000321 |
Previous | 7 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
NX 39 "ZWIĄZKOWIEC" MAJ (Moy) piątek 12 — 1972 STR 7
Aulofi
77" pa iedj przeszło dziesięć l2t'jenna jak 'tez wojenną służ
J temu prze:vyv Łlopi
W} dawniclwu Jror£f erau
pierwsza' duża monografia
polskiego okrętu wojennego
kjóra ukazała sie pt "Dzieje
ORP "Orzeł" miałem za'sobą
kilkanaście miesięcy pracy
poświęconej -- głównie zbiera-niu
materialóv do' tej książki
Było to zresztą zupełnie zro-zumiałe
jeśli uwzględnimy te
okoliczność że — jak napi-sałem
vovc7asj-- — "od tam-tych
czasów minęło ponad 20
lat bardzo wiele jak na życie
jednego pokolenia ale bardzo
mało aby móc spojrzeć na ja-kieś
dzieje — w tm wypad-ku
"Orła" — perspektywy
historii Z jednej strony dwa-dzieścia
lat wystarczyło aby
pogineło na polach bitew czy
w
losu por#
i choć peł
nej sławy "Orla" z
drugiej strony dwadzieścia
lat okazało sic za mało aby
przed badacem stanęły otwo-rem
i mu swe ta-jemnice
wojskowe archiwa"
Dodatkowa trudność stwa-rzało
i ze wielu pozosta-łych
przy życiu oficerów bądź
w taki czy
inny sposób byli związani z
i zarówno przedwo- -
r
JTia
B
B
R
B
i
n
Jacyna
466-113- 7
yr
jego
ba "Orła" przebywało gra
nica Okręt powstał zagranicą
— w'holenderskJej stoczni v e
Ylissingen i za granicą też —
w Londynie — znajdowały sie
polskie i brytyjskie materiały
archiwalne dotyczące jego wo-jennej
służby
W tym stanie rzeczy musia-łem
bardzo obszerna
korespondencje nie tylko ze
wspomnianymi ludzrni i o-- śi
odkami ale i z rozsianymi
po całym świecie osobami
które mogły dorzucić jakieś
przyczynki do opracowywane-go
tematu Ogromną i calko-- v kie bezinteresowna pomoc
źródłem było głębokie
umiłowanie dziejów Polskiej
Marynarki Wojennej i osobi
ste zaangażowana ernocjonal- - powymierało normalnym zrza- - ne ol-a!- al mi zamieSzkaly
dżemem wielu świadków Londvnic kmdr Wfcdv- - 'narodzin krótkiej
służby
udostępniły
to
niaiynai7y którzy
budowa
za
której
sław Kosianowski-Loren- z Juz
przed wojna mimo dużej rów-nicy
wieku i stopnia służbo-wego
znał on bliżej późirej-szeg- o shnnego "Or- -
Wiele
ba-dan
la — kpt rrar Jana Gru- - ilustracyjnego — także podo- - utrzymywał z Dlznv członków zalo- - nim polem kontakt aż do jak- - gi tych którzy wraz z
Śmierci te- - nki-pfp- m snnrli na rlnip Mn
Jgo ostatniego Kmdr Kosia- - rza schyłku
' Lorenz — w 1940 roku Praca zwia- - moim imieniu — oDSzerna Ko-lesponden- cję
z Biytyjska Ad- -
ZAKŁAD POGRZEBOWY
BATES & PODDS
$:i1 Qu&&n Słreut West - Teiafon: 363-CSS- 1
Gdrh ealkovIfa koflztv pcc-ri-tb- u an niższe }
w ra ' i b i-
- m a i hi bp a a b tetej i hi t rm "a i a m taw- - KONOPKA
LIMITED
iwa opi
rozwinąć
dowódcę
rozwinął
Techniczna porada i fachowa
utrzymanie pieców w dobrym itanlo
422 Gilbert Ave Toronto 10 Tel 783-220- 0
q Nie znajdziecie lepszej obsługi niż daje Konopka
rv mu ii i u mii i n mu mu n niniBM m i ran m ta i ca i as au ezii buhs
p L
u
Gdy zamierzacie kupno nowego lub uiy-waneg- ó samochodu alba zamiany z
pełnym 'zaufaniem zwracajcie się do
rodaków' s -
Wam modele
JCJievrolet — Nova — Chsvel!e —
Camaro — Vega — Oldsmobile — i
Chevrolet Ciężaróvki
oraz OK Używane Samochody
1555 Danforth Toronto
I 17 I
"
Wynikały' tez często nieporo- -
zumienia między i dopiero rozmowa
"na migi ratowała sytuację poje-chali
na skraj wsi by kopać stary
zaprowadził Józka jakąś miedzę i po-kazał:
— Bis Palingen
Józek zrozumiał ze tu trzeba bić pali-ki
Kiwnął głową wziął
siekierę i zaczął Sie rozglądać za odpo-wiednim
drzewem Eggert nie wiedząc
chłopak robić zaczął
zdenerwował sie a w koń-cu
widząc głupią minę Józka wpadł w
"śmiech że aż na zfemi Kiedy wra-cali
wsi zatrzymał konie na rozstaju
tablicą i pokazał
Palingen Kreis Ratzeburg Landgericht
TĆiusterlitz Amtsgericht SchoenWrg" —
Jakubowski przesalabizował napis ale
zrozumiał z tylko że w któ-rej
siedzi się Palingen Było to
wszystko jedno i to tak dalece dotąd
i nie st3rał się
iedzieć
Jakoś' koniec maja przyszło
wezwanie sądu na rozprawę prze-ciw
-- Stary
zabrał Józka i 'Dibberta i
Schoenbejgu Podczas rozprawy okaza-ło
się że Józek jechał niepotrzebnie
jeniec nie mógł Augusta
za zamierzoną kradzież i pogróżki
adresem Eggerta skazano na domu
poprawy a Eggerta sędzia upomniał żeby
raczej sobie puszczał
na złodziei jeńca Stwierdzono bowiem
według oględzin 'jakich' Au-gust
zażądał że Józek za bije
Eggert bardzo z proce- -
su a Józek nawet nie wiedział '
przedmiotem sądu
Siedział teraz' na koźle bryki1 i
jakby wojna
jest! też możejej nie Przy-pomniał
sprawę kiedy na
rynku ti widzieli kompanię
piechoty Przed--
piskliwa orkiestra z- - pisz-- f ' "c
czytelnicy- -
godzinna
K
bezpłatna obsługo
13
6"
''"Yktórzysprezentują
miralicja dyrekcją "Caledon
ShipyŁrd" — stoczni która i lamentowała 'Orla" jego
przybyciu do Wielkiej "Bryta-nii
oraz z wieloma brytyjski-mi
muzeami i licznymi osoba-mi
prywatnymi a w rezulta'-ci- e
przyczynił sie wydatnie
wzbogacenia materiału ilu-stracyjnego
i' faktograficzne-go
cennych informacji
otrzymałem z Tallina na-ocznego
świadka pamiętnych
wydarzeń wówczas młodego
chłopca a dziennikarza
i grafika — 01eva Eensalu
z ludźmi z
wielu krajów i kontynentów
zęby zebrać najdrobniejsze
okruchy historii "Orla"
sobiście znaczną cześć
przeprowadziłem w
Polsce w wojskowych archi-wach
oraz wśród rozrzuco-nych
kraju byłych i aktual-nych
przedstawicieli Polskiej
Marynarki Wojennej Byłem
zdania ze monogra-fia
powinna —
wśród róznorakieco materiału
d7inskiego i ostatniej
"brla"
ZC przedwczesnej
Północnego
nowski jwj0Sny
tłuma-czyć
Nogensowi
lekarskich
wynifcu
rozmyślał'
jeszcze
maszerującej
7ana ze zbieraniem zdjec po-ległych
oficerów i marynarzy
c kazała sie przedsięwzięciem
ogromnych rozmiarów Dys-ponując
tylko niekompletnym
'zbiorem przedwojennych a
w dużej mierze
adresów rodzin
członków załogi "Orla"
nie tylko wysłać w
kolejności listów z
których znaczna cześć powró-ciła
z adnotacją
"adresat nieznany" ale i kon-tynuować
korespondencje z
tymi osobami które na list
odpowiedziały oraz
szukiwać śladów któ-lyc- h
dawny adres okazał się
nieaktualny
Uciekając sie pomocy
prasy codziennej i czasopism
a także informacji uzyska-nych
rodzin z którymi na-wiązałem
kontakt musiałem
prowadzić dalsze żmudne
dania często niemal jak
tektyw z okruchów infor
Robertson & Oldsmobile (Msiymkhwjiez)
Ave — ot Coxwell Subway — Tel 466-113- 1
m—Ółm — —u i-itiJTifriJtrrojatjM-rv3rirtjaaat
wyj
Jerzy Kossowski
5 '
śmieszne
nimi
Gdy raz
torf
nad
da ist
poszedł do wozu
co chce mu
wreszcie
ta-ki
siadt
do
pod jeńcowi: "Ortschaft
cały
tego tyle wieś
zwie mu
że
'nie interesował się tym
dow
pod do Eg-gert- a
do
kazal-zaprz?cdo-br- yki
pojechał
do
bo
być świadkiem
kur pod
rok
psy sprawił a hie
mocno
był rąd
że był
dyskusji wysokiego
nad tym sięvdpwiedzieć czy"
czy" ma'
sobie tę stali
miasteczka
świetnie
KompamiPszla
£
po
do
od
dziś
Korespondowałem
po
przy tym
zawierać
wiec zdezak-tualizowanych
musia-łem
pierw-szej
50
do mnie
mój po
osób
do
od
ba
de
aby
Chevrolet
Ont
czalkami grająca podobnie wrzasklivie
jak rosyjska 'Landjeger" salutował ofi-ceió- w
oficerowie zaś zwracali tylko gło-wy
w jego stronę co się Józkowi bardzo
podobało Józek przyłożył też rękę do dasz-ka
kaszkietu co pobudziło Prusaków do
śmiechu — Teraz trzęsąc się na bryce
rozmyślał chłopak nad swym losem Wła-ściwie
nie mógł się skarżyć: inni się biją
głodują śpią pewnie w tych rowach któ-re
on widział tylko przez jeden jedyny
dzień giną a on sobie żyje jak u Pana
Boga za piecem! Pewnie na obczyźnie
zmówić się z ludźmi nie może ale śpi na
suchym i jedzenia ma dość i życiu nic
nie grozi! — A juzem myślał -- że to dla
mnie słońce zaszło — przypomniał sobie
zaćmienie słońca z dnia pierwszej bitwy
VII
Minął rok i Jakubowski stał się ważnym
C7lbw iekiem w Palingen- - Wołano nań "Jo-seph"
a mówiono o nim "der Russe"
Przylgnęła ta nazwa do' niego choć pro-testował
że jest Polak-katoli- k Nie pomo-gło
to Ysiele bo nosił rosyjski szynel i
kaszkiet Po niemiecku mówił bardzo sła-bo
Przekręcał słowa spolszczał je na jed-nno-niemiec- kie
wypadało mu trzy polskie
lub rosyjskie ale zyskał ludzką sympatię
i życzliwość {Itfieli też Niemcy szacunek
dla jego siły} i rozumu Rzadko kto we
wsi potrafił tak śmignąć centnarem zbo-ża
jak Józeki jego rozum zaś polegał na
znajomości pracy roli zwierząt i dziwnej
"zaradności Najwięcej lubiły-g-o dzieci i ko-biety
Z dziećmi potrafił się bawić jak
niańka a kobietom umiał się przypodobać
przedziwnie Przepadała -- zadnim 'Frieda
prawie gospodyni Eggerta umizgaly siei
doń wprost iLena Kreutzfeld i jej siostra
Liza a potajemnie "wzdychałanSbttiego
córka 'wójta" Anni Zazdrościli' jnu zaś pa-robcy:
i Adolf Sager' i 'Rudolf 'Behnke i
" Hans Wegener) i Ruppert Zaus'a-ju- ż naj- -
więcej miody jKreutzfeld i Heim Bloecker
Zazdrość' szła jednak w parzS z 'pewnym
szacunkiem a tnawet'"popu]arnością! "Józek
był dla tychj ludzf postacią egzotyczną'
niezwykłą: opromieniona) aureoląr odwagi
macji' wyłatfiać istotne"' darie ''wielu informacji zdjęć 1 cie- - fon podnoszę słuchawkę
sklejać je" niczym mozaikę w Tcawej relacji z "Orla na kto
całość lub uchwyciwszy wa- - iym wraz z czterema kolega
tlą nić iść jej śladem do kłęb-- mi — podchorążymi odbył kil
ka W wyniku tej żmudnej i kumiesięczny staż
mrówczej pracy zdołałem ze
brać 50 podobizn na ogólna
liczbę 60 -- poległych członków
załogi "Orła" Wydawało mi
sie to wówczas niebywałym
cukcesem i świadomość że w
len sposób potrafiłem uwie-cznić
przynajmniej oeromna
część poległych bohaterów
stanowiła dla mnie wystarcza-jącą
nagrodę za te prace o
której mógłbym napisać jeśli
książkę przynaj-- J '" Su?z oinyma- -
mniej barazo ooszerne stu-dium
W pięć lat po pierwszym
ukazało drugie wydanie
"Dziejów" — poprawione i
nieznacznie uzupełnione Pdyż
ożywiona działalność wydaw-nicza
i chroniczny brak czasu
uniemożliwiły mi zbieranie
dalszych materiałów zwłasz-cza
ze — jak sie wydawało —
trudno juz było zamierzać sie
r
"ze powodowała
czytelników z
i niedomówienia
właśnie w monografii
możliwe do wypełnienia
wyjaśnienia razem
pomocą przyszli mi
przede wszystkim
którzy kiedyś służyli
Trudno by mi relacjo-nować
cały dalszy wyda-rzeń
chciałbym jednak
napływ dal-szych
zapoczątko-wał
otrzymany Anglii
którego zwrócii sie
mnie "jako członek
ORP "Orzeł"
dwóch bezimiennych podcho-rążych
wyokrętowanych
3" IV 1940 których jest
wzmianka książce
stronie"
Wymiana korpspondfncii
nadawcą listu
wizyta 01-{zowski-ego
mi od niego
I?
E£2s
był "kamyk" który po-ruszył
całą lawinę dal
szych caikiem nieoczekiwa-nych
informacji Zachęcony
tym niespodziewanym sukce-sem
pomyślałem o próbie
skomnletowania brakujących
mi poległych członków
załogi "Orła" Apel ogłoszony
łamach "Przekroju" prze-szedł
najśmielsze oczekiwa
nie nowa meD
sie
brakujących mi do kompletu
a nie tracę nadziei że jeszcze
przed oddaniem pracy do dru-karni
zdołam uzyskać ostatnie
dwie podobizny Apel w
("Przekroju" przyniósł mi
sporo innych informa-cji
wrec zrewelacyj-'nycl- i
których czytelnicy do
wiedzą juz samej książki
Jeśli rozpisałem sie tyle
la iakieś istotne uzuoełnienia sprawach towarzyszących o- -
książki Niedaleka nrzyszłość pracowaniu monografii "Oi- -
miała jednak okazać po- -
"" mna chęć
glad ten był mylny liczne rapoznama oko- -
luki których ucznoscianu które towarzysza
"Orła"
uniknąć sa a także i by dragon na którego
nak
i Tym z
sami czy-telnicy
a
ludzie
"Orle"
było
bieg
stwierdzić ze
materiałów
z list
autor do
były za-łogi
jeden z
rano
r o
w Pana
81
z
tego i później-sza
p Stanisława
w Polsce umożli-wiły
otrzymanie
o
zdjęć
na
to ™
po- nadto
niekiedy
o
sie z
o
to
a
temat
ogóle
chciał
pizeczy
rodzaju
było Wiązki to
na
na
vytazau ze "" xuui puuijiow T
informacje materiały rannym marynarzem — Tym
uzyskuje właśnie rannym marynarzem
czytelników Ja — pisze li-tych
współtwór- - stu Gerard
cami wielkich dni malej flo-ty"
— jak nazwałem
z moich książek
odbywa sie to często w
laki np sposób Dzwoni tele- -
-- V®- -- SS --W r1® AJS' WVSS --
-~ jSSS
FIRMA
znowu
oaruzo często
autor
{
Polish Information Bureau
S
OWOCE
WSZELKIE PRZESYŁKI PIENIĘŻNE
'WYSYŁKA CENNIKÓW NA ŻĄDANIE $
się i &
Wy% lka — oraz załatwia %
rodzin i z PODRÓŻAMI POLSKI i }£
Loty zniżonej
Biuro codziennie od 6 do 7-- ei #
E
a nawet bohaterstwa Opowiadał im nie--
raz swą łamaną ów pierwszy
moment zetknięcia się z wojną owo pierw-sze
wrażenie jakiego doz-nał
chwili uderzenia pierwszego grana-tu
Słuchała go chętnie cała oberża mi-mo
drugie słowo było polskie lub
rosyjskie Opowiadał też o swej dwulet-niej
służbie rosyjskim wojsku o wym
pobycie obozach jeńców i "tiurmie" w
a nierzadko o swej wsi Du-najów- ce
o rcdzicach i Zapowia-dał
jak się tylko wojna skończy wró-wstą- pi
do Wiina gdzie jest Boska
do Dunajówki ale przed tym
Ostrobramska przed którą wszyscy zdej-mują
czapki i cywilni i wojskowi
i prawosławni a nawet żydzi i Tatarzy
— A bym czapki nie zdjął — za-oponował
oberży Paul Kreutz-feld
z którym Józek czasem popijał piwo
— Dlaczego? Jak wszyscy zdejmują? —
zdziwił się Józek
— Właśnie dlatego
— To- - by ci pierwszy lepszy chłopak
czapkę strącił
— Chciałbym takiego widzieć Gębę
bym mu rozbił Jakiś głupi rosyjski zwy- -
— Nie rosyjski tylko polski
'— Das ist mir Wurst Gwiżdże' pol-skie
zwyczaje
— A ja gwiżdże niemieckie — zre-wanżował
Łsię Józek v
— To ja cię gwizdnę pysk — skoczył
Kreutzfeld
I byłoby przyszło do bitki gdyby nie
stara Mette która się w
i zagroziła 'że zawoła syna
Kreutzfeld wyszedł a --Józek nie mógł
zmiarkować co było powodem złości
mu "Frau" Mette:
— On by chciał żebyś sięiżenił z którąś
z sióstr z Leną albo z Lizą
Tam u nich teraz bieda bo stary Paul
mało zarabia a młodszego wołają do woj-ska
Dostał urlop Tolnej roboty 'i juz
go -- kończy i zły
— Ale przecie się nie mogę' żenić
bo Jestem jeniec vo' '-
-
'— Na mógłbyś zostać tak bez ślu- -
bu a' jak się' skończy przysłaliby
'r i ożeniłbyś się To już bym wolaKz-Id- ą Nogens'
— Ty się nie zadawaj z tą
— Dlaczego? i
— To przeklęta rodzina „
i
— Jąkato rozumiem i'
T' — Przeklęta: ojciec cza
j równica-'sy- n złodziejki Inie będziei
Już terazvsię z chłopakami
raca! -- -
-- J5n
sz0 'stowarTu-Triówr-św- i-burtowicz
Mozę sobie pan re-daktor
nie przypomina w tej
chwili mojego nazwiska ale
właśnie o mnie napisał pan
w "Wielkich dniach małej' flo-ty"
jak podczas-akcj- i ratow-niczej
po zatopieniu "Wichra"
wydobyłem z wody ciężko
lannego porucznika Maniaka
któremu bomba urwała- - no-gę
Oczywiście po takim tele-fonie
następuje wizyta ówcze-snego
mata z "Wichra" a
obecnie inż Antoniego świ-burtowic-za
i długa rozmowa
owego wydarzenia
i w dziejów "Wichra"
polem dalsze
materiały fotografie itp
Innym razem przychodzi
list którego autor oświadcza
ze dawno juz do mmc
napisać a ostateczna decyzje
po laniu
jednym z pism mojego arty-kułu
p t "Jak walczyli polscy
marynarze" W da'szym ciągu
listu mój odwo-łuje
'się 'do "Wielkicli
dni malej i przypomina
mi podaną taui relacje ze
powstawaniu tego storpedowanego krążownika
trudne jed- - po pokładzie
aro- - nau
bne i
autor od sa- - by lem
mych zwłaszcza osobiście
którzy byli Chlaka List za- -
najpo-pularniejszą
A
co
ci zaraz
wiera sporo innych infoima-cj- i
w ślad za nim pójdą na
ftepne wraz ze zdjęciami i
różnymi materiałami
Jerzy Perłek
młi-łttW- t ''''łU1iV'' V1V1
CAN1AM CO LTD
811 Queen Sr W Toronto 3 Onr — Tel 364-557- 4
NAJLEPSZA POMOC DO POLSKI
Bony PKO — 80 zł za dolara
Samochody — Fiat — Wołga — Warszawa
ŻYWNOŚĆ LEKI WĘGIEL OWOCE MATERIAŁY
BUDOWLANE MIESZANE etc
DOSTAWA SZYBKA I PEWNA
w AV -- w - J jSSP jS? s
NAJSTARSZA WYSYŁKOWA
mm tw
LEONA GARCZYKiSKIEGO
Canadian it 699 A Queen Street ' W-To- ronto Ontario-T- el 3664067
SAMOCHODY TELEWIZORY LEKARSTWA Q
PACZKI TOWARY % ellaO %
Przyjmuje zlecenia osobiste piśmis"ne fplcfoniezne
dolarów amerykańskich pieniędzy do ROSJI Biuro sprawy
związane ze sprowadzaniem DO innych krajów - ł? indywidualne grupowe charferowe według nowej taryfy f % czynne 930 do wieczl w piątki
W innych porach za uprzednim telefonicznym porozumieniem "
niemczyzną
najmocniejsze
w
że
'
w
w
Magdeburgu
Wilnie
że
Matka
katoli-cy'
ja
mu raz w
' na
na
w
nagle
wmieszała całą
sprawę
Wy-tłumaczyła
to
jego albo
na
to
ja
-
- razie
wojna
cidokumenty
-- rodziną
"
pfzekięta?ŁNie~
pijak matka
córka
'lepsza przewi-e
'
- ---'r -
to
na
korespondencja
powziął w
korespondent
floty"
— E chyba nie Za młoda na to
— Właśnie za młoda a już! Dopiero
szesnaście lat ma a ja wiem że już
Józkowi przykro się zrobiło bo mu się
Ida Nogens bardzo podobała Widział ją
nieraz jak po zamknięciu w domu popra-wy
tego draba Augusta odwiedziała małe-go
Fryca na folwarku Eggerta Była ci-cha
jakby jakaś skupiona i nawet stary
Eggert który całej rodziny Nogensów nie
lubił do Idy się uśmiechał Złośliwi ga-dali
we wsi ze to dlatego bo podobno
stary Eggert miał swego czasu stosunek
miłosny z Nogensową i że Ida jest jego
córką Ale Józek chowany w Dunajówce
gdzie ludzL' jakoś inaczej żyli nie bardzo
chciał temu wierzyć
— Jakeście to matko nazwali Nogen-sową
jakoś "Hexe" tak? Co to znaczy?
"Frau" Mette namyśliła się chwilę jak-by
to Polakowi przystępnie objaśnić że
"Hexe" znaczy czarownica a potem za-gięła
wskazujące palce obu rąk nad czo-łem
i powiedziała:- -
— Ot diabeł taki diabeł! Z czarnego
zrobi białe i odrotnie Nie pracuje a ży-je
i co rok dziecko ma choć pewnie
czterdziestkę' minęła I to nie wszystkie
dzieci cd męża Lata- - za chłopami jak
wściekła tańczy pije a dzieci' w' brudzie
Przed ślubem miała dziecko z jakimś
Knechtem a teraz wnet już rok będzie
jak jej chłop uciekł od niej do 'Lubeki
to pija jak szewc i gania się jak suka
— To ona taka?
— Taka Ino nie-mó- w nikomuc że to
ode mnie wiesz bo jak August z krymi-nału
wróci to by się na mnie mścił
— Cóż się tego Augusta tak wszyscy
boją? Każdy l mi nim grozi
— Bo on ijuż taki wnet by zabił czło-wieka!
— Ja się tam gó nie boję
— No uważaj! Jak wróci to "się z tobą
porachuje
— Dam mu w zęby i będzie spokój
' — "W każdym razie uważaj Stara jes-tem
i życzliwa a ludzi tu we wsi znam
Tej niedzieli' Józek wrócił do domu ja-kiś
nie w humorze Był starej Mette
wdzięczny za to co mu powiedziała ale
było mu i przykro Wolałby nie wiedzieć
że' Ida z chłopakami Taka mu śTezda-wał- a
cichutka dobra że się aż dziwił
skąd taka dziewczyna "wzięła się w tej 'ro-dzinie!
Bo matkę Nogensową widział nie-'ra- z
podpitą j o Auguście wiedział -- że zło-dziej
i było na Idy żal Podobała mu
się bardzo- - była blada „wysmukła zgrab
na szczególnie dobrze jej było w bardzo
obcisłej czarnejtildence w białe-groch- y
iJlml~J tnad—
4T niYiM
PACZKI
t o upom
dh v Polsce
pecik'
Bil
E±śV
WW W iii
Feiao
wm uim I "T-- ł
ii
WARY
l%$
najlepszy
Waszych Krewnych
ssmowionc
138
67 RICHMOND ST W — TORONTO ONT
lub jednego z poniżej wymienionych
uprawnionych Dealerów Pekao:
t n i _ _ _ -- Zachowa
ALBERTA
CALGARY — Decherł E J (P Lawson Travel)
Prus Ted
F
„ — Scmińskl A —
A?r!lo Travl 1 123 Konsinsfon Rd NW
EDMONTON — Blazose!' Travol 10025-10- 6 Słreat
„ — Nawrot Henryka (Jamque Trajing) 10469 BRITISH COLUMBIA
VANCOUVER — Nestor's Asslst Eureau Ste 322-17- 5 E Broadway
„ — 243 West Broadway
REGINA — Walded'
Dorosz J
SASKATCHEWAN
E
K
M
M
Vr
y
17 5t
I T
TLIK FLON — Jakubcak J W
WINNIPfcG — i Baranowski R
Western 0erseas Agenclis
— Vega Oie'seas Semce R Janicka
ONTARIO
BRAMTFORD — Kewal W
HAMILTON — Alderson's G??da Pharmacy
K J Ambrcziewicz E
— Balon K Travel Bureau Jttts N
Smoszynska
KITCHENCR — Kazan Trading Co
LONDON — Forelgn Trade Co
OSHAWA — Misztak J
OTTAWA — Globus Co (Przcsieckl W)
„ — Paczkowska Burkę
ST CATHARINES — Gawroński J
„ — Gałecki K J
„ — Jub'ecki J
SAULT STE MARIE — Wycicrowski Leo
SUDBURY — Sikora Jan
THUNDER BAY F — Chonicl i M E
THUNDCR BAY P — Baran St
TMMINS — Rycai P
TORONTO — Canl-g- a Co (Caltag'ia RRI
„ — Euio-Trau- e (Merzynska H )
ISSł
Mam
„ — Mign park Travel J Łucki
Polish Canadian Information Biircaii
S Garczynski)
„ — Solanki Phsrmacy
„ — Spotom Co
— Syrena Trdvel Lid
WELLAJD — Silesia Tracng Co
WINDSOR — Dziver (Travel Bureaj
„ — Jedliński C
— Chadala S
U 3
MONTREAL — "Baka'' (Jung E
„ — CA"mar Co
(Kubacki M)
z — Jamowski Antoni
„ — Jarema M (Batory)
„ — Jurad (A Juryk)
VAL D'OR — Medyński R
e n y s ci
WMMM
Dr DANUTA
LUBICZ LEPARSKA
LEKAld DENTYSTA
Przyjmuje zł uprzednim
(blefonlcznyzn poruzunilenleiz)
Tel 535-951- 7 "t
282 Roncosvail6sAv"
(r6 Geoffroy St)
is-- r
Dr W SADAUSKAS
LEKARZ DENTYSTA
Przyjmuje za uprzednim
telefonicznym porozumieniom
129 Grenadier Rd Tl 531-425- 0
(drugi dom od Soncetvallei)
8-- P
Dr V J Melfui
LEKARZ DENTYSTA
przyjmuje także wieczorami i w soboty za uprzednim poruumlr
tdezn telefonicznym
184 cliis Ave — Tcronfo 3 Tl 762-IC0- 9
J7-- P
A N O A
(L
Q
BLOOR DENTURE CLINIC
PRACOWNIA DENTYSTYCZNA
WYKONUJE- - protezy całkowite
częściowe szkieietowe reperacje
Cenj pr?sUpne — Satsfalcva
gwarantowana
Czynna: poniedziałki nrkl śro-J- j
w godz od 10 --lo - p --
(Blisko Uufferin ModiuoiC par- kowania i 1079 Bloor Sf W Toronto
Tel: Biuro i mieszk 537-232- 9
25-- P 55
ANNĘ PHOTO STUDIO
Wykonujemy zdjęcia ślubne
grupowe i paszportowe
865 St W
Toronto 3 Ont
Tel 368-314- 7 Walc W TRACZ
VłJjJHKit3
Xi
rses
-- t
B
E
o ti yrj
7T7TF
E C
r"rwmfcf JWTtFhiifL
?V !£m
i n e
biurze
u
Persopol
A
H
503 4 St NF
827 3 Ave N W
40no Regina Avo
3713 Dewdney St
67 Cailinan St
41 Mam St
9j0 Mam St
76 Henderson Avn
750 ft
Hamillen I"' St
Queen
765 Cannon St E
65 Dokoy St
463 Rlchmonl St
U3 Slmcoe St N
2724 Dupont St
257 Flora St
23 Brlarfleld Cres
54 St Paul St W
4C4 Grantham Ave
2 Blake Avc
190 Elgu Sr S
&:0 Smpson St
2:3 Alooma St N
34r Rais Avc E
Cli Oueen St W
144 Argyle Sf
1574 Bioor St W
Ol A Ousen St W
147 R
"j7 Oi U36
B
is tes Ave B S' W H :neti St w H
" hellems Ave
1530 Outllette Ave
1332 Hall Ajc
1342 Langlols Ave
4108 --St Lawrencs Blyd:' fi
1410 Stanley Et Sulte 411
:ć:8 Sf Lavrence Blvd
1597 SI Lawrenco 3lvd
4417 Park Avo
703 2nd Ave
OPT0ME7RYŚCI
L LUNSKI RO
M LUN5KI OD MSc
" 47 ) College Sł
(blisko Bathurst SI)
Wi7l pn tclefonicznni
pji07Uinienlu
921-392- 4
BUKOWSKA BEJNAR OD
274 Roncesvaltes Ave
(przy Ceoffrey)
Wizt po tclefonlcznm
porozumieniu
532-549- 3
p
J SZYDŁOWSKA OD
637 St Clair Ave W
(blisko Bathursl St)
Wlyty po teleionicznyji
porozumieniu
653-378- 4
S BROGOWSKI OD
412 Rorteesvalles Ave
(blisko Howard Park)
Wizji po telefonlenym
porozumieniu
531-425- 1
GORDON S MERRITT
OPTOMETRYSTA
1175 fcundas St Wett
(6t Osslncton Aval
Toronto Ont
Talefon: 535-64i- X
B7-- P J i ai-ł- " I
mmił±)-r-!tri7?SA?iwuviimimiiiiiJ- ii innu '"4
UWAGA! x U WAG AJ
y PROSTO Z FABRYKI s I
Oszczędzicie w ten sposób na pośrednictwie mm KOMPLETY 3-P0K0J-
0WE
W-- RATACH OD $150 TYGODNIOWO
3 częściowa sypialnia $6900 49 sztuk
3 częściowy śajon __S6?:00-CJlft_im- _
Umeblowanie kuchni $2800
DOSTAWA WPROST Z FABRYKI
RÓWNIEŻ '
MiBLS "TiAK"
'-- Nowoczesne modele importowane 'z Danii l WIELKI WYBÓR MEBLI DO:
SYPIALNI JADALŃ SALONÓW - BIUREK LAMP
POJEDYNCZYCH MEBLI - SZAFEK - STEREO SZAFEK
cUNITED FURNITURE FflCTÓBIES
66 Spadina Aye (róg King St' W) -—- Toronto 2 B--
- - Z Tel 366-395- 1 ':
I
ft
1
r
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, May 12, 1972 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1972-05-12 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000905 |
Description
| Title | 000321 |
| OCR text | NX 39 "ZWIĄZKOWIEC" MAJ (Moy) piątek 12 — 1972 STR 7 Aulofi 77" pa iedj przeszło dziesięć l2t'jenna jak 'tez wojenną służ J temu prze:vyv Łlopi W} dawniclwu Jror£f erau pierwsza' duża monografia polskiego okrętu wojennego kjóra ukazała sie pt "Dzieje ORP "Orzeł" miałem za'sobą kilkanaście miesięcy pracy poświęconej -- głównie zbiera-niu materialóv do' tej książki Było to zresztą zupełnie zro-zumiałe jeśli uwzględnimy te okoliczność że — jak napi-sałem vovc7asj-- — "od tam-tych czasów minęło ponad 20 lat bardzo wiele jak na życie jednego pokolenia ale bardzo mało aby móc spojrzeć na ja-kieś dzieje — w tm wypad-ku "Orła" — perspektywy historii Z jednej strony dwa-dzieścia lat wystarczyło aby pogineło na polach bitew czy w losu por# i choć peł nej sławy "Orla" z drugiej strony dwadzieścia lat okazało sic za mało aby przed badacem stanęły otwo-rem i mu swe ta-jemnice wojskowe archiwa" Dodatkowa trudność stwa-rzało i ze wielu pozosta-łych przy życiu oficerów bądź w taki czy inny sposób byli związani z i zarówno przedwo- - r JTia B B R B i n Jacyna 466-113- 7 yr jego ba "Orła" przebywało gra nica Okręt powstał zagranicą — w'holenderskJej stoczni v e Ylissingen i za granicą też — w Londynie — znajdowały sie polskie i brytyjskie materiały archiwalne dotyczące jego wo-jennej służby W tym stanie rzeczy musia-łem bardzo obszerna korespondencje nie tylko ze wspomnianymi ludzrni i o-- śi odkami ale i z rozsianymi po całym świecie osobami które mogły dorzucić jakieś przyczynki do opracowywane-go tematu Ogromną i calko-- v kie bezinteresowna pomoc źródłem było głębokie umiłowanie dziejów Polskiej Marynarki Wojennej i osobi ste zaangażowana ernocjonal- - powymierało normalnym zrza- - ne ol-a!- al mi zamieSzkaly dżemem wielu świadków Londvnic kmdr Wfcdv- - 'narodzin krótkiej służby udostępniły to niaiynai7y którzy budowa za której sław Kosianowski-Loren- z Juz przed wojna mimo dużej rów-nicy wieku i stopnia służbo-wego znał on bliżej późirej-szeg- o shnnego "Or- - Wiele ba-dan la — kpt rrar Jana Gru- - ilustracyjnego — także podo- - utrzymywał z Dlznv członków zalo- - nim polem kontakt aż do jak- - gi tych którzy wraz z Śmierci te- - nki-pfp- m snnrli na rlnip Mn Jgo ostatniego Kmdr Kosia- - rza schyłku ' Lorenz — w 1940 roku Praca zwia- - moim imieniu — oDSzerna Ko-lesponden- cję z Biytyjska Ad- - ZAKŁAD POGRZEBOWY BATES & PODDS $:i1 Qu&&n Słreut West - Teiafon: 363-CSS- 1 Gdrh ealkovIfa koflztv pcc-ri-tb- u an niższe } w ra ' i b i- - m a i hi bp a a b tetej i hi t rm "a i a m taw- - KONOPKA LIMITED iwa opi rozwinąć dowódcę rozwinął Techniczna porada i fachowa utrzymanie pieców w dobrym itanlo 422 Gilbert Ave Toronto 10 Tel 783-220- 0 q Nie znajdziecie lepszej obsługi niż daje Konopka rv mu ii i u mii i n mu mu n niniBM m i ran m ta i ca i as au ezii buhs p L u Gdy zamierzacie kupno nowego lub uiy-waneg- ó samochodu alba zamiany z pełnym 'zaufaniem zwracajcie się do rodaków' s - Wam modele JCJievrolet — Nova — Chsvel!e — Camaro — Vega — Oldsmobile — i Chevrolet Ciężaróvki oraz OK Używane Samochody 1555 Danforth Toronto I 17 I " Wynikały' tez często nieporo- - zumienia między i dopiero rozmowa "na migi ratowała sytuację poje-chali na skraj wsi by kopać stary zaprowadził Józka jakąś miedzę i po-kazał: — Bis Palingen Józek zrozumiał ze tu trzeba bić pali-ki Kiwnął głową wziął siekierę i zaczął Sie rozglądać za odpo-wiednim drzewem Eggert nie wiedząc chłopak robić zaczął zdenerwował sie a w koń-cu widząc głupią minę Józka wpadł w "śmiech że aż na zfemi Kiedy wra-cali wsi zatrzymał konie na rozstaju tablicą i pokazał Palingen Kreis Ratzeburg Landgericht TĆiusterlitz Amtsgericht SchoenWrg" — Jakubowski przesalabizował napis ale zrozumiał z tylko że w któ-rej siedzi się Palingen Było to wszystko jedno i to tak dalece dotąd i nie st3rał się iedzieć Jakoś' koniec maja przyszło wezwanie sądu na rozprawę prze-ciw -- Stary zabrał Józka i 'Dibberta i Schoenbejgu Podczas rozprawy okaza-ło się że Józek jechał niepotrzebnie jeniec nie mógł Augusta za zamierzoną kradzież i pogróżki adresem Eggerta skazano na domu poprawy a Eggerta sędzia upomniał żeby raczej sobie puszczał na złodziei jeńca Stwierdzono bowiem według oględzin 'jakich' Au-gust zażądał że Józek za bije Eggert bardzo z proce- - su a Józek nawet nie wiedział ' przedmiotem sądu Siedział teraz' na koźle bryki1 i jakby wojna jest! też możejej nie Przy-pomniał sprawę kiedy na rynku ti widzieli kompanię piechoty Przed-- piskliwa orkiestra z- - pisz-- f ' "c czytelnicy- - godzinna K bezpłatna obsługo 13 6" ''"Yktórzysprezentują miralicja dyrekcją "Caledon ShipyŁrd" — stoczni która i lamentowała 'Orla" jego przybyciu do Wielkiej "Bryta-nii oraz z wieloma brytyjski-mi muzeami i licznymi osoba-mi prywatnymi a w rezulta'-ci- e przyczynił sie wydatnie wzbogacenia materiału ilu-stracyjnego i' faktograficzne-go cennych informacji otrzymałem z Tallina na-ocznego świadka pamiętnych wydarzeń wówczas młodego chłopca a dziennikarza i grafika — 01eva Eensalu z ludźmi z wielu krajów i kontynentów zęby zebrać najdrobniejsze okruchy historii "Orla" sobiście znaczną cześć przeprowadziłem w Polsce w wojskowych archi-wach oraz wśród rozrzuco-nych kraju byłych i aktual-nych przedstawicieli Polskiej Marynarki Wojennej Byłem zdania ze monogra-fia powinna — wśród róznorakieco materiału d7inskiego i ostatniej "brla" ZC przedwczesnej Północnego nowski jwj0Sny tłuma-czyć Nogensowi lekarskich wynifcu rozmyślał' jeszcze maszerującej 7ana ze zbieraniem zdjec po-ległych oficerów i marynarzy c kazała sie przedsięwzięciem ogromnych rozmiarów Dys-ponując tylko niekompletnym 'zbiorem przedwojennych a w dużej mierze adresów rodzin członków załogi "Orla" nie tylko wysłać w kolejności listów z których znaczna cześć powró-ciła z adnotacją "adresat nieznany" ale i kon-tynuować korespondencje z tymi osobami które na list odpowiedziały oraz szukiwać śladów któ-lyc- h dawny adres okazał się nieaktualny Uciekając sie pomocy prasy codziennej i czasopism a także informacji uzyska-nych rodzin z którymi na-wiązałem kontakt musiałem prowadzić dalsze żmudne dania często niemal jak tektyw z okruchów infor Robertson & Oldsmobile (Msiymkhwjiez) Ave — ot Coxwell Subway — Tel 466-113- 1 m—Ółm — —u i-itiJTifriJtrrojatjM-rv3rirtjaaat wyj Jerzy Kossowski 5 ' śmieszne nimi Gdy raz torf nad da ist poszedł do wozu co chce mu wreszcie ta-ki siadt do pod jeńcowi: "Ortschaft cały tego tyle wieś zwie mu że 'nie interesował się tym dow pod do Eg-gert- a do kazal-zaprz?cdo-br- yki pojechał do bo być świadkiem kur pod rok psy sprawił a hie mocno był rąd że był dyskusji wysokiego nad tym sięvdpwiedzieć czy" czy" ma' sobie tę stali miasteczka świetnie KompamiPszla £ po do od dziś Korespondowałem po przy tym zawierać wiec zdezak-tualizowanych musia-łem pierw-szej 50 do mnie mój po osób do od ba de aby Chevrolet Ont czalkami grająca podobnie wrzasklivie jak rosyjska 'Landjeger" salutował ofi-ceió- w oficerowie zaś zwracali tylko gło-wy w jego stronę co się Józkowi bardzo podobało Józek przyłożył też rękę do dasz-ka kaszkietu co pobudziło Prusaków do śmiechu — Teraz trzęsąc się na bryce rozmyślał chłopak nad swym losem Wła-ściwie nie mógł się skarżyć: inni się biją głodują śpią pewnie w tych rowach któ-re on widział tylko przez jeden jedyny dzień giną a on sobie żyje jak u Pana Boga za piecem! Pewnie na obczyźnie zmówić się z ludźmi nie może ale śpi na suchym i jedzenia ma dość i życiu nic nie grozi! — A juzem myślał -- że to dla mnie słońce zaszło — przypomniał sobie zaćmienie słońca z dnia pierwszej bitwy VII Minął rok i Jakubowski stał się ważnym C7lbw iekiem w Palingen- - Wołano nań "Jo-seph" a mówiono o nim "der Russe" Przylgnęła ta nazwa do' niego choć pro-testował że jest Polak-katoli- k Nie pomo-gło to Ysiele bo nosił rosyjski szynel i kaszkiet Po niemiecku mówił bardzo sła-bo Przekręcał słowa spolszczał je na jed-nno-niemiec- kie wypadało mu trzy polskie lub rosyjskie ale zyskał ludzką sympatię i życzliwość {Itfieli też Niemcy szacunek dla jego siły} i rozumu Rzadko kto we wsi potrafił tak śmignąć centnarem zbo-ża jak Józeki jego rozum zaś polegał na znajomości pracy roli zwierząt i dziwnej "zaradności Najwięcej lubiły-g-o dzieci i ko-biety Z dziećmi potrafił się bawić jak niańka a kobietom umiał się przypodobać przedziwnie Przepadała -- zadnim 'Frieda prawie gospodyni Eggerta umizgaly siei doń wprost iLena Kreutzfeld i jej siostra Liza a potajemnie "wzdychałanSbttiego córka 'wójta" Anni Zazdrościli' jnu zaś pa-robcy: i Adolf Sager' i 'Rudolf 'Behnke i " Hans Wegener) i Ruppert Zaus'a-ju- ż naj- - więcej miody jKreutzfeld i Heim Bloecker Zazdrość' szła jednak w parzS z 'pewnym szacunkiem a tnawet'"popu]arnością! "Józek był dla tychj ludzf postacią egzotyczną' niezwykłą: opromieniona) aureoląr odwagi macji' wyłatfiać istotne"' darie ''wielu informacji zdjęć 1 cie- - fon podnoszę słuchawkę sklejać je" niczym mozaikę w Tcawej relacji z "Orla na kto całość lub uchwyciwszy wa- - iym wraz z czterema kolega tlą nić iść jej śladem do kłęb-- mi — podchorążymi odbył kil ka W wyniku tej żmudnej i kumiesięczny staż mrówczej pracy zdołałem ze brać 50 podobizn na ogólna liczbę 60 -- poległych członków załogi "Orła" Wydawało mi sie to wówczas niebywałym cukcesem i świadomość że w len sposób potrafiłem uwie-cznić przynajmniej oeromna część poległych bohaterów stanowiła dla mnie wystarcza-jącą nagrodę za te prace o której mógłbym napisać jeśli książkę przynaj-- J '" Su?z oinyma- - mniej barazo ooszerne stu-dium W pięć lat po pierwszym ukazało drugie wydanie "Dziejów" — poprawione i nieznacznie uzupełnione Pdyż ożywiona działalność wydaw-nicza i chroniczny brak czasu uniemożliwiły mi zbieranie dalszych materiałów zwłasz-cza ze — jak sie wydawało — trudno juz było zamierzać sie r "ze powodowała czytelników z i niedomówienia właśnie w monografii możliwe do wypełnienia wyjaśnienia razem pomocą przyszli mi przede wszystkim którzy kiedyś służyli Trudno by mi relacjo-nować cały dalszy wyda-rzeń chciałbym jednak napływ dal-szych zapoczątko-wał otrzymany Anglii którego zwrócii sie mnie "jako członek ORP "Orzeł" dwóch bezimiennych podcho-rążych wyokrętowanych 3" IV 1940 których jest wzmianka książce stronie" Wymiana korpspondfncii nadawcą listu wizyta 01-{zowski-ego mi od niego I? E£2s był "kamyk" który po-ruszył całą lawinę dal szych caikiem nieoczekiwa-nych informacji Zachęcony tym niespodziewanym sukce-sem pomyślałem o próbie skomnletowania brakujących mi poległych członków załogi "Orła" Apel ogłoszony łamach "Przekroju" prze-szedł najśmielsze oczekiwa nie nowa meD sie brakujących mi do kompletu a nie tracę nadziei że jeszcze przed oddaniem pracy do dru-karni zdołam uzyskać ostatnie dwie podobizny Apel w ("Przekroju" przyniósł mi sporo innych informa-cji wrec zrewelacyj-'nycl- i których czytelnicy do wiedzą juz samej książki Jeśli rozpisałem sie tyle la iakieś istotne uzuoełnienia sprawach towarzyszących o- - książki Niedaleka nrzyszłość pracowaniu monografii "Oi- - miała jednak okazać po- - "" mna chęć glad ten był mylny liczne rapoznama oko- - luki których ucznoscianu które towarzysza "Orła" uniknąć sa a także i by dragon na którego nak i Tym z sami czy-telnicy a ludzie "Orle" było bieg stwierdzić ze materiałów z list autor do były za-łogi jeden z rano r o w Pana 81 z tego i później-sza p Stanisława w Polsce umożli-wiły otrzymanie o zdjęć na to ™ po- nadto niekiedy o sie z o to a temat ogóle chciał pizeczy rodzaju było Wiązki to na na vytazau ze "" xuui puuijiow T informacje materiały rannym marynarzem — Tym uzyskuje właśnie rannym marynarzem czytelników Ja — pisze li-tych współtwór- - stu Gerard cami wielkich dni malej flo-ty" — jak nazwałem z moich książek odbywa sie to często w laki np sposób Dzwoni tele- - -- V®- -- SS --W r1® AJS' WVSS -- -~ jSSS FIRMA znowu oaruzo często autor { Polish Information Bureau S OWOCE WSZELKIE PRZESYŁKI PIENIĘŻNE 'WYSYŁKA CENNIKÓW NA ŻĄDANIE $ się i & Wy% lka — oraz załatwia % rodzin i z PODRÓŻAMI POLSKI i }£ Loty zniżonej Biuro codziennie od 6 do 7-- ei # E a nawet bohaterstwa Opowiadał im nie-- raz swą łamaną ów pierwszy moment zetknięcia się z wojną owo pierw-sze wrażenie jakiego doz-nał chwili uderzenia pierwszego grana-tu Słuchała go chętnie cała oberża mi-mo drugie słowo było polskie lub rosyjskie Opowiadał też o swej dwulet-niej służbie rosyjskim wojsku o wym pobycie obozach jeńców i "tiurmie" w a nierzadko o swej wsi Du-najów- ce o rcdzicach i Zapowia-dał jak się tylko wojna skończy wró-wstą- pi do Wiina gdzie jest Boska do Dunajówki ale przed tym Ostrobramska przed którą wszyscy zdej-mują czapki i cywilni i wojskowi i prawosławni a nawet żydzi i Tatarzy — A bym czapki nie zdjął — za-oponował oberży Paul Kreutz-feld z którym Józek czasem popijał piwo — Dlaczego? Jak wszyscy zdejmują? — zdziwił się Józek — Właśnie dlatego — To- - by ci pierwszy lepszy chłopak czapkę strącił — Chciałbym takiego widzieć Gębę bym mu rozbił Jakiś głupi rosyjski zwy- - — Nie rosyjski tylko polski '— Das ist mir Wurst Gwiżdże' pol-skie zwyczaje — A ja gwiżdże niemieckie — zre-wanżował Łsię Józek v — To ja cię gwizdnę pysk — skoczył Kreutzfeld I byłoby przyszło do bitki gdyby nie stara Mette która się w i zagroziła 'że zawoła syna Kreutzfeld wyszedł a --Józek nie mógł zmiarkować co było powodem złości mu "Frau" Mette: — On by chciał żebyś sięiżenił z którąś z sióstr z Leną albo z Lizą Tam u nich teraz bieda bo stary Paul mało zarabia a młodszego wołają do woj-ska Dostał urlop Tolnej roboty 'i juz go -- kończy i zły — Ale przecie się nie mogę' żenić bo Jestem jeniec vo' '- - '— Na mógłbyś zostać tak bez ślu- - bu a' jak się' skończy przysłaliby 'r i ożeniłbyś się To już bym wolaKz-Id- ą Nogens' — Ty się nie zadawaj z tą — Dlaczego? i — To przeklęta rodzina „ i — Jąkato rozumiem i' T' — Przeklęta: ojciec cza j równica-'sy- n złodziejki Inie będziei Już terazvsię z chłopakami raca! -- - -- J5n sz0 'stowarTu-Triówr-św- i-burtowicz Mozę sobie pan re-daktor nie przypomina w tej chwili mojego nazwiska ale właśnie o mnie napisał pan w "Wielkich dniach małej' flo-ty" jak podczas-akcj- i ratow-niczej po zatopieniu "Wichra" wydobyłem z wody ciężko lannego porucznika Maniaka któremu bomba urwała- - no-gę Oczywiście po takim tele-fonie następuje wizyta ówcze-snego mata z "Wichra" a obecnie inż Antoniego świ-burtowic-za i długa rozmowa owego wydarzenia i w dziejów "Wichra" polem dalsze materiały fotografie itp Innym razem przychodzi list którego autor oświadcza ze dawno juz do mmc napisać a ostateczna decyzje po laniu jednym z pism mojego arty-kułu p t "Jak walczyli polscy marynarze" W da'szym ciągu listu mój odwo-łuje 'się 'do "Wielkicli dni malej i przypomina mi podaną taui relacje ze powstawaniu tego storpedowanego krążownika trudne jed- - po pokładzie aro- - nau bne i autor od sa- - by lem mych zwłaszcza osobiście którzy byli Chlaka List za- - najpo-pularniejszą A co ci zaraz wiera sporo innych infoima-cj- i w ślad za nim pójdą na ftepne wraz ze zdjęciami i różnymi materiałami Jerzy Perłek młi-łttW- t ''''łU1iV'' V1V1 CAN1AM CO LTD 811 Queen Sr W Toronto 3 Onr — Tel 364-557- 4 NAJLEPSZA POMOC DO POLSKI Bony PKO — 80 zł za dolara Samochody — Fiat — Wołga — Warszawa ŻYWNOŚĆ LEKI WĘGIEL OWOCE MATERIAŁY BUDOWLANE MIESZANE etc DOSTAWA SZYBKA I PEWNA w AV -- w - J jSSP jS? s NAJSTARSZA WYSYŁKOWA mm tw LEONA GARCZYKiSKIEGO Canadian it 699 A Queen Street ' W-To- ronto Ontario-T- el 3664067 SAMOCHODY TELEWIZORY LEKARSTWA Q PACZKI TOWARY % ellaO % Przyjmuje zlecenia osobiste piśmis"ne fplcfoniezne dolarów amerykańskich pieniędzy do ROSJI Biuro sprawy związane ze sprowadzaniem DO innych krajów - ł? indywidualne grupowe charferowe według nowej taryfy f % czynne 930 do wieczl w piątki W innych porach za uprzednim telefonicznym porozumieniem " niemczyzną najmocniejsze w że ' w w Magdeburgu Wilnie że Matka katoli-cy' ja mu raz w ' na na w nagle wmieszała całą sprawę Wy-tłumaczyła to jego albo na to ja - - razie wojna cidokumenty -- rodziną " pfzekięta?ŁNie~ pijak matka córka 'lepsza przewi-e ' - ---'r - to na korespondencja powziął w korespondent floty" — E chyba nie Za młoda na to — Właśnie za młoda a już! Dopiero szesnaście lat ma a ja wiem że już Józkowi przykro się zrobiło bo mu się Ida Nogens bardzo podobała Widział ją nieraz jak po zamknięciu w domu popra-wy tego draba Augusta odwiedziała małe-go Fryca na folwarku Eggerta Była ci-cha jakby jakaś skupiona i nawet stary Eggert który całej rodziny Nogensów nie lubił do Idy się uśmiechał Złośliwi ga-dali we wsi ze to dlatego bo podobno stary Eggert miał swego czasu stosunek miłosny z Nogensową i że Ida jest jego córką Ale Józek chowany w Dunajówce gdzie ludzL' jakoś inaczej żyli nie bardzo chciał temu wierzyć — Jakeście to matko nazwali Nogen-sową jakoś "Hexe" tak? Co to znaczy? "Frau" Mette namyśliła się chwilę jak-by to Polakowi przystępnie objaśnić że "Hexe" znaczy czarownica a potem za-gięła wskazujące palce obu rąk nad czo-łem i powiedziała:- - — Ot diabeł taki diabeł! Z czarnego zrobi białe i odrotnie Nie pracuje a ży-je i co rok dziecko ma choć pewnie czterdziestkę' minęła I to nie wszystkie dzieci cd męża Lata- - za chłopami jak wściekła tańczy pije a dzieci' w' brudzie Przed ślubem miała dziecko z jakimś Knechtem a teraz wnet już rok będzie jak jej chłop uciekł od niej do 'Lubeki to pija jak szewc i gania się jak suka — To ona taka? — Taka Ino nie-mó- w nikomuc że to ode mnie wiesz bo jak August z krymi-nału wróci to by się na mnie mścił — Cóż się tego Augusta tak wszyscy boją? Każdy l mi nim grozi — Bo on ijuż taki wnet by zabił czło-wieka! — Ja się tam gó nie boję — No uważaj! Jak wróci to "się z tobą porachuje — Dam mu w zęby i będzie spokój ' — "W każdym razie uważaj Stara jes-tem i życzliwa a ludzi tu we wsi znam Tej niedzieli' Józek wrócił do domu ja-kiś nie w humorze Był starej Mette wdzięczny za to co mu powiedziała ale było mu i przykro Wolałby nie wiedzieć że' Ida z chłopakami Taka mu śTezda-wał- a cichutka dobra że się aż dziwił skąd taka dziewczyna "wzięła się w tej 'ro-dzinie! Bo matkę Nogensową widział nie-'ra- z podpitą j o Auguście wiedział -- że zło-dziej i było na Idy żal Podobała mu się bardzo- - była blada „wysmukła zgrab na szczególnie dobrze jej było w bardzo obcisłej czarnejtildence w białe-groch- y iJlml~J tnad— 4T niYiM PACZKI t o upom dh v Polsce pecik' Bil E±śV WW W iii Feiao wm uim I "T-- ł ii WARY l%$ najlepszy Waszych Krewnych ssmowionc 138 67 RICHMOND ST W — TORONTO ONT lub jednego z poniżej wymienionych uprawnionych Dealerów Pekao: t n i _ _ _ -- Zachowa ALBERTA CALGARY — Decherł E J (P Lawson Travel) Prus Ted F „ — Scmińskl A — A?r!lo Travl 1 123 Konsinsfon Rd NW EDMONTON — Blazose!' Travol 10025-10- 6 Słreat „ — Nawrot Henryka (Jamque Trajing) 10469 BRITISH COLUMBIA VANCOUVER — Nestor's Asslst Eureau Ste 322-17- 5 E Broadway „ — 243 West Broadway REGINA — Walded' Dorosz J SASKATCHEWAN E K M M Vr y 17 5t I T TLIK FLON — Jakubcak J W WINNIPfcG — i Baranowski R Western 0erseas Agenclis — Vega Oie'seas Semce R Janicka ONTARIO BRAMTFORD — Kewal W HAMILTON — Alderson's G??da Pharmacy K J Ambrcziewicz E — Balon K Travel Bureau Jttts N Smoszynska KITCHENCR — Kazan Trading Co LONDON — Forelgn Trade Co OSHAWA — Misztak J OTTAWA — Globus Co (Przcsieckl W) „ — Paczkowska Burkę ST CATHARINES — Gawroński J „ — Gałecki K J „ — Jub'ecki J SAULT STE MARIE — Wycicrowski Leo SUDBURY — Sikora Jan THUNDER BAY F — Chonicl i M E THUNDCR BAY P — Baran St TMMINS — Rycai P TORONTO — Canl-g- a Co (Caltag'ia RRI „ — Euio-Trau- e (Merzynska H ) ISSł Mam „ — Mign park Travel J Łucki Polish Canadian Information Biircaii S Garczynski) „ — Solanki Phsrmacy „ — Spotom Co — Syrena Trdvel Lid WELLAJD — Silesia Tracng Co WINDSOR — Dziver (Travel Bureaj „ — Jedliński C — Chadala S U 3 MONTREAL — "Baka'' (Jung E „ — CA"mar Co (Kubacki M) z — Jamowski Antoni „ — Jarema M (Batory) „ — Jurad (A Juryk) VAL D'OR — Medyński R e n y s ci WMMM Dr DANUTA LUBICZ LEPARSKA LEKAld DENTYSTA Przyjmuje zł uprzednim (blefonlcznyzn poruzunilenleiz) Tel 535-951- 7 "t 282 Roncosvail6sAv" (r6 Geoffroy St) is-- r Dr W SADAUSKAS LEKARZ DENTYSTA Przyjmuje za uprzednim telefonicznym porozumieniom 129 Grenadier Rd Tl 531-425- 0 (drugi dom od Soncetvallei) 8-- P Dr V J Melfui LEKARZ DENTYSTA przyjmuje także wieczorami i w soboty za uprzednim poruumlr tdezn telefonicznym 184 cliis Ave — Tcronfo 3 Tl 762-IC0- 9 J7-- P A N O A (L Q BLOOR DENTURE CLINIC PRACOWNIA DENTYSTYCZNA WYKONUJE- - protezy całkowite częściowe szkieietowe reperacje Cenj pr?sUpne — Satsfalcva gwarantowana Czynna: poniedziałki nrkl śro-J- j w godz od 10 --lo - p -- (Blisko Uufferin ModiuoiC par- kowania i 1079 Bloor Sf W Toronto Tel: Biuro i mieszk 537-232- 9 25-- P 55 ANNĘ PHOTO STUDIO Wykonujemy zdjęcia ślubne grupowe i paszportowe 865 St W Toronto 3 Ont Tel 368-314- 7 Walc W TRACZ VłJjJHKit3 Xi rses -- t B E o ti yrj 7T7TF E C r"rwmfcf JWTtFhiifL ?V !£m i n e biurze u Persopol A H 503 4 St NF 827 3 Ave N W 40no Regina Avo 3713 Dewdney St 67 Cailinan St 41 Mam St 9j0 Mam St 76 Henderson Avn 750 ft Hamillen I"' St Queen 765 Cannon St E 65 Dokoy St 463 Rlchmonl St U3 Slmcoe St N 2724 Dupont St 257 Flora St 23 Brlarfleld Cres 54 St Paul St W 4C4 Grantham Ave 2 Blake Avc 190 Elgu Sr S &:0 Smpson St 2:3 Alooma St N 34r Rais Avc E Cli Oueen St W 144 Argyle Sf 1574 Bioor St W Ol A Ousen St W 147 R "j7 Oi U36 B is tes Ave B S' W H :neti St w H " hellems Ave 1530 Outllette Ave 1332 Hall Ajc 1342 Langlols Ave 4108 --St Lawrencs Blyd:' fi 1410 Stanley Et Sulte 411 :ć:8 Sf Lavrence Blvd 1597 SI Lawrenco 3lvd 4417 Park Avo 703 2nd Ave OPT0ME7RYŚCI L LUNSKI RO M LUN5KI OD MSc " 47 ) College Sł (blisko Bathurst SI) Wi7l pn tclefonicznni pji07Uinienlu 921-392- 4 BUKOWSKA BEJNAR OD 274 Roncesvaltes Ave (przy Ceoffrey) Wizt po tclefonlcznm porozumieniu 532-549- 3 p J SZYDŁOWSKA OD 637 St Clair Ave W (blisko Bathursl St) Wlyty po teleionicznyji porozumieniu 653-378- 4 S BROGOWSKI OD 412 Rorteesvalles Ave (blisko Howard Park) Wizji po telefonlenym porozumieniu 531-425- 1 GORDON S MERRITT OPTOMETRYSTA 1175 fcundas St Wett (6t Osslncton Aval Toronto Ont Talefon: 535-64i- X B7-- P J i ai-ł- " I mmił±)-r-!tri7?SA?iwuviimimiiiiiJ- ii innu '"4 UWAGA! x U WAG AJ y PROSTO Z FABRYKI s I Oszczędzicie w ten sposób na pośrednictwie mm KOMPLETY 3-P0K0J- 0WE W-- RATACH OD $150 TYGODNIOWO 3 częściowa sypialnia $6900 49 sztuk 3 częściowy śajon __S6?:00-CJlft_im- _ Umeblowanie kuchni $2800 DOSTAWA WPROST Z FABRYKI RÓWNIEŻ ' MiBLS "TiAK" '-- Nowoczesne modele importowane 'z Danii l WIELKI WYBÓR MEBLI DO: SYPIALNI JADALŃ SALONÓW - BIUREK LAMP POJEDYNCZYCH MEBLI - SZAFEK - STEREO SZAFEK cUNITED FURNITURE FflCTÓBIES 66 Spadina Aye (róg King St' W) -—- Toronto 2 B-- - - Z Tel 366-395- 1 ': I ft 1 r |
Tags
Comments
Post a Comment for 000321
