000376 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
sfr' - - „f (
?s Ł&
fłsj33iy"ri" 4 "T-- i ?H
rfTU 2 "ZWIĄZKOWIEC" CZERWIEC (June) piątek 9 - 1972 NR 47 m "Związkowiec" (The Alliancer)
Prlnted ind Publlihed for evry Tueidiy
and Frlday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Offldal Organ of The Pollah AHIance Frlandly Soclatz of Canada
K J Mazurkiewicz Chalrman of the Board S Lasek Secretary
Edltorln-Chle- f — B Heydenlcorn —
Bujtncsi Manager
Eubsoriptlon: In Canada 110 00 per
General Manager S F Konopka
R
Second ciast mail reglstratlon nurnber 1(73
475 Qun Sł W Toronto 156 Ontario Tol 531-249- 1 531-249- 2
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $1000 III Zagranica — Roczna $1100
Półroczna $ 550 Półroczna $ flOO
Kwartalna $ 350 Pojedynczy numer 15
Podróż pokoju
Prez Nixon przemawiając w Warszawie dowodził iż ostatnia podróż służy pokojowi Celem jej jest za-bezpieczenie
pokoju na świecie a przez to stworzenie na-leżytych
warunków dla dobrobytu narodów Z wyraźnym
ukłonen pod adresem narodu polskiego zaznaczył iż chyba
najbardziej uzasadnione jest zakończenie takiej podróży w
Polsce a więc kraju który tyle ucierpiał doznał w woj-nach
zakończenie jej pobjtem wśród narodu pragnącego
i dążącego do pokoju
Jest wysoce znamienne iż ta wyprawa pokojowa nie
przerwała ani wojny w Wietnamie ani groźnego łańcucha
aktów terrorystycznych indywidualnych i zbiorowych w
różnych krajach świata Być może iż stanowią one dodat-kowy
i_ wyjątkowo silny argument na rzecz szerokiej akcji
międzynarodowej dla zachowania pokoju i opanowania fali
terrorystycznej Tygodniowe rozmowy w Moskwie a nas-tępnie
w Warszawie obejmowały szereg zagadnień między-narodowych
a osiągnięte porozumienia posiadają bardzo
wielkia znaczenie Zdaje się nie ulegać żadnej wątpliwo-ści
jak to zresztą wynika z licznych wypowiedzi różnych
osobistości zarówno w ZSRR i USA jak i wielu innych
państwach że oba supermocarstwa to jest Stany Zjedno-czone
ZSRR doszły zgodnie do przekonania że muszą
utrzymać pokój że nie mogą dopuścić do zbrojnego kon-fliktu
ze powinny skierować swoje wysiłki w kierunku
współpracy odprężenia międzynarodowego i wykorzystać
wspólnie swoje zasoby dla stworzenia lepszych warunków
życia
Tendencja do znacznego odprężenia w stosunkach po-między
Zachodem a Wschodem występuje bodajże we
wszystkich zainteresowanych krajach jakkolwiek z nierów-nym
nasileniem Zapewne jest bardzo istotne iż właśnie
dwa najsilniejsze państwa są w tym bardzo zaintereso-wane
Dzięki temu bowiem znacznie szybciej i łatwiej na-wet
niektóre z państw związanych z jednym lub drugim
mocarstwem musiały zrewidować swój stosunek po poszcze-gólnych
problemów grożących zaostrzeniem sytuacji mię-dzynarodowej
Stawka na pokój wymaga również pewnych
ofiar Brzmi to może paradoksalnie ale jednak tak jest
Wypadnie przecież zrezygnować z pewnych przesadnych
ambicji politycznych wygórowanych postulatów itp
Rozmowy NoixdodnźawięwkieMmoskwwiepaińsWtwaarcshzawPiaektsupotAktalałyntycs-ię
kiego Ministrowie tych państw ustosunkowali się natych-miast
dc pewnych problemów omawianych przez prezyden-ta
USA a mianowicie do najbardziej zasadniczych to jest
konferencji bezpieczeństwa 'europejskiego oraz rokowań
rozbrojeniowych Po raz pierwszy nie sformułowano żad-nych
sprzeciwów natomiast wyrażono zasadniczo zgodę na
takie Jvvielkie 'międzynarodowe spotkanie
Przygotowawcza konferencja odbędzie się zapewne bie-żącej
jesieni w Helsinkach a właściwa z udziałem ministrów
spraw zagranicznych państw uczestniczących w połowie
przyszłego roku Sporna sprawa porządku obrad projekto-wanej
konferencji jak się wydaje straciła na ostrości co
jednak nie znaczy iż została przekreślona Zwołanie konfe-rencji
przygotowawczej ma przypuszczalnie głównie jeśli
nie wyłącznie na celu przygotowanie porządku obrad Pań-stwa
zachodnie bowiem nie chcą rozbicia proponowanej
konferencji a obawiają się iż jeśli nie zostanie należycie
przygotowana to może skończyć się fiaskiem Strona so-wiecka
uchyla się wprawdzie w dalszym ciągu od wyraź-nego
sformułowania programu obrad ale powoli ustępu-je
z tych pozycji i zapewne zgodzi się na nieoficjalne usta-lenie
pi ograniu z tym jednakże iż inne zagadnienia któ-rych
ogólny program nie przewidywał będą mogły być
również omawiane Jedne zagadnienia będą pierwszopla-nowe
i te zostaną wytypowane podczas spotkania w Hel-sinkach
a inne wyłonią się dopiero w toku właściwych
obrad
Podróż Nixona wielce się przyczyniła do wyrażenia
zgody państw Paktu Atlantyckiego na udział
w konferencji bezpieczeństwa europejskiego Przyczyni się
też zapewne do podjęcia rokowań między państwami Ukła-du
Warszawskiego a Paktu Atlantyckiego w sprawie ogra-niczenia
zbrojeń konwencjonalnych wzajemnego zmniej-szenia
sił zbrojnych Porozumienie w tej mierze spowodu-je
prawdziwe odprężenie będzie realnym wkładem do dzie-ła
zabezpieczenia pokoju
W obliczu ratyfikacji traktatów normalizujących sto-sunki
między ZSRR a NRF PRL a NRF oraz między oboma
państwami niemieckimi i w konsekwencji układu między
4 mocaistwami: USA ZSRR Wielką Brytanią i Francją
w sprawie Berlina zarysowała się szansa współpracy poko-jowej
państw europejskich należących do dwóch odmien-nych
systemów społeczno-politycznyc- h Nie chcemy przez
to powiedzieć że utęskniona era pokoju jest tuż za pro
giem ze wszystkie przeszkody
i
— i
rozpoznał
—
br
'r
poważnie
umysłowo
do
f oryginału rozpoczęto
do
—
—
i
year 11100
że podje- - [
pękniete ramię
wykonana gipsie
— S
została ona
XIX z
wiedeńskim
PIERWSZY
W stoczni gdyńskiej
wodowania i
dwóch
na
nie
Jest to pierwszy pol'
stoczni dla
Zwodowane jednostki
są trawlerami rufowymi
c po
tym wysiłkom nic juz me Ani tez iż przykre i bole-sne
zostały wykluczone Niestety dobrze
jeszcza nie jest niemniej jednak ''podróż pokojowa" prez
Nixona jest poważnym krokiem naprzód i rokuje nadzieje
na prawdziwe w stosunkach międzynarodowych
na współpracę dla dobra skołatanego świata
wizycie w Warszawie napiszemy obszernie
i oddzielnie w następnym numerze naszego
Druga na
W kościele uniwersyteckim
we Wrocławiu S Kramarczyk
architekt historyk sztuki
i zidentyfikował ko-pię
słynnej Piety Michała
Anioła
Jak wiadomo 21 maja
oryginał tej wspaniałej rzeź--
by znajdującej się w bazylice
św Piotra w Rzymie został
uszkodzony przez
chorego człowieka
Aby móc przystąpić rekon- -
slrukcji
intensywne poszukiwania w
świeeie kopii tej rzeźby
Jedyna jak tej pory ko-pia
odkryta została ostatnio
w Wiedniu Drugą identyczną
zidentyfikowano właśnie w
stolicy Dolnego Śląska
Wrocławska jest pra- -
i
Frlkke
In olher CountrlM
zostały usunięte
świecie
Wie nieuszkodzona Ma tylko
lewe Kopia
jest w We-dług
opinii Kramarczy-k- a
zrobiona w
Rzymie w drugiej połowie
wieku jednocześnie
egzemplarzem
KONTRAKT
odbyła
się uroczystość
chrztu statków rybac
kich budowanych zamówie
armatora islandzkiego
kontrakt
skich Islandii
"ryba
ckie
nośności 400 DWT
grozi
niespodzianki tak
odprężenie
ludności
O Nixona
pisma
Pieta
Perspektywy na najbliższą przyszłość
Obszar środkowego
terenem na któ-rym
najbardziej widocznie za-obserwa- wać
można rywalizację
wpływów sowieckich z amery-kańskimi
Zarówno od jednej
jak i drugiej strony zależny jest
tam wybuch otwartego konflik-tu
pomiędzy Izraelem i państ-wami
arabskimi bądź też ure-gulowanie
tego toczącego się
tam od lat sporu na drodze ro-kowań
pokojowych Bez ich ze-zwolenia
i aprobaty — która
jest zupełnie zrozumiała jako
że Egipt zależny jest od pomo-cy
Moskwy Izrael zaś od Wa-szyngtonu
— mogą tam przez
długi jeszcze czas ciągnąć się
starcia i sporadjczne walki po-graniczne
akcje terrorystyczne
zbrojne wypady i wzajemne o-strzeliw- anie
się wojna jednak
nie wybuchnie Konflikt ten ma
więc tam charakter raczej wy-łącznie
tylko polityczny nie po-między
obu zaangażowanymi
stronami ale między ZSRR i
USA a nie militarny
środkowy Wschód posiada dia
cbu tych mocarstw olbrzymie
znaczenie nie tylko strategicz-ne
ale zarazem i ekonomiczne
Moskwa odgrywa tam coraz
większa rolę odczuwając jed-nak
dotkliwie zablokowanie od
1967 roku Kanału Suezskiego
interesy Waszyngtonu nie zos-tały
tam jeszcze jak dotychczas
poważniej zagrożone
Pomimo obecności na Morzu
Śródziemnym silnej floty so-wieckiej
dostawy ropy naftowej
ze środkowego Wschodu nie zo-stały
jeszcze ani zakłócone ani
zmniejszone Nie ulega wątpli-wości
iż dobrą przeciwwagą
tejże floty jest znajdująca się
tim także 6 Flota — nie mniej
silna — amerykańska W dal-szym
ciągu płynie ona szero-kim
strumieniem na obszar
zachodnich państw Europy któ-re
zużywają jej przeszło czte-ry
piąte swego ogólnego zapo-trzebowania
W ten sposób za-równo
interesy Stanów Zjedno-czonych
jak i Paktu Północno-Atlantyckieg- o
nie doznają u-szczer- bku
Japonii także — 90
proc jej importu ropy pokry-vaj- ą
państwa środkowego
Wschodu
Jeżeli chodzi o Kanał Sueki
te w obecnym układzie stosun-ków
i odnośnie sowieckich pla-nów
ekspansji unieruchomienie
go jest dla Moskwy wybitnie
dotkliwe Bez porównania po- siada on dla niej większe zna-czenie
niż dla państw zachod-nich
choć i one też tracą wie-t- e
na jego zablokowaniu dając
sobie jednak jakoś radę tran-sportując
ropę dookoła Afryki
Przedłuża to co prawda drogę
do 30—40 dni za miast 5 po-trzebnych
do przedostania się
na obszar Morza Śródziemnego
i Oceanu Indyjskiego Inna
sprawa iż nawet w przypadku
odblokowania Kanału olbrzymie
tankowce używane obecnie
nie mogłyby z niego i tak ko-rzystać
Dla Moskwy prowadzącej od
dawna już akcję mającą na ce-lu
mocne usadowienie się na
obszarze Oceanu Indyjskiego i
stale rozszerzanie wpływów we
wszystkich państwach znajdu-jących
się w jego rejonie u-nieruchom-ienie
Kanału jest wy-jątkowo
niekorzystne Nie ma-ją
one w wyniku tego dogod-nego
krótkiego połączenia na
trasie do Azji nie są w stanie
dostarczać szybkiej pomocy mi-Itarn- ej
Płn Wietnamowi Prze-jazd
ich jednostek morskich z
Morza Śródziemnego do Zato
ki Perskiej jest wysoce trudny
a co za tym idzie i dalsze roz-serzan- ie tam jej wpływów
Jakby nie było — czy Kanał
nadal pozostanie zamknięty czy
leż będzie otwarty dla żeglugi
— jest jasne że Zatoka Perska
w dalszym ciągu będzie obsza-rem
ścierania się wpływów po-lityki
amerykańskiej z sowiec-ką
Jest to zrozumiałe — prze-szło
jedna trzecia ogólnych do-staw
ropy na świecie pochodzi
właśnie z tego obszaru Poza
tym też nie trzeba zapominać
i o tym że znajdują się na nim
niezmierne bogactwa' jeżeli
chodzi o inne cenne surowce
O trzymanie przez Stany Zjednoczone bazy na te
renie maleńkiego państewka
wyspiarskiego w Zatoce Per-skiej
Bahrein ma wielkie zna- -
czenie i polityczne i strategicz- -
ków z Iranem W odpowiedzi
na iu mm idwdii uaijtiumasi
i podpisał układ wzajemnej
przyjaźni i pomocy z Irakiem
Gra toczy się dalej
Wybitne znaczenie Oceanu
Indyjskiego zaczęło wyraźnie
ujawniać się od 1968 roku Vf
_ doświadczeń Buiuear-- i
nych stało się jasne iż siły
morskie będą miały coraz to
większy wpływ na kształtowa-nie
się polityki międzynarodo-wej
i w rezultacie oba mocar-stwa
rozpoczęły rozbudowę po-tencjału
swych flot Zwłaszcza
ZSRR Dowodem rywalizacji
na tym polu jak również i zna-czen- ia
sił morskich może być
stale wzmagająca się akcja
szpiegowska Moskwy na morzu
incydent kubański w 1962 ro-ku
rozrost obu flot w basenie
Morza śródziemnego w Zatoce
Bengalskiej akcja 7 Floty USA
w Zatoce Tonkińskiej ostatnio
zaś zaminowanie portów pin
wietnamskich
Coraz to liczniejsze pojawia-nie
się ZSRR na Oceanie Indyj-skim
rozpoczęło się w 1968 ro-ku
Siły jego nie są tam jesz-cze
zbyt liczne tym niemniej
posiadają wielkie znaczenie —
przede wszystkim wykazując
coraz to większy rozrost sowiec-kiej
potęgi morskiej i rozpo
częcie wyraźnej już rywalizacji
na wszystkich oceanach i mo-rzach
całego świata ze Stana-mi
Zjednoczonymi Poza tym
daje to Moskwie możność dal
szego okrążania Chin i jak już
powiedzieliśmy powyżej ma na-cel- u
rozszerzanie wpływów na
obszarze Zatoki Perskiej tak
ważnym strategicznie
Rozmowy i rokowania prowa-dzone
przez nią z leżącymi tam
państwami nie ustają ani na
chwilę W wyniku ich zawarto
już wiele umów dających pra-wo
morskim i lotniczym siłom
sowieckim korzystania z baz na
ich terenie
Stany Zjednoczone jak do tej
pory nie mają na Oceanie In
Szaro eminencja
RETINGER: Memoirs an Eminence
Edited Sussex
Windus London pp 265
J ózef Retinger był jedna z najbardziej tajemniczych
postaci na polskiej arenie po-litycznej
Ale chyba nie tylko
polskiej jakoże wcale głośna
— może nawet bardzo głośna
— była jego działalność w
Meksyku i na rzecz-Meksyk- u
Należał również do czołowych
osobistości- - organizujących i
propagujących zjednoczenie'
europejskie "Była "to postać'
niezwykle barwna nie miesz-cząca
się w żadnych sztyw-nych
ramkach Syn zamożne-go
adwokata krakowskiego
otrzymał staranne wychowa-nie
ukończył świetnie studia
akademickie Opanował łatwo
obce języki posiadał wręcz
fenomenalną pamięć Od mło-dości
ujawniła się żyłka po-dróżnicza
ale też swoiście
awanturnicza polegała
bowiem na szukaniu awantur
ale na podejmowaniu sie róż-nych
zadań które wymagały
ogromnej odwagi zimnej
krwi wielkiego ryzyka itp
Chyba najściślej byłoby okre-ślić
Retingera jako typowego
cygana Lubił włóczyć sie po
świecie spotykać się z osoba-mi
różnego autoramentu
miał natomiast żadnego przy
wiązania do jakichkolwiek
dóbr doczesnych Pieniądze
nie odgrywały w --jego życiu
absolutnie żadnej roli
I chyba trudno o bardziej
wymowny dowód stanowiący
zarazem najwyższe uznanie
dla jego bezinteresowności w
działalności publicznej jak
stwierdzenie prezydenta Mek-syku
Callesa iż jest chyba je-dynym
cudzoziemcem który
przybył bez grosza do tego
kraju i bez grosza opuszcza
go A spędził w Meksyku z
krótkimi przerwami około 6
lat Był bliskim współpraco-wnikiem
i doradcą dwóch wy-bitnych
przywódców politycz-nych
tego kraju Morąnesa i
Callesa którzy zreformowali
ustawodawstwo społeczne
przeprowadzili nacjonalizację
przemysłu naftowego
Retinger był po trosze li-teratem
publicystą i polity-kiem
Nie należał chyba do
żadnej partii politycznej ale
w niektórych okresach był
bardzo blisko założeniom pro-gramowym
socjalistów w in-nych
znów stał na pozycjach
udykalnego liberalizmu W
gronie przyjaciół miał wybit- -
]nych czołowych działaczy!
związków 7aunHnunPh r™_
[skich rodów arnW --- - J- -
nycn a qo tańca i ro- -
zanea
Zapewne byl Retinger w
[pełni tego słowa znaczeniu
Europejczykiem prawdziwym
'kosmopolitą Nigdy nie prze- -
[stał czuć się Polakiem i za- -
gadmenia polskie były mu
izaWsze SZCzesólriie bliskie
jednakże dopiero podczas]
# K
dyjskim zbyt wielkich wply- -
wów tym niemniej zaintereso-- j
wanie się ich tam wzrasta cze-go
dowodem mogą być rokowa-nia
z Wielką Brytanią na temat
przejęcia od niej ważnej bazy
komunikacyjnej na wyspie Die-g- o
Garcia Poza tm także siły
morskie Francji zaczynają tam
pojawiać się Coraz częściej
Nie bez znaczenia jest także
obecność sił pld afrykańskich
na szlakach Oceanu Indyjskie-go
Republika Pld Afrykańska
jest sojusznikiem Zachodu i po-siadając
wyjątkowo korzystne
położenie odnośnie tego akwe-nu
może odgrywać tam bardzo
ważną rolę Dodać tu też trze-ba
iż państwo to jest bardzo
bogate w różnego rodzaju cen-ne
surowce i uczestniczy w jed-nej
czwaitej w inwestycjach na
całym obszarze kontynentu af-rykańskiego
Chiny nabierając coraz znaczenia w po-lityce
międzynarodowej nie po-siadają
jeszcze silnej floty co
nie przeszkadza im jednak inte-resować
się także obszarem
Środkowego Wschodu przede
wszystkim Oceanem Indyjskim
I nie tylko mm — są one już
obecne na Morzu śródziem-nym
w Zatoce Walona w Al-banii
i prawdopodobnie niedłu-go
już na Malcie Jeżeli chodzi
o Ocean Indyjski nie ma na
nim jednostek morskich Chin
są jednak liczni inżynierowie
technicy i różnego rodzaju spe-cjaliści
chińscy przede wszys-tkim
w Zanzibarze i w Tanza-nii
gdzie prowadzą oni rozmai-te
prace jak budowa portów
stacji wykrywających nalotjj ra
JOSEPH of Grise
by JOHN POMIAN UnWersity Press-Chatt- o
& Ltd 1972 XIII
Nie
nie
wiec
' ostatniej wojny znalazły sie
one na pierwszym miejscu w
jego działalności
Niestety Retinger nie pisał
wspomnień nie pozostawił
żadnej szczegółowej relacji o
którejkolwiek akcji czy misji
Jan Pomian jego sekretarz
cd 1948 r do śmierci to jest
1960 r -- zebrał skrzętnie zapi-gk- i
notatki Retingera i uzu-pełnił
je pewnymi innymi ma-teriałami
własnymi wyjaśnie-niami
przypisami W ten spo-sób
powstały właśnie ogłoszo-ne
teraz "Pamiętniki szarej
eminencji"
Pomian we wstępie pisze iż
niewątpliwie znał Retingera
lepiej aniżeli inni Na pewno
tak i stąd też jego świadectwo
jest grubo bardziej miarodaj-ne
i wiarygodne aniżeli wiele
innych
To środowisku polskim w W okresie wojny i latach
późniejszych panowało prze-konanie
że Retinger byl —
używając najbardziej oględne- -
go określenia — wtyczką bry--
tyjska u boku gen Sikorskie-go
Niektórzy utrzymywali iż
był po prostu agentem wywia-du
brytyjskiego ale nie bra
kło i głoszących jeszcze inne
sady W umysłach różnego ty-pu
polityków polskich na emi-gracji
Retinger nie mógł być
li tylko bezinteresownym do-lad- cą
politycznym Polakiem
nie pragnącym żadnego sta-nowiska
nie goniącym za wy-nagrodzeniem
za zaszczytami
itp A wobec tego musiał dzia-łać
z jakiegoś obcego polece-nia
w obcym interesie A że
na domiar złego jego idee nie
pokrywały sie z ideami śro-dowiska
wychodziły daleko
poza nie — w takim stanie
rzeczy najwygodniej było pię-tnować
go jako "agenta" Po-mian
relacjonuje na podsta-wie
zapisków Retingera jego
wczesną działalność polską to
jest z lat pierwszej wojny
światowej i następnie z lat
międzywojennych jednakże
trzonem książki jest okres
ostatniej wojny A więc lata
najbardziej intensywnej naj-trudniejszej
i najbardziej
eksponowanej działalności w
sprawach polskich
Poznajemy człowieka nie-zwykle
ciekawego pełnego
różnego rodzaju pomysłów
zdolnego do ogromnych po-święceń
posiadającego wiel- -
?aJz5 ™""" i inyiwiiyui
111(171 Odznaczał sie bardzo
trzeźwym osądem ale miał
również wiele cech prawdzi-wego
romantyka Rys rzadko
spotykany wśród polityków a
cóż dopiero wśród "agentów
politycznych" Jakie spokoj- -
nie Retinger opowiada o
swoich więziennych doświad--
[czeniach
Jlial ich sporo Jak kpi zł
ne i ekonomiczne przede ódców socjalistycznych & !£} Sysł oSJyTny"
wszystkun ze względu na za-- {i równie znanych polityków li-- charakteryzował tSnie
w ten sposób stosun- - beralnych członków euroDei- - _!°„_„u
wyniku
rS57?4S5tSBsas nąo -
kietowe linie kolejowe drogi
mosty itp Niezależnie od tego
dliny wysyłają tam wiele
sprzętu militarnego jak np sa-moloty
myśliwskie sowieckiego tpu "MIG" produkowane u
siebie i wysyłane obecnie do
Tanzanii
Jeżeli chodzi o Indie stosun-ki
pomiędzy nimi a Stanami
Zjednoczonymi znacznie ochło-dziły
się od momentu rozpo-częcia
się wojny indyjsko-paki-stańskie- j
i w związku ze ścis-h- m
porozumieniem New Delhi
z Moskwą Po prostu mówiąc
Indie stały się bardzo zależne
od ZSRR co oczywiście dało te-mu
ostatniemu wielkie możli-wości
na przyszłość Zawarcie
mdyjsko-sowieckieg- o paktu
przj jaźni i współpracy w sier-pniu
ub roku ugruntowało po-ważnie
wpływy Moskwy w
New Delhi a co za tm idzie
znacznie wzmocniło jej stano-wisko
odnośnie Chin będąc po
prostu następnym z kolei kro-kiem
w ich okrążaniu Auto-matycznie
też dało to jej i
vpływy nad młodą Bengalią w
pełni zależną od Indii Odnoś-nie
przelotów samolotów so-wieckich
ponad Indiami mają
one prawo przewozić ponad ni-mi
do Płn Wietnamu materia-ły
nie wojenne Czy obecnie o-trzym- ają
one prawo transpor-towania
militarnych wobec za-blokowania
przez Stany Zjed-noczone
portów płn wietnam-skich
— okaże się Nie ulega
wątpliwości iż dając takie ze-zwolenie
Moskwie Indie nara-ziłyby
się w wysokim stopniu
Waszyngtonowi i wątpić należy
by poszły one na takie ryzyko
zachowania się władz amery-kańskich
dla których był czar-na
owcą "meksykańskim
agentem" Odmówiono mu wi-zy
do USA dokąd udawał sie
w towarzystwie gen Sikor-skiego
i otrzymał ją dopiero
gdy gen Sikorski zagroził od-wołaniem
swojej podróży
Z Francji został wydalony jesienią 1917 r w An-glii
nie mógł sie też pokazać
W Stanach Zjednoczonych był
kilkakrotnie w-- ' więzieniu
Cierpiał głód żył w najokrop-niejszych
warunkach to znów
znajdował się na szczytach
Podejmowano go w ambasa-dach
gabinetach ministerial-nych
w najwytworniejszych
salonach towarzyskich poli-tycznych
i artystycznych Ani
jedno ani drugie nie zmie-niało
jego światopoglądu je-go
osobistego trybu życia je-go
obyczajów Pozostał sobą
to jest czujnym i bacznym ob-serwatorem
"Pamiętniki szarej eminen-cji"
są lekturą niezmiernie
interesującą Zawierają bo-wiem
mnóstwo — bardzo ma
ło znanych lub wcale niezna- -
nych — szczegółów dotyczą
cych w szczególności różnych
Fpraw politycznych — natu-ralnie
w odniesieniu do Pol-ski
— z okresu ostatniej woj-ny
Retinger bowiem jak wie-my
był bodajże najbliższym
politycznym doradcą gen Si-korskiego
jego mężem zaufa-nia
Był on do gen Sikorskie-go
bardzo przywiązany był
mu prawdziwie i szczerze od-dany
W wieku lat 57 w lutym
1944 r Retinger jako ochot-nik
emisariusz rządu RP po-leciał
do Polski lądował na
tajnym lądowisku i z takiego
lądowiska w dramatycznych
warunkach odlatywał z po
wrotem do Londynu po wy-pełnieniu
swojej misji Miał
przeprowadzić na miejscu
rozmowy z przywódcami Pod-ziemia
przedstawić im sytua-cję
i zebrać jak najwięcej in-formacji
o sytuacji w kraju
Misję te podjął już z polece-nia
Mikołajczyka następcy
gen Sikorskiego z którym
pozostawał V poprawnych sto-sunkach
lecz nie w przyja-cielskich
Z Polski wrócił cho-ry
a dalszy bieg wydarzeń wy-łączył
go ze spraw polskich
rzecznikiem współpracy z
ostatnim okresie
swojego zajmował się —
jak już wspomnieliśmy Ru-chem
Europejskim się
budować dla zjedno-czonej
Wysiłki jego
innych w( tej nie
uwieńczone powodze-niem
B H
ttS
— jakby nie było Stany Zjed-noczone
nadal są im bardzo po-trzebne
z wielu względów prze-de
wszystkim z racji pomocy
od nich otrzymywanej Nie trze-ba
tu także zapominać iż Wa-szyngton
udzielił im już pomo-cy
tego rodzaju o ogólnej war-tości
przeszło 58246700000 i
byłoby dla New Delhi wielce
kłopotliwe gdyby zażądał on
nagle uregulowania tego długu
Poza tym też Zjednoczo-ne
posiadają przeszło $850000
000 rupii indyjskich które New
Delhi zapłaciło za dostawy zbo-ża
amerykańskiego
te razem odpowiednio wyko-rzystane
przez Waszyngton mo-głoby
postawić Indie w kata-strofalnej
wprost zała-mania
ich gospodarki i New
Delhi musi poważnie z tym się
liczyć
Zablokowania portów płn
wietnamskich przez Stans Zje-dnoczone
jest dowodem iż Wa-szyngton
nie tyle broni intere-sów
własnych — nie posiada
ich bowiem Wietnamie — ile
daje wyraźnie do zrozumienia
Moskwie iż podejmie rzuconą
sobie rękawicę odnośnie rywa-lizacji
uzyskaniu wpływów
na obszarze globu Jest
to dowodem iż ZSRR musi się
z podobną akcją i na
Środkow7m Wschodzie Ame
Wieści Polski
Opracowane na podstawie prasy bajowej
CENNY DAR
Muzeum Wojska Polskiego
w Warszawie wzbogaciło swe
zbiory o niezwykle cenną ko-lekcję
dawnej broni polskiej
Ten piękny zbiór pozostały
po zmarłym ojcu przekazała
za pośrednictwem ambasady
polskiej w Waszyngtonie —
Barbara Walczak — Mc Cro-cke- r
z Nowego Jorku
Kolekcja zawiera bardzo
rzadkie zabytki broni ool-ski- ej
— min dwa koncerze
z końca XVI i początków
XVII w o długości niespoty-kanej
w krajowych zbiorach
tej broni kapalin (rodzaj heł-mu)
husarski z początku XVII
w czerniony szyszak rajtara
polskiego z okresu panowania
Władysława IV i bojowa
karabela polska z XVII w z
głownią turecką — zwaną
"bułatem"
KLĘSKA SPOŁECZNA- - -
Spożycie napojów alkoholo-wych
w Polsce wzrasta niepo-kojąco
Jeszcze w r 1950 przecięt-na
na głowę wynosiła 32 litra
(bez piwa) ale w roku 1971
cyfra ta wzrosła do 10 listrów
Doświadczenie wykazuje
zaostrzone rygory administra-cyjne
dają efekt zwiększonej
produkcji i samo-gonu
metody wycho-wawcze
również nie dają wy-ników
wobec zupełnej bier-ności
społeczeństwa
SMUTNY BILANS
324 wypadki drogowe zano-towano
na terenie kraju pod-czas
minionego weekendu 16
osób poniosło śmierć a 237
zostało rannych Przyczyną
większości wypadków była
nadmierna szybkość prowa-dzonych
samochodów i moto-cykli
Mimo dżdżystej pogody pa-nującej
w wielu rejonach
kraju nadal notuje się wiele
pożarów 29 bm w miejscowo-ści
Słodków II w pow Kraś-nik
Lubelsi ogień zniszczył 1
budynek mieszkalny i 7 gos-podarczych
Straty oceniono
wstępnie na 240 tys zł
W ostatniej soboty i
niedzieli w całym kraju paliło
się 77 razy
WYTWÓRNIA
DLA RUMUNII
W rumuńskim kombinacie
hutniczym w Gałaczu nad Du
najem zakończono budowę
tzw masywu ceramicznego
pierwszej baterii koksowni-czej
Generalnym dostawcą
maszyn i urządzeń dla kombi-natu
jest huta "Zabrze" któ-l-a
też sprawuje nadzór tech-niczny
nad budową
Projekt powstał w Biurze
Projektów Przemysłu Kokso-chemicznego
w Zabrzu 'Prace
wykonują inżynierowie tech- -
'sko- - półtora miliona ton kok
su hutniczego dla kombinatu
w Gałaczu który produkuje
rocznie 3 min ton stali a po
rozbudowie ma dawać 6 min
ton stall
SKANDAL
Trzydziestu jeden pracow-ników
doków szczecińskich
wzięto do szpitala z ciężkimi
objawami zatrucia--
?zi?cr qcM£
Warto chyba odnotować że #njcy i robotnicy rumuńscy
Retinger który był pierw- - P°d nadzorem 25 polskich in-szym
dyplomatycznym przed- - żynierów techników i maj-stawiciele- m
Polski w Moskwie strów Rozpoczęto je 23 czerw-p- o
nawiązaniu stosunków dy-- ca nb r i mają b}'ć zakoń-plomatyczny-ch
na ukła- - czorie do 1 stycznia 1974 r
du Sikorski-Majsk- i z sierpnia Wówczas to zakład będzie
1941 r pozostał do końca dostarczać rocznie bli- -
ZSRR W
życia
—
starał
podstawy
Europy
i mierze zo-stały
Stany
Wszystko
sytuacji
w
w
całego
liczyć
w
króla
że
sprzedaży
Żadne
czasie
móg
tisuj-- : i ss--oli-r- r' trfcriW" v fnL'-ą-- j-ryce
Południowej w Europie 1
wszędzie Jest to wyraźna prze-stroga
Waszyngtonu więc pod
adresem Moskwy
Nie ulega wątpliwości bo
przecież inaczej być nie może
iż ZSRR doskonale orientuje
się w tej akcji prowadzonej
przez Waszyngton Wynikiem
tego b}o nieodw olania wizty
prezydenta Nixona w Moskwie
pomimo akcji zaminowania por-tów
płn wietnamskich — ak-tu
przecież w bitnie wrogiego
wobec niej W pierwszym rzę-dzie
Wyniki tego spotkania d o-- w
i o d 1 y iż z cala pew-nością
ani nie nastąpi zer-wanie
stosunków ani tym bar-dziej
zbrojny konflikt Stany
Zjednoczone nie dążą do niego
na pewno ZSRR wobec wro-giego
stanowiska wobec siebie
Chin nie może sobie nań poz-wolić
Sądzić więc należy iż
wzajemna rywalizacja o wpły-wy
i wzajemnie prowadzona
"zimna wojna" toczjć się bę-dzie
nadal Utrzymywana oczy-wiście
w ramach wysokiej kur-tuazji
zapewnień o konieczno-ści
nawiązywania coraz ściślej-szych
przyjaznych stosunków i
współpracy
Takie przynajmniej perspek-tywy
rsują się wyraźnie na
najbliższą przyszłość (j)
z
mocy
"Glos Pracy" omawiając
warunki higieniczne w stołów-kach
przypomina 110 wypad-ków
zatrucia w szczecińskiej
fabryce "Gryfia" gdzie w
kantynie nie przestrzegano
podstawow v 't przepisów hi-gieny
Au nr artykułu stwier-dza
iż poziom higieny w sto-łówkach
zakładowych zagraża
zdrowiu i życiu stolowników
Inspekcja w 12500 zakładach
wykazała że w 2000 z nich
podawano brudne talerze i
niewłaściwie magazynowano
żywność a spośród 60000
sprawdzonych sklepów w jed-nej
trzeciej z nich dostrzeżo-no
poważne zaniedbania
WYSTAWA LOTNICZA
W Mielcu otwarta została
wystawa "25 lat Polskiego
Przemysłu Loniczego"
Dziesiątki eksponatów zgro-madzonych
„w hali sportowej
oraz-- na płycie mieleckiego
lotniska obrazuje dorobek
własnej myśli naukowo-techniczn- ej
efekty wspóipracy i
potencjał produkcyjny zakła-dów
W Mielcu zaprezentowały
swój dorobek wszystkie zakła-dy
lotnicze w kraju oraz In-ftyt- ut Lotnictwa
Nie było dotąd w kraju "sa-lonu
lotniczego" zorganizo-wanego
z takim rozmachem i
na taką skalę
FESTIWAL POLONIJNY
W dniach 10-2- 3 lipca br w
Rzeszowie odbędzie sie II
światowy festiwal polonijnych
zespołów artystycznych Ce-lem
festiwalu jest zacieśnie-nie
więzi środowisk polonij-nych
z kulturą narodową I
festiwal odbył się przed 3
laty z udziałem 13 zespołów z
lóżnych krajów Tegoroczna
impreza będzie znacznie bo-gatsza
Udział w festiwalu zgłosiło
już 20 zespołów artystycz-nych
w tym 6 z Francji po 3
z CSRS Holandii Kanady i
USA Łącznie przyjedzie do
Rzeszowa kilkuset polonij-nych
artystów amatorów
Program II festiwalu będzie
bardzo bogaty Obok wystę-pów
zespołów 'odbędzie sie
wiele imprez sportowych i
rozrywkowych Przewidziany
jest min wieczór wspomnień
o gen Wł Sikorskim (z oka
zji otwarcia szkoły jego imie-nia
w Hyżnem koło Rzeszo
wa)
Uczestnicy zespołów odbę
dą podróż po Rzeszowszczyź--
me spotkają się z załogami
zakładów pracy i młodzieżą
Ważne i nieważne
ESKIMOSKI ROK
Najbardziej niestałą datę
nowego roku mają Eskimosi
mianowicie liczy się ona od
pierwszego śniegu
JOGURT W PROSZKU
Bułgaria znana jest ze
svego doskonałego jogurtu
który tak smakuje turystom
Niestety jogurt jest nietrwa-ły
a więc nie można go ani
przechowywać długo ani
eksportować Ostatnio jednak
naukowcy bułgarscy opraco-wali
metodę otrzymywania
sproszkowanego jogurtu Po-dobno
po dodaniu wody nie
lóżni się on niczym od jo-gurtu
świętego
VT&i-i3&KSfeiii:J&ińłt('?S5!łS- 3% irTP71iŁTWWŁT-VVr-- y i a np-'- — — $agBł?r— — yypti-gn'"yw- — t-- TT-ZfcłTI- MW
~ ł% HAhM łk- - lJ AiA4 4 J 4 aji a LaAA14
--- # W f%N rtĄrt ó Tg CfctteJ&&mJiĘ%j2Lt
+ ~_- -~ ~---t- 4
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, June 09, 1972 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1972-06-09 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000912 |
Description
| Title | 000376 |
| OCR text | sfr' - - „f ( ?s Ł& fłsj33iy"ri" 4 "T-- i ?H rfTU 2 "ZWIĄZKOWIEC" CZERWIEC (June) piątek 9 - 1972 NR 47 m "Związkowiec" (The Alliancer) Prlnted ind Publlihed for evry Tueidiy and Frlday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED Offldal Organ of The Pollah AHIance Frlandly Soclatz of Canada K J Mazurkiewicz Chalrman of the Board S Lasek Secretary Edltorln-Chle- f — B Heydenlcorn — Bujtncsi Manager Eubsoriptlon: In Canada 110 00 per General Manager S F Konopka R Second ciast mail reglstratlon nurnber 1(73 475 Qun Sł W Toronto 156 Ontario Tol 531-249- 1 531-249- 2 PRENUMERATA Roczna w Kanadzie $1000 III Zagranica — Roczna $1100 Półroczna $ 550 Półroczna $ flOO Kwartalna $ 350 Pojedynczy numer 15 Podróż pokoju Prez Nixon przemawiając w Warszawie dowodził iż ostatnia podróż służy pokojowi Celem jej jest za-bezpieczenie pokoju na świecie a przez to stworzenie na-leżytych warunków dla dobrobytu narodów Z wyraźnym ukłonen pod adresem narodu polskiego zaznaczył iż chyba najbardziej uzasadnione jest zakończenie takiej podróży w Polsce a więc kraju który tyle ucierpiał doznał w woj-nach zakończenie jej pobjtem wśród narodu pragnącego i dążącego do pokoju Jest wysoce znamienne iż ta wyprawa pokojowa nie przerwała ani wojny w Wietnamie ani groźnego łańcucha aktów terrorystycznych indywidualnych i zbiorowych w różnych krajach świata Być może iż stanowią one dodat-kowy i_ wyjątkowo silny argument na rzecz szerokiej akcji międzynarodowej dla zachowania pokoju i opanowania fali terrorystycznej Tygodniowe rozmowy w Moskwie a nas-tępnie w Warszawie obejmowały szereg zagadnień między-narodowych a osiągnięte porozumienia posiadają bardzo wielkia znaczenie Zdaje się nie ulegać żadnej wątpliwo-ści jak to zresztą wynika z licznych wypowiedzi różnych osobistości zarówno w ZSRR i USA jak i wielu innych państwach że oba supermocarstwa to jest Stany Zjedno-czone ZSRR doszły zgodnie do przekonania że muszą utrzymać pokój że nie mogą dopuścić do zbrojnego kon-fliktu ze powinny skierować swoje wysiłki w kierunku współpracy odprężenia międzynarodowego i wykorzystać wspólnie swoje zasoby dla stworzenia lepszych warunków życia Tendencja do znacznego odprężenia w stosunkach po-między Zachodem a Wschodem występuje bodajże we wszystkich zainteresowanych krajach jakkolwiek z nierów-nym nasileniem Zapewne jest bardzo istotne iż właśnie dwa najsilniejsze państwa są w tym bardzo zaintereso-wane Dzięki temu bowiem znacznie szybciej i łatwiej na-wet niektóre z państw związanych z jednym lub drugim mocarstwem musiały zrewidować swój stosunek po poszcze-gólnych problemów grożących zaostrzeniem sytuacji mię-dzynarodowej Stawka na pokój wymaga również pewnych ofiar Brzmi to może paradoksalnie ale jednak tak jest Wypadnie przecież zrezygnować z pewnych przesadnych ambicji politycznych wygórowanych postulatów itp Rozmowy NoixdodnźawięwkieMmoskwwiepaińsWtwaarcshzawPiaektsupotAktalałyntycs-ię kiego Ministrowie tych państw ustosunkowali się natych-miast dc pewnych problemów omawianych przez prezyden-ta USA a mianowicie do najbardziej zasadniczych to jest konferencji bezpieczeństwa 'europejskiego oraz rokowań rozbrojeniowych Po raz pierwszy nie sformułowano żad-nych sprzeciwów natomiast wyrażono zasadniczo zgodę na takie Jvvielkie 'międzynarodowe spotkanie Przygotowawcza konferencja odbędzie się zapewne bie-żącej jesieni w Helsinkach a właściwa z udziałem ministrów spraw zagranicznych państw uczestniczących w połowie przyszłego roku Sporna sprawa porządku obrad projekto-wanej konferencji jak się wydaje straciła na ostrości co jednak nie znaczy iż została przekreślona Zwołanie konfe-rencji przygotowawczej ma przypuszczalnie głównie jeśli nie wyłącznie na celu przygotowanie porządku obrad Pań-stwa zachodnie bowiem nie chcą rozbicia proponowanej konferencji a obawiają się iż jeśli nie zostanie należycie przygotowana to może skończyć się fiaskiem Strona so-wiecka uchyla się wprawdzie w dalszym ciągu od wyraź-nego sformułowania programu obrad ale powoli ustępu-je z tych pozycji i zapewne zgodzi się na nieoficjalne usta-lenie pi ograniu z tym jednakże iż inne zagadnienia któ-rych ogólny program nie przewidywał będą mogły być również omawiane Jedne zagadnienia będą pierwszopla-nowe i te zostaną wytypowane podczas spotkania w Hel-sinkach a inne wyłonią się dopiero w toku właściwych obrad Podróż Nixona wielce się przyczyniła do wyrażenia zgody państw Paktu Atlantyckiego na udział w konferencji bezpieczeństwa europejskiego Przyczyni się też zapewne do podjęcia rokowań między państwami Ukła-du Warszawskiego a Paktu Atlantyckiego w sprawie ogra-niczenia zbrojeń konwencjonalnych wzajemnego zmniej-szenia sił zbrojnych Porozumienie w tej mierze spowodu-je prawdziwe odprężenie będzie realnym wkładem do dzie-ła zabezpieczenia pokoju W obliczu ratyfikacji traktatów normalizujących sto-sunki między ZSRR a NRF PRL a NRF oraz między oboma państwami niemieckimi i w konsekwencji układu między 4 mocaistwami: USA ZSRR Wielką Brytanią i Francją w sprawie Berlina zarysowała się szansa współpracy poko-jowej państw europejskich należących do dwóch odmien-nych systemów społeczno-politycznyc- h Nie chcemy przez to powiedzieć że utęskniona era pokoju jest tuż za pro giem ze wszystkie przeszkody i — i rozpoznał — br 'r poważnie umysłowo do f oryginału rozpoczęto do — — i year 11100 że podje- - [ pękniete ramię wykonana gipsie — S została ona XIX z wiedeńskim PIERWSZY W stoczni gdyńskiej wodowania i dwóch na nie Jest to pierwszy pol' stoczni dla Zwodowane jednostki są trawlerami rufowymi c po tym wysiłkom nic juz me Ani tez iż przykre i bole-sne zostały wykluczone Niestety dobrze jeszcza nie jest niemniej jednak ''podróż pokojowa" prez Nixona jest poważnym krokiem naprzód i rokuje nadzieje na prawdziwe w stosunkach międzynarodowych na współpracę dla dobra skołatanego świata wizycie w Warszawie napiszemy obszernie i oddzielnie w następnym numerze naszego Druga na W kościele uniwersyteckim we Wrocławiu S Kramarczyk architekt historyk sztuki i zidentyfikował ko-pię słynnej Piety Michała Anioła Jak wiadomo 21 maja oryginał tej wspaniałej rzeź-- by znajdującej się w bazylice św Piotra w Rzymie został uszkodzony przez chorego człowieka Aby móc przystąpić rekon- - slrukcji intensywne poszukiwania w świeeie kopii tej rzeźby Jedyna jak tej pory ko-pia odkryta została ostatnio w Wiedniu Drugą identyczną zidentyfikowano właśnie w stolicy Dolnego Śląska Wrocławska jest pra- - i Frlkke In olher CountrlM zostały usunięte świecie Wie nieuszkodzona Ma tylko lewe Kopia jest w We-dług opinii Kramarczy-k- a zrobiona w Rzymie w drugiej połowie wieku jednocześnie egzemplarzem KONTRAKT odbyła się uroczystość chrztu statków rybac kich budowanych zamówie armatora islandzkiego kontrakt skich Islandii "ryba ckie nośności 400 DWT grozi niespodzianki tak odprężenie ludności O Nixona pisma Pieta Perspektywy na najbliższą przyszłość Obszar środkowego terenem na któ-rym najbardziej widocznie za-obserwa- wać można rywalizację wpływów sowieckich z amery-kańskimi Zarówno od jednej jak i drugiej strony zależny jest tam wybuch otwartego konflik-tu pomiędzy Izraelem i państ-wami arabskimi bądź też ure-gulowanie tego toczącego się tam od lat sporu na drodze ro-kowań pokojowych Bez ich ze-zwolenia i aprobaty — która jest zupełnie zrozumiała jako że Egipt zależny jest od pomo-cy Moskwy Izrael zaś od Wa-szyngtonu — mogą tam przez długi jeszcze czas ciągnąć się starcia i sporadjczne walki po-graniczne akcje terrorystyczne zbrojne wypady i wzajemne o-strzeliw- anie się wojna jednak nie wybuchnie Konflikt ten ma więc tam charakter raczej wy-łącznie tylko polityczny nie po-między obu zaangażowanymi stronami ale między ZSRR i USA a nie militarny środkowy Wschód posiada dia cbu tych mocarstw olbrzymie znaczenie nie tylko strategicz-ne ale zarazem i ekonomiczne Moskwa odgrywa tam coraz większa rolę odczuwając jed-nak dotkliwie zablokowanie od 1967 roku Kanału Suezskiego interesy Waszyngtonu nie zos-tały tam jeszcze jak dotychczas poważniej zagrożone Pomimo obecności na Morzu Śródziemnym silnej floty so-wieckiej dostawy ropy naftowej ze środkowego Wschodu nie zo-stały jeszcze ani zakłócone ani zmniejszone Nie ulega wątpli-wości iż dobrą przeciwwagą tejże floty jest znajdująca się tim także 6 Flota — nie mniej silna — amerykańska W dal-szym ciągu płynie ona szero-kim strumieniem na obszar zachodnich państw Europy któ-re zużywają jej przeszło czte-ry piąte swego ogólnego zapo-trzebowania W ten sposób za-równo interesy Stanów Zjedno-czonych jak i Paktu Północno-Atlantyckieg- o nie doznają u-szczer- bku Japonii także — 90 proc jej importu ropy pokry-vaj- ą państwa środkowego Wschodu Jeżeli chodzi o Kanał Sueki te w obecnym układzie stosun-ków i odnośnie sowieckich pla-nów ekspansji unieruchomienie go jest dla Moskwy wybitnie dotkliwe Bez porównania po- siada on dla niej większe zna-czenie niż dla państw zachod-nich choć i one też tracą wie-t- e na jego zablokowaniu dając sobie jednak jakoś radę tran-sportując ropę dookoła Afryki Przedłuża to co prawda drogę do 30—40 dni za miast 5 po-trzebnych do przedostania się na obszar Morza Śródziemnego i Oceanu Indyjskiego Inna sprawa iż nawet w przypadku odblokowania Kanału olbrzymie tankowce używane obecnie nie mogłyby z niego i tak ko-rzystać Dla Moskwy prowadzącej od dawna już akcję mającą na ce-lu mocne usadowienie się na obszarze Oceanu Indyjskiego i stale rozszerzanie wpływów we wszystkich państwach znajdu-jących się w jego rejonie u-nieruchom-ienie Kanału jest wy-jątkowo niekorzystne Nie ma-ją one w wyniku tego dogod-nego krótkiego połączenia na trasie do Azji nie są w stanie dostarczać szybkiej pomocy mi-Itarn- ej Płn Wietnamowi Prze-jazd ich jednostek morskich z Morza Śródziemnego do Zato ki Perskiej jest wysoce trudny a co za tym idzie i dalsze roz-serzan- ie tam jej wpływów Jakby nie było — czy Kanał nadal pozostanie zamknięty czy leż będzie otwarty dla żeglugi — jest jasne że Zatoka Perska w dalszym ciągu będzie obsza-rem ścierania się wpływów po-lityki amerykańskiej z sowiec-ką Jest to zrozumiałe — prze-szło jedna trzecia ogólnych do-staw ropy na świecie pochodzi właśnie z tego obszaru Poza tym też nie trzeba zapominać i o tym że znajdują się na nim niezmierne bogactwa' jeżeli chodzi o inne cenne surowce O trzymanie przez Stany Zjednoczone bazy na te renie maleńkiego państewka wyspiarskiego w Zatoce Per-skiej Bahrein ma wielkie zna- - czenie i polityczne i strategicz- - ków z Iranem W odpowiedzi na iu mm idwdii uaijtiumasi i podpisał układ wzajemnej przyjaźni i pomocy z Irakiem Gra toczy się dalej Wybitne znaczenie Oceanu Indyjskiego zaczęło wyraźnie ujawniać się od 1968 roku Vf _ doświadczeń Buiuear-- i nych stało się jasne iż siły morskie będą miały coraz to większy wpływ na kształtowa-nie się polityki międzynarodo-wej i w rezultacie oba mocar-stwa rozpoczęły rozbudowę po-tencjału swych flot Zwłaszcza ZSRR Dowodem rywalizacji na tym polu jak również i zna-czen- ia sił morskich może być stale wzmagająca się akcja szpiegowska Moskwy na morzu incydent kubański w 1962 ro-ku rozrost obu flot w basenie Morza śródziemnego w Zatoce Bengalskiej akcja 7 Floty USA w Zatoce Tonkińskiej ostatnio zaś zaminowanie portów pin wietnamskich Coraz to liczniejsze pojawia-nie się ZSRR na Oceanie Indyj-skim rozpoczęło się w 1968 ro-ku Siły jego nie są tam jesz-cze zbyt liczne tym niemniej posiadają wielkie znaczenie — przede wszystkim wykazując coraz to większy rozrost sowiec-kiej potęgi morskiej i rozpo częcie wyraźnej już rywalizacji na wszystkich oceanach i mo-rzach całego świata ze Stana-mi Zjednoczonymi Poza tym daje to Moskwie możność dal szego okrążania Chin i jak już powiedzieliśmy powyżej ma na-cel- u rozszerzanie wpływów na obszarze Zatoki Perskiej tak ważnym strategicznie Rozmowy i rokowania prowa-dzone przez nią z leżącymi tam państwami nie ustają ani na chwilę W wyniku ich zawarto już wiele umów dających pra-wo morskim i lotniczym siłom sowieckim korzystania z baz na ich terenie Stany Zjednoczone jak do tej pory nie mają na Oceanie In Szaro eminencja RETINGER: Memoirs an Eminence Edited Sussex Windus London pp 265 J ózef Retinger był jedna z najbardziej tajemniczych postaci na polskiej arenie po-litycznej Ale chyba nie tylko polskiej jakoże wcale głośna — może nawet bardzo głośna — była jego działalność w Meksyku i na rzecz-Meksyk- u Należał również do czołowych osobistości- - organizujących i propagujących zjednoczenie' europejskie "Była "to postać' niezwykle barwna nie miesz-cząca się w żadnych sztyw-nych ramkach Syn zamożne-go adwokata krakowskiego otrzymał staranne wychowa-nie ukończył świetnie studia akademickie Opanował łatwo obce języki posiadał wręcz fenomenalną pamięć Od mło-dości ujawniła się żyłka po-dróżnicza ale też swoiście awanturnicza polegała bowiem na szukaniu awantur ale na podejmowaniu sie róż-nych zadań które wymagały ogromnej odwagi zimnej krwi wielkiego ryzyka itp Chyba najściślej byłoby okre-ślić Retingera jako typowego cygana Lubił włóczyć sie po świecie spotykać się z osoba-mi różnego autoramentu miał natomiast żadnego przy wiązania do jakichkolwiek dóbr doczesnych Pieniądze nie odgrywały w --jego życiu absolutnie żadnej roli I chyba trudno o bardziej wymowny dowód stanowiący zarazem najwyższe uznanie dla jego bezinteresowności w działalności publicznej jak stwierdzenie prezydenta Mek-syku Callesa iż jest chyba je-dynym cudzoziemcem który przybył bez grosza do tego kraju i bez grosza opuszcza go A spędził w Meksyku z krótkimi przerwami około 6 lat Był bliskim współpraco-wnikiem i doradcą dwóch wy-bitnych przywódców politycz-nych tego kraju Morąnesa i Callesa którzy zreformowali ustawodawstwo społeczne przeprowadzili nacjonalizację przemysłu naftowego Retinger był po trosze li-teratem publicystą i polity-kiem Nie należał chyba do żadnej partii politycznej ale w niektórych okresach był bardzo blisko założeniom pro-gramowym socjalistów w in-nych znów stał na pozycjach udykalnego liberalizmu W gronie przyjaciół miał wybit- - ]nych czołowych działaczy! związków 7aunHnunPh r™_ [skich rodów arnW --- - J- - nycn a qo tańca i ro- - zanea Zapewne byl Retinger w [pełni tego słowa znaczeniu Europejczykiem prawdziwym 'kosmopolitą Nigdy nie prze- - [stał czuć się Polakiem i za- - gadmenia polskie były mu izaWsze SZCzesólriie bliskie jednakże dopiero podczas] # K dyjskim zbyt wielkich wply- - wów tym niemniej zaintereso-- j wanie się ich tam wzrasta cze-go dowodem mogą być rokowa-nia z Wielką Brytanią na temat przejęcia od niej ważnej bazy komunikacyjnej na wyspie Die-g- o Garcia Poza tm także siły morskie Francji zaczynają tam pojawiać się Coraz częściej Nie bez znaczenia jest także obecność sił pld afrykańskich na szlakach Oceanu Indyjskie-go Republika Pld Afrykańska jest sojusznikiem Zachodu i po-siadając wyjątkowo korzystne położenie odnośnie tego akwe-nu może odgrywać tam bardzo ważną rolę Dodać tu też trze-ba iż państwo to jest bardzo bogate w różnego rodzaju cen-ne surowce i uczestniczy w jed-nej czwaitej w inwestycjach na całym obszarze kontynentu af-rykańskiego Chiny nabierając coraz znaczenia w po-lityce międzynarodowej nie po-siadają jeszcze silnej floty co nie przeszkadza im jednak inte-resować się także obszarem Środkowego Wschodu przede wszystkim Oceanem Indyjskim I nie tylko mm — są one już obecne na Morzu śródziem-nym w Zatoce Walona w Al-banii i prawdopodobnie niedłu-go już na Malcie Jeżeli chodzi o Ocean Indyjski nie ma na nim jednostek morskich Chin są jednak liczni inżynierowie technicy i różnego rodzaju spe-cjaliści chińscy przede wszys-tkim w Zanzibarze i w Tanza-nii gdzie prowadzą oni rozmai-te prace jak budowa portów stacji wykrywających nalotjj ra JOSEPH of Grise by JOHN POMIAN UnWersity Press-Chatt- o & Ltd 1972 XIII Nie nie wiec ' ostatniej wojny znalazły sie one na pierwszym miejscu w jego działalności Niestety Retinger nie pisał wspomnień nie pozostawił żadnej szczegółowej relacji o którejkolwiek akcji czy misji Jan Pomian jego sekretarz cd 1948 r do śmierci to jest 1960 r -- zebrał skrzętnie zapi-gk- i notatki Retingera i uzu-pełnił je pewnymi innymi ma-teriałami własnymi wyjaśnie-niami przypisami W ten spo-sób powstały właśnie ogłoszo-ne teraz "Pamiętniki szarej eminencji" Pomian we wstępie pisze iż niewątpliwie znał Retingera lepiej aniżeli inni Na pewno tak i stąd też jego świadectwo jest grubo bardziej miarodaj-ne i wiarygodne aniżeli wiele innych To środowisku polskim w W okresie wojny i latach późniejszych panowało prze-konanie że Retinger byl — używając najbardziej oględne- - go określenia — wtyczką bry-- tyjska u boku gen Sikorskie-go Niektórzy utrzymywali iż był po prostu agentem wywia-du brytyjskiego ale nie bra kło i głoszących jeszcze inne sady W umysłach różnego ty-pu polityków polskich na emi-gracji Retinger nie mógł być li tylko bezinteresownym do-lad- cą politycznym Polakiem nie pragnącym żadnego sta-nowiska nie goniącym za wy-nagrodzeniem za zaszczytami itp A wobec tego musiał dzia-łać z jakiegoś obcego polece-nia w obcym interesie A że na domiar złego jego idee nie pokrywały sie z ideami śro-dowiska wychodziły daleko poza nie — w takim stanie rzeczy najwygodniej było pię-tnować go jako "agenta" Po-mian relacjonuje na podsta-wie zapisków Retingera jego wczesną działalność polską to jest z lat pierwszej wojny światowej i następnie z lat międzywojennych jednakże trzonem książki jest okres ostatniej wojny A więc lata najbardziej intensywnej naj-trudniejszej i najbardziej eksponowanej działalności w sprawach polskich Poznajemy człowieka nie-zwykle ciekawego pełnego różnego rodzaju pomysłów zdolnego do ogromnych po-święceń posiadającego wiel- - ?aJz5 ™""" i inyiwiiyui 111(171 Odznaczał sie bardzo trzeźwym osądem ale miał również wiele cech prawdzi-wego romantyka Rys rzadko spotykany wśród polityków a cóż dopiero wśród "agentów politycznych" Jakie spokoj- - nie Retinger opowiada o swoich więziennych doświad-- [czeniach Jlial ich sporo Jak kpi zł ne i ekonomiczne przede ódców socjalistycznych & !£} Sysł oSJyTny" wszystkun ze względu na za-- {i równie znanych polityków li-- charakteryzował tSnie w ten sposób stosun- - beralnych członków euroDei- - _!°„_„u wyniku rS57?4S5tSBsas nąo - kietowe linie kolejowe drogi mosty itp Niezależnie od tego dliny wysyłają tam wiele sprzętu militarnego jak np sa-moloty myśliwskie sowieckiego tpu "MIG" produkowane u siebie i wysyłane obecnie do Tanzanii Jeżeli chodzi o Indie stosun-ki pomiędzy nimi a Stanami Zjednoczonymi znacznie ochło-dziły się od momentu rozpo-częcia się wojny indyjsko-paki-stańskie- j i w związku ze ścis-h- m porozumieniem New Delhi z Moskwą Po prostu mówiąc Indie stały się bardzo zależne od ZSRR co oczywiście dało te-mu ostatniemu wielkie możli-wości na przyszłość Zawarcie mdyjsko-sowieckieg- o paktu przj jaźni i współpracy w sier-pniu ub roku ugruntowało po-ważnie wpływy Moskwy w New Delhi a co za tm idzie znacznie wzmocniło jej stano-wisko odnośnie Chin będąc po prostu następnym z kolei kro-kiem w ich okrążaniu Auto-matycznie też dało to jej i vpływy nad młodą Bengalią w pełni zależną od Indii Odnoś-nie przelotów samolotów so-wieckich ponad Indiami mają one prawo przewozić ponad ni-mi do Płn Wietnamu materia-ły nie wojenne Czy obecnie o-trzym- ają one prawo transpor-towania militarnych wobec za-blokowania przez Stany Zjed-noczone portów płn wietnam-skich — okaże się Nie ulega wątpliwości iż dając takie ze-zwolenie Moskwie Indie nara-ziłyby się w wysokim stopniu Waszyngtonowi i wątpić należy by poszły one na takie ryzyko zachowania się władz amery-kańskich dla których był czar-na owcą "meksykańskim agentem" Odmówiono mu wi-zy do USA dokąd udawał sie w towarzystwie gen Sikor-skiego i otrzymał ją dopiero gdy gen Sikorski zagroził od-wołaniem swojej podróży Z Francji został wydalony jesienią 1917 r w An-glii nie mógł sie też pokazać W Stanach Zjednoczonych był kilkakrotnie w-- ' więzieniu Cierpiał głód żył w najokrop-niejszych warunkach to znów znajdował się na szczytach Podejmowano go w ambasa-dach gabinetach ministerial-nych w najwytworniejszych salonach towarzyskich poli-tycznych i artystycznych Ani jedno ani drugie nie zmie-niało jego światopoglądu je-go osobistego trybu życia je-go obyczajów Pozostał sobą to jest czujnym i bacznym ob-serwatorem "Pamiętniki szarej eminen-cji" są lekturą niezmiernie interesującą Zawierają bo-wiem mnóstwo — bardzo ma ło znanych lub wcale niezna- - nych — szczegółów dotyczą cych w szczególności różnych Fpraw politycznych — natu-ralnie w odniesieniu do Pol-ski — z okresu ostatniej woj-ny Retinger bowiem jak wie-my był bodajże najbliższym politycznym doradcą gen Si-korskiego jego mężem zaufa-nia Był on do gen Sikorskie-go bardzo przywiązany był mu prawdziwie i szczerze od-dany W wieku lat 57 w lutym 1944 r Retinger jako ochot-nik emisariusz rządu RP po-leciał do Polski lądował na tajnym lądowisku i z takiego lądowiska w dramatycznych warunkach odlatywał z po wrotem do Londynu po wy-pełnieniu swojej misji Miał przeprowadzić na miejscu rozmowy z przywódcami Pod-ziemia przedstawić im sytua-cję i zebrać jak najwięcej in-formacji o sytuacji w kraju Misję te podjął już z polece-nia Mikołajczyka następcy gen Sikorskiego z którym pozostawał V poprawnych sto-sunkach lecz nie w przyja-cielskich Z Polski wrócił cho-ry a dalszy bieg wydarzeń wy-łączył go ze spraw polskich rzecznikiem współpracy z ostatnim okresie swojego zajmował się — jak już wspomnieliśmy Ru-chem Europejskim się budować dla zjedno-czonej Wysiłki jego innych w( tej nie uwieńczone powodze-niem B H ttS — jakby nie było Stany Zjed-noczone nadal są im bardzo po-trzebne z wielu względów prze-de wszystkim z racji pomocy od nich otrzymywanej Nie trze-ba tu także zapominać iż Wa-szyngton udzielił im już pomo-cy tego rodzaju o ogólnej war-tości przeszło 58246700000 i byłoby dla New Delhi wielce kłopotliwe gdyby zażądał on nagle uregulowania tego długu Poza tym też Zjednoczo-ne posiadają przeszło $850000 000 rupii indyjskich które New Delhi zapłaciło za dostawy zbo-ża amerykańskiego te razem odpowiednio wyko-rzystane przez Waszyngton mo-głoby postawić Indie w kata-strofalnej wprost zała-mania ich gospodarki i New Delhi musi poważnie z tym się liczyć Zablokowania portów płn wietnamskich przez Stans Zje-dnoczone jest dowodem iż Wa-szyngton nie tyle broni intere-sów własnych — nie posiada ich bowiem Wietnamie — ile daje wyraźnie do zrozumienia Moskwie iż podejmie rzuconą sobie rękawicę odnośnie rywa-lizacji uzyskaniu wpływów na obszarze globu Jest to dowodem iż ZSRR musi się z podobną akcją i na Środkow7m Wschodzie Ame Wieści Polski Opracowane na podstawie prasy bajowej CENNY DAR Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie wzbogaciło swe zbiory o niezwykle cenną ko-lekcję dawnej broni polskiej Ten piękny zbiór pozostały po zmarłym ojcu przekazała za pośrednictwem ambasady polskiej w Waszyngtonie — Barbara Walczak — Mc Cro-cke- r z Nowego Jorku Kolekcja zawiera bardzo rzadkie zabytki broni ool-ski- ej — min dwa koncerze z końca XVI i początków XVII w o długości niespoty-kanej w krajowych zbiorach tej broni kapalin (rodzaj heł-mu) husarski z początku XVII w czerniony szyszak rajtara polskiego z okresu panowania Władysława IV i bojowa karabela polska z XVII w z głownią turecką — zwaną "bułatem" KLĘSKA SPOŁECZNA- - - Spożycie napojów alkoholo-wych w Polsce wzrasta niepo-kojąco Jeszcze w r 1950 przecięt-na na głowę wynosiła 32 litra (bez piwa) ale w roku 1971 cyfra ta wzrosła do 10 listrów Doświadczenie wykazuje zaostrzone rygory administra-cyjne dają efekt zwiększonej produkcji i samo-gonu metody wycho-wawcze również nie dają wy-ników wobec zupełnej bier-ności społeczeństwa SMUTNY BILANS 324 wypadki drogowe zano-towano na terenie kraju pod-czas minionego weekendu 16 osób poniosło śmierć a 237 zostało rannych Przyczyną większości wypadków była nadmierna szybkość prowa-dzonych samochodów i moto-cykli Mimo dżdżystej pogody pa-nującej w wielu rejonach kraju nadal notuje się wiele pożarów 29 bm w miejscowo-ści Słodków II w pow Kraś-nik Lubelsi ogień zniszczył 1 budynek mieszkalny i 7 gos-podarczych Straty oceniono wstępnie na 240 tys zł W ostatniej soboty i niedzieli w całym kraju paliło się 77 razy WYTWÓRNIA DLA RUMUNII W rumuńskim kombinacie hutniczym w Gałaczu nad Du najem zakończono budowę tzw masywu ceramicznego pierwszej baterii koksowni-czej Generalnym dostawcą maszyn i urządzeń dla kombi-natu jest huta "Zabrze" któ-l-a też sprawuje nadzór tech-niczny nad budową Projekt powstał w Biurze Projektów Przemysłu Kokso-chemicznego w Zabrzu 'Prace wykonują inżynierowie tech- - 'sko- - półtora miliona ton kok su hutniczego dla kombinatu w Gałaczu który produkuje rocznie 3 min ton stali a po rozbudowie ma dawać 6 min ton stall SKANDAL Trzydziestu jeden pracow-ników doków szczecińskich wzięto do szpitala z ciężkimi objawami zatrucia-- ?zi?cr qcM£ Warto chyba odnotować że #njcy i robotnicy rumuńscy Retinger który był pierw- - P°d nadzorem 25 polskich in-szym dyplomatycznym przed- - żynierów techników i maj-stawiciele- m Polski w Moskwie strów Rozpoczęto je 23 czerw-p- o nawiązaniu stosunków dy-- ca nb r i mają b}'ć zakoń-plomatyczny-ch na ukła- - czorie do 1 stycznia 1974 r du Sikorski-Majsk- i z sierpnia Wówczas to zakład będzie 1941 r pozostał do końca dostarczać rocznie bli- - ZSRR W życia — starał podstawy Europy i mierze zo-stały Stany Wszystko sytuacji w w całego liczyć w króla że sprzedaży Żadne czasie móg tisuj-- : i ss--oli-r- r' trfcriW" v fnL'-ą-- j-ryce Południowej w Europie 1 wszędzie Jest to wyraźna prze-stroga Waszyngtonu więc pod adresem Moskwy Nie ulega wątpliwości bo przecież inaczej być nie może iż ZSRR doskonale orientuje się w tej akcji prowadzonej przez Waszyngton Wynikiem tego b}o nieodw olania wizty prezydenta Nixona w Moskwie pomimo akcji zaminowania por-tów płn wietnamskich — ak-tu przecież w bitnie wrogiego wobec niej W pierwszym rzę-dzie Wyniki tego spotkania d o-- w i o d 1 y iż z cala pew-nością ani nie nastąpi zer-wanie stosunków ani tym bar-dziej zbrojny konflikt Stany Zjednoczone nie dążą do niego na pewno ZSRR wobec wro-giego stanowiska wobec siebie Chin nie może sobie nań poz-wolić Sądzić więc należy iż wzajemna rywalizacja o wpły-wy i wzajemnie prowadzona "zimna wojna" toczjć się bę-dzie nadal Utrzymywana oczy-wiście w ramach wysokiej kur-tuazji zapewnień o konieczno-ści nawiązywania coraz ściślej-szych przyjaznych stosunków i współpracy Takie przynajmniej perspek-tywy rsują się wyraźnie na najbliższą przyszłość (j) z mocy "Glos Pracy" omawiając warunki higieniczne w stołów-kach przypomina 110 wypad-ków zatrucia w szczecińskiej fabryce "Gryfia" gdzie w kantynie nie przestrzegano podstawow v 't przepisów hi-gieny Au nr artykułu stwier-dza iż poziom higieny w sto-łówkach zakładowych zagraża zdrowiu i życiu stolowników Inspekcja w 12500 zakładach wykazała że w 2000 z nich podawano brudne talerze i niewłaściwie magazynowano żywność a spośród 60000 sprawdzonych sklepów w jed-nej trzeciej z nich dostrzeżo-no poważne zaniedbania WYSTAWA LOTNICZA W Mielcu otwarta została wystawa "25 lat Polskiego Przemysłu Loniczego" Dziesiątki eksponatów zgro-madzonych „w hali sportowej oraz-- na płycie mieleckiego lotniska obrazuje dorobek własnej myśli naukowo-techniczn- ej efekty wspóipracy i potencjał produkcyjny zakła-dów W Mielcu zaprezentowały swój dorobek wszystkie zakła-dy lotnicze w kraju oraz In-ftyt- ut Lotnictwa Nie było dotąd w kraju "sa-lonu lotniczego" zorganizo-wanego z takim rozmachem i na taką skalę FESTIWAL POLONIJNY W dniach 10-2- 3 lipca br w Rzeszowie odbędzie sie II światowy festiwal polonijnych zespołów artystycznych Ce-lem festiwalu jest zacieśnie-nie więzi środowisk polonij-nych z kulturą narodową I festiwal odbył się przed 3 laty z udziałem 13 zespołów z lóżnych krajów Tegoroczna impreza będzie znacznie bo-gatsza Udział w festiwalu zgłosiło już 20 zespołów artystycz-nych w tym 6 z Francji po 3 z CSRS Holandii Kanady i USA Łącznie przyjedzie do Rzeszowa kilkuset polonij-nych artystów amatorów Program II festiwalu będzie bardzo bogaty Obok wystę-pów zespołów 'odbędzie sie wiele imprez sportowych i rozrywkowych Przewidziany jest min wieczór wspomnień o gen Wł Sikorskim (z oka zji otwarcia szkoły jego imie-nia w Hyżnem koło Rzeszo wa) Uczestnicy zespołów odbę dą podróż po Rzeszowszczyź-- me spotkają się z załogami zakładów pracy i młodzieżą Ważne i nieważne ESKIMOSKI ROK Najbardziej niestałą datę nowego roku mają Eskimosi mianowicie liczy się ona od pierwszego śniegu JOGURT W PROSZKU Bułgaria znana jest ze svego doskonałego jogurtu który tak smakuje turystom Niestety jogurt jest nietrwa-ły a więc nie można go ani przechowywać długo ani eksportować Ostatnio jednak naukowcy bułgarscy opraco-wali metodę otrzymywania sproszkowanego jogurtu Po-dobno po dodaniu wody nie lóżni się on niczym od jo-gurtu świętego VT&i-i3&KSfeiii:J&ińłt('?S5!łS- 3% irTP71iŁTWWŁT-VVr-- y i a np-'- — — $agBł?r— — yypti-gn'"yw- — t-- TT-ZfcłTI- MW ~ ł% HAhM łk- - lJ AiA4 4 J 4 aji a LaAA14 --- # W f%N rtĄrt ó Tg CfctteJ&&mJiĘ%j2Lt + ~_- -~ ~---t- 4 |
Tags
Comments
Post a Comment for 000376
