnego"
Grimsby Architekt Marek Pa i n
Ljego komi-sji
technicznej szereg propozy-cji
rozplanowania wnętrza bu-dynku
Komisja techniczna zbie-rała
się kilkakroć
trzech miesięcy roku i
debatowała co do-dać
a odjąć — co gdzie
a co poszerzyć Ar-chitekt
starał się dostosować do
życzeń przedstawicieli Zarządu
Głównego atzwłaszcza przedsta-wicieli
-- 22- w Grimsby
'która oczywiście jest najbar
dziej planach
budynku i najlćpicjizna lokalne
stosunki IZ ar-chitektmusia- ł'też
swego
widzenia i zwłaszcza je-- %
iii Chodziła o rzeczy' czysto fa-chowe'
?stał przy 'swoim' zdaniu
ĄWtymczasie wyłoniła się
dodatkowisprawa kon--
strukcyjna
drogi Elisabeth
gotowa
lub ró-wnowartym
wykonaniem
wykopu
odpowiednie
zezwoliły sprzedaż
kubicznych
specjalnej umowy
zawartej między Zarządem
bu-dowy
wy-konana
na-stępstwie
się urozmaico-ny
czytając o tym v
bu-dowa
się rozpoczyna
Nic rzeczy idą
Architekt
mógł bodajże dopiero
przystąpić do
zo-stało
ostatecznie
rządzie jej
dalszego cel
tych
tego
mogłoby
pełni
uszanowana
zgodnym
znaczenie
życzymy
ciągu
wfWWnBWi#WTwTT:rT ~~ --_ --—r" M-hrtHk- MlWMI WHWMWWMUJjWUiMAiU
NASZA
(Wywiad z gen Władysławem Andersem)
HHHHB€WS'?2(2a!Zr'''% ' ''"'iii
7ET' " 'Z?5 t
'" '''MmmSm
— Panie Generale czy nie
zechciałby Pan właśnie teraz
po tych wielkich uroczysto-ściach
po pamiętnych obcho-dach
historycznych- - spojrzeć
na przeszłość ocenić przeby-ty
szlak?
— Jak to mam rozumieć?
Czy chodzi Panu o nasz zbroj-ny
wysiłek czy też o ten wy- siłek w ramach wszystkich
poczynań polskich?
— Pragnąłbym by Pan
Generał' mówił o wszyst-kich
aspektach nie wyłącza-jąc
pewnych osobistych gdyż
w niektórych okresach iczasu
nie były one osobistyjni Za-pewne
nie ma żadnej przesa-dy
w twierdzeniu że stał się
Pan pewnym symbolem dla
jednych wysoce dodatnim
dla drugich — zaciętym wro-gim
Chyba wysoce wymow-ne
jest że nie tylko utarło
się ale nawet przyjęło okre-ślenie
"wojsko Andersa"
— No dobrze spróbujmy
porozmawiać Mam nadzieję
iż będzie mi łatwiej 'z Panem
pewne zagadnienia ustawić
gdyż był Pan żołnierzem któ-ry
wiele z tych spraw zbliska
dotykał
A wiec pozwolę sobie
stwierdzić i to w formie jak
najbardziei kategorycznej żel
żołnierz Dolski snełnił swoi i
obowiązek jak najlepiej
naturalnie wiele
bardzo wiele na ten temat
powiedzieć i to zarówno o
tych którzy znajdowali się
pod moim bezpośrednim do-wództwem
jak i też o innych
Ograniczam się jednak do
powyższego stwierdzenia Ja
jak i wielu innych dowód-ców
z września 1939 r po-zostało
z podkomendnymi do
końca Mogliśmy podziwiać
nie tylko obowiązkowość ale
i --ofiarność żołnierską Z tym
samym spotykaliśmy się w
obozach jenieckich w łag-rach
sowieckich i więzie-niach
Gdy zastanawiałem się nad
tym skąd się takie
bierze nie- - mogłem uznać
jako zadawalającej odpo- -
Całość budynku możnaby na dwie części —
pierwsza to polonijno-społeczn- a
druga to 'publiczna Wszystko
znajduje się pod jednym da-chem
ale jest tak zaprojekto-wane
że dwie części mogą być
zupełnie oddzielone od siebie
i niezależnie używane Zaznacza
się to nazcwnąlrz dwoma głów-nymi
wejściami Część "polonijno-społec-zna"
posiada na gór-nym
poziomic sale ze sceną o
wymiarach 50 na 70 stóp o po-jemności
bankietowej około 300
osób nowoczesną kuchnię z ma-gazynami
:i pokój klubowy z ko-minkiem
— na dolnym pozio-mie
znajduje się również duża
sala na konferencje odczyty i
zebrania apartament dla gospo-darza
domu oraz pokoje miesz-czące
urządzenia mechaniczne
i dla "całego bu-dynku
Część "publiczna" jest pod-kreślona
specjalnym dużym wej-ściem
z zajazdem dla samocho-dów
pod dachem chroniącym
p
wiedź: dyscyplina żołnierskal
Nie mam wątpliwości -- natomiast
iż był to wyraz głębcy
kiej miłości do Polski wyso-kiego
poczucia obywatelskie-go
i silnej wiary w ostatecz-ne
zwycięstwo słusznej spra-wy
Nie sądzę by jakikol-wiek
żołnierz pogodził się"z
faktem 'że zajęcie kraju'
przez wojska nieprzyjaciel-skie
oznacza likwidację Pol-ski
zakończenie wojny Dla-tego
też gdziekolwiek żoł-nierz
polski sie znalazł oćze?
kiwał dalszego bieguwypadf
ków był potencjalniejprzyl
gotowany uo podjęcia 'oręż-nej
walki „ sJr n
Takie" było też oczywiście
moje nastawienie Ani też na
chwilę nawet w najcięższych
nie pogodziłem
się ze smutną rzeczywisto
ścią Czy byłem zaskoczony
wybuchem wojny niemiecko--sowieckiej- ?
Chyba nie Po-wiem
więcej:t zakładałem iż
jest nieuchronna ale byłem
mile zaskoczony iż zostałem
wyznaczony na dowódcę
wojsk naszych które miałemi
zorganizować w ZSRR By
łem wprawdzie chory i wy-czerpany
ale przystąpiłem
do pracy z zapałem z entu- -
zjazmem Wiedziatem iz bę- -
aa trudności nie tyllco ze
strony gospodarzy to znaczy
władz sowieckich ale też ze
strony naszej od rodaków
znajdujących się na obsza-rach
ZSRR Nawet jeśli nie
wiedziałem z początku w ja-kich
warunkach znajdowało
się wielu naszych rodaków to
wystarczyłoby przecież włas-ne
doświadczenie' by wie-dzieć
z jakimi psychicznymi
oporami będzie trzeba wal-czyć
by uformować polskie
wojsko jako sojusznicze
wojsk sowieckich Przełama-nie
zrozumiałej i uzasadnio-nej
wrogości wobec ZSRR
systemu komunistycznego u-waża- łem
za zada-nie
Trzeba było żołnierzom
tłumaczyć że muszą zapom-nieć
o swoich bolesnych prze-życiach
doznanych krzyw- -
OŚRODEK POLONIJNY W GRIMSBY
pier-wszych
szczegółowo
przesunąć
~'puńktu
wykonania
Mógłbym
nastawie-nie
elektryczne
momentach
kapitalne
gości przed deszczem Olbrzy-mie
foyer prowadzi do restau-racji
(dining room) do baru
i kawiarni (lounge room) oraz
do głównej sali balowej o wy-miarach
80 na 120 stóp mogą-cej
pomieścić 300 par tanecz-nych
lub 1000 osób na bankie-cie
Kręcone schody prowadzą
na balkon do biura zarządzają-cego
domem do sali konferen-cyjnej
na piętrze Wzdłuż sali
balowej znajdują się oddzielno
pokoje klubowe i konferen-cyjne
Restauracja na około 200 osób
mieści się od strony jeziora a
jej przeszklona ścianą umożii
wia widok na trawiaste tarasy
spadające w kierunku wody r
restauracji jest pomieszczenie
na orkiestrę i na parkiet dan
cingowy Restauracja" i bar mają
swą oddzielną kuchnię i maga-zyny
(storage room) Z drugiej
strony sali balowej pomieszczo-no
kuchnię obsługującą bankie-ty
na głównej sali balowej
DoKończenle na str 5
p
dach' i pamiętać iż to gorzkie
owoce 'Wojny Obecnie nato-miast
sytuacja uległa zasad-niczej
żrianie i na terenie
ZSRPt odbudowuje się jedno-stki
wojsk polskich które
w alczyć będą u' boku sowiec-kich
wojsk sojuszniczych
Generał zamilkł Zdaje się
coś jszukać w pamięci Idę w
odsiecz:
— Doskonale to pamię-tamlPanie'IGenera- le
Owe od-prawy
i meldunki z różnych
oddziałówfsa-fsnawe- t niektóre
WciaMówiłPan o tejwie- -
żołnierza co oznaczało
gotowość podjęcia dalszej
walki % Otóż'' nie '"mogę się
c przeć' by?'w tym (kontekście
nie wspomnieć o''pierwszej
defiladzie którą Pan odbie-rał
- kulejąc i opierając' się
o kiju A myśmy chyba sta-nowil- lv
najdziwniejszą zbie-raninę
nędzarzy ale nastroje
były bojowe
— Rzeczywiście to była
chyba najbardziej wzrusza
jąca defilada w moim życiu
Właśnie wówczas uświadomi
łem sobie w pełni iż nie łat
wo będzie uformować tam i
z%as bojowe jednostki Trze-ba
będzie sporo czasu dla-zagojeni- a
ran Dodatkowym o-barcze- niem była wzajemna
podejrzliwość i brak zaufa-nia
Zapewne kiedy patrzy
się na to z perspektywy po- nad 25 lat musimy przyznać
iż nie mogło być inaczej O-sobiś- cie starałem się o to by
wojsko nasze zachowywało
absolutną neutralność wobec
otaczającej rzeczywistości
żołnierze mieli zakaz wypo-wiadania
sądów na temat sto-sunków
z ZSRR wobec oby-wateli
sowieckich porówny-wania
ich ze stosunkami w
Polsce mieli zakaz opowia-dania
o swoich przeżyciach
w' obozach czy więzieniach
ale wiadomo mi jednak iż
rozkazy tenie zostały w pełni
wykonane Oczywiście wła-dze
sowieckie dowiadywały
się o tym groziły represja-mi
Sieć informatorów so-wieckich
była olbrzymia i
niejednokrotnie mieliśmy
wręcz do czynienia z prowo-kacjami
Znajdowaliśmy się
pod stałą kuratelą sowiec-kich
łączników których kom-petencje
były bardzo szeroT
kie Z każdym dniem mnożyły--
się nieporozumienia trud-ńościijprzykro- ści
Walczyliś-my
z (tym zamykając świado-mie
oczy na różne wręcz' nie-przyjazne
posunięcia czynni-kówfśówjjecki- ch
-
— Czy to prawda że Pan
Generał niemal od pierwszej
chwili formowaniawojska w
ZSRR zmierzał do ewakuacji
polskich sił zbrojnych naZa- -
chód?
-i-- Absolutnie nie! Wręcz
przeciwniepragnałem rozbu-dowy
naszych gednostek za-pewnienia
im najlepszego
przeszkolenia' i wyposażenia
Nie miałem żadnej wątpliwo-śc- i
iż najkrótsza droga do
Polski wiedzie przez ZSRR
Kie byłem przeciwnikiem so-juszu'
'z {tym państwem ale
nrasnałemzabezpieczenia su
werennych praw jednostkom]
nolskim? fierwsze iruunoscn
naiury nuiuaiuej — jeau jju--
□linę SyirtWC U lUtt luwaiui
znaczeniu jak stwierdzenie
zaginięcia — używając ów-czesnej
oficjalnej terminolo
gii sowieckiej — kilkunastu
tysięcy oficerów którzy zna-leźli
się w niewoli wyłoniły
się kiedy dowództwo sowie-ckie
wypowiedziało się za
wydzieleniem jednej dywizji
najbardziej przeszkolonej to
jest 5 dywizji piechoty i skie-rowanie
jej na front Ab-strahując
od tego że jednost-ka
ta nie posiadała podów-czas
jeszcze pełnego wyposa-żenia
była zaledwie częścio-wo
przeszkolona i uzbrojona
— stałem na stanowisku że
wojsko nasze nie może być
rozparcelowane natomiast
wejdzie do akcji w całości
pod jednolitym własnym do-wództwem
współdziałając z
ogólnym dowództwem sowie-ckim
Reakcja sowiecka nie
dała na siebie długo czekać
Zakomunikowano nam ze
nastąpi zmniejszenie racji
żywnościowych że brak jest
obiektywnych warunków dla
dalszego formowania pols-kich
jednostek w ZSRR Do-piero
wówczas wykluwał się
plan ewentualnej ewakuacji
Krystalizował się w miarę
systematycznego pogarszania
się naszych warunków
— Z powodu ewakuacji z
ZSRR atakowano Pana Pa-nie
Generale z różnych
stron Przecież w niektórych
kołach polskich w Londynie
utrzymywano że przeprowa-dził
ją Pan wbrew stanowi-sku
gen Sikorskiego że na-stępstwem
tego kroku było
pogorszenie się stosunków z
rządem RP z wszystkimi dal-szymi
konsekwencjami W
Moskwie — a po wojnie i w
Warszawie oficjalne koła —
głosiły iż wyprowadził Pan
wojsko bo nie -- chciał Pan
walczyć obok wojsk sowiec-kich
— Zapewniam Pana że to
conajmniej nie ścisłe jeśli
nie wręcz fałszywe- - Nie za-mierzam
wypierać się iż oce-niwszy
beznadziejność sytua-cji
— zarówno wojskowej jak
i ludności cywilnej — nale-gałem
na przeprowadzenie e-wak- uacji
w terminie możli-wie
najrychlejszym Odegra-ły
jednak dużą rolę czynniki
polityczne była przecież na-wet
interwencja Winstona
Churchilla nie mówiąc już o
rozmowach prowadzonych
przez-- ) znasza lambasadęw
S Gdybyśmy noro&H
— r tt ui uiuuvii juniu au-io- i niały — czekałby nas bardzo
smutny los Najprawdopodo-bniej
bowiem po wyłuskaniu
"niepewnych i wrogich" do-wódców
i usunięciu ich woj-sko
znalazłoby się pod do-wództwem
oficerów sowiec-kich
specjalnie odkomende-rowanych
tak jak to się sta-ło
później z jednostkami u-formowa- nymi
po naszej ewa-kuacji
Osobiście jestem
przekonany że takie założe-nie
istniało oddawna (Do-wództwo
sowieckie (politycz-ne
również) nie wykluczało
jednak iż uda się w drodze
"pokojowej" opanować woj-sko
polskie i uczynić je póź-niej
jednym z elementów w
tworzeniu "nowego porząd-ku"
na ziemiach polskich
Stosunek władz sowieckich
do pozostałej ludności cywil-nej
wcale wyraźnie odsłaniał
prawdziwe cele Moskwy wo-bec
Polski
Gdyby władze sowieckie
dawały minimalną gwarancję
lojalności wobec naszych
dążeń niepodległościowych
gdyby nie ujawniały w róż-nej
postaci swoich zakusów
terytorialnych a wreszcie im
perialistycznych dążeń był-bym
napewno ostatni który
by nie chciał drogą najkrót-szą
wieść żołnierzy do Polski
Ale powtarzam w sytuacji w
jakiej znaleźliśmy się ewaku-acja
była jedynym wyjściem
Powiedziałbym ratunkiem O-czywi-ście
w okresie naszej
ewakuacji sytuacja na fron-tach
w ZSRR była krytyczna
nawet' bardzo „krytyczna
Wojska niemieckie wpraw
dzie stanęły już na 'Kaukazie
źródła naftowe były zagrożo-ne
"ale to w żadnym wypad-ku
nie przesądzało wyniku
wojny Wiedzieliśmy przecież
o wielkich rezerwach ludz-kich
o olbrzymiej produkcji
sprzętu w ZSRR i wielkich
dostawach amerykańskich i
brytyjskich Można było
przypuszczać że wojska so-wieckie
poniosą jeszcze wie-le
klęsk ale ani na chwilę
nid wolno było wnioskować
iż przesądza to wynik wojny
innymi słowy iż ZSRR zosta-nie
pokonany i Hitler będzie
triumfował
Nie! Ani ja ani nikt w na-szy- r'
sztabie nie "oczekiwał
klęski militarnej ZSRR
— Czy opuszczając ZSRR i
znając już wówczas nastawie-nie
Stalina w najistotniej-szych
sprawach dotyczących
Polski zakładał Pan Panie
Generale że los Polski został
przesądzony że mocarstwa
zachodnie przyjmą żądania
sowieckie?
Dokończenie na str 5 "
WIEŚCI
_
KJpracowane na podótawie prani KritlOlvet
-- alinmlumwuMuiimiiuuuuiuuuuiiuuwuuiuiuiiuiiuuuuuiiuiuuiuuMiwuiuuiiii
TURYŚCI SĄl— URZĄDZEŃ
BRAK
Podhale (bez Zakopanego)
odwiedziło podczas wakacyj-nych
miesięcy około 15 mi-liona
turystów Największym
powodzeniem cieszyły się:
Rabka Szczawnica Czorsztyn
Krościenko oraz szlaki tury-styczne
Pienin
Dzięki poprawie komunika-cji
a szczególnie rozwojowi
motoryzacji turyści często
zmieniają miejsca pobytu By-wa
i tak że wskutek pogor-szenia
lub poprawy pogody
gospodarze mają do czynie-nia
z gwałtownymi odpływa-mi
lub przypływami ruchu
turystycznego co wymaga
elastyczności usług nie zaw-sze
do tego przygotowanych
Ponadto na Podhalu daje się
odczuć brak dostatecznej li-czby
campingów i obozowisk
BEZCZELNY NIEMIEC
Funkcjonariusze komisaria-tu
portowego MO w Szczeci-nie
zatrzymali kapitana za-chodnioniemiec- kiego statku
m "Annę Oltman" cumują-cego
w porcie szczecińskim
Wracając po libacji w -- mieście
na statek odmówił on
okazania przepustki strażnicz-ce
i usiłował siłą wedrzeć się
na teren portu Strażniczka
wykonując swoje obowiązki
wezwała na pomoc innych
strażników W odpowiedzi pi-jany
uderzył ją w głowę oraz
obrzucił obelgami obrażający-mi
naród polski
Przybyli na miejsce straż-nicy
i milicjanci obezwładnili
kapitana przewieźli go do
Izby Wytrzeźwień a po wy-trzeźwieniu
został zatrzymany
przez organa MO
KOLEJNY Z SERII
W stoczni w Szczecinie od-było
się wodowanie statku
ms "Zawiercie" Jest to ko-lejny
statek tzw "jezioro-wiec- "
z serii sześciu
zamówionych przez PLO w
stoczni szczecińskiej a prze-znaczonych
do obsługi linii
na Wielkie Jeziora kanadyj-skie
i amerykańskie rzeką
Sw Wawrzyńca
Pierwsze trzy "statki ż'tej
serii a1 mianowicie: "Zakopa-ne"
"Zamość"- - i "Zabrze"'są
już eksploatowane na razie
na linii północnoamerykań
skiej ftjji—w
WAŻNE
M"Ww
MÓWIĄCY KOMPUTER
Zarezerwowany dotąd je-dynie
tylko dla ludzi sposób
porozumiewania się zaponto-c- ą
mowy 'stanie się w przysz-łości
również możliwy i dla
komputerów Na targach w
Hanowerze w NRF aparatura
dla elektronicznego przetwa
rzania danych odpowiadała
na pytania zadawane jej
przez telefon
Przygotowanie komputera
do tego rodzaju pracy jest
bardzo oczywiście skompli-kowane
Mówca przekazuje
najpierw maszynie zapas
słów za pomocą specjalnego
systemu i są one przetwarza-ne
na elektryczne impulsy i
magazynowane W momencie
gdy maszyna ma odpowiadać
na pytanie wyszukuje odpo
wiednie słowa i przetwarza
je na akustyczne drgania
które ucho ludzkie odbiera
jako dźwięki mowy
ROPA Z MÓRZ I OCEANÓW
W ubiegłym roku już oko-ło
15 pipcent światowego wy- dobycia ropy naftowej pocho-dziło
z pod dna morskiego
Coraz częściej pojawiają się
na powierzchni mórz i ocea-nów
platformy i sztuczne wy- spy wyposażone w urządze-nia
wiertnicze Najwięcej
znajduje się ich w Zatoce
Meksykańskiej Perskiej i na
Morzu Północnym Jedno z
największych takich urządzeń
należących do włoskiego
przedsiębiorstwa szuka obec-nie
ropy naftowej na dnie
Morza Adriatyckiego
WĘGIEL KONKURUJE
Z ROPĄ
W Stanach Zjednoczonych
prowadzone są prace badaw-cze
nad nowymi piocesami
przeróbki węgla które "po-zwoliłyby
mu odzyskać pozy- cję surowca chemicznego
traconą obecnie na rzecz ro-py
naftowej W nowych pro- cesach opartych na stosowa-niu
zamiast powietrza czyste-go
tlenu uzyskuje się z wę-gla
mieszaninę wodoru {tlen-ku
węgla o bardzo 'niewiel-kiej
zawartości "niepożądane
go dwutlenku węgla i azotii
Gaz taki nadaje się dla ce
lów przeróbki chemicznej i
dla budownictwa- -
z POLSKI
i pnadi
odazi
fsoniot
iropol STAN OSZCZĘDNA cznej Stan wkładów iV)S0K ludności w PKO osiągS te
sierpnia 1969 r 85 m JgUlU
ES aiJL5?_ A
itivaiu
proje
82 mld 61 min ri
htow
chunkach wiatc cieniowych b-ie-żą3cymchld mi a Jiego '
łanu i- - W sierpniu 1969 r m p"
uaicuiiustiowe Wzrosb Ukl i1
793 min zł a łącznie od czaiMi iaoa r
649 min zł--
Liczba książeczek oszcsl
„ j „ Ł„ nj s _( sierpniu taog r o 144fc-lpP- (
UMwc uu i stycznia C oi sierpnia iaDH r — n i 5 676 tys
CORAZ WIĘCEJ
TELEWIZORÓW
Liczba zarejestrowani
Polsce telewizorów wynos
w dniu 30 czerwca br 359
467 tj blisko 200 tys wte
niz w Końcu uh r 7n_
większość odbiorników w 1 łl
duje się w mieście - m WŁ
i2i7u0u0a tylesieasuzotnuekntoNwąjvlęnki&eś Me'gao(
Ka w woj katowickim ol Ą teg
600 tys najmniejsza - 5 aco
vuj uiaiuaiuLMiu — OŁ & ania
tys N
jsci
STATEK iem
DLA CZECHOSŁOWACJI W- - v
Nowy drobnicowiec dli
ifienu
Czechosłowacji zwodował
został w czwartek w Stoca
Szczecińskiej M'S "Sitno" i nośności 6 tys DWT id
pierwszą jednostka ze zm-odernizowanej
serii B455 Nt-w-y
motorowiec czechosłowa
cki jest 180 kolejnym sta!
kiem zwodowanym w sra
cińskiej stoczni a jednoczś
nie czwartą jednostką budo
waną tu dla armatora czećho
słowackiego
CENNE ZNALEZISKO
Z głębokości 15 metra i
jeziorzo Orchowo w powieś
mogileńskim rybacy wjlowii
hełm z charakterystyczna
słoną na nos pochodząc
prawdopodobnie z XIII lul
początku XIV wieku
wało sie stosunkowo bai
niewdele Hełm jest'"w 'dó--
1
brym stanie z niewielkimi
tylko śladami korozji Rybacy
przekazali cenny zabytek w
zeum w Głuchej Puszczy
i niewa&s
m+F+rm'%hmr4
LALKI NA PLECACH
Małe dziewczynki plemi-enia
murzyńskiego zamieszk-ujące
obszar państwa Wybrz-eże
Kości Słoniowej w Afryce
zupełnie tak samo 'jak białe
irh rńimpśnirrki lubią baWIC
się lalkami Istnieje jednak]
pewna różnica w ooro
- „w „h hinhifh koleza- -
nek nie wożą one lalek W(
„A-i-r- nh lor? iinwn ie na ple- -
cach podobnie jak ich matki!
transportują niemowifw-PINGWI- N
Z PROTEZA
W ogrodzie zoologiczny®
w Hanowerze w NRF zach-orował
jeden z kilku znapm }
cych się w nim pmgiwnoif
rii- - etv nknmło w czasie od
dania 'wynikł u niego ostil
stan zapalny leteej uuyi
Na polecenie naczelnego
weterynarza ZOO pjnflW
przetransponowano do
ui Aoriore i amoutowaw
mu nogę ponieważ tylko
ten sposób można oyw
nń mn łunie Gdn rana w
zabliźniła specjaliści dopfl' m
wali mu protezj pzyZ
Której może uh —
chodzić i pływać
Odwiedzająca ZOO m
bliczność z radością pountw
powrót swego ulubieńca iJ
dała mu imit FIW Jni- - inmdorno Puli
noszący to nazwisko MglS
jest boiaterem um --- -
turniczych powieści "
jedną drewnianą nogę
APPTYC7NE ŚWIATŁO
Fiński profesor Olawiji
riametse otrzymał a mfh
U?ze W nrunacu n— -
pracowane przez niego sft
a „w„I-m- - inrńwek oZW
to nie przepuszcza zoW
ł"om'_e"rr tefciefl"
KO 5puiqn-u'- "t - T „-- ~i_ -- SZKia icjuu"in- łMinme - " —'_ bardziej apetyczne a vi~
_± i i~ii en fpuici -- - miOiy l IUUĆIŁ o —r-"- '
doczni
TV'DvnA TONIE?
Proszę się nie vśmiecM
-- możi utonąć We wschoói
niej łfo" ~w j
skiego złowiono rybę MjjJ
oaaycna powiew - -- a
etomrmiim Ruba ta pot™]
magazynować powietrze
adu sie 'iei me udaje wąP"
htk"jego"zapasit'— tonie
" " "" do2 IS Ammiif7tk:trm™tm ymm -- Sś
łtimAjtwta—mftW&— r—imttlTkt- - m: jito& ć&
w-w:vtui'łu-l-
w' V'-'"-"'-- " -- " - i