Zwilazkowiec Alliancer, March 31, 1980

              i
H
i
i
3
u?
4
-- 1p
'7'1'frF' "''''
n 'yMjsjsM
j&ń
Ł'-r2f&--
ft lim ti L"Y S-- J raw lVł rifw-- y
V Vft
fi a
sw
WEnZ£l&ME3I}W)M
Łwr
ur--- imifsSiKUr zen i z namiiton
Życzenia Księży Zmartwychwstańców
„Weso-l- y dzioń nasrał
Którego z nas każdy
Togo dnia Chrystus Zmartwychwstał —
Alleluja alleluja!"
RADUJMY -
Radujmy się ze zwycięslwą życia -- nad śmiercią
miłości nad nienawiścią dobra naó ziem
Chrystusa nad szatanem nieba nad piekłem
Radość tę wyrażajmy nic tylko
w życzeniach
tylko ustami
" CAŁYM ŻYCIEM!
Niech Chrystus Zmartwychwstały napełni tym duchem Radości
i Pokoju wszystkich naszych Drogich Parafian i cala Polonię
w Kanadzie i w całym świecie!
KSIĘŻA ZMARTWYCHWSTAŃCY
Pata
dziś
SIĘ
ALE
PARAFIE KSIĘŻY ZMARTWYCHWSTAŃCÓW
św Stanisława
w Hamilton
Kostki
Ks LEONARD KRZYWDA CR prób
Ks JOZEF KAMIENIECKI CR
Iys-- JAN KONMKCZNY Cli
Ks JoZEF CAPIGA CR emeryt
rafia
WJLWM!
Józefa w Branfford
Ks CZESŁAW CHMURZYŃSKI CR
Ks i:i)INr TAl'ISSKl CU
MSSMM
iTiCTfiPM
i i
przy
v
w
TEL
Pcezes P
Były prezes — A
I — R
II — J
— T KWIATKOWSKI
— M KUTA
Sgt al Arm J E
Sgt Ass K KOT
L
i
--irn: fi v ' W&nr w
SI:4 Lf'fłP ! f&m:
W
a
nam
nie
'IVC"SMłTr?ti
T1' i k rJ&Smib J'
ł r -- i r" i ""j
?
—
yj-Mf- j &Svi i
i 2ch
prób
pisnnrr
cfi
UCZą
' M!it -
? St
ii
-- '
I
Parafia Najświętszego
w Kifchener
Ks JAN 1WICKI CR prób
KS JTR7Y NOWAK CK
św Gabriela
w
Ks RUSZEL CR
ICs KAItOL MUOtt I5SKI CU
'jjmiirfmń)WrmMWr=
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA WESOŁEGO ALLRLUJA
wszystkim cz tankom i członkiniom Grupy 247 Zarządowi Koła
Polek Zarządowi członkom Grona Młodzieży
Grupie Nauczycielkom i Dziatwie szkoły Grupy
Chórowi „Symfonia" oraz całej Polonii w Hamilton
GRUPA 247
KOŁO
644 BARTON ST 549-088- 6
cjHrcroiiEsi
&Vjr
iada-- ł
WESOŁYCH SU71T ŻYCZY
315
— FEDOROWICZ
CZERECHOWICZ
wiceprezes ZAJĄC
wiceprezes KULI3ERTA
Sekretarz proł
Sekretarz finansowy
— SADOWSKI
—
Kapelan — KRZYWDA
ffgggirl
Ucsobjcfi
iS?gniiiP'BWilil!5
a
WESELMY!
POLEK GRONO MŁODZIEŻY
azfcu Polaków Kanadzie
fmSJSMSMSBSlM
ffcWit
JZIIFIGSiŚiIilAlLl
Serca
Parafia
HENRYK
JMsdllM
POLSKA PLACÓWKA
Royal Canadian Legion
gCTPS&TTP
Prezeska — B
orezoska — V GOLUCKA
I wiceprezeska — M TARNOWSKA
II wiceprezeska — J CIEŚNIN
Sekretarka — A GŁOWACKA
Sekretarka — M ŚLIFIERSKA
— M JASKULA
Chorąży — S MLECZKO
— M KASZUBA
" — J JASIŃSKA
754-5- 6 Barton Sr E Hdmilron tel 545-661- 9 ZARZĄD
~w
RdO£
i
KS
cWcio{iich
PIPA
Była
orotok
finans
Flagi
iz5seetssi!w
Jezusowego
Burlington
członkiniom
WIELKANOCNYCH- -
Korespondentka
mzouujcli Suńąt lUiclhanociujch
iklada catej CPolouii
Poseł do Parlamentu Ontaryjskiego
bardzo zaprzyjaźniony z Polonią ha-miltońs- ką
przeważnie z młodzieżą
polską z którą razem kończył studia
i zawsze brał czynny udział w pracy
społecznej Ma również żonę Polkę
Obecnie jako poseł przejawia wielkie
zainteresowanie we wszelkiej działal-ności
M Dayjson MPP
61 Holton Avc S„ Hamilton Ontario
Tel biuro 545-122- 2 dom 545-833- 3
WAMmSIMŁWMM&MmMMMKiICi
OtUI cStuiąl '(lt20CllllC
JOHN L JASKUŁA BA
JOSEPH T KOSTYK BA
Tistr - :n r
C
678 MA1N ST E HAMILTON ONT TEL 547-050- 4 p
iTKr lUctr -"-- — -r- nsT-'-11
J
Stefan Kisielewski
iY SPOTKAJĄ SIE
(SZKIC)
Rola piśmiennictwa litera-tury
poezji była w Polsce od
c?asów upadku państwa w
końcu XVIII wieku ogromna
wrec w swej wade niewy-mieraln- a
autorytet poetów i
plsary jedyny w swoim ro-dzaju
ten autorytet w okre-sie
i odbiorów w dużym stop-niu
decydował o ciągłości i
autentyczności polskiego ży-cia
o jego jedności ponad
szlabanami granicznymi i róż-nymi
strukturami administra-cyjno-państwowy- mi
w któ-rych
to struktuiach Polakom
żyć przyszło od upadku Napo-leona
po pierwszą "Wojno Po-wszechna
Ludów" Nie ma
Polski bez Mickiewicza Sło-wackiego
Krasińskiego Nor-wida
Wyspiańskiego bez
Sienkiewicza Piusa Żerom-skiego
Orzeszkowej i innych
Piśmiennictwo gdziekolwiek
w podzielonym kraju czy na
emigracji twoi zonę dociera-ło
piędzej czy później do in-teligencji
polskiej piomie-niowal- o
coraz szerzej na inne
warstwy stajac się po latach
powszechnym spoiwem i świa-dectwem
narodowego trwa-nia
świadectwem duchowym
ale i nader konkretnie od-działywaia-cym
bowiem du-chowe
stało się tu material-nym
co jest fenomenem nie-zwykly- m
i częstokroć zgoła
niepojętym dla cudzoziem-ców
Tymczasem źródeł tego
można oko- - wśród nich
nader Wierzyński
nych: warunki polityczne
materialne i kulturalne były
w poszczególnych za boi ach
całkowicie odmienne stopień
swobód i repiesji cenzural-nyc- h
nader różny W tej sy-tuacji
piśmiennictwo "wy-mienne''
mimo różnych ze-wnętrznych
trudności stano-wiło
ogromnie ważny instru-ment
wzajemnego informo-wania
i jednoczenia stwarza-ło
w podzielonym Kraju jed-nolity
choć nieraz schodący
do podziemia nuit życia kul-luralno-p-ati
iolycznego: piś-miennictwo
życic literackie
slawało się jedyną "polityka"
dostępną dla wszystkich Po-laków
W politjce lej ważna
też była zióżnicowana rola i
"styl" poszczególnych zabo-rów
zróżnicowana tak 'w geo-politycznej
przestrzeni juk i
w c:isie Jlaz bral górę pow-stańczy
lomantym rodem z
Kiólestwa kiedy indziej ja-ko
leakcja nań kiytyeyzm
Krakowskiej Szkoły flistoiy-czne- j
z kolei w Waisawie
poylywizm a w Kiakowie
Wyspiański i potem Młoda
Polska — wreszcie wszystko
zogniskowało się w galicyj-skim
luchu biopiym co nie-długo
zarazić miał cały jed-noczący
się kraj A wszystkie-mu
i zawsze towaizyszyla li-teiat-ura
przesiąkająca przez
koi dony na różne sposoby
gdy "królewiak" Żeromski
w ) dawał w Galicji powieść
pod pseudonimem Zych a w
Waiszawie grano "Mazepę"
bez podawania nazwiska auto
skonała znali
1 oto przyszła Niepodleg-łość
i wszystko jęło noimal-nie- ć
wszak właśnie o
zwyczajna laką jak inne na-lod- y
sie niegdyś Sta-nisław
Wyspiański Literatu-ra
przestała wreszcie zastępo-wać
politykę i w ogóle byt
naiodowy stała sie sobą "hu-manistyką"
literatura lub hi-slo-iii
1 co najważniejsze —
i imI n o 1 i l a jediumuitową
Przedtem co wynikło z oko-liczności
mulów i podziałów
było kilka: miały swoja od-mienną
bo w odmiennych
warunkach i pry odmien-nych
możliwościach powstają-cą
liteiaturę wszystkie trzy
zaboiy był podział na twór-czość
krajowa i twórczość
emigracyjna Polacy na
Litwie czy w samej Rosji
Lec wszystkie te nurty z
chwilą powstania wolnej Pol-ski
spłynęły w jeden stru
mien literatury narodowej
torycnio i nawet — encyklo-pedycznie
Przyszedł bowiem
wreszcie czas Wielkiej Kody-fikacji:
w okresie II Rzeczy-pospolitej
zrobiono wlej dzie-dzinie
wiele zrealizowano
wydania dziel Mickiewi-cza
i Słowackiego odkryto i
przypomniano mało znanego
Not w ida przywrócono do ży-cia
zagubione dla krapi emi-gracyjne
piśmiennictwo Mo-chnackiego
Lelewela To-wiańskie- go
był nuit już
miniony klasyczny jednocze-śnie
lozwiiata się nowa lóz-norod-na
lecz we wspólnej ja-wnej
izeczywislości powstają-ca
twórczość normal- -
nej i nawet na swój sposób
"mieszczańskiej" lizeczypos-politc- j
Wszystko to owszem
rozwarstw ionc historycznie
lecz obecnie już ujednolicono
pełnym swobodnym nurtem:
po prostu jedna literatura
polska zapobiegliwie teraz
przez znawców i kodyfikalo-ró- w
na etapy dziejowe ioz-dielo- na
Normalne to wreszcie i
krzepiące ale nie na długo
na dwadzieścia lat zaledwie
bo oto nadchodzi Druga Woj
na Światowa a z' nią okupa-cyjna
Noc Narodowa W oku-powanej
Polsce znika wszel-ki
ruch wydawniczy poza pod-ziemną
prasą- - wojenno-poli-tyczn- ą
piśmiennictwo utaja
się w Łui ladach kursując) eh
rękopisach prywat nych wic-ezoia- ch
autorskich wysiłek
kulturalny i oświatowy spo-łeczeństwa
wciela się prede
wszystkim w nauczanie
śiednie i wyższe Przeciwnie
za to dzieje się na przymuso-wej
emigracji — zachodniej
i w miarę rozwoju wypad-ków
wschodniej Na Zacho-dzie
wokół stworzonych tam
ośrodków iząclouycli Rzecz-pospolitej
w Paryżu a potem
w Londynie tworzy się
razu ruch wydawniczy pow-stają
pisma wychodzą książ-ki
sprzyja temu obecność
tych pisarzy którzy we wrze-śniu
1939 opuścili kraj z
"marszruta" na Zachód
zjawiska szukać w
licznościach określo- -
wybitni- - jak —
Słonimski Le
choń Baliński Mackiewicz
Wańkowicz Grydzcwski i
wielu " innych Na okupowa-nym
przez Rosjan Wsclfodzic
Rzplitej trwa tragedia ludno-ści
polskiej: Wr 1939 interno-- '
wanie armii polem masowe
milionowe wywózki do Rosji
piocesy zsyłki prześladowa-nia
nadprzestrzeni roku 1940
także wyjawiona później zbro-dnia
Katyńska ataku Hit-lera
na ZSRR w czerwcu 1941
i po porozumieniu premiera
Sikorskiego ze Stalinem na-stępuje
masowe zwalnianie
bezprawnie skazvwanch i
zsyłanych Polaków: zwolnieni
stworzą częściowo armię An-dersa
klóra wraz z "otoczką"
odszukanych rodzin opuści
związek Radziecki aby przez
Persję kraje arabskie i Pa-lestyno"
dotrzeć w końcii na
pola swych chwalebnych bi-tew
z Niemcami we Wło-szech
Ci co nie zdażyli czy
nic się do Andersa
sformują pod koniec wojny
stworzoną pod egida komuni-stów
polskich i za przyzwo-leniem
Stalina armię lierlin-g- a
która po_ ciężkich _wal_kach
i stratach dotarła wreszcie do
Polski Dużo jednak wywie-zionych
ze Wschodu Polaków
którzy przeżyli w Rosji po-zostało
cześć repatiiowala
się po Październiku 1956 o
teszcie słuch zaginął
Armia Andersa i jej dzie-je
maja swą epopeie literac-ką
wcieloną w wiele utwo-rów
powieściowych wspom-nieniowych
poetyckich Dzia- -
ra moro zieszią wiuzowie oo- - inność prasowa Korpusu ioz--
Polsko
modlił
pisali
młodej
dostali
poczela jeszcze w Rosji
polem na Bliskim Wschodzie
w itam czy wreszcie w Ang-lii
objawiło się wiele talen-tów
pisarskich wychodziły
książki literatura "'z kręgu
Andersa" złączyła się z cza-sem
z dawną '"iządową" lite-raturą
emigracyjną w jedna
do dzisiaj istniejącą nieied-nokiotni- e
polem pi ze Kraj
zasilaną literatmę tworzoną
pi zez Polaków na obczyźnie
Pełne dzieje tej twóiczości
zobrazowała Maria Danile-wicz-Zielińs- ka
w' emigracyj-nej
lównież książce "Szkice
o literaturze emigracyjnej"
(Instytut Literacki paryskiej
"Kuliuiy" 197)
Tak więc gdy wiosną 1945
w wyswobodzonej od Niem-ców
prcz armię radziecką
Polace centralnej jęła się two-u- ć
nowa oficjalna literatu-ra
polska mieliśmy od razu
dwa nurty: emigracyjny i
kratowy Nuity w dodatku w
na którą wreszcie spojreć bepiecedensowy sposób
było można obiektywnie his- - siebie odgraniczono bo
pełno
To
tajne
od
Po
się
od
ża
lów no waiunkami trwające)
jisce wopiy czy powojenne-go
zamętu pik i zarysowują-cym
mc już ścisłym pojallań-ski- m
podziałem Europy na
dokładnie odgraniczone stre-- y
wpływów wielkich mu-caist- w
wreszcie zupełną od-miennością
przeżyć wojenno-okupacyjnyc- h
pisarzy ''po
obu stronach barykady" a
przeżycia le siłą rzeczy w at-mosferze
niezwykle upolitycz-nionego
świata musiały siano-wie
główna osnowę tematyki
literackiej Puadoksalnym
jCc konkietnym obi otom
izeczy na odciętej teiaz od
Rosji emigracji powstawać ję- -
ła literatura antyrosyjska
zaś w zalanym przez Armie
Czerwoną kraju — ant) nie-miecka
Obie strony opiewa-ły
swoje minione cierpienia
— w każdym wypadku od-mienne
Literaturę krajową bowiem
joli wówczas tworzyć (lub leż
prezentować utwory powsta-łe
w lalach wojny) przede
wszystkim pisarze którzy
pizeżyli na miejscu hitlerow-ską
okupacje Tematyka oku-pacyjna
siała więc na głów-nym
miejscu przy tym do-zwolona
i polecana ona leż
okazała się od razu przedmio-tem
pierwszych wydanych w
nowej Polsce (PRL) książek
pisarzy znanych już lub de-biutujących
np Nałkowskiej
Gojawiczyńskiej Andrzejew-skiego
Rudnickiego Brandy-sa
(Kazimierza) Dygata Bio-szkiewic- za
Kołują tfu kro N-yskiego
i innych Przy tym
rzecz ciekawa: mało zaznaczył
się wpływ tematyki wschod-niej
literatuiy z kręgu Zwią-zku
Patriotów Polskich w Ro-sji
gdzie przecież również
wychodziły pisma tworzono
wiersze i prozę' Pojawiły się
owszem wojenne Utwory Wa-żyka
Szenwalda Pasternaka
Putramenta patetyczne ale
nieco w swej frazeologiczno-śc- i
zdawkowe patriolyczno-rewolucyjn- e
lecz ogólnikowe
bez dokładniejszych iclacji
co sie tam właściwie w Rosji
choćby między komunistami
przez te wszystkie lala dzia-ło
Relacja byłaby kłopotliwa
a dwuznaczna zaś komuniści
w ogóle nie lubią ujawniać
E3ISHI!E?!OT!
iW£lI!S
ipŁĘjiajiirii
m
--Mgąiliill
KśTOŁffife:£21iIg
m
1
Ś
TJMjggiwas
i&miiiiiiiiM
sa
Łffn7jw'Si®jtf'?a'j' ei
&& &
f
r łf M y --jRw 'v j
swej rzeczywistej historii tyl-ko
jej przystosowana do mas
"pedagogiczną" wersję Do
tej zasady ściśle od początku
istnienia PRL stosowała się
bezwzględna prewencyjna
cenzura stosowali się nowi
redaktorzy zresztą ludzie
przybyli ze Wschodu byli cho-robliwie
ostiożni i o swoich
przeżyciach dużo mówić nic
chcieli W rezultacie utrwali-ła
się paradoksalna sytuacja
że w tworzonej przez Wschód
nowej Pol-c- e najmniej pisano
właśnie o lym Wschodzie
(prawdy o wywózce Polaków
o Katyniu i w ogóle o Stali-nie
nic wykrztuszono po dziś
dzień mówi się o armii pol-skiej
w Rosji lecz nie mówi
się skąd ci Polacy tam
wzięli) natomiast głównym
przedmiotem literackiej epo-pei
stała się okupacja niemie-cka
Przedmiot to straszliwy
tematyka pized którą nieraz
wzdraga się pióro (wstrząsa-jące
swa bekompromisową
autów iwisekcją opowiadania
Borowskiego także "Medalio-ny"
Nałkowskiej nowele San-daue- ra
i Rudnickiego ' anty-powieś- ci
' Leopolda Buczkow-skiego)
tematyka która na
długie lata owładnęła polską
wyobraźnią Ale leż pi zez
swą wyłączność i giozę przc-słania]c- cą
inne problemy
problemy nowego życia naro-du
Zaś podobna (mimo że
całkiem inna) jednostronność
i fizyczne tym razem odcię-cie
od aktualnych spraw kra-ju
literatury emigracyjnej
sprawił że dwa te nurty piś-miennicze
przez długie lata
Życzenia Hamilton
I NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA
1
cStaiąl
iyczą
Ph BPK £ Win lv
Ki i ®? Eh i jT
528-670- 3
I ii ffl!f wz¥w
£&
sio
1 Bf
Tel
Public
— i j izolacji przyhuiśoWej "auini-- "
ilustracyjnej'' '
Nie ulega jednał wątpliwo-ści
żo liteWituia krajowa lat
1945—1949 mimo jedno-stronności
tematycznej i dot-kliwych
ograniczeń conzurrl-nyc- li
przeżywała jednak na
swój sposób naturalny okres
powojennego o leni a
Okres codziennej grozy mi-nął
nawet na gruzach War-szawy
perspektywa przyszłe-go
życia jęła się jakoś ryso-wać
nowi władcy przy mii nie
zachęcali do pisania 'do li-trwal-cnia
słowie drukowa-nym
przeżytych niedawno hi-tlerowskich
"czasów pogar-dy"
Komunistom ogromnie
wtedy zależało na szybkim
wskrzeszeniu oficjalnego ży-cia
literackiego wiedzieli do-brze
że większość kraju
przeciw nim lub co najmniej
im nie ufa wiedzieli również
jaką rolę odgrywało w Pol-sce
piśmiennictwo w ciężkich
chwilach narodowego bytu
chcieli tą rolą zawładnąć na-kierować
ją jak wiatr na swo-je
żagle zwłaszcza wobec is-tnienia
już na Zachodzie ostio
literatu-ry
emigracyjnej tworzonej
przez ludzi 'którzy przeszli
pi zez sowiecką Rosję którzy
widzieli ją od wewnątrz I w
jezultacie akcja "liberalnych"
redaktorów czasopism literac-kich
nowej Polski w zasadzie
się powiodła: wyposzczeni
przez okupację pisarze zgło-sili
w Lublinie Krakowie
Lodzi czy Warszawie akces
do nowej rzeczywistości -- pojawiać
Się jęły książki "na li-nii"
zwłaszcza zajęto się pro-blematyką
nowych Ziem Za-chodnich
powstały też od ra-zu
utwory "ustawiające" hi-storycznie
i politycznie nową
sytuację w sposób strawny
(Ciąg dalszy na str 11)'
z
WESOŁYCH ŚWIĄT
składają
EiiwwARO F (TUJ pi fi tvt1
340 MAIN ST E — HAMILTON ONTARIO — TEL 528-793- 3
IŁ—1 tFil
SIU
WIELKANOCNYCH
Pzzijicmnijcn Hyidkanocnijch
cnwA EUfVMK B
u yj
io_hietylkq?Ziprzyczyń_Ł
ż y w
w
antykomunistycznej'
2? K Ti AS&k $
lU I EJ Av LLo
15 KING ST W HAMILTON ONT
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
tyczy swoim Klicnłom i całej Polonii
% IH
IłUMfiłałSaJ
jiSHfiŚjSHHSa
jel
Su iSi iRćiiBaaiftB
Bunisfcr SoliciSor Motoy
172 Main St E Hamilton Oni
Tel Bus: 523 - 4251 Res: 525 - 9215
WESOŁYCH ŚWIAT WIELKANOCNYCH
ŻYCZY
alter Lopinski Electric Ltd
ELECTRICAL CONTRACTORS
SPECIALIZING IN: ELECTRICAL REPAIRS
RE-WJRIN- Ti et NEW 1NSTALLAT10N
RESinfiNTIAL - COMMFRCIAL - INIWSTRIAL
lUi
j 12 MARRIOTT PLACE HAMILTON ONT L9C 2Nó - 389-874- 0
5
Wi