000106a |
Previous | 2 of 12 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
w
! -- :
Ś
"Związkowiec" (The Alliancer)
Piinted for every Wednesday and"Saturday tir
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków v Kanadzie wydawany pneł
Dyrekcję Prasową: M Wolnlk przewodniczący S Wróbel 8kr
ttdłWor F CłogowiW Kltr Drukarni K i Mazurkiewicz Klir Atfm R Frlkkt
PRENUMERATA
Roczna w Kaiiadzlo $800 W Stanach Zjednoczonych
Półroczna1 $350 i innych krajach $7X0
Kwartalni $ZO0 1 Pojedynczy numer 10
1475 Oueen Struł Wł Tel LE 1-2-
491 Toronto Oni
AsUorlMd u cond elasa mail by the Post Office Department Ottawa
and for payment of postagc 1 caan
oo urn wyborczych
Zaledwie tydzień dzieli nas od wyborów Kampania jeszcze
trwa Przywódcy stronnictw wystrzelą w ostatnich dniach naj-cięższe
swoje pociski ale co najmniej naiwne byłoby zakładać iż
mają w zanadrzu jakieś rewelacje
Oceniając jak najbardziej obiektywnie kampanię wyborczą
wolno zaryzykować twierdzenie że była bardzo ostra ale brakło
jej jakichś zaskakujących programowych sformułowań W gruncie
rzeczy była li tylko przedłużeniem walki jaka toczyła się w po-przedniej
Izbic Gmin co jest zrozumiale zważywszy że właśnie
sytuacja parlamentarna doprowadziła do nowych wyborów W
Izbie Gmin nic można bowiem było rozwiązać owych zasadniczych
rozbieżności
Rząd mniejszościowy prem Diefenbakera dzierżył władzę ale
nie dysponował siłą Mało lego! Zajął wobec wszystkich zagadnień
stanowisko wyczekujące Jeśli i poprzednio zarzucano prem Die-fenbakero- wi
— i to w jego własnej partii — iż zamiast załatwiać
konkretne zagadnienia odsuwa je od siobie — to W' zmienionym
układzie sil w Izbie Gmin rząd wykazał niemal całkowity marazm
Być może była to tylko taktyka to znaczy że'rząd zmierzał jedynie
do administrowania nawą państwową załatwiania bieżących bez-spornych
zagadnień powolnego opanowania sytuacji gospodarczej
aby w odpowiedniej dla siebie chwili' zarządzić wybory
Ale jeśli taki był cel tych manewrów to prowadzono je źle
W' takiej sytuacji bowiem niezbędne było przedłożenie programu
ustawodawczego uzgodnionego co najmniej z jedną partią' opo-zycyjną
Tymczasem zabrakło w ogóle jakiejkolwiek aktywności
rządu Działalność jego ograniczała się do drobnych spraw
Wkampanii wyborczej prem Diefcnbaker oraz inni rzecznicy
partii Poslępowo-Konscrwatywn- ej znakomicie uprościli istniejącą
sytuację aktualną 'problematykę Naturalnie trudno było atako-wać
wyborców którzy w czerwcu ubiegłego roku nie dali więk-szości
konserwatystom a tym samym dostatecznie wymownie
ocenili rezultaty ich pięcioletnich rządów wobec tego należało
skierować ostrze na opozycję w pierwszym rzędzie na najsilniejsze
stronnictwo liberalne
Oczywiście rzecznicy konserwatywni nie cofalrsię do slanu
sprzed poprzednich wyborów ale skupiali swojąuwagę na aktual-nej
sytuacji Zgodnym chórem dowodzili-że-t- o opozycja — i znowu
przede wszystkim Partia Liberalna — odpowiedzialna jest za ma-razm
'ustawodawczy jakkolwiek to przecież sfząd '--
ma obowiązek
przedłożenia projektów ustaw i z tego właśnie obowiązku nie wy-wiązał
się W kampanii wyborczej wszyscy mówcy konserwatywni
z prem Dicfenbakerem na czele 'zapewniali iż mieli odpowiednie
projekty ustaw przygotowane alcnie zdołali wnieśćich z powodu
obalenia rządu '
Nieoczekiwanym elementem kampanii wyborczej jest problem
wyposażenia nuklearnego kanadyjskich sił zbrojnych Gdyby pro-blem
ten nic spowodował dramatycznej dyskusji w Izbie Gmin
rozłamu w rządzie jego-upadk-u
to zapewrie 'nie "odegrałby 'poważ-nej
róli w kampanii wyborczej jakkolwiek jestto sprawa 'ważna
istotna Okazało się że rząd zobowiązał się w 1959 r do przyjęcia
wyposażenia nuklearnego wydał poważne sumy około $700000-00- 0
na len cel ale prein Diefcnbaker' przeciwstawiał się dostawie
sprzętu nuklearnego Stanął w-polow- le drogi Oznaczało to jedno-cześnie
zawieszenie wykonania zobowiązań sojuszniczych
Lester" Pcarson zasadniczo przeciwny wszelkim zbrojeniom
a więc i nuklcarnym oświadczył iż Kanada musi' wykonać swoje
zobowiązania to znaczy przyjąćprzęt-nuklearnyMus- i mieć'takie
samo uzbrojenie jak i inne państwa sojuszniczek Nie znaczy to
jednak że Kanada stanie się ćzłonkiom"'klubu 'atomowego"
Ogłoszenie przezDepartamentStanuwWaszyngtonieświad-czeni- a
prostującego wypowiedź prem Diefcnbakerana temat wy-posażenia
nuklearnego pociągnęło ża sobąwybuch w gronlekon-serwatystów- !
Otrzymano nowąpożykęwybofćzą w postaci 'ąnty-amerykanizm- u
Pozwoliło- - to' na sztuczne rozdmuchanie różnych
aspektów polityki amerykańskiej Poczęstowano wyborców porcją
"kanadyjskości" bardzo" swoiście pojętą '"
Partia 'Liberalna sformułowała program gospodarczy- - społe
czny i polityczny Naturalnie różni mówcy tej partii polemizowali
z konserwatystami i innymi 'stronnictwami" ale przędę -- wszystkim
propagowano własny program Informowaliśmy V nim podobnie
jak o innych dostatecznie przypomnij myTjyicc ijedynie 'iż" główny
nacisk położono na zagadnienia gospodarcze jako najważniejsze
Od ożywienia bowiem ' gospodarki narodowej zależy przyszłość
kraju możliwość przcprowadzeniarefcirrijsolecżnychitp 4
Bardzo jasno1 sformułowała program' Nowai Partia- - Dcmokra- -
tyczna Wolno utrzymywać że jest mało realistyczny ale napewno
logiczny i konsekwentny Ale stronnictwo tomie posiada żadnych
szans zdobycia władzy natomiast może odegrać wielce pożyteczną
rolę w opozycji jako szermierz niezbędnych reform społecznych
Ale cóż powiedzieć o Social Credit? Wydaje się że przywią-zywanie
zbyt wielkiej wagi do tez programowych byłoby błędem
Przecież brzmią one inaczej w Quebcc aniżeli w pozostałych pro-wincjach
Może twierdzenie że to stronnictwo "fałszywych pie-niędzy"
jest zbyt drastyczne ale niewątpliwie program gospodar-czy
opierający się na druku dowolnej ilości banknotów trudno
uznać za zdrowy Poprzedni sukces tej partii w Quebec był właś-ciwie
dziełem jednego człowieka! Real Caoucttc nie żadnego
programu Był to triumf demagogii Stronnictwo to rozwinęło w
obecnej kampanii wielką aktywność Jakie będą rezultaty?
Wvborv odbywają się w krytycznej sytuacji Z jednej strony
poważna problematyka gospodarczo-społeczn- a z drugiej wewnę- -
trzno-polityczn- a na tle rozdżwięku między ludnością francuską a
anglosaską Jest to problem delikatny ale jednocześnie pilny Od
załatwienia go zależy przyszłość Kanady
Udział w wyborach jest zaszczytnym obowiązkiem z którego
wszyscy winni skorzystać Glosując wywiercmy bezpośredni wlyw
na bieg wypadków Ta kartka wyborcza to oręż' demokracji Stron-7iictw- o
które uzyska większość obejmie ster "rządów To jny wy-bieramy
posłów tego stronnictwa a tym samym rząd
Przed udaniem sic do lokalu wyborczego należy ostatecznie
zadecydować na kogo oddamy glos Trzeba się zastanowić która
partia daje gwarancję zapewnienia krajowi lepszej przyszłości
czy będzie zdolna do przeprowadzenia wszystkich niezbędnyclrrc-for- m
oraz czy posiada w swoim zespole ludzi którzy potrafią
należycie sterować nawą państwową
Glosujmy więc wszyscy ale oddajmy glos rozważnie i roz-sądnie
Sukces wydawnictw
Polskie wydawnictwa prezen-towane"
na Wiosennych Targach
Lipskich pnez "Ars Polona
PWN i "Ossolineum" — wzbu-dziły
w tym roku szczególne zą
interesowanie Łączna wartość
zawartych transakcji na książki
a także płyty polskie sięgnęła
ok' 1mln 200 tysięcy złotych
'dewizowych
Rekordową liczbę — 500 tys
złotych dewizowych przyniosły
zamówienia indywidualne zgło-szone
przez publiczność targową
Największym powodzeniem cie-szyły
się polskie książki dziecię-ce
wydawnictwa typu krajo- -
znawczego albumy_i_publjlkacjgL
naukowe -
Ustrój demokratyczny!)
Do nowoczesnego pojęcia i ustro
ju demokracji doszliśmy przez dłu-gi
proces myślenia i ewolucji ta-kich
wartości jak wolność rów-ność
sprawiedliwość moralność i
dobro publicine Wiek zaś huma-nizmu
odkrył człowieka jako cel
działalności każdego społeczeństwa
Wolność sumienia wolność woli
wolność przekonań religijnych po-litycznych
społecznych wolność
działania w ramach praw danego
społeczeństwa wolność od prze-mocy
innych od trwogi o swoje
życie i bezpieczeństwx) swoje i
swoich najbliższych — oto główne
formy wolności które urabiały sie
jako nowa koncepcja wolnego ezlo
wieka
Jeśli chodzi o równość religia
chrześcijańska przyniosła koncep
cję równości wobec Boga która to
równość nie' we wszystkich reli-giach
istnieje Drugi rodzaj równo
ści to równość wobec prawa i o tę
równość przez długie wieki wal-czyły
społeczeństwa posługując się
niejednokrotnie krwawymi rewo-lucjami
Inną formą równości de-mokratycznej
jest równość gospo-darcza
którą między innymi zaga-dnieniami
wysunął' socjalizm de-mokratyczny
Za ewolucją w kierunku demo-kracji
poszła także ewolucja tego
cd rozumiemy' pod pojęciem1 dobra
ogólnego Zai najwyższe dobro po-wszechne
uważa się tutaj ułowię-k- a
— nie abstrakcyjny naród lud
czy' państwo lecz pojedynczych lu-dzi
i ichjdobro Dobro" iharodu do-bro
państwa — o ile nie ma być
tylko sloganem w ustach tych któ-rzy
w danej chwili znaleźli się
1) Rozdział ten Jest powtórzeniem sze-regu
ustępów z mej pracy pt "Slly
zbrojne' ustroju demokratycznym" opu-blikowanej
nakładem Komitetu Główne-go
PPS w Wk" Brytanii a do której
'wlclo jnyiU zaczerpnął Autor z pracy
Dr Feliksa 'Grossa' 'pt ''Socjalizm hu-manistyczny"
CO CZYTAĆ
Wydawnictwo "Znak" w Kra-kowie'
należydo małych Nie dy-sponuje
takimi funduszami jak
Państwowy' Instytut Wydawni-czy
"Czytelnik" Zakład Ossoli-neum
"Książka i Wiedza" czy
"Pax" "Znak" tó katolicka fir-ma
spółdzielcza czynna zaledwie
ód kilku lat Jej "dorobek nie
jest Imponujący w ilości pozy-cji
natomiast w jakości
Publikacje "Znaku" nie są je-dnorodne
Obejmują" więc obok
prac' religijnych- - katolickich
dzieła1' literackie 'jak powieści
poezje eseje wspomnienia i pa-mjętni- kil tak do pierwszej gru
py naieza m m takie publika
cje"jak:-Henr- i de Lubac: Kato-licyzm
ks Jan Pietraszko:' Ro-zważania'
Ol Jacek-"Woronieck- i:
Wychowanie' człowieka' ks kar
dynał Wyszyńskie Droga Krzyżo- -
wa W światłach Tysiąclecia Do
uiugibj nuiuiiuoi Jii iii' jjciuua
Malewska: Panowie Leszczyn
scy- - jedna_ziriajlepszych powieś-ci
historycznych „tcjKT samego o-kres- u" ćo' trylogia ' Sienkiewicza
ale całkowicie odmienna' w stru-kturze'
i tematyce Dalej Marek
Skw-amick- i: papierowy dzwon
Tadeusz Zychicwicż:! Ludzie zie-mi
nieświętej Zofia Starowiey-śka-Morstlńow- a:
Ci których spo-tykałam
ks Wojciech Gajdus:
Nr 20998 '
Musimy niestety zrezygnować
z omówienia całego dotychczaso-wego
dorobku domu wydawni-czego
"Znak" ograniczając się
jedynie do wskazania na niektó
re pożycie szczególnie cnaraK-lerystvczn- c które ostatnio uka-zały
się na rynku
Wydanie w formie książkowej
reportaży jest zawsze połączonej
z dnvm
aktualna
ma dla prasy rożni siedwyma- -
ganei w książce wreszcie sam
temat inaczej opracowuje się
'Cdv traktuje się go jako zam-knięty
a inaczej gdy ma znaleźć
się zbiorze
Nie brak"w średnini młodym
pokoleniu i litera-tów
w Polsce dobrych a nawet
doskonałych reportaży Ten ro
dzaj pisania bardzo rozpowsze-chnił
s!e dzięki istnieniu znacz- -
nei ilości i nucsiecz'
ników Zadaniem
lest uchwycenie jakiegoś poważ
nego problemu oraz możliwie
wszechstronne naświetlenie go
A"tych problemów jest mnóstwo
żychiewicz należy do średnie-s- o pokolenia urodził
w 1922 ri w zesncle 'Tygodni-ka
Powszechnego" wybiia sie
śmiałością podchodzenia do róż-nych
zapdnień tematów Potra-fi
drażnić prostolinijnych tra-dycyjnych
katolików i wnrawiać
w stan oburzenia marksistów a-teist- ów ' "Wygłasza referaty dla
księży wprowadzając ich w ak- -
aualne zagadnienia codziennego
życia tłumacząc im konieczność
rewizji irąaycyjuegw pouej:aa
przy władzy lub chcą się dostać do
władzy — jest to dobro pojedyn-czych
obywateli wchodzących w
skład tego społeczeństwa Dobro to
jest w ustroju demokratycznym
określone pośrednio lub bezpo-średnio
przez większość tych poje-dynczych
ludzi
Zasadniczą cechą demokracji jest
zagwarantowany wpływ ogółu oby-wateli
Jia sprawy publiczne kon-trola
publiczna nad rządami oraz
wpływ na wybór osób które mają
kierować sprawami
w imieniu i dla dobra ogółu
Wpływ jednostek na sprawy ogól-ne
jest więc w ustroju demokra-tycznym
dopuszczalny a nawet nie-odzowny
ale ten wpływ i działania
jednostek muszą bjć sharmonizo-wan- e
z całością i wypływać ze zgo-dności
ich działania z wolą całego
ogółu czy też z wolą większości
wyrażoną w prawach
Istnieją pewne oznaki pewne ce-chy
życia społeczeństwa po któ-rych
poznajemy prawdziwą demo-krację
po których odróżniamy ją
od innych form ustrojowych Wy-mienię
je pokrótce:
1) Prawdziwa demokracja istnie-je
tam gdzie każdy obywatel do-rosły
danego ma
(lub możemieć gdy zechce) wpływ
na życie publiczne na rozstrzyga-nie
zasadniczych problemów oraz
na wybór ludzi którzy mają spra-wować
rządy w jego i innych oby-wateli
imieniu
2) Drugą zasadniczą cechą demo-kracji
jest- - że w sprawach ogól-nych
i zasadniczych docyduje więk-szość
Większość okrcśla cele pań-stwowe
i środki jakimi te cele ma-ją
być urzeczywistnione większość
także określa- - kto ma sprawować
rządy Nie jest demokracją taki
ustrój w którym le sprawy są
określane lub decydowtuie przez
jednego człowieka lub przez grupę
ludzi nie mającą" poparcia więk-szości
'
ale drapieżnie 'polemizuje z
wszystkimi antyrcligijnymi wy-stąpieniami
r "'
Wybór reportaży ogłoszony w
tomie "Ludzie ziemi nieświętej"
da'je doskonały obraz zaintereso-wań
Żychiewicza i jego formy
pisania 'Obćhodzit "go wszystko
co się w Polsce dzieje obchodzi
go przede wszystkim człowiek I
naturalnie ci najSardzicj niesz-częśliwi
i ci którzy koją cier-pienia
innych
Zbiór otwiera wstrząsającym
reportażem z jakiegoś zakładu
dla umysłowo nierozwinietych
Pełnotam "potworów" pod czu-łą
opieką zakonnic "Jest tam sio-stra
Anna mająca za sobą nie-miecki
obóz koncentracyjny
która -- gościom z zewnątrz twar--
uo nieomal Druiainie wyuazu 'je jak płynną i wątpliwą jest gra- -
nica 'mieazy człowiekiem "nor-malnym"
i "nienormalnym" U-dowad- nia
iż klasyfikacja taka w
rozuycn ohoncznosciacn uzasaa-hiał- a'
masowe niordyl
W podobny sposób ataku ie Zy-chicwicż
każdy problem Nie co-fa
się nigdy przed spojrzeniem
w oczy najokrutniejszej praw-dzie
Bo-kieru- je nim prawdziwa
miłość żarliwa wiara' To zapew-rie
nie jest rozrywkowa lektura
ale za to dostarcza CzVtelnikom
sporo wiadomości odsłania mu
wiele współczesnych zagadnień
polskich o których wielu woli
wstydliwie milczeć
Ks Woiciech Gaidtis zmarł w
1057 r a jego pamiętnik obozo-wy
przygotował do druku ks
Stefan Trzciński nrwiacipl i tn
1939 r w Chełmży Podóbn'e iak
wiciu innvch ksieżv inteligen
tow polskich w województwach
zachodnich
Pam'etnik (en jest przede
wszystkim dokumentem Ks W
Gajdus rejestruje bowiem zwię-źle
beznamiętnie życie tbozo-wr- e Nie omija szczegółów po- siadających znaczenie ale nic
rozdrabnia się Kilkoma zdania-mi
(
potrafi scharakteryzować
współtowarzyszy Vi ' katów Te
kronikarskie zapiski mają znacz
nie silniejszą wymowę aniżeli
niejedna literacka relacja o tych
obozach Jest to1 pamiętnik "pe-łen
prostoty i bezpośredniości i
jakkolwiek nie był przeznaczony
do publikacji to' Autorowi przy- świecał wyraźny cel w pisaniu
Stwierdza bowiem wyraźnie: "pi-sze
jako świadek wiarygodny
jako nieposzlakowany nrzez żad-ne
polskie sądy nie ścigany oby-watel
a piszę na przestrogę po- koleń które rosną i rządzić bę-dą
Rzeczpospolitarby nigdv już
W dziejach dopóki język "i na- ród nasz istnieć będą nie stwo-rzyłyułaiwiływarankó-w~
do
wtargnięcia wroga -- w7nasze gra
warzysz więzienny Autor byłie-iv- m niebezpieczeństwem! z nierwsyrph wipżniiW
Tematyka może sie o- - niemieckich został bowiem are-kaza- ć przestarzała forma pisa- - stnwany niż 17 pażd7iernika
w
i
dziennikarzy
tygodników
reportażystv
sie bowiem
społeczeństwa
społeczeństwa
3) Trzecią cechą demokracji są
prawa mniejszości Ochrona praw
mniejszości która nie zgadza się
z większością jest istotną cechą
wolności Fakt że mniejszość w
ramach ustaw demokratycznych
może się sprzeciwiać większości
i krytykować poczynania tych któ-rzy
zwyciężyli w wyborach i ujęli
władzę w swoje ręce świadczy wła-śnie
o wolności i demokracji w da-nym
społeczeństwie tak samo jak
fakt że większość która wygrała
wybory rządzi krajem
4) Z tego prawa krytyki przy-sługującego
mniejszości i z prawa
do Walki politycznej przeciw rzą-dzącym
w danej chwili wynika
dalsza cecha demokracji że gdy
w wyniku tej walki większość oby-wateli
straci zaufanie do tych któ-rzy
są przy władzy wówczas przez
samo wyrażenie tego braku zaufa-nia
rząd jest obowiązany do ustą-pienia
Nie ma demokracji tam
gdzie tak się nie dzieje i gdzie do
ustąpienia rządu w takim wypadku
trzeba używać innych środków jak
presji moralnej gwałtu siły itp
5) Inną cechą demokracji wyni-kającą
z jej ducha jest przekona-nie
tych którzy stoją na czele lub
sprawują władzę że źródłem ich
władzy jest wola większości oby-wateli
że władze sprawują w ich
imieniu i dla lich dobra oraz goto-wość
do ustąpienia ze swoich sta-nowisk
z chwilą gdy dojdą do
przekonania że nie mogą urzeczy-wistnić
zadań przekazanych rim do
spełnienia Chętnie wówczas ustę-pują
przekazując władzę tym któ-rzy
mogą lepiej reprezentować
większość lub którzy mają więcej
danych po temu aby urzeczy-wistnić
dane zadania państwowe
W ogóle demokrację cechuje to-lerancja
t dla przekonań innych a
nie — jak w ustrojach lotalistycz-nyc- h
lub monopartyjnych — fakt
że wszystkich którzy mają odmien-ne
przekonania uważa się za wro-gów
państwa i często osobistych
Ciąg dalszy nastąpi
nice i nie oddały powtórnie na-rodu
wręce~tak złowrogie"
Niewiarygodne a jednak pra-wdziwe
Ukazała się ta (książka która wszystkim się podoba Za-równo
krytycy 'krajowi jak i e-migra- cyjni zgodni są w ocenie
tomu Zofii Starowieyskiej-Mor-stinowe- j pt "Ci których spo-tykałam"
Czemu to przypisać?
Tematowi formie? Nie! Po-dobnego
typu prace nie należą
do rzadkości i bynajmniej nie
witano ich zgodnym pochwal-nym
chórem W wypadku kon-kretnym
zresztą jak najbardziej
uzasadnionym usprawiedliwio-nym
Autorka jest znana literatką
stałą współpracowniczką "Tygo-dnika
Powszechnego" i na ła-mach
tego pisma regularnie o-ma- wia nowe publikacje książko-we
Możnaby ją więc pasować
na krytyka literackiego Ale by-łoby
to chyba określenie nie-ścisłe
Jest bowiem i kimś wię-cej
i kimś mniej
Zofia Starowieyska-Morstino-w- a nie tylko "spotykała" ludzi o
których pisze ale z wyjątkiem
Weyssenlioffa wszystkich wcale
dobrze znała Z niejednym przy-iaźnił- a się Znała i ich twórczość
Pisze bowiem przede wszystkim
o znakomitych poetach i pisa-rzach
polskich To książka ser- deczna pełna wnikliwych obser-wacji
doskonałych ocen a jed-nocześnie
informacyjna anegdo-tyczna
Zaznajamia nas z życiem
codziennym sław literackich z
ich słabostkami i kłopotami oso- bistymi i rodzinnymi z ich rado-ściami
i smutkami I na tym tle
charakteryzuje ich twórczość
Oczywiście najwięcej nrcisca
poświecą swoim rówieśnikom i
przyjaciołom tn jest crupin
"Skamandra" ale jakże pasio- -
nuiący icst nn rozdział poświe-cony
Józefowi Wevssenhnffowi
iei ciotecznemu wujowi którego
Autorka raz w życiu widziała
nie lubiła jako człowieka ale
oddaje mu sprawiedliwość iako
pisarzowi umiejętnie analizuje
jego twórczość
Kreśli ciekawa postać Zofii
Zurakowskiei która głównie pi- sała dla młodzieży a wreszcie o- - oowda o swoich dwóch ciot- kach pannach Łunicńskich któ-re
wstąpiły do zakonu SS Ur
szulanek i odeqrałv wielką rolę
w mzwoiu tego zakonu w pro- wadzonym przezeń kolnM-wi- n Przedstawia szczególnie później-S7- a Matkę Cecylie która bvła
pierwsza zakonnica studiująca
na uniwersytecie lwowskim i pierwsza która uzyskała dokto- rat historii
"Ci których snoh-kałam- " to
zarówno pamiętnik literacki iak
i szkice krytyczne przepojone
serdecznością i miłością Zrozu-mieniem
i wyrozumieniem ża-dne
uczucia nie przesłaniają je- ddnóawk Autorce trzeźwości osa-
Niewątpliwie najbardziej oso--
ZATRUTE CZADEM
W Państwowym Domu Dzieci
i Młodzieży w Porszewicach pow
Łask na skutek ulatniania się
czadu z kotłowni zostało zatru-tych
38 dzieci w wieku od 3
do 10 lat oraz 2 osoby dorosłe
10 dzieci w ciężkim stanie prze-wieziono
do szpitala im Korcza-ka
w Łodzi Według opinii leka-rzy
życiu ich nie zagraża niebez-pieczeństwo
Pozostałe ofiary
znajdują się pod troskliwą opie-ką
w domu dziecka
AKCJA ZADRZEWIANIA
Niemal we wszystkich powia-tach
woj lubelskiego kończy się
przygotawania do wiosennej ak-cji
zadrzewiania Efektem jej bę-dzie
zasadzenie ponad miliona
drzew i krzewów Jesienią zasa-dzi
się co najmniej 400 tys
Ogółem do końca roku 1965
przewiduje -- się zasadzenie ponad
c miiinniW rlr7fnv i krzewów
Wszystkie sadzonki będą dostar
czone ze szkoieK loitainycu
Głównym terenem zadrzewia-nia
w rnku hipżacvm beda brze
gi kanału Wieprz - Krzna
DOMINUJĄCY TYP RODZINY
Na wsi przeważa zdecydowa-nia
Um rnrhilW 4—5-OSOb-
OWei
Grupa rodzin 5 i więcc] osobo
wych stanowi ponau lu-piuin- -i
ową grupę rodzin we wszysl--
K1CI1 Wfiiacil wujenuuMn
nvch Polski w pozostałych okrę-gach
procent len jest niewiele
mniejszy
W okresie siijsu powszechnego
(grudzień 1960 r lwio na tere-nie
kraju okoio 8300000 gospo-darstw
domowych Dominują-cym
typem wielkomiejskiego
gospodarstwa domowego jest o-bec- nie
gospodarstwo 2—3-osobo-
-we
Rodziny 5-osob-owe
i liczniej-sze
w żadnym 'z dużych miast
nic stanowią nawet 15 części
wszystkich rodzin
CUKROWNIE NA EKSPORT
Od czasu podpisania pierwsze-go
kontraktu na budowę cukro-wni
za granicą minęło siedem
lat W tym okresie wytwórnie
"Zemaku?' i kooperujące z nimi
zakłady dostarczyły zagranicz-nym
odbiorcom za pośrednic-twem
"Cekopu" kompletne wy-nncnłon- io
rlla 1R cukrowni Za
kłady te pracują w ZSRR Chi-nach
Wietnamie Iranie Cejlo-nie
i łącznie dostarczają dzien
nie ponad 3 tys ton cuuru
T?nnli7iiip sio nhnrnin dostawy
fila rlTiowinnill Pllkrnwni 73 Cra- -
nicą Ogółem wartość cukrowni
dostarczonycn juz zagranicznym
odbiorcom oraz realizowanych o-bec- nie kontraktów sięga 600
min zł dewizowych
WYSTĘPY
W WIELKIE! BRYTANII
Vnrc7nwskn Filharmonia Na
rodowa wyjechała na tourńćc do
Annlii na" klóro złoży S'C osiem
konrertów w Londynie Croydon
Bristolu Jciccsier l-ccc-is
iNew- -
castlc i Huddersficld Program
obeimttic zarówno wyslcoY w
salach koncertowych (również w
sławnfii londyńskiej Roval Festi
wal Haiti oraz nagrania dla ra
dia i telewizp
Dvrv?owŁĆ bndzin Witold Ro- -
wicki jn soliści wvicżdżaja
Wandn Wilmnirska (skrzypce)
i Stelarna woytowicz (sopranj
HUFCE PRACY
!3icżącv rok przvnicsic dalszy
rozwój oclmniczvch hufrówpra-c- y
ZMS i ZMW Przewiduje się
że w hufcach różnych typów
zrzeszonych będzie ok 250 tys
młodzieży
HuTce tzw stacjonarne istnie-jące
na w clkicli budowach prze--
myslowycn obcimą w bież ro-ku
45 tys 'junaków którzy pra
cując maja jednocześnie możli
wość zdobywania zawodu w 2-letn-ich
szkołach budowlanych
lub na kursach Największa gru
pa junaków skierowana zostanie
do szkól budowlanych i eórni- -
ycli powstaiacego w Lublinie
zagłębia miedziowego
Jszkolne UHP obejma w bicz
roku ponad 20 tys uczniów szkół
roznvch tynow Uczestnicy tych
hufców podejmą prace spolecz-no-użytecz- ne
na swoim terenie a
w okresie lata wezmą również u-dz- ial
w żniwach Przy remoncie
i budowie dróg i innych pracach
na rzecz własnej gromady weź-mie
udział ponad 30 tys mło-dzieży
zorganizowanej w huf-cach
wiejskich
bisty it-s-t szkic o Józefie Wittli-ni- e
Z tym pisarzem łączy ja
głęboka przyiaźń U niej w
swiencach kończył Wittlin "Sól
7ipmi" i w riactn łortn Trłwł
cod7iennvm obcowaniu poznała
go icoiei anizcn mnvch Ta su--
( ioiii ii a IIUIIIU IlUUdlC- - nia mimnu InUłv j7vrfrtfuf łimi niufunj~Mł:-
inowa wzvwa do powTotu do Pol-ski
A on? Przygotował do dniVji
tom prozy "Orfeusz w piekle XX
wieku" który zaoewne znajdzie
aiu iiieuawem w jej rekach
"Ci których spotykałam" zaj-muje
zupełnie odrębną wysoka
pozycje w twórczości polskiej
Stad też rozlega się harmonijny
chor pochwab na cześć Zofii
Starowieyskiej-Morstinow- ei (BH)
W '-PP-
1? stwierdzili obecność geboolgoagtoycmh
złóż miedzi w rejonie Lubina
iW 1961 r przystąpiono do bu dowy kopalni "Lubin" --- pj
rzej w"howym zagłębiu {jak'wia
domo pod Bolesławcem i zioto
r'vją znajduje się — rozbudowo
wane od lat — stare zagłębie miedziowe którego największa'
kopalnią jest "Konrad") -
20 marca 1963 r pierwsza to-n- a powireurdzychn'mięiedzwiscwhyojdenchimała siraf
bem "Lubina" '
Dotarcie do złóż nie oznacza
oczywiście rozpoczęcia ich ek-sploatacji
Na to poczekać trzeba
jeszcze 4 lata W okresie tym kontynuowane będzie głębienie
następnych szybów kopalni "li bin" budowa podszybia chodn-ików
itp Można jednak będzie
już obecnie pobierać większe
partie rudy co pozwoli na opr-acowanie
właściwej metody jej wzbogacania odpowiednie za-projektow- anie zakładów flot-acyjnych
jak również na ustal-enie
najlepszej technologii prz-erobu
hutniczego
W 1966 r kopalnia 'Lubin"
ma rozpocząć eksploatację w
1967 r osiągnie 25 proc pr-ojektowanej
zdolności wydobyw-czej
(kilka milionów ton rudy
rocznie) i
PRZYWRÓCONA DO ŻYCIA?
Rzadki wypadek — przyYn
cenią do życia po 45 minutach
śmierci klinicznej zanotowano
wnipwódzkim szDitalu 'einekn n''
gicznym-n- r 1 w Siemianowicach
Śląskich - i
Przebywająca tam na leczenia
27-letn- ia Harbara U z Bielska'
miała być poddana niegroźnej
operacji W chwilę po rozpocze
pin nnrkozy llenowo-eterowe- i
serce pacjentki nieoczekiwanie
przestało pracować JNayycnmia- -
SlOWa piuua Id LU warna łjuai- -
Hpntki nrzez dosercowy zastrzyk"
adrenaliny nie przyniosła rezul
tatu
W tej sytuacji dyrektor szp-itala
dr Antoni Eońkowski podjął
decyzję otwarcia ''klatki piersi-owej
i ożywienia serca Od moj
mentu gdy serce przestało' pra
cować do chwili rozpoczęcia na
sażu ublyriely3 mimity i 55 se-inm- rl
Vn 35 sekundach masażu
serce zaczęło bić ponownie pą:
cjentka wróciła do życia
Wszystkie objawy psychiczne
i neurologicznVzwiazane z śmie-rcią
'kliniczną ustąpiły PoKkiu
dniach stan pacjentki był na ty-le
dobry żs można było przepr-owadzić
onerację ł ginekologiczna
ObecnicBarbara U czuje sie juz
dobrze i przygotowuje" się' do o-puszcz-enia
szpitala r
SZAJKA PRZEMYTNICZA t
Mn lotirln ncVarnnvpll Sadu
oowiatowego w Katowicach z-asiądzie
wkrótce 11-osobo- wa zor
ganizowanagrupa handlarzy zl-otem
i walutami
Głównym oskarżonym jest ren-cista
z Częstochowy — Alfreo
Pacanowski przebywając w" A-ustrii
poznał oii w Wiedniu" pe-'"-ne-go
osobnika z którym za-- 1
wari transakcje handlowa pole
gająca na lvm ze wieaenu
miał" przysyłać Pacanowskiemu
zlotb w sztabach oraz złote ino-nul- u
fłimiTWirTcinrlnlanrwe w' za
mian zaś Pacanowski miał wysy
łać do Austrii dolarv w panhiw
tach oraz polskie 500-zlot- o
TTct-ilnn- n -- 4n -- rirPSVłki pneM?'
czać bćda granice w jednym i
przedziałów pociągu pospieszne
go Wiedeń —Warszawa
rr_- - T „vrcl-- i ink iWiC- - AiilUWIlUI -- dUdiiu"""' j-- --i
deńczyk ukrywali złoto i uW
tę w oparciach siedzeń P"caz!i'
lu pierwszej klasy umówiony?
systemem "bdbiorcy dawali-- -
bie znać o wvsylce Koiejm-s- j
naczenic dnia numeru wagono
i przedziału Otrzymawszy te "'
formacje Pacanowski wW?-d- o
stacji granicznej w Zehrnmj
wicach iw drodze do
opróżniał skrytki Pacanów?
zwerbował do pomocy wa -
sób ---
-i
Szalka handlarzy walutoww
rozbudowywała się coraz os'
dziej w końcowym stadium
czyła już kilkanaście osuu
TTiawnicnip "afery przenw
czo-walutow- ej nastąpiło u m
1961 r w czasie odprawy""
ńasażerów pociągu VłiertcVhy
Warszawa w Zebrzydowicariy'
oparciach siedzeń jeont & v
orzedzialów nierwszej Wasi- -
leziono paczKi zawiei-y-fa- u
te dwudzicstódolarowki i
zlata: Pasażerowie jauj --w-:
przedziale zostali aŁ
go przez służbę bczpieczcjgg
woj katowickiego i p u"
re woj w Katowicach sł
że Pacanowski dokonał puMP"
nego obrotu walutami zi%
b łącznej wirtośćiiok 40 tys
larów ~ „„mif
Wartość zabezpieczonego
nia należącego do grupy łV
darzy zabezpieczonego tiJt
czet roszczeń skarbu V
sięga 200 min zŁ
m
w
m
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, April 03, 1963 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1963-04-03 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000498 |
Description
| Title | 000106a |
| OCR text | w ! -- : Ś "Związkowiec" (The Alliancer) Piinted for every Wednesday and"Saturday tir POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED Organ Związku Polaków v Kanadzie wydawany pneł Dyrekcję Prasową: M Wolnlk przewodniczący S Wróbel 8kr ttdłWor F CłogowiW Kltr Drukarni K i Mazurkiewicz Klir Atfm R Frlkkt PRENUMERATA Roczna w Kaiiadzlo $800 W Stanach Zjednoczonych Półroczna1 $350 i innych krajach $7X0 Kwartalni $ZO0 1 Pojedynczy numer 10 1475 Oueen Struł Wł Tel LE 1-2- 491 Toronto Oni AsUorlMd u cond elasa mail by the Post Office Department Ottawa and for payment of postagc 1 caan oo urn wyborczych Zaledwie tydzień dzieli nas od wyborów Kampania jeszcze trwa Przywódcy stronnictw wystrzelą w ostatnich dniach naj-cięższe swoje pociski ale co najmniej naiwne byłoby zakładać iż mają w zanadrzu jakieś rewelacje Oceniając jak najbardziej obiektywnie kampanię wyborczą wolno zaryzykować twierdzenie że była bardzo ostra ale brakło jej jakichś zaskakujących programowych sformułowań W gruncie rzeczy była li tylko przedłużeniem walki jaka toczyła się w po-przedniej Izbic Gmin co jest zrozumiale zważywszy że właśnie sytuacja parlamentarna doprowadziła do nowych wyborów W Izbie Gmin nic można bowiem było rozwiązać owych zasadniczych rozbieżności Rząd mniejszościowy prem Diefenbakera dzierżył władzę ale nie dysponował siłą Mało lego! Zajął wobec wszystkich zagadnień stanowisko wyczekujące Jeśli i poprzednio zarzucano prem Die-fenbakero- wi — i to w jego własnej partii — iż zamiast załatwiać konkretne zagadnienia odsuwa je od siobie — to W' zmienionym układzie sil w Izbie Gmin rząd wykazał niemal całkowity marazm Być może była to tylko taktyka to znaczy że'rząd zmierzał jedynie do administrowania nawą państwową załatwiania bieżących bez-spornych zagadnień powolnego opanowania sytuacji gospodarczej aby w odpowiedniej dla siebie chwili' zarządzić wybory Ale jeśli taki był cel tych manewrów to prowadzono je źle W' takiej sytuacji bowiem niezbędne było przedłożenie programu ustawodawczego uzgodnionego co najmniej z jedną partią' opo-zycyjną Tymczasem zabrakło w ogóle jakiejkolwiek aktywności rządu Działalność jego ograniczała się do drobnych spraw Wkampanii wyborczej prem Diefcnbaker oraz inni rzecznicy partii Poslępowo-Konscrwatywn- ej znakomicie uprościli istniejącą sytuację aktualną 'problematykę Naturalnie trudno było atako-wać wyborców którzy w czerwcu ubiegłego roku nie dali więk-szości konserwatystom a tym samym dostatecznie wymownie ocenili rezultaty ich pięcioletnich rządów wobec tego należało skierować ostrze na opozycję w pierwszym rzędzie na najsilniejsze stronnictwo liberalne Oczywiście rzecznicy konserwatywni nie cofalrsię do slanu sprzed poprzednich wyborów ale skupiali swojąuwagę na aktual-nej sytuacji Zgodnym chórem dowodzili-że-t- o opozycja — i znowu przede wszystkim Partia Liberalna — odpowiedzialna jest za ma-razm 'ustawodawczy jakkolwiek to przecież sfząd '-- ma obowiązek przedłożenia projektów ustaw i z tego właśnie obowiązku nie wy-wiązał się W kampanii wyborczej wszyscy mówcy konserwatywni z prem Dicfenbakerem na czele 'zapewniali iż mieli odpowiednie projekty ustaw przygotowane alcnie zdołali wnieśćich z powodu obalenia rządu ' Nieoczekiwanym elementem kampanii wyborczej jest problem wyposażenia nuklearnego kanadyjskich sił zbrojnych Gdyby pro-blem ten nic spowodował dramatycznej dyskusji w Izbie Gmin rozłamu w rządzie jego-upadk-u to zapewrie 'nie "odegrałby 'poważ-nej róli w kampanii wyborczej jakkolwiek jestto sprawa 'ważna istotna Okazało się że rząd zobowiązał się w 1959 r do przyjęcia wyposażenia nuklearnego wydał poważne sumy około $700000-00- 0 na len cel ale prein Diefcnbaker' przeciwstawiał się dostawie sprzętu nuklearnego Stanął w-polow- le drogi Oznaczało to jedno-cześnie zawieszenie wykonania zobowiązań sojuszniczych Lester" Pcarson zasadniczo przeciwny wszelkim zbrojeniom a więc i nuklcarnym oświadczył iż Kanada musi' wykonać swoje zobowiązania to znaczy przyjąćprzęt-nuklearnyMus- i mieć'takie samo uzbrojenie jak i inne państwa sojuszniczek Nie znaczy to jednak że Kanada stanie się ćzłonkiom"'klubu 'atomowego" Ogłoszenie przezDepartamentStanuwWaszyngtonieświad-czeni- a prostującego wypowiedź prem Diefcnbakerana temat wy-posażenia nuklearnego pociągnęło ża sobąwybuch w gronlekon-serwatystów- ! Otrzymano nowąpożykęwybofćzą w postaci 'ąnty-amerykanizm- u Pozwoliło- - to' na sztuczne rozdmuchanie różnych aspektów polityki amerykańskiej Poczęstowano wyborców porcją "kanadyjskości" bardzo" swoiście pojętą '" Partia 'Liberalna sformułowała program gospodarczy- - społe czny i polityczny Naturalnie różni mówcy tej partii polemizowali z konserwatystami i innymi 'stronnictwami" ale przędę -- wszystkim propagowano własny program Informowaliśmy V nim podobnie jak o innych dostatecznie przypomnij myTjyicc ijedynie 'iż" główny nacisk położono na zagadnienia gospodarcze jako najważniejsze Od ożywienia bowiem ' gospodarki narodowej zależy przyszłość kraju możliwość przcprowadzeniarefcirrijsolecżnychitp 4 Bardzo jasno1 sformułowała program' Nowai Partia- - Dcmokra- - tyczna Wolno utrzymywać że jest mało realistyczny ale napewno logiczny i konsekwentny Ale stronnictwo tomie posiada żadnych szans zdobycia władzy natomiast może odegrać wielce pożyteczną rolę w opozycji jako szermierz niezbędnych reform społecznych Ale cóż powiedzieć o Social Credit? Wydaje się że przywią-zywanie zbyt wielkiej wagi do tez programowych byłoby błędem Przecież brzmią one inaczej w Quebcc aniżeli w pozostałych pro-wincjach Może twierdzenie że to stronnictwo "fałszywych pie-niędzy" jest zbyt drastyczne ale niewątpliwie program gospodar-czy opierający się na druku dowolnej ilości banknotów trudno uznać za zdrowy Poprzedni sukces tej partii w Quebec był właś-ciwie dziełem jednego człowieka! Real Caoucttc nie żadnego programu Był to triumf demagogii Stronnictwo to rozwinęło w obecnej kampanii wielką aktywność Jakie będą rezultaty? Wvborv odbywają się w krytycznej sytuacji Z jednej strony poważna problematyka gospodarczo-społeczn- a z drugiej wewnę- - trzno-polityczn- a na tle rozdżwięku między ludnością francuską a anglosaską Jest to problem delikatny ale jednocześnie pilny Od załatwienia go zależy przyszłość Kanady Udział w wyborach jest zaszczytnym obowiązkiem z którego wszyscy winni skorzystać Glosując wywiercmy bezpośredni wlyw na bieg wypadków Ta kartka wyborcza to oręż' demokracji Stron-7iictw- o które uzyska większość obejmie ster "rządów To jny wy-bieramy posłów tego stronnictwa a tym samym rząd Przed udaniem sic do lokalu wyborczego należy ostatecznie zadecydować na kogo oddamy glos Trzeba się zastanowić która partia daje gwarancję zapewnienia krajowi lepszej przyszłości czy będzie zdolna do przeprowadzenia wszystkich niezbędnyclrrc-for- m oraz czy posiada w swoim zespole ludzi którzy potrafią należycie sterować nawą państwową Glosujmy więc wszyscy ale oddajmy glos rozważnie i roz-sądnie Sukces wydawnictw Polskie wydawnictwa prezen-towane" na Wiosennych Targach Lipskich pnez "Ars Polona PWN i "Ossolineum" — wzbu-dziły w tym roku szczególne zą interesowanie Łączna wartość zawartych transakcji na książki a także płyty polskie sięgnęła ok' 1mln 200 tysięcy złotych 'dewizowych Rekordową liczbę — 500 tys złotych dewizowych przyniosły zamówienia indywidualne zgło-szone przez publiczność targową Największym powodzeniem cie-szyły się polskie książki dziecię-ce wydawnictwa typu krajo- - znawczego albumy_i_publjlkacjgL naukowe - Ustrój demokratyczny!) Do nowoczesnego pojęcia i ustro ju demokracji doszliśmy przez dłu-gi proces myślenia i ewolucji ta-kich wartości jak wolność rów-ność sprawiedliwość moralność i dobro publicine Wiek zaś huma-nizmu odkrył człowieka jako cel działalności każdego społeczeństwa Wolność sumienia wolność woli wolność przekonań religijnych po-litycznych społecznych wolność działania w ramach praw danego społeczeństwa wolność od prze-mocy innych od trwogi o swoje życie i bezpieczeństwx) swoje i swoich najbliższych — oto główne formy wolności które urabiały sie jako nowa koncepcja wolnego ezlo wieka Jeśli chodzi o równość religia chrześcijańska przyniosła koncep cję równości wobec Boga która to równość nie' we wszystkich reli-giach istnieje Drugi rodzaj równo ści to równość wobec prawa i o tę równość przez długie wieki wal-czyły społeczeństwa posługując się niejednokrotnie krwawymi rewo-lucjami Inną formą równości de-mokratycznej jest równość gospo-darcza którą między innymi zaga-dnieniami wysunął' socjalizm de-mokratyczny Za ewolucją w kierunku demo-kracji poszła także ewolucja tego cd rozumiemy' pod pojęciem1 dobra ogólnego Zai najwyższe dobro po-wszechne uważa się tutaj ułowię-k- a — nie abstrakcyjny naród lud czy' państwo lecz pojedynczych lu-dzi i ichjdobro Dobro" iharodu do-bro państwa — o ile nie ma być tylko sloganem w ustach tych któ-rzy w danej chwili znaleźli się 1) Rozdział ten Jest powtórzeniem sze-regu ustępów z mej pracy pt "Slly zbrojne' ustroju demokratycznym" opu-blikowanej nakładem Komitetu Główne-go PPS w Wk" Brytanii a do której 'wlclo jnyiU zaczerpnął Autor z pracy Dr Feliksa 'Grossa' 'pt ''Socjalizm hu-manistyczny" CO CZYTAĆ Wydawnictwo "Znak" w Kra-kowie' należydo małych Nie dy-sponuje takimi funduszami jak Państwowy' Instytut Wydawni-czy "Czytelnik" Zakład Ossoli-neum "Książka i Wiedza" czy "Pax" "Znak" tó katolicka fir-ma spółdzielcza czynna zaledwie ód kilku lat Jej "dorobek nie jest Imponujący w ilości pozy-cji natomiast w jakości Publikacje "Znaku" nie są je-dnorodne Obejmują" więc obok prac' religijnych- - katolickich dzieła1' literackie 'jak powieści poezje eseje wspomnienia i pa-mjętni- kil tak do pierwszej gru py naieza m m takie publika cje"jak:-Henr- i de Lubac: Kato-licyzm ks Jan Pietraszko:' Ro-zważania' Ol Jacek-"Woronieck- i: Wychowanie' człowieka' ks kar dynał Wyszyńskie Droga Krzyżo- - wa W światłach Tysiąclecia Do uiugibj nuiuiiuoi Jii iii' jjciuua Malewska: Panowie Leszczyn scy- - jedna_ziriajlepszych powieś-ci historycznych „tcjKT samego o-kres- u" ćo' trylogia ' Sienkiewicza ale całkowicie odmienna' w stru-kturze' i tematyce Dalej Marek Skw-amick- i: papierowy dzwon Tadeusz Zychicwicż:! Ludzie zie-mi nieświętej Zofia Starowiey-śka-Morstlńow- a: Ci których spo-tykałam ks Wojciech Gajdus: Nr 20998 ' Musimy niestety zrezygnować z omówienia całego dotychczaso-wego dorobku domu wydawni-czego "Znak" ograniczając się jedynie do wskazania na niektó re pożycie szczególnie cnaraK-lerystvczn- c które ostatnio uka-zały się na rynku Wydanie w formie książkowej reportaży jest zawsze połączonej z dnvm aktualna ma dla prasy rożni siedwyma- - ganei w książce wreszcie sam temat inaczej opracowuje się 'Cdv traktuje się go jako zam-knięty a inaczej gdy ma znaleźć się zbiorze Nie brak"w średnini młodym pokoleniu i litera-tów w Polsce dobrych a nawet doskonałych reportaży Ten ro dzaj pisania bardzo rozpowsze-chnił s!e dzięki istnieniu znacz- - nei ilości i nucsiecz' ników Zadaniem lest uchwycenie jakiegoś poważ nego problemu oraz możliwie wszechstronne naświetlenie go A"tych problemów jest mnóstwo żychiewicz należy do średnie-s- o pokolenia urodził w 1922 ri w zesncle 'Tygodni-ka Powszechnego" wybiia sie śmiałością podchodzenia do róż-nych zapdnień tematów Potra-fi drażnić prostolinijnych tra-dycyjnych katolików i wnrawiać w stan oburzenia marksistów a-teist- ów ' "Wygłasza referaty dla księży wprowadzając ich w ak- - aualne zagadnienia codziennego życia tłumacząc im konieczność rewizji irąaycyjuegw pouej:aa przy władzy lub chcą się dostać do władzy — jest to dobro pojedyn-czych obywateli wchodzących w skład tego społeczeństwa Dobro to jest w ustroju demokratycznym określone pośrednio lub bezpo-średnio przez większość tych poje-dynczych ludzi Zasadniczą cechą demokracji jest zagwarantowany wpływ ogółu oby-wateli Jia sprawy publiczne kon-trola publiczna nad rządami oraz wpływ na wybór osób które mają kierować sprawami w imieniu i dla dobra ogółu Wpływ jednostek na sprawy ogól-ne jest więc w ustroju demokra-tycznym dopuszczalny a nawet nie-odzowny ale ten wpływ i działania jednostek muszą bjć sharmonizo-wan- e z całością i wypływać ze zgo-dności ich działania z wolą całego ogółu czy też z wolą większości wyrażoną w prawach Istnieją pewne oznaki pewne ce-chy życia społeczeństwa po któ-rych poznajemy prawdziwą demo-krację po których odróżniamy ją od innych form ustrojowych Wy-mienię je pokrótce: 1) Prawdziwa demokracja istnie-je tam gdzie każdy obywatel do-rosły danego ma (lub możemieć gdy zechce) wpływ na życie publiczne na rozstrzyga-nie zasadniczych problemów oraz na wybór ludzi którzy mają spra-wować rządy w jego i innych oby-wateli imieniu 2) Drugą zasadniczą cechą demo-kracji jest- - że w sprawach ogól-nych i zasadniczych docyduje więk-szość Większość okrcśla cele pań-stwowe i środki jakimi te cele ma-ją być urzeczywistnione większość także określa- - kto ma sprawować rządy Nie jest demokracją taki ustrój w którym le sprawy są określane lub decydowtuie przez jednego człowieka lub przez grupę ludzi nie mającą" poparcia więk-szości ' ale drapieżnie 'polemizuje z wszystkimi antyrcligijnymi wy-stąpieniami r "' Wybór reportaży ogłoszony w tomie "Ludzie ziemi nieświętej" da'je doskonały obraz zaintereso-wań Żychiewicza i jego formy pisania 'Obćhodzit "go wszystko co się w Polsce dzieje obchodzi go przede wszystkim człowiek I naturalnie ci najSardzicj niesz-częśliwi i ci którzy koją cier-pienia innych Zbiór otwiera wstrząsającym reportażem z jakiegoś zakładu dla umysłowo nierozwinietych Pełnotam "potworów" pod czu-łą opieką zakonnic "Jest tam sio-stra Anna mająca za sobą nie-miecki obóz koncentracyjny która -- gościom z zewnątrz twar-- uo nieomal Druiainie wyuazu 'je jak płynną i wątpliwą jest gra- - nica 'mieazy człowiekiem "nor-malnym" i "nienormalnym" U-dowad- nia iż klasyfikacja taka w rozuycn ohoncznosciacn uzasaa-hiał- a' masowe niordyl W podobny sposób ataku ie Zy-chicwicż każdy problem Nie co-fa się nigdy przed spojrzeniem w oczy najokrutniejszej praw-dzie Bo-kieru- je nim prawdziwa miłość żarliwa wiara' To zapew-rie nie jest rozrywkowa lektura ale za to dostarcza CzVtelnikom sporo wiadomości odsłania mu wiele współczesnych zagadnień polskich o których wielu woli wstydliwie milczeć Ks Woiciech Gaidtis zmarł w 1057 r a jego pamiętnik obozo-wy przygotował do druku ks Stefan Trzciński nrwiacipl i tn 1939 r w Chełmży Podóbn'e iak wiciu innvch ksieżv inteligen tow polskich w województwach zachodnich Pam'etnik (en jest przede wszystkim dokumentem Ks W Gajdus rejestruje bowiem zwię-źle beznamiętnie życie tbozo-wr- e Nie omija szczegółów po- siadających znaczenie ale nic rozdrabnia się Kilkoma zdania-mi ( potrafi scharakteryzować współtowarzyszy Vi ' katów Te kronikarskie zapiski mają znacz nie silniejszą wymowę aniżeli niejedna literacka relacja o tych obozach Jest to1 pamiętnik "pe-łen prostoty i bezpośredniości i jakkolwiek nie był przeznaczony do publikacji to' Autorowi przy- świecał wyraźny cel w pisaniu Stwierdza bowiem wyraźnie: "pi-sze jako świadek wiarygodny jako nieposzlakowany nrzez żad-ne polskie sądy nie ścigany oby-watel a piszę na przestrogę po- koleń które rosną i rządzić bę-dą Rzeczpospolitarby nigdv już W dziejach dopóki język "i na- ród nasz istnieć będą nie stwo-rzyłyułaiwiływarankó-w~ do wtargnięcia wroga -- w7nasze gra warzysz więzienny Autor byłie-iv- m niebezpieczeństwem! z nierwsyrph wipżniiW Tematyka może sie o- - niemieckich został bowiem are-kaza- ć przestarzała forma pisa- - stnwany niż 17 pażd7iernika w i dziennikarzy tygodników reportażystv sie bowiem społeczeństwa społeczeństwa 3) Trzecią cechą demokracji są prawa mniejszości Ochrona praw mniejszości która nie zgadza się z większością jest istotną cechą wolności Fakt że mniejszość w ramach ustaw demokratycznych może się sprzeciwiać większości i krytykować poczynania tych któ-rzy zwyciężyli w wyborach i ujęli władzę w swoje ręce świadczy wła-śnie o wolności i demokracji w da-nym społeczeństwie tak samo jak fakt że większość która wygrała wybory rządzi krajem 4) Z tego prawa krytyki przy-sługującego mniejszości i z prawa do Walki politycznej przeciw rzą-dzącym w danej chwili wynika dalsza cecha demokracji że gdy w wyniku tej walki większość oby-wateli straci zaufanie do tych któ-rzy są przy władzy wówczas przez samo wyrażenie tego braku zaufa-nia rząd jest obowiązany do ustą-pienia Nie ma demokracji tam gdzie tak się nie dzieje i gdzie do ustąpienia rządu w takim wypadku trzeba używać innych środków jak presji moralnej gwałtu siły itp 5) Inną cechą demokracji wyni-kającą z jej ducha jest przekona-nie tych którzy stoją na czele lub sprawują władzę że źródłem ich władzy jest wola większości oby-wateli że władze sprawują w ich imieniu i dla lich dobra oraz goto-wość do ustąpienia ze swoich sta-nowisk z chwilą gdy dojdą do przekonania że nie mogą urzeczy-wistnić zadań przekazanych rim do spełnienia Chętnie wówczas ustę-pują przekazując władzę tym któ-rzy mogą lepiej reprezentować większość lub którzy mają więcej danych po temu aby urzeczy-wistnić dane zadania państwowe W ogóle demokrację cechuje to-lerancja t dla przekonań innych a nie — jak w ustrojach lotalistycz-nyc- h lub monopartyjnych — fakt że wszystkich którzy mają odmien-ne przekonania uważa się za wro-gów państwa i często osobistych Ciąg dalszy nastąpi nice i nie oddały powtórnie na-rodu wręce~tak złowrogie" Niewiarygodne a jednak pra-wdziwe Ukazała się ta (książka która wszystkim się podoba Za-równo krytycy 'krajowi jak i e-migra- cyjni zgodni są w ocenie tomu Zofii Starowieyskiej-Mor-stinowe- j pt "Ci których spo-tykałam" Czemu to przypisać? Tematowi formie? Nie! Po-dobnego typu prace nie należą do rzadkości i bynajmniej nie witano ich zgodnym pochwal-nym chórem W wypadku kon-kretnym zresztą jak najbardziej uzasadnionym usprawiedliwio-nym Autorka jest znana literatką stałą współpracowniczką "Tygo-dnika Powszechnego" i na ła-mach tego pisma regularnie o-ma- wia nowe publikacje książko-we Możnaby ją więc pasować na krytyka literackiego Ale by-łoby to chyba określenie nie-ścisłe Jest bowiem i kimś wię-cej i kimś mniej Zofia Starowieyska-Morstino-w- a nie tylko "spotykała" ludzi o których pisze ale z wyjątkiem Weyssenlioffa wszystkich wcale dobrze znała Z niejednym przy-iaźnił- a się Znała i ich twórczość Pisze bowiem przede wszystkim o znakomitych poetach i pisa-rzach polskich To książka ser- deczna pełna wnikliwych obser-wacji doskonałych ocen a jed-nocześnie informacyjna anegdo-tyczna Zaznajamia nas z życiem codziennym sław literackich z ich słabostkami i kłopotami oso- bistymi i rodzinnymi z ich rado-ściami i smutkami I na tym tle charakteryzuje ich twórczość Oczywiście najwięcej nrcisca poświecą swoim rówieśnikom i przyjaciołom tn jest crupin "Skamandra" ale jakże pasio- - nuiący icst nn rozdział poświe-cony Józefowi Wevssenhnffowi iei ciotecznemu wujowi którego Autorka raz w życiu widziała nie lubiła jako człowieka ale oddaje mu sprawiedliwość iako pisarzowi umiejętnie analizuje jego twórczość Kreśli ciekawa postać Zofii Zurakowskiei która głównie pi- sała dla młodzieży a wreszcie o- - oowda o swoich dwóch ciot- kach pannach Łunicńskich któ-re wstąpiły do zakonu SS Ur szulanek i odeqrałv wielką rolę w mzwoiu tego zakonu w pro- wadzonym przezeń kolnM-wi- n Przedstawia szczególnie później-S7- a Matkę Cecylie która bvła pierwsza zakonnica studiująca na uniwersytecie lwowskim i pierwsza która uzyskała dokto- rat historii "Ci których snoh-kałam- " to zarówno pamiętnik literacki iak i szkice krytyczne przepojone serdecznością i miłością Zrozu-mieniem i wyrozumieniem ża-dne uczucia nie przesłaniają je- ddnóawk Autorce trzeźwości osa- Niewątpliwie najbardziej oso-- ZATRUTE CZADEM W Państwowym Domu Dzieci i Młodzieży w Porszewicach pow Łask na skutek ulatniania się czadu z kotłowni zostało zatru-tych 38 dzieci w wieku od 3 do 10 lat oraz 2 osoby dorosłe 10 dzieci w ciężkim stanie prze-wieziono do szpitala im Korcza-ka w Łodzi Według opinii leka-rzy życiu ich nie zagraża niebez-pieczeństwo Pozostałe ofiary znajdują się pod troskliwą opie-ką w domu dziecka AKCJA ZADRZEWIANIA Niemal we wszystkich powia-tach woj lubelskiego kończy się przygotawania do wiosennej ak-cji zadrzewiania Efektem jej bę-dzie zasadzenie ponad miliona drzew i krzewów Jesienią zasa-dzi się co najmniej 400 tys Ogółem do końca roku 1965 przewiduje -- się zasadzenie ponad c miiinniW rlr7fnv i krzewów Wszystkie sadzonki będą dostar czone ze szkoieK loitainycu Głównym terenem zadrzewia-nia w rnku hipżacvm beda brze gi kanału Wieprz - Krzna DOMINUJĄCY TYP RODZINY Na wsi przeważa zdecydowa-nia Um rnrhilW 4—5-OSOb- OWei Grupa rodzin 5 i więcc] osobo wych stanowi ponau lu-piuin- -i ową grupę rodzin we wszysl-- K1CI1 Wfiiacil wujenuuMn nvch Polski w pozostałych okrę-gach procent len jest niewiele mniejszy W okresie siijsu powszechnego (grudzień 1960 r lwio na tere-nie kraju okoio 8300000 gospo-darstw domowych Dominują-cym typem wielkomiejskiego gospodarstwa domowego jest o-bec- nie gospodarstwo 2—3-osobo- -we Rodziny 5-osob-owe i liczniej-sze w żadnym 'z dużych miast nic stanowią nawet 15 części wszystkich rodzin CUKROWNIE NA EKSPORT Od czasu podpisania pierwsze-go kontraktu na budowę cukro-wni za granicą minęło siedem lat W tym okresie wytwórnie "Zemaku?' i kooperujące z nimi zakłady dostarczyły zagranicz-nym odbiorcom za pośrednic-twem "Cekopu" kompletne wy-nncnłon- io rlla 1R cukrowni Za kłady te pracują w ZSRR Chi-nach Wietnamie Iranie Cejlo-nie i łącznie dostarczają dzien nie ponad 3 tys ton cuuru T?nnli7iiip sio nhnrnin dostawy fila rlTiowinnill Pllkrnwni 73 Cra- - nicą Ogółem wartość cukrowni dostarczonycn juz zagranicznym odbiorcom oraz realizowanych o-bec- nie kontraktów sięga 600 min zł dewizowych WYSTĘPY W WIELKIE! BRYTANII Vnrc7nwskn Filharmonia Na rodowa wyjechała na tourńćc do Annlii na" klóro złoży S'C osiem konrertów w Londynie Croydon Bristolu Jciccsier l-ccc-is iNew- - castlc i Huddersficld Program obeimttic zarówno wyslcoY w salach koncertowych (również w sławnfii londyńskiej Roval Festi wal Haiti oraz nagrania dla ra dia i telewizp Dvrv?owŁĆ bndzin Witold Ro- - wicki jn soliści wvicżdżaja Wandn Wilmnirska (skrzypce) i Stelarna woytowicz (sopranj HUFCE PRACY !3icżącv rok przvnicsic dalszy rozwój oclmniczvch hufrówpra-c- y ZMS i ZMW Przewiduje się że w hufcach różnych typów zrzeszonych będzie ok 250 tys młodzieży HuTce tzw stacjonarne istnie-jące na w clkicli budowach prze-- myslowycn obcimą w bież ro-ku 45 tys 'junaków którzy pra cując maja jednocześnie możli wość zdobywania zawodu w 2-letn-ich szkołach budowlanych lub na kursach Największa gru pa junaków skierowana zostanie do szkól budowlanych i eórni- - ycli powstaiacego w Lublinie zagłębia miedziowego Jszkolne UHP obejma w bicz roku ponad 20 tys uczniów szkół roznvch tynow Uczestnicy tych hufców podejmą prace spolecz-no-użytecz- ne na swoim terenie a w okresie lata wezmą również u-dz- ial w żniwach Przy remoncie i budowie dróg i innych pracach na rzecz własnej gromady weź-mie udział ponad 30 tys mło-dzieży zorganizowanej w huf-cach wiejskich bisty it-s-t szkic o Józefie Wittli-ni- e Z tym pisarzem łączy ja głęboka przyiaźń U niej w swiencach kończył Wittlin "Sól 7ipmi" i w riactn łortn Trłwł cod7iennvm obcowaniu poznała go icoiei anizcn mnvch Ta su-- ( ioiii ii a IIUIIIU IlUUdlC- - nia mimnu InUłv j7vrfrtfuf łimi niufunj~Mł:- inowa wzvwa do powTotu do Pol-ski A on? Przygotował do dniVji tom prozy "Orfeusz w piekle XX wieku" który zaoewne znajdzie aiu iiieuawem w jej rekach "Ci których spotykałam" zaj-muje zupełnie odrębną wysoka pozycje w twórczości polskiej Stad też rozlega się harmonijny chor pochwab na cześć Zofii Starowieyskiej-Morstinow- ei (BH) W '-PP- 1? stwierdzili obecność geboolgoagtoycmh złóż miedzi w rejonie Lubina iW 1961 r przystąpiono do bu dowy kopalni "Lubin" --- pj rzej w"howym zagłębiu {jak'wia domo pod Bolesławcem i zioto r'vją znajduje się — rozbudowo wane od lat — stare zagłębie miedziowe którego największa' kopalnią jest "Konrad") - 20 marca 1963 r pierwsza to-n- a powireurdzychn'mięiedzwiscwhyojdenchimała siraf bem "Lubina" ' Dotarcie do złóż nie oznacza oczywiście rozpoczęcia ich ek-sploatacji Na to poczekać trzeba jeszcze 4 lata W okresie tym kontynuowane będzie głębienie następnych szybów kopalni "li bin" budowa podszybia chodn-ików itp Można jednak będzie już obecnie pobierać większe partie rudy co pozwoli na opr-acowanie właściwej metody jej wzbogacania odpowiednie za-projektow- anie zakładów flot-acyjnych jak również na ustal-enie najlepszej technologii prz-erobu hutniczego W 1966 r kopalnia 'Lubin" ma rozpocząć eksploatację w 1967 r osiągnie 25 proc pr-ojektowanej zdolności wydobyw-czej (kilka milionów ton rudy rocznie) i PRZYWRÓCONA DO ŻYCIA? Rzadki wypadek — przyYn cenią do życia po 45 minutach śmierci klinicznej zanotowano wnipwódzkim szDitalu 'einekn n'' gicznym-n- r 1 w Siemianowicach Śląskich - i Przebywająca tam na leczenia 27-letn- ia Harbara U z Bielska' miała być poddana niegroźnej operacji W chwilę po rozpocze pin nnrkozy llenowo-eterowe- i serce pacjentki nieoczekiwanie przestało pracować JNayycnmia- - SlOWa piuua Id LU warna łjuai- - Hpntki nrzez dosercowy zastrzyk" adrenaliny nie przyniosła rezul tatu W tej sytuacji dyrektor szp-itala dr Antoni Eońkowski podjął decyzję otwarcia ''klatki piersi-owej i ożywienia serca Od moj mentu gdy serce przestało' pra cować do chwili rozpoczęcia na sażu ublyriely3 mimity i 55 se-inm- rl Vn 35 sekundach masażu serce zaczęło bić ponownie pą: cjentka wróciła do życia Wszystkie objawy psychiczne i neurologicznVzwiazane z śmie-rcią 'kliniczną ustąpiły PoKkiu dniach stan pacjentki był na ty-le dobry żs można było przepr-owadzić onerację ł ginekologiczna ObecnicBarbara U czuje sie juz dobrze i przygotowuje" się' do o-puszcz-enia szpitala r SZAJKA PRZEMYTNICZA t Mn lotirln ncVarnnvpll Sadu oowiatowego w Katowicach z-asiądzie wkrótce 11-osobo- wa zor ganizowanagrupa handlarzy zl-otem i walutami Głównym oskarżonym jest ren-cista z Częstochowy — Alfreo Pacanowski przebywając w" A-ustrii poznał oii w Wiedniu" pe-'"-ne-go osobnika z którym za-- 1 wari transakcje handlowa pole gająca na lvm ze wieaenu miał" przysyłać Pacanowskiemu zlotb w sztabach oraz złote ino-nul- u fłimiTWirTcinrlnlanrwe w' za mian zaś Pacanowski miał wysy łać do Austrii dolarv w panhiw tach oraz polskie 500-zlot- o TTct-ilnn- n -- 4n -- rirPSVłki pneM?' czać bćda granice w jednym i przedziałów pociągu pospieszne go Wiedeń —Warszawa rr_- - T „vrcl-- i ink iWiC- - AiilUWIlUI -- dUdiiu"""' j-- --i deńczyk ukrywali złoto i uW tę w oparciach siedzeń P"caz!i' lu pierwszej klasy umówiony? systemem "bdbiorcy dawali-- - bie znać o wvsylce Koiejm-s- j naczenic dnia numeru wagono i przedziału Otrzymawszy te "' formacje Pacanowski wW?-d- o stacji granicznej w Zehrnmj wicach iw drodze do opróżniał skrytki Pacanów? zwerbował do pomocy wa - sób --- -i Szalka handlarzy walutoww rozbudowywała się coraz os' dziej w końcowym stadium czyła już kilkanaście osuu TTiawnicnip "afery przenw czo-walutow- ej nastąpiło u m 1961 r w czasie odprawy"" ńasażerów pociągu VłiertcVhy Warszawa w Zebrzydowicariy' oparciach siedzeń jeont & v orzedzialów nierwszej Wasi- - leziono paczKi zawiei-y-fa- u te dwudzicstódolarowki i zlata: Pasażerowie jauj --w-: przedziale zostali aŁ go przez służbę bczpieczcjgg woj katowickiego i p u" re woj w Katowicach sł że Pacanowski dokonał puMP" nego obrotu walutami zi% b łącznej wirtośćiiok 40 tys larów ~ „„mif Wartość zabezpieczonego nia należącego do grupy łV darzy zabezpieczonego tiJt czet roszczeń skarbu V sięga 200 min zŁ m w m |
Tags
Comments
Post a Comment for 000106a
