000154a |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
l 5' '- -
"
[
f -
!
J
Wb i
m'w?fray-w:w&i(twvi'tr'f--- '
1 9
Bi
i
U
mim hU
W" xv$$ I
t li
t
1 1
it n!jŁiljałjigJił--im- i
2Srffissaąiasż?52SSKS®la
związkowiec" (The Alliancer)
Prinłed for every Wednesday and Saturday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie wydawany przez
Dyrekcje Prasową: M Wotnik
Hedaktor F Cłogowikl - Kler Drukarni K
przewodniczący Wróbel
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $600 1 W Stanach Zjednoczonych
Półroczna $350 i innych krajach
Kwartalna"" $200 ' Pojedynczy numer
1475 Oueen Streeł Wesł Tel
Authorl-s- d Ł5 sccond class mail by the
and for payment of
MOŚĆ I
seler
O rzeczach oczywistych ani się mówi ani pisze Skoro więc
w ciągu ostatnich kilku miesięcy z różnych stron padały wypo-wiedzi
na temat jedności Kanady to raczej należy przypuszczać
że bądź znajduje się ona pod znakiem zapytania bądź została
zagrożona Albo też mamy znamiona jednego i drugiego Co
prawda nie brakło i przed laty osób utrzymujących że Kanada
składa się właściwie z dwóch państw tylko luźno ze sobą powią-zanych
jakoże Quebec jest właściwie oddzielnym niezależnym
państwem Aie ten pogląd jest nieścisły Nawet w okresie twar-dych
rządów Duplessisa Quebec był tylko prowincją co prawda
zazdrośrtie strzegącą swoich konstytucyjnych uprawnień Ale
o to nie można mieć pretensji Jak długo prowincja korzysta na-wet
aż do ostatecznych granic ze swoich uprawnień postępuje
zgodnie z postanowieniami konstytucyjnymi Niezaprzeczalnym
faktem --jest r iż rząd federalny w miarę rozwoju kraju rozszerzył
zakres swojej działalności Wkroczył w uprawnienia prowincji
ale oczywiście za ich zgodą Podobny proces zresztą obserwujemy
w zakresie działań władz prowincjonalnych i samorząd owych Jest
to następstwo wielkich przemian gospodarczych i społecznych
One to spowodowały iż narosły nowe obowiązki władz administra-cyjnych
Swoiste nastawienie Quebecu ma swoje 'historyczne podłoże
Przecież jest to dawna posiadłość Francji która została siłą zdo-byta
przez Anglików Jest to prowincja zamieszkała w znakomitej
większości przez potomków francuskich osadników przez ludność
używającą języka francuskiego przez ludność katolicką Już to
samo byłoby wystarczające A do tego dochodzi jeszcze wiele in-nych
elementów może nie tak istotnych ale nie mniej wywiera-jących
wpływ Ustawa konstytucyjna zagwarantowała Quebecowi
odrębność odmienność w ramach jednego państwa Zabezpieczyła
też' ludności szereg przywilejów które miały ją uchronić przed
"wchłonięciem' przez otaczających ją Anglosasów
Ludność anglosaska nie zmajoryzowała francuskiej w Quebe-cu- r
natomiast żyła — i żyje — obok niej Nie zbudowano mostu
współżycia Stałego codziennego Francuzi uważają innych za
intruzów których niestety trzeba znosić Ten brak wzajemnych
kontaktów i to szerokich i na najniższym szczeblu zaważył na
dalszym rozwoju wypadków Ludność francuska zasklepiła się
zamknęła się w sobie Dla zachowania własnej odrębnej tradycji
nie uczestniczyła w należyty sposób w rozwoju całego kraju Stro-niła
nawet-w- e własnej prowincji od uczestniczenia w inicjatywach
podejmowanych przez Anglosasów
Ekonomiczny rozwój prowincja ta zawdzięcza niefrancuskic-in- u
elementowi oraz kapitałowi z innych części Kanady względnie
Stanów 'Zjednoczonych Nie pozostało to bez wpływu na układ
społeczny Qucbecu zresztą wielce krzywdzący dla ludności fran-cuskiej
Ona bowiem dostarczała głównie siłę roboczą tę fizyczną
oraz inną zajmującą jedynie poślednie stanowiska podczas gdy
Anglosasi zajmowali czołowe w przemyśle bankowości handlu i
usługach
Tradycyjny system szkolnictwa zaniedbujący kierunek te-chniczny
spowodował dalsze zmniejszenie szans ludności fran-c_stóej'Byló- ~y jednak błędem nic dostrzec że taki rozwój lcżal
w 'Interesie nie tylko kierowników wielkich przedsiębiorstw wsze-lakiego
typu ale i miejscowych polityków Duplessis np był
zdecydowanym iszermierzem takiego właśnie układu Dawał mu
bowiem znacznie większe atuty polityczne aniżeli kto inny
Naturalnie w miarę upływu czasu narastała opozycja rosło
niezadowolenie 'Przede wszystkim w warstwie najbardziej dotknię-tej
to jest wśród zawodów wyzwolonych wśród wszystkich grup
inteligenckich I nie trudno było przewidzieć źe nawet Duplessis
nie-utrzymałb-y
prowincji w ryzach nie byłby w stanic kontynuo
wać swojej swoiście patriarchalncj polityki
'Dojrzewały przemiany które można śmiało nazwać rcwolu
cyjnymi Na tej glebie wyrósł również ruch separatystyczny' Pier-wsze
wystąpienia separatystów zdawały się śmieszyć Anglosasów
Przypominano" takie wyskoki przed kilku dziesiątkami lal które
nie pozostawiły jednak żadnego śladu Zapominano jednak że u
międzyczasie zaszły "nie tylko w Kanadzie ale na całym świecie
bardzo głębokie zmiany które raczej mogą wzniecać aniżeli osła
biać ruchy niepodległościowe dążenia do samodzielności państwo-- '
wej tNiekiorzy wręcz dufnie wywodzili że taki ruch jest niepo-ważny-
gdyż spowoduje obniżenie stopy życiowej ludności dużr
trudności gospodarcze Innymi słowy wskazywali że niepodległość
jest nieopłacalna Rozumowanie to jest całkowicie błędne gdyż
opiera się naprzeslankacłi tylko racjonalistycznych w tych spra
wach gdzie większą rolę odgrywają czynniki emocjonalne
Przypuszczalnie jednak inne powody sprawiają że mdi se-paratystyczny
nie zapuścił głębokich korzeni Ludność (juebecu
widocznie nic pragnie zerwania z pozostałą Kanadą ale jedynie
pewnych zmian wo własnej sytuacji Separatyści w formie ostrej
skrajnej wynieśli na porządek dzienny zagadnienia wymagające
załatwienia Zaktualizowali je Odegrali więc mimo woli raczej
rolę dodatnią Ale znaleźli się i tacy którzy poszli dalej aniżeli
przywódca separatystów dr Cliaput
n_ i- -i- „!„ „_„„:„„:„ „„j
Mazurkiewicz
$700
Toronfo
Department
postage
MADY
wanie groziła
hitlerowskiej karr
Czajkowskie zmarł
zaproszenie
Izraela rodzin żydowskich
uratowała przed
ruuiui wijuju "iuumiuuu
yuebecois Która sięgnęła terror w Kroi
na szczęście niepoważnych Grożą jednakże większą akcją Piętnu-ją
prem Lesagc "zdrajcę" Określają język angielski jako
"kolonialny" Zdaje się że chodzi politycznych
awanturników Niektórzy utrzymują iż są to młodzi niedowarzeni
Twierdzi się że wzorują się na osławionej tajnej
francuskiej OAS która dokonała tyle aktów terrorystycznych
Algerii Francji Przypuszczalnie akcja terrorystyczna zostanie
rychło zlikwidowana przez władze bezpieczeństwa
iż rozpoczęła się jest jeszcze jednym dowodem iż uregulowanie
problemów (juebecu jest zadaniem pilnym Trzywódcy
ruchu separatystycznego nie przeczą zresztą że jeśli rząd
przeprowadzi w porozumieniu z rządem (juebec szereg re-form
to straci na sile Więcej będzie miał istnienia
Lester Pearson jeszcze jako przywódca opozjeji wygłosił w
poprzedniej Izbie Gmin znamienne przemówienie którym do-magał
się powołania specjalnej komisji zbadania tego pro-blemu
Wywodził iż w interesie przyszłości kraju należy ter-minie
najszybszym uwzględnić słuszne postulaty (juebecu Mó-wił
wspólnocie prawacli i równych obowiązkacli
Obecnie wypadnie mu rządu zająć się
tym zagadnieniem Uregulować ostatecznie Wzmocnić rozni-szon- ą
i scementować (juebec z pozostałymi prowinejsmi
Ukrywali Żydów przez dwa pól roku
Do Izraela przybyła z Polski
73 letnia Bronisława Czaikow
ska której rodzina w r 1942
kryla~9 Żydów w swej oborze i
opiekowała się nimi przez i
'p'ół roku
JIąż p Czajkowskiej i oj-cietfzbudowahsci-ankę
oborze
i ukryli za nią Żydów ukry
""ij'?j?g??"?jttto'iS?Tiv_- - 'Jiiiij -- iŁjgg "-- i-' ti3&'OXAhirs£ZKrttZ3Wz:- - ':iJy"a-"a'lJv'H"j- ' '''r-iiarSWTr-Tgr-- r
S
1 - Adm R
LE 1-2-
491 Onł
Post Office
In cash
„„ lr '
Żydów czasie
okupacji
śmierci
i
przed kilkoma laty Pani Czai- - kowska otrzymała do
I
które Niemca- -
uijim uifciiuŁumd iuu iuin uu
po Kim OKresic czasu
jako
o nieliczną grupę
osobnicy armii
w
i
Ale sam fakt
złożonych
fede-ralny
Nic racji
w
dla
w
jak
o równych
— już jako szefowi —
je
jedność
i
u
dwa
' jej
w
Za
--"SggrKyiL
Kler Frikke
Ottawa
t I 1„„i:„
Maż
od
„i_ _ I77TTT - _ - - Z 1 — _l -- 4 tku~'M- - Ł - i ~ln~v łl~ łn bl i 1T W- - T-- n 1 2l1 --BKrjy W-t-
SPi łfi'Win --ła ""fc !
10
!'„ „4
w
i)
WIKTOR TUREK J Jl W inm H H iuułji ft n tt! u -- ggg=ctata_Ł
Sprawę współpracy zwłaszcza
kulturalnej między Polską a o:
środkami Polonii zagranicznej
poruszaliśmy kilkakrotnie na ła-mach
Związkowca Zwracaliśmy
uwagę na ogromny wzrost zain-teresowania
czynników krajo-wych
problematyką polonijną i
wskazywaliśmy na powody dla
których współpraca kulturalna z
krajem ciągle jeszcze szwankuje
Ostatnio odbyła się w Warszawie
dj-skus-ja
publiczna na temat ak-tualnych
problemów współpracy
z wychodźstwem zorganizowana
przez redakcję tygodnika Kie-runki
Odbyła się ona w postaci
sympozjum z udziałem kilkuna-stu
ludzi specjalizujących się w
zagadnieniach polonijnych wzgl
obeznanych z życiem Polaków na
emigracji Wypowiedzi uczestni-ków
sympozjum (m in prof M
Bierzanka prof T Cieślaka dr
Wł Chojnackiego red M Za-remby
M Wańkowicza) ogłosiły
Kierunki w obszernym streszcze-niu
w numerze z 24 marca bj
ich treść dostarczyła nam mate-riału
do poniższych uwag
Inaugurując dyskusję redak-tor
Kierunków M Kurzyna za-prosił
uczestników do wypowie-dzenia
się na lemat współpracy
z emigracją z dwu punktów wi-dzenia:
z punktu widzenia po-trzeb
sameco wychodźstwa wy
nikających z poczucia łączności
Polską i z punktu widzenia
Polski i tego czego ona chce od
emigrantów i ich potomków
Sama dyskusja odbiegła jed
nak od proponowanego ujęcia a
jej uczestnicy mieli możność po
ruszenia najbardziej różnorod-nych
zagadnień związanych z
problematyką polonijną Ich wy-powiedzi
zostały w sprawozdaniu
prasowym ujęte w niepowiązane
ze sobą rozdziały których na
główki najlepiej odzwierciedlają
różnorodność poruszonych male-ry- j: "Uściślić pojęcia" "Złożo-ność
problemów Polonii" "Prze-słanki
polityczne" "Rola ducho-wieństwa"
"Obustronna infor-macja
kulturalna" "Pamiętniki
emigrantów czekają" (referat dr
Chojnackiego o pamiętnikach z
Kanady) "Przede wszystkim ro-zwój
wymiany" "Oddziaływanie
radia" "Zadania czynnika spo-łecznego"
"Konieczność rzetel-nych
przygotowań" "środowiska
naukowe za granicą" "Czytelnic-two
prasy" (wypowiedź M Za-remby
oparta głównie na jego
spostrzeżeniach z Kanady i refe-rująca
sprawę prasy w oparciu
o naszą książkę The Polish-lan-guag- o
press in Canada) "Spra-wy
książki" (tutaj J Szczawiń-ski
wspomniał o księgarni Związ-kowca
jako o typie placówki któ-rej
krajowe agencje rozprowa-dzające
książki nie powinny za-niedbywać)
W rezultacie ogromna ma-sa
słusznych spostrzeżeń traf-nych
rozpoznań godnych popar-cia
zaleceń ale także sporo nie-domówień
wywołanych prawdo-podobnie
nie tyle nieznajomoś-cią
Polonii zagranicznej ile skrę-powaniem
towarzyszącym ciągle
jeszcze każdej dyskusji publicz-nej
w Polsce
Trudno w krótkiej notatce o-mó- wić wszystkie aspeKty stosun-ków
kraj-emigracj- a poruszone w
toku warszawskiego sympozjum
Na uwagę zasługuje przede wszy- stkim podkreślenie przez dysku-tantów
faktu że Polonia zagra- niczna nadal jest negatywnie na- stawiona do ustroju panującego
w 1'olsce
Do spostrzeżenia tego doszło
przy konfrontacji zasadniczego
postulatu czynników krajowych
aby środowiska polonijne repre-zentowały
w skupieniach zagra-nicznych
polski punkt widzenia
dyktowany polityką Warszawy z
rkrłeńcrzvymwisitnykmlr sttarn7eHm7n rzeczy w nr-m'-mn- ll " j'wi nun
uczestnicy dyskusji środowiska
MC udzielają Warszawie poparcie
tylko przy obronie nowvch era- - nic zachodnich Podkreślił to dr
C Piechowski stwierdzając że
pozytywne stanowisko Polonu w
stosunku do tych granic nic jest
starych
lcn wartości c?v noniilamnśri
skoro ylu współczesnych
pisarzy polskich Uważamy że
na rozpowszechnienie
poprzez druk prasie Sięgając
po autorów współczesnych
im honorarium iodunr™
śnie ułatwiamy im byt Warunki
Morycu żyją nasi pisarze
gracyjni są więcej aniżeli cięż
sze
Nabyliśmy Dowieść Janusza
Jasieńczyka znanego i popular
nego pisarza zamicszkalon n- - becnic w Londynie
Jasieńczyk urodzony War- - szawic 1907 r po ukończeniu
i
uych rozpoczął pracę jako dzień- -
- f - _ _i_: _ _ _ o_ -- —J
"ZWIĄZKOWIEC MAJ (May) Sobota 4 — 1963 - ' - - - — Utf--: (
_____ ----- -"-"- 1 '- - _ _
- '1 ! 1
—
równoznaczne z aprobatą obec-nego
ustroju kraju
Innym ważnym osiągnięciem
dyskusji była próba trzeźwego
zanalizowania takich pojęć jak
Polacy zagraniczni Polonia wy-chodźstwo
i cudzoziemcy połskie-g- o
pochodzenia Dalszą
świadczącą o tymże ludzie w
kraju zaczynają lepiej rozumieć
jest zwrócenie uwagi na donio-słość
inteligenckich czy też in-telektualnych
kół w lej emigra-cji
i podkreślenie coraz silniej-szej
roli odgrywanej przez polo-nijne
towarzystwa naukowe i in-ne
placówki badawcze
Trafnie wypadła ocena prze-możnego
wpływu jaki na życie
ośrodków emigracyjnych wywie-ra
duchowieństwo a zwłaszcza
kler katolicki W świetle tego u-stalc- nia dziwnie brzmi wielokro-tnie
wypowiadane przekonanie
źe stowarzyszenie PAX jest
szczególnie predystynowane do
oddziaływania na polskich emi-grantów
Fakt że Polonia czyta
chętnie książki autorów katolic-kich
publikowane w kraju głów-nie
przez paxowskic domy wyda-wnicze
nie oznacza by oportuni-styczn- y
PAX cieszył się sympatią
katolików na emigracji Całkowi-cie
przeciwnie:1 monopol wydaw-niczy
tego stowarzyszenia często
odstrasza autorów i publicystów
polonijnych b"d pisania dla wy- -
dawnictw krajowych i od wyda
wania ich w kraju
Cały problem współpracy emi-gracji
z krajem czy też kraju z
emigracją sprowadza się na do-brą
sprawę do kwestii swobod-nej
wymiany albo jak to okre-ślił
jeden z dyskutantów do o-bustro- nnej informacji kultural-nej
Moment ten podkreślił jak
zwykle bystry i dobrze zoriento-wany
Melchior Wańkowicz On
też wypowiedział w dyskusji po-gląd
że "najcenniejsza dla Pol-ski
jest nowa emigracja intelek-tualna
która ma stanowiska nie-zawisłe"
"To jest" kontynuował
autor Polaków i Ameryki "po-tężny
polski kapitał i należy ro-bić
wszystko aby im icli pracę
ułatwić Są to najcenniejsi tu-ryści
najważniejsi konsumenci
polskich dóbr kulturalnych Je-żeli
nawet nie mają sympatii dla
ustroju Polski to 'zwykle maia
rzetelny wyważony stosunek do
jej spraw uczą o Polsce i to
jest najważniejsze"
Inna dyskutantka dr
uznalaże słabąw lej chwili
więź kulturalną z Polonią wzmo-że
większe zainteresowanie się
czynników krajowych pracą in-stytutów
i wydawnictw polonij-nych
Jeżeli zatem wszystko za-leży
od Swobodnej wymiany po-między
krajem a-emi- gracją —
to jak sobie możemy wytłuma-czyć
politykę władz krajowych
które w dalszym ciągu konfisku-ją
wolno druki polonijne nadsy
łane przez' emigrantów a biblio-tekom
krajowym zabraniają za- kupywania produkcji krajowej
dla wymiany z polonijnymi pla-cówkami
wydawniczymi
Tych bolesnych dowodów za- ślepienia krajowych aparatczy-ków
nie mogli oczywiście potę-pić
skrępowani uczestnicy war
Moi niebezpiecznej pracy
W Stanach Zjednoczonych sa
prowadzone próby z robotem wa-żącym
85 ton i mającym 750 ni
wysokości nazwanym "Bcelle"
który może manipulować mate-riałami
radioaktywnymi bez na- rażenia na niebezpieczeństwo o-pera- tora znajdującego się
lej maszyny
Robot "Bcctle" który ma 480
ni długości i 380_ in szerokości
poruszany jest sześciocylindro-wji- n motorem o sile 500 koni
mechanicznych z dodatkowym
silnikiem 100 koni mech do na-pędzania
prądnicy oraz pompy
hydraulicznej Porusza on się na
gąsienicy z szybkością IG km na
godzinę
Robot len jest wyposażony w
ramiona i ręce mechaniczne ma--
jącc 80 m długości i tak procy- -
packicj Bierce udział w kampa- -
Po zakończeniu wojny od 1947
r znajduje się na" terenie Wiel-kiej
Brytanii Opublikował min
głośne powieści "Walter 765"
"Brunatno i czerwone" "Słowo
o bitwie" zbiór nowel i opowia-dań
Narwiku był Tobruk"
Obok tego ogłosił szereg artyku-łów
w czasopismach emigracyj-nych
oraz przełożył na język pol-ski
utwory kilku pisarzy anglo-saskich
Powieść Jasieńczyka "Oblicze
Cesarza" zaczniemy drukować
już w następnym tyeodniu ti w
wydaniu :Xr 37 datowanym na -
Autor naszej nowej powieści
I znowu przedstawiamy Czy- - przerywa oba zajęcia Po król-tcliuko- m współczesnego autora kini pobycie w kraju pod okupa-POJskicg- o którego pt cją gdzie bierze udział w Po-'OBLIC-ZE
CESARZA" nabyliś-idzicmi- u przedostaje sic na Za-ni- y dla "Związkowca" chód Zgłasza się do wojska i zo- -
Nie przcdiukowiiicmy stale staje wcielony do Brygady Kar- -
powieści
emi
studiów"prawniczych filozoficz- -
nowością
Zalew-ska
we-wnątrz
"Po
cuwaa uuvu wujuysoDoię ii
szawskiej dyskusji chociaż nie-którzy
z nich ujawnili niezado-wolenie
z różnych utrudnień na
jakie napotykają kontakty emi-gracji
z krajem
Dr Chojnacki ubolewał nad
tym że dotychczas nie ogłoszono
w kraju pamiętników emigran-tów
z Kanady ale widocznie nie
mógł ujawnić że Warszawa u-niemożl- iwiła ich publikację tak-że
Instytutowi Polskiemu w Ka-nadzie
który o to zabiegał Inny
dyskutant zwrócił uwagę na nie-dociągnięcia
w pracy monopoli-sty
handlu zagranicznego książ-ką
jaką jest agencja Ars Polona
ale nie dodał że Ars Polona po-lując
na dolary robi wszystko
aby niedolarową i w ogóle nie-pieniężną
wymianę druków mię-dzy
Polską a zagranicą uniemo-żliwić
Utrudnienia i szykany w kon-taktach
nauki krajowej z placów-kami
polonijnymi i indywidual-nymi
naukowcami polskimi na e-migr- acji powodują że powołana
do życia przed trzema spec-jalna
Komisja Polskiej Akade-mii
Nauk dla spraw Polonii za-granicznej
podobnie jak starsze
od niej Biuro Studiów Towarzys-twa
"Polonia" nie może się po-szczycić
większym dorobkiem
naukowym Jest podstawa do o-ba- w że cenne i wnikliwe zale-cenia
omówionej tutaj konferen-cji
działaczy na niwie współpra-cy
kraju z Polonią zagraniczną
pozostaną niezrealizowane jeże-li
negatywny stosunek władz
krajowych do sprawy swobodnej
wymiany z zagranicą nie ulegnie
radykalnej zmianie
Pięknym słowom nawoływa-niom
i hasłom powinny towarzy-szyć
czyny
Jeden z uczestników konferen
do
powieść
cji (J Matlachowski) rozpoczął i
swój referat od stwierdzenia ze
"w przeszłości problem stosun-ku
do wychodźstwa był zawsze
od czasu jego masowości kłopot-liwy
czasami wręcz wstydliwy
Nie umieliśmy czy nic stać nas
było by problematykę naszego
wychodźstwa postawić w życiu
należycie"
Wydaje się że dla Warszawy
problem Polonii zagranicznej po-zostaje
w dalszym ciągu kłopotli-wy
W przeciwnym razie nie by-łoby
dysonansu między tym co
się głosi i do czego zachęca a
tym co jest praktykowane i v
czym polonijne ośrodki kultural-ne
zmuszone są dopatrywać sie
faktycznego stanowiska czynni
ków krajowych
Pragnęlibyśmy aby do głosów
Polaków którzy uczestniczyli w
konferencji zwołanej przez Kie-runki
doszły opinie polskich c-migran- lów zainteresowanych w
podtrzymywaniu więzi kultural-nej
z Polską Inne poza Kanadą
ośrodki polonijne mają również
sporo doświadczeń w dziedzinie
utrudnień na jakie napotykaj!
normalne kontakty z krajem i
icli wspólny glos protestu prze
ciwko szykanom Warszawy mo-że
pomóc ludziom dobrej wol
w kraju walczącym o swobodę w
wymianie wartości kulturalnych
z zagranicą
WIKTOR TUREK
zyjne że mogą podnieść z ziemi
jajko bez uszkodzenia skortinki
Gdy do tych rąk mechanicznych
przytwierdzone zostaną narzę-dzia
takie np jak klucze angiel-skie
to mogą one przeprowadzać
naprawę lub uregulować reak-tory
i rakiety atomowe W razie
nagiej potrzeby len olbrzym me-chaniczny
może przedziurawić
grubą ścianę betonową Glos je-go
słychać daleko Wyposażony
on jest w syrenę silny głośnik
oraz aparat radiowy nadawczo-odbiorcz- y
Operator lej maszynie zam-knięty
jest w 50 tonowej kabi-nie
której ściany są chronione
30 cm warstwą ołowiu Może on
spoglądać przez różnych okien
przygotowanych ze szkła z oło-wiem
grubości 57 cm zapewnia-jącego
ochronę podobną do war-stwy
betonu grubości półtora
metra Trzy kamery telewizyjne
wyświetlają obrazy na ekranie
znajdującym się kabinie ope- ratora operator chce zrobić
fotografię wewnątrz "gorącego" reaktora to umieszcza kamerę w
ręce mechanicznej robota który
ją porusza jak należy
Maszyna Ja może funkcjono
należycie oświetlona
NOWE OKRĘGI WYBORCZE
W związku z ustawą tworzącą
10 nowych okręgów wyborczych
na obszarze Metropolii Toronto
w wyborach prowincjonalnych
Partia Progresywno - Konserwa-tywna
przystąpiła już do tworze-nia
nich swoich stowarzyszeń
okręgowych Akcja ma być za- kończona do dnia maja br
Okręgi zostaną prawnie usta-nowione
dopiero z chwila ogło
szenia wyborów do Parlamentu
nu libuskici W 1942 r nrzecho-i- - r™ t--„ da do !uzby cywilne] i pracuje 'minus 30 do plułs„„55„is:to~pn„i „Cj w Jerozolimie Centrum Infor-- jioze pracować przez osiem go-zaslugu- ją ""cji na Wscłiód rbin hP7 przerwy n u-- nnv-- inct
niezależnie od
jest
w
uisz-czając
w
w
w
4
maja
laty
w
5
w
Gdy
w
5
w
SS!iglSgfg§5
Przyziemny orzeł
Przed sądem w Peterboro
Ont toczyła się dziwna conaj-mnie- j
sprawa Morris McCar--
thy wdowiec 56 letni skarżył
Joannę Royle lat 20rJesse
Gabereau lat 20 Ćarol Erne-stę
lat 20 Joyce Bouchcr lat
17 i 23 letnią wdówkę Annę
Tanner "6 dotkliwe pobicie
kradzież $45 czterech walizek
oraz zastawy srebrnej wartoś-ci
$10000
Poszkodowany wyjaśniał że
wieczorem 27 hdeao — z nic- -
znanych mu powodów --? o- -
skarżone rzuciły sic na niego
związały go zdjęły mu spod- -
me zmieniły kalesony po
czym zabrały wymienione
przedmioty i opuściły dom
Odpowiadając na pytania sę-dziego
i obrońcy oskarżonych
McĆarthy zeznał że od listo-pada
1962 r mieszkał i żył z
Royle wykonał szereg jej
zdjęć w różnych pozach w
tym nago Te fotografie były
jednak przeznaczone loyłącz-ni- c
dła niego oraz dla przyja-ciela
Joannę Royle z którym
ma się ona pobrać
Pozostałe dziewczynki przy-jaciółki
Royle przybyły do
domu McCarthy'ego i miesz-kały
tam za jego zgodą W liś-cie
do Royle pisał on m in:
"niechaj pozostaną z nami
gdyż to tak miło mieć tyle
ptaków w gnieździe" Podpis
brzmiał "Orzeł" Na pytanie
sądu McCarlhy wyjaśniał że
tak nazywał] go dziewczynki
I bardzo mu to odpowiadało:
Uwił więc sobie wcale miłe
gniazdko "Ptaszków" było aż
pięć a on "orzeł" jeden
W relacjacli oskarżonych
sprawa przedstawiała się ina-czej
Nie przeczyły oczywiś-cie
iż były towarzyszkami "Or-ła"
i wystawiały mu nawet
bardzo dobre świadectwo A
więc że loesoły gościnny a-l- e
wszystkie dobre strony
skończyły się gdy popił sobie
Wówczas stawał się uioantur-nicz- y
groźny I tak właśnie
było owego dnia McCarlhy u-pho- szy się uderzył Royłe Od-powiedziała
na to mocnym
ciosem rozbijając mu okula-ry
powodując krwawienie no-sa
Rozpoczęła się bijatyka w
której połało się trochę krwi
Wreszcie dziewczynki związa-ły
go i opuściły dom Niczego
nie ukradły Walizki Royle' o-trzym- ała od MacCarthifego w
darze Wydał zresztą na nią
poiuażne sumy skoro zadłużył
się na $11000- -
Sąd po wysłuchaniu stron u-niewi- nnił wszystkie oskarżo-ne
Orzekł iż zajście było na-stępstwem
pijatyki Sędzia
zauważył "może jedyną korzy-ściąl- ej
rozprawy jest iż każdy
nauczy się czegoś"
McCarlhy zalnidniony ja-ko
inspektor w miejscowych
zakładach General Electric
Co z penają $10000 tygodnio-wo
zostnl zawieszony w pracy
gdy rozpoczęła się rozpiawa
Czy obejmie ją znowu? Oka-zuje
się że czasem jest wiel-ce
niclńczpiecznk wnmić o-skarże- nia Nawet dla "Oiła"
Ale simją drogą cała ła spra-lo- a mu i icywolać niesmak
Przykładne
Szczęśliwy naiód ci Amery-kanie
Sądząc z doniesień pia-sowp- eh są uradowani wiado-mością
o powiększeniu się ro- du (a może dynastii?) Kome-dy
Sekretarz piasowy Białe-go
Domu zakomunikował bo-loic-m
sprawozdawcom polity-cznym
roiadomość: małżonka
Prezydenta oczekuje w sier-pniu
trzeciego potomka Nic
będzie więc towarzyszyła mę- żowi w jego podróży cuiopcj-- ' skicj
wiAelceże sorlóiddarn(dyynatsotiap?a)ni jeEl-sh-tel Kennedy żona Roberta
prokuratora generalnego se- kretarza sprawiedliwości o-czeku- je S dziecka 10 czerwcu
a Joan Kennedy żona Edwar-da
najmłodszego senatora
trzeciego dziecka w sierpniu
Zgodnie z rodowa tiadticin
dziadek Kennedy multimilio-ne- r obdarzy każde niemowlę
skkorśocmi n$y1m0-0-0za0p0i0sem w wyst :- -
Koszl pożywienia
nicŻolłynłikeorznaajmleperieyjkauńbskrianyjest a-l- e też odżywiany Z ogłoszo-nych
ostatnio danydi dowia-dujemy
się co spożyiuala ma- rynarka wojenna w 1062 r A
więc ogółem na pożywienie
wydano $150000000 Za In
sumę zakupiono m in 105-00000- 0 funtów mięsa 140-0000- 00 funtów świeżych ja-rzyn
99000000 funtów karto- fli 2500000 funtów soli 159
000 funtów pieprzu 28000- - 000 funtów mąki 22000000
funtów cukru 9000000 fun- tów kawy 113000 kwart mle-- - fcoffd
Tysiąclecie
lnaiaDtynjseiiaądcnl7ee2tgnoliaanzicrłonncainzjmninciae-'hhztwnyi
państw europejskich a mićnl
wicie księstwa Luksembut
Zostało założone 12 kwietnt
963 r przez siostrzeńca bób francuskiego na obszarze fl mil kwadratowych Zachoirefo swoją niezależność mimo bur dziejowych' Oczywiście nŹ
dzięki sile militarnej ale'u
kładom międzynarodowym i sptowwaimązianioHmitlerzouijncnyymniatupTaail untirealnnoiśeci uasnziannoiewzaalleiżnaonśicinete-go
państwa Okupacja nfe!
miecka trwała od maja 19® r ao września wa r
Księstwo Lultscmburg r
wiąza7ie jest unią gospodarcza
z Belgią Kraj zamieszkuje m-na- d 300000 osób
Wielkie Księstwo Luksem-burg
jest dziedziczną monar-chi- ą a obecnie rządzi nia ksi-ężna
Charlotte Dla upamię-tnienia
tysiąclecia wydano se- - rię znaczków pocztowych
Na drogach
Niektórzy utrzymują że na szosach w Stanach Zjednocz-onych
i Kanadzie ginie więcej osób rocznie aniżeli żołni-erzy
na wojnie Być może H
to przesada Ale takie drast]j
czne postawienie sprawy ma
na celu dramatyczne zilustr-owanie
sytuacji na szosach W
miarę rozwoju komunikacji
samochodowej wzrastają wy padki Nasilenie ruchu sarnę
chodowego-- w poszczególnicli
państwach europejskich nie
jest mniejsze aniżeli w' Kan-adzie
A szosy bynajmniej nie
są lepsze ani kierowcy ba-rdziej
ostrożni
I lak np według oficjalnych
danych we Włoszech w 1961 r zarejestrowano ogółem 300
000 wypadków drogowych w
których zginęło 9000 osób o 219000 odniosło rany
Odszkodowania
Państwowy bank NRF w-ypłacił
swoim obywatełom od
1948 r równowartość $11000
000000 za mienie utracone w
czasie ostatniej wojny Prze-loiduj- e się że dot końca 1919
r loyplaci się jeszcze dodatko
ivo równowartość $10000000
000
Sumy te przeznaczone są dla około 11000000 Niemców
głównie uchodźców i przesiei
leńców' z Polski Czechosłóki
cji 'Węgier i Rumunii! O-dszkodowania
otrzymują rów-nież
Niemcy którzy stracili
dobytek wskutek nalotów s-ojuszniczych
Fundusz odszkodowawwj
jest w dwu trzecich finans-owany
specjalnym podatkiem
opłacanym przez tych którzy
nie ponieśli w czasie wojny
strat materialnych
Niewątpliwie udci zające tn
jesl że rząd NRF szczodrze
wyrównuje straty swoich ob-ywateli
natomiast broni się
przed wypłatą odszkodowano-byioalelorr- i
innych państa
którzy tak straszliwie cierpk
ii pod rządami hitlerowskimi
Tym którzy stracili zdtowiej
nic tylko dobytek któriu stra-cili
swoich najbliższych wwie-zicniac- h
obozach koncentr-acyjnych
Konkurencja
Właściciele kin we Wł-oszech
boleśnie odczliwają ko-nkurencję
telewizji Wskutek
wyświetlania pi zez stacje te-lewizyjne
filmów znacznie o-bniż- yła
się frekwencja w k-inach
Zdecydowali się wokt
tego na krok drastyczny mi-anowicie
proklamowali strajk
Po kilku dniach iząd Tozpo
cząl z nimi rokowania H'łw
cicielc kin wskazali ze po-dczas
gdy oni płacą wysokie p-odatki
państwowe i samorządo-we
telewizja tylko inkasuje
dochody za ogłoszenia i wf
jest obciążona ani podatkami
ani wydatkami na druk bil-etów
na ogłoszenia prasoM
itp W wyniku rokowań osi-ągnięto
kompromis Obecnie
stacje" telewizyjne '"y" świetlać najwyżej po )cAnfl
filmie tygodniowo Czy
zabieg będzie dostateczny o-ka- że'
najbliższa przyniosą
M SZPAK
NAJLEPSZY FILM
Warszlwa — W Polsce prze
prowadzono plebiscyt: JaKi
najlepszy film krajowy w 1962
roku? Rekordowa ilość nlosof
otrzymał "Nóż w wodzie Pola-ńskiego
DDnrccT KJIPMIFCKI
Bonn— Rzad Niemieckie] R-epubliki
Federalnej przekazał ra-dowi
sowieckiemu notę Protcf
cyjną przeciwko zamachem w-konan-ym
przez Bogdana
szyńskiego agenta MosCTyS
ry zamordował dwóch pro™?
ców ukraińskiej emigracji P&£
tycznej: Stefana Banderę i
yRcbieta "
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, May 04, 1963 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1963-05-04 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000506 |
Description
| Title | 000154a |
| OCR text | l 5' '- - " [ f - ! J Wb i m'w?fray-w:w&i(twvi'tr'f--- ' 1 9 Bi i U mim hU W" xv$$ I t li t 1 1 it n!jŁiljałjigJił--im- i 2Srffissaąiasż?52SSKS®la związkowiec" (The Alliancer) Prinłed for every Wednesday and Saturday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED Organ Związku Polaków w Kanadzie wydawany przez Dyrekcje Prasową: M Wotnik Hedaktor F Cłogowikl - Kler Drukarni K przewodniczący Wróbel PRENUMERATA Roczna w Kanadzie $600 1 W Stanach Zjednoczonych Półroczna $350 i innych krajach Kwartalna"" $200 ' Pojedynczy numer 1475 Oueen Streeł Wesł Tel Authorl-s- d Ł5 sccond class mail by the and for payment of MOŚĆ I seler O rzeczach oczywistych ani się mówi ani pisze Skoro więc w ciągu ostatnich kilku miesięcy z różnych stron padały wypo-wiedzi na temat jedności Kanady to raczej należy przypuszczać że bądź znajduje się ona pod znakiem zapytania bądź została zagrożona Albo też mamy znamiona jednego i drugiego Co prawda nie brakło i przed laty osób utrzymujących że Kanada składa się właściwie z dwóch państw tylko luźno ze sobą powią-zanych jakoże Quebec jest właściwie oddzielnym niezależnym państwem Aie ten pogląd jest nieścisły Nawet w okresie twar-dych rządów Duplessisa Quebec był tylko prowincją co prawda zazdrośrtie strzegącą swoich konstytucyjnych uprawnień Ale o to nie można mieć pretensji Jak długo prowincja korzysta na-wet aż do ostatecznych granic ze swoich uprawnień postępuje zgodnie z postanowieniami konstytucyjnymi Niezaprzeczalnym faktem --jest r iż rząd federalny w miarę rozwoju kraju rozszerzył zakres swojej działalności Wkroczył w uprawnienia prowincji ale oczywiście za ich zgodą Podobny proces zresztą obserwujemy w zakresie działań władz prowincjonalnych i samorząd owych Jest to następstwo wielkich przemian gospodarczych i społecznych One to spowodowały iż narosły nowe obowiązki władz administra-cyjnych Swoiste nastawienie Quebecu ma swoje 'historyczne podłoże Przecież jest to dawna posiadłość Francji która została siłą zdo-byta przez Anglików Jest to prowincja zamieszkała w znakomitej większości przez potomków francuskich osadników przez ludność używającą języka francuskiego przez ludność katolicką Już to samo byłoby wystarczające A do tego dochodzi jeszcze wiele in-nych elementów może nie tak istotnych ale nie mniej wywiera-jących wpływ Ustawa konstytucyjna zagwarantowała Quebecowi odrębność odmienność w ramach jednego państwa Zabezpieczyła też' ludności szereg przywilejów które miały ją uchronić przed "wchłonięciem' przez otaczających ją Anglosasów Ludność anglosaska nie zmajoryzowała francuskiej w Quebe-cu- r natomiast żyła — i żyje — obok niej Nie zbudowano mostu współżycia Stałego codziennego Francuzi uważają innych za intruzów których niestety trzeba znosić Ten brak wzajemnych kontaktów i to szerokich i na najniższym szczeblu zaważył na dalszym rozwoju wypadków Ludność francuska zasklepiła się zamknęła się w sobie Dla zachowania własnej odrębnej tradycji nie uczestniczyła w należyty sposób w rozwoju całego kraju Stro-niła nawet-w- e własnej prowincji od uczestniczenia w inicjatywach podejmowanych przez Anglosasów Ekonomiczny rozwój prowincja ta zawdzięcza niefrancuskic-in- u elementowi oraz kapitałowi z innych części Kanady względnie Stanów 'Zjednoczonych Nie pozostało to bez wpływu na układ społeczny Qucbecu zresztą wielce krzywdzący dla ludności fran-cuskiej Ona bowiem dostarczała głównie siłę roboczą tę fizyczną oraz inną zajmującą jedynie poślednie stanowiska podczas gdy Anglosasi zajmowali czołowe w przemyśle bankowości handlu i usługach Tradycyjny system szkolnictwa zaniedbujący kierunek te-chniczny spowodował dalsze zmniejszenie szans ludności fran-c_stóej'Byló- ~y jednak błędem nic dostrzec że taki rozwój lcżal w 'Interesie nie tylko kierowników wielkich przedsiębiorstw wsze-lakiego typu ale i miejscowych polityków Duplessis np był zdecydowanym iszermierzem takiego właśnie układu Dawał mu bowiem znacznie większe atuty polityczne aniżeli kto inny Naturalnie w miarę upływu czasu narastała opozycja rosło niezadowolenie 'Przede wszystkim w warstwie najbardziej dotknię-tej to jest wśród zawodów wyzwolonych wśród wszystkich grup inteligenckich I nie trudno było przewidzieć źe nawet Duplessis nie-utrzymałb-y prowincji w ryzach nie byłby w stanic kontynuo wać swojej swoiście patriarchalncj polityki 'Dojrzewały przemiany które można śmiało nazwać rcwolu cyjnymi Na tej glebie wyrósł również ruch separatystyczny' Pier-wsze wystąpienia separatystów zdawały się śmieszyć Anglosasów Przypominano" takie wyskoki przed kilku dziesiątkami lal które nie pozostawiły jednak żadnego śladu Zapominano jednak że u międzyczasie zaszły "nie tylko w Kanadzie ale na całym świecie bardzo głębokie zmiany które raczej mogą wzniecać aniżeli osła biać ruchy niepodległościowe dążenia do samodzielności państwo-- ' wej tNiekiorzy wręcz dufnie wywodzili że taki ruch jest niepo-ważny- gdyż spowoduje obniżenie stopy życiowej ludności dużr trudności gospodarcze Innymi słowy wskazywali że niepodległość jest nieopłacalna Rozumowanie to jest całkowicie błędne gdyż opiera się naprzeslankacłi tylko racjonalistycznych w tych spra wach gdzie większą rolę odgrywają czynniki emocjonalne Przypuszczalnie jednak inne powody sprawiają że mdi se-paratystyczny nie zapuścił głębokich korzeni Ludność (juebecu widocznie nic pragnie zerwania z pozostałą Kanadą ale jedynie pewnych zmian wo własnej sytuacji Separatyści w formie ostrej skrajnej wynieśli na porządek dzienny zagadnienia wymagające załatwienia Zaktualizowali je Odegrali więc mimo woli raczej rolę dodatnią Ale znaleźli się i tacy którzy poszli dalej aniżeli przywódca separatystów dr Cliaput n_ i- -i- „!„ „_„„:„„:„ „„j Mazurkiewicz $700 Toronfo Department postage MADY wanie groziła hitlerowskiej karr Czajkowskie zmarł zaproszenie Izraela rodzin żydowskich uratowała przed ruuiui wijuju "iuumiuuu yuebecois Która sięgnęła terror w Kroi na szczęście niepoważnych Grożą jednakże większą akcją Piętnu-ją prem Lesagc "zdrajcę" Określają język angielski jako "kolonialny" Zdaje się że chodzi politycznych awanturników Niektórzy utrzymują iż są to młodzi niedowarzeni Twierdzi się że wzorują się na osławionej tajnej francuskiej OAS która dokonała tyle aktów terrorystycznych Algerii Francji Przypuszczalnie akcja terrorystyczna zostanie rychło zlikwidowana przez władze bezpieczeństwa iż rozpoczęła się jest jeszcze jednym dowodem iż uregulowanie problemów (juebecu jest zadaniem pilnym Trzywódcy ruchu separatystycznego nie przeczą zresztą że jeśli rząd przeprowadzi w porozumieniu z rządem (juebec szereg re-form to straci na sile Więcej będzie miał istnienia Lester Pearson jeszcze jako przywódca opozjeji wygłosił w poprzedniej Izbie Gmin znamienne przemówienie którym do-magał się powołania specjalnej komisji zbadania tego pro-blemu Wywodził iż w interesie przyszłości kraju należy ter-minie najszybszym uwzględnić słuszne postulaty (juebecu Mó-wił wspólnocie prawacli i równych obowiązkacli Obecnie wypadnie mu rządu zająć się tym zagadnieniem Uregulować ostatecznie Wzmocnić rozni-szon- ą i scementować (juebec z pozostałymi prowinejsmi Ukrywali Żydów przez dwa pól roku Do Izraela przybyła z Polski 73 letnia Bronisława Czaikow ska której rodzina w r 1942 kryla~9 Żydów w swej oborze i opiekowała się nimi przez i 'p'ół roku JIąż p Czajkowskiej i oj-cietfzbudowahsci-ankę oborze i ukryli za nią Żydów ukry ""ij'?j?g??"?jttto'iS?Tiv_- - 'Jiiiij -- iŁjgg "-- i-' ti3&'OXAhirs£ZKrttZ3Wz:- - ':iJy"a-"a'lJv'H"j- ' '''r-iiarSWTr-Tgr-- r S 1 - Adm R LE 1-2- 491 Onł Post Office In cash „„ lr ' Żydów czasie okupacji śmierci i przed kilkoma laty Pani Czai- - kowska otrzymała do I które Niemca- - uijim uifciiuŁumd iuu iuin uu po Kim OKresic czasu jako o nieliczną grupę osobnicy armii w i Ale sam fakt złożonych fede-ralny Nic racji w dla w jak o równych — już jako szefowi — je jedność i u dwa ' jej w Za --"SggrKyiL Kler Frikke Ottawa t I 1„„i:„ Maż od „i_ _ I77TTT - _ - - Z 1 — _l -- 4 tku~'M- - Ł - i ~ln~v łl~ łn bl i 1T W- - T-- n 1 2l1 --BKrjy W-t- SPi łfi'Win --ła ""fc ! 10 !'„ „4 w i) WIKTOR TUREK J Jl W inm H H iuułji ft n tt! u -- ggg=ctata_Ł Sprawę współpracy zwłaszcza kulturalnej między Polską a o: środkami Polonii zagranicznej poruszaliśmy kilkakrotnie na ła-mach Związkowca Zwracaliśmy uwagę na ogromny wzrost zain-teresowania czynników krajo-wych problematyką polonijną i wskazywaliśmy na powody dla których współpraca kulturalna z krajem ciągle jeszcze szwankuje Ostatnio odbyła się w Warszawie dj-skus-ja publiczna na temat ak-tualnych problemów współpracy z wychodźstwem zorganizowana przez redakcję tygodnika Kie-runki Odbyła się ona w postaci sympozjum z udziałem kilkuna-stu ludzi specjalizujących się w zagadnieniach polonijnych wzgl obeznanych z życiem Polaków na emigracji Wypowiedzi uczestni-ków sympozjum (m in prof M Bierzanka prof T Cieślaka dr Wł Chojnackiego red M Za-remby M Wańkowicza) ogłosiły Kierunki w obszernym streszcze-niu w numerze z 24 marca bj ich treść dostarczyła nam mate-riału do poniższych uwag Inaugurując dyskusję redak-tor Kierunków M Kurzyna za-prosił uczestników do wypowie-dzenia się na lemat współpracy z emigracją z dwu punktów wi-dzenia: z punktu widzenia po-trzeb sameco wychodźstwa wy nikających z poczucia łączności Polską i z punktu widzenia Polski i tego czego ona chce od emigrantów i ich potomków Sama dyskusja odbiegła jed nak od proponowanego ujęcia a jej uczestnicy mieli możność po ruszenia najbardziej różnorod-nych zagadnień związanych z problematyką polonijną Ich wy-powiedzi zostały w sprawozdaniu prasowym ujęte w niepowiązane ze sobą rozdziały których na główki najlepiej odzwierciedlają różnorodność poruszonych male-ry- j: "Uściślić pojęcia" "Złożo-ność problemów Polonii" "Prze-słanki polityczne" "Rola ducho-wieństwa" "Obustronna infor-macja kulturalna" "Pamiętniki emigrantów czekają" (referat dr Chojnackiego o pamiętnikach z Kanady) "Przede wszystkim ro-zwój wymiany" "Oddziaływanie radia" "Zadania czynnika spo-łecznego" "Konieczność rzetel-nych przygotowań" "środowiska naukowe za granicą" "Czytelnic-two prasy" (wypowiedź M Za-remby oparta głównie na jego spostrzeżeniach z Kanady i refe-rująca sprawę prasy w oparciu o naszą książkę The Polish-lan-guag- o press in Canada) "Spra-wy książki" (tutaj J Szczawiń-ski wspomniał o księgarni Związ-kowca jako o typie placówki któ-rej krajowe agencje rozprowa-dzające książki nie powinny za-niedbywać) W rezultacie ogromna ma-sa słusznych spostrzeżeń traf-nych rozpoznań godnych popar-cia zaleceń ale także sporo nie-domówień wywołanych prawdo-podobnie nie tyle nieznajomoś-cią Polonii zagranicznej ile skrę-powaniem towarzyszącym ciągle jeszcze każdej dyskusji publicz-nej w Polsce Trudno w krótkiej notatce o-mó- wić wszystkie aspeKty stosun-ków kraj-emigracj- a poruszone w toku warszawskiego sympozjum Na uwagę zasługuje przede wszy- stkim podkreślenie przez dysku-tantów faktu że Polonia zagra- niczna nadal jest negatywnie na- stawiona do ustroju panującego w 1'olsce Do spostrzeżenia tego doszło przy konfrontacji zasadniczego postulatu czynników krajowych aby środowiska polonijne repre-zentowały w skupieniach zagra-nicznych polski punkt widzenia dyktowany polityką Warszawy z rkrłeńcrzvymwisitnykmlr sttarn7eHm7n rzeczy w nr-m'-mn- ll " j'wi nun uczestnicy dyskusji środowiska MC udzielają Warszawie poparcie tylko przy obronie nowvch era- - nic zachodnich Podkreślił to dr C Piechowski stwierdzając że pozytywne stanowisko Polonu w stosunku do tych granic nic jest starych lcn wartości c?v noniilamnśri skoro ylu współczesnych pisarzy polskich Uważamy że na rozpowszechnienie poprzez druk prasie Sięgając po autorów współczesnych im honorarium iodunr™ śnie ułatwiamy im byt Warunki Morycu żyją nasi pisarze gracyjni są więcej aniżeli cięż sze Nabyliśmy Dowieść Janusza Jasieńczyka znanego i popular nego pisarza zamicszkalon n- - becnic w Londynie Jasieńczyk urodzony War- - szawic 1907 r po ukończeniu i uych rozpoczął pracę jako dzień- - - f - _ _i_: _ _ _ o_ -- —J "ZWIĄZKOWIEC MAJ (May) Sobota 4 — 1963 - ' - - - — Utf--: ( _____ ----- -"-"- 1 '- - _ _ - '1 ! 1 — równoznaczne z aprobatą obec-nego ustroju kraju Innym ważnym osiągnięciem dyskusji była próba trzeźwego zanalizowania takich pojęć jak Polacy zagraniczni Polonia wy-chodźstwo i cudzoziemcy połskie-g- o pochodzenia Dalszą świadczącą o tymże ludzie w kraju zaczynają lepiej rozumieć jest zwrócenie uwagi na donio-słość inteligenckich czy też in-telektualnych kół w lej emigra-cji i podkreślenie coraz silniej-szej roli odgrywanej przez polo-nijne towarzystwa naukowe i in-ne placówki badawcze Trafnie wypadła ocena prze-możnego wpływu jaki na życie ośrodków emigracyjnych wywie-ra duchowieństwo a zwłaszcza kler katolicki W świetle tego u-stalc- nia dziwnie brzmi wielokro-tnie wypowiadane przekonanie źe stowarzyszenie PAX jest szczególnie predystynowane do oddziaływania na polskich emi-grantów Fakt że Polonia czyta chętnie książki autorów katolic-kich publikowane w kraju głów-nie przez paxowskic domy wyda-wnicze nie oznacza by oportuni-styczn- y PAX cieszył się sympatią katolików na emigracji Całkowi-cie przeciwnie:1 monopol wydaw-niczy tego stowarzyszenia często odstrasza autorów i publicystów polonijnych b"d pisania dla wy- - dawnictw krajowych i od wyda wania ich w kraju Cały problem współpracy emi-gracji z krajem czy też kraju z emigracją sprowadza się na do-brą sprawę do kwestii swobod-nej wymiany albo jak to okre-ślił jeden z dyskutantów do o-bustro- nnej informacji kultural-nej Moment ten podkreślił jak zwykle bystry i dobrze zoriento-wany Melchior Wańkowicz On też wypowiedział w dyskusji po-gląd że "najcenniejsza dla Pol-ski jest nowa emigracja intelek-tualna która ma stanowiska nie-zawisłe" "To jest" kontynuował autor Polaków i Ameryki "po-tężny polski kapitał i należy ro-bić wszystko aby im icli pracę ułatwić Są to najcenniejsi tu-ryści najważniejsi konsumenci polskich dóbr kulturalnych Je-żeli nawet nie mają sympatii dla ustroju Polski to 'zwykle maia rzetelny wyważony stosunek do jej spraw uczą o Polsce i to jest najważniejsze" Inna dyskutantka dr uznalaże słabąw lej chwili więź kulturalną z Polonią wzmo-że większe zainteresowanie się czynników krajowych pracą in-stytutów i wydawnictw polonij-nych Jeżeli zatem wszystko za-leży od Swobodnej wymiany po-między krajem a-emi- gracją — to jak sobie możemy wytłuma-czyć politykę władz krajowych które w dalszym ciągu konfisku-ją wolno druki polonijne nadsy łane przez' emigrantów a biblio-tekom krajowym zabraniają za- kupywania produkcji krajowej dla wymiany z polonijnymi pla-cówkami wydawniczymi Tych bolesnych dowodów za- ślepienia krajowych aparatczy-ków nie mogli oczywiście potę-pić skrępowani uczestnicy war Moi niebezpiecznej pracy W Stanach Zjednoczonych sa prowadzone próby z robotem wa-żącym 85 ton i mającym 750 ni wysokości nazwanym "Bcelle" który może manipulować mate-riałami radioaktywnymi bez na- rażenia na niebezpieczeństwo o-pera- tora znajdującego się lej maszyny Robot "Bcctle" który ma 480 ni długości i 380_ in szerokości poruszany jest sześciocylindro-wji- n motorem o sile 500 koni mechanicznych z dodatkowym silnikiem 100 koni mech do na-pędzania prądnicy oraz pompy hydraulicznej Porusza on się na gąsienicy z szybkością IG km na godzinę Robot len jest wyposażony w ramiona i ręce mechaniczne ma-- jącc 80 m długości i tak procy- - packicj Bierce udział w kampa- - Po zakończeniu wojny od 1947 r znajduje się na" terenie Wiel-kiej Brytanii Opublikował min głośne powieści "Walter 765" "Brunatno i czerwone" "Słowo o bitwie" zbiór nowel i opowia-dań Narwiku był Tobruk" Obok tego ogłosił szereg artyku-łów w czasopismach emigracyj-nych oraz przełożył na język pol-ski utwory kilku pisarzy anglo-saskich Powieść Jasieńczyka "Oblicze Cesarza" zaczniemy drukować już w następnym tyeodniu ti w wydaniu :Xr 37 datowanym na - Autor naszej nowej powieści I znowu przedstawiamy Czy- - przerywa oba zajęcia Po król-tcliuko- m współczesnego autora kini pobycie w kraju pod okupa-POJskicg- o którego pt cją gdzie bierze udział w Po-'OBLIC-ZE CESARZA" nabyliś-idzicmi- u przedostaje sic na Za-ni- y dla "Związkowca" chód Zgłasza się do wojska i zo- - Nie przcdiukowiiicmy stale staje wcielony do Brygady Kar- - powieści emi studiów"prawniczych filozoficz- - nowością Zalew-ska we-wnątrz "Po cuwaa uuvu wujuysoDoię ii szawskiej dyskusji chociaż nie-którzy z nich ujawnili niezado-wolenie z różnych utrudnień na jakie napotykają kontakty emi-gracji z krajem Dr Chojnacki ubolewał nad tym że dotychczas nie ogłoszono w kraju pamiętników emigran-tów z Kanady ale widocznie nie mógł ujawnić że Warszawa u-niemożl- iwiła ich publikację tak-że Instytutowi Polskiemu w Ka-nadzie który o to zabiegał Inny dyskutant zwrócił uwagę na nie-dociągnięcia w pracy monopoli-sty handlu zagranicznego książ-ką jaką jest agencja Ars Polona ale nie dodał że Ars Polona po-lując na dolary robi wszystko aby niedolarową i w ogóle nie-pieniężną wymianę druków mię-dzy Polską a zagranicą uniemo-żliwić Utrudnienia i szykany w kon-taktach nauki krajowej z placów-kami polonijnymi i indywidual-nymi naukowcami polskimi na e-migr- acji powodują że powołana do życia przed trzema spec-jalna Komisja Polskiej Akade-mii Nauk dla spraw Polonii za-granicznej podobnie jak starsze od niej Biuro Studiów Towarzys-twa "Polonia" nie może się po-szczycić większym dorobkiem naukowym Jest podstawa do o-ba- w że cenne i wnikliwe zale-cenia omówionej tutaj konferen-cji działaczy na niwie współpra-cy kraju z Polonią zagraniczną pozostaną niezrealizowane jeże-li negatywny stosunek władz krajowych do sprawy swobodnej wymiany z zagranicą nie ulegnie radykalnej zmianie Pięknym słowom nawoływa-niom i hasłom powinny towarzy-szyć czyny Jeden z uczestników konferen do powieść cji (J Matlachowski) rozpoczął i swój referat od stwierdzenia ze "w przeszłości problem stosun-ku do wychodźstwa był zawsze od czasu jego masowości kłopot-liwy czasami wręcz wstydliwy Nie umieliśmy czy nic stać nas było by problematykę naszego wychodźstwa postawić w życiu należycie" Wydaje się że dla Warszawy problem Polonii zagranicznej po-zostaje w dalszym ciągu kłopotli-wy W przeciwnym razie nie by-łoby dysonansu między tym co się głosi i do czego zachęca a tym co jest praktykowane i v czym polonijne ośrodki kultural-ne zmuszone są dopatrywać sie faktycznego stanowiska czynni ków krajowych Pragnęlibyśmy aby do głosów Polaków którzy uczestniczyli w konferencji zwołanej przez Kie-runki doszły opinie polskich c-migran- lów zainteresowanych w podtrzymywaniu więzi kultural-nej z Polską Inne poza Kanadą ośrodki polonijne mają również sporo doświadczeń w dziedzinie utrudnień na jakie napotykaj! normalne kontakty z krajem i icli wspólny glos protestu prze ciwko szykanom Warszawy mo-że pomóc ludziom dobrej wol w kraju walczącym o swobodę w wymianie wartości kulturalnych z zagranicą WIKTOR TUREK zyjne że mogą podnieść z ziemi jajko bez uszkodzenia skortinki Gdy do tych rąk mechanicznych przytwierdzone zostaną narzę-dzia takie np jak klucze angiel-skie to mogą one przeprowadzać naprawę lub uregulować reak-tory i rakiety atomowe W razie nagiej potrzeby len olbrzym me-chaniczny może przedziurawić grubą ścianę betonową Glos je-go słychać daleko Wyposażony on jest w syrenę silny głośnik oraz aparat radiowy nadawczo-odbiorcz- y Operator lej maszynie zam-knięty jest w 50 tonowej kabi-nie której ściany są chronione 30 cm warstwą ołowiu Może on spoglądać przez różnych okien przygotowanych ze szkła z oło-wiem grubości 57 cm zapewnia-jącego ochronę podobną do war-stwy betonu grubości półtora metra Trzy kamery telewizyjne wyświetlają obrazy na ekranie znajdującym się kabinie ope- ratora operator chce zrobić fotografię wewnątrz "gorącego" reaktora to umieszcza kamerę w ręce mechanicznej robota który ją porusza jak należy Maszyna Ja może funkcjono należycie oświetlona NOWE OKRĘGI WYBORCZE W związku z ustawą tworzącą 10 nowych okręgów wyborczych na obszarze Metropolii Toronto w wyborach prowincjonalnych Partia Progresywno - Konserwa-tywna przystąpiła już do tworze-nia nich swoich stowarzyszeń okręgowych Akcja ma być za- kończona do dnia maja br Okręgi zostaną prawnie usta-nowione dopiero z chwila ogło szenia wyborów do Parlamentu nu libuskici W 1942 r nrzecho-i- - r™ t--„ da do !uzby cywilne] i pracuje 'minus 30 do plułs„„55„is:to~pn„i „Cj w Jerozolimie Centrum Infor-- jioze pracować przez osiem go-zaslugu- ją ""cji na Wscłiód rbin hP7 przerwy n u-- nnv-- inct niezależnie od jest w uisz-czając w w w 4 maja laty w 5 w Gdy w 5 w SS!iglSgfg§5 Przyziemny orzeł Przed sądem w Peterboro Ont toczyła się dziwna conaj-mnie- j sprawa Morris McCar-- thy wdowiec 56 letni skarżył Joannę Royle lat 20rJesse Gabereau lat 20 Ćarol Erne-stę lat 20 Joyce Bouchcr lat 17 i 23 letnią wdówkę Annę Tanner "6 dotkliwe pobicie kradzież $45 czterech walizek oraz zastawy srebrnej wartoś-ci $10000 Poszkodowany wyjaśniał że wieczorem 27 hdeao — z nic- - znanych mu powodów --? o- - skarżone rzuciły sic na niego związały go zdjęły mu spod- - me zmieniły kalesony po czym zabrały wymienione przedmioty i opuściły dom Odpowiadając na pytania sę-dziego i obrońcy oskarżonych McĆarthy zeznał że od listo-pada 1962 r mieszkał i żył z Royle wykonał szereg jej zdjęć w różnych pozach w tym nago Te fotografie były jednak przeznaczone loyłącz-ni- c dła niego oraz dla przyja-ciela Joannę Royle z którym ma się ona pobrać Pozostałe dziewczynki przy-jaciółki Royle przybyły do domu McCarthy'ego i miesz-kały tam za jego zgodą W liś-cie do Royle pisał on m in: "niechaj pozostaną z nami gdyż to tak miło mieć tyle ptaków w gnieździe" Podpis brzmiał "Orzeł" Na pytanie sądu McCarlhy wyjaśniał że tak nazywał] go dziewczynki I bardzo mu to odpowiadało: Uwił więc sobie wcale miłe gniazdko "Ptaszków" było aż pięć a on "orzeł" jeden W relacjacli oskarżonych sprawa przedstawiała się ina-czej Nie przeczyły oczywiś-cie iż były towarzyszkami "Or-ła" i wystawiały mu nawet bardzo dobre świadectwo A więc że loesoły gościnny a-l- e wszystkie dobre strony skończyły się gdy popił sobie Wówczas stawał się uioantur-nicz- y groźny I tak właśnie było owego dnia McCarlhy u-pho- szy się uderzył Royłe Od-powiedziała na to mocnym ciosem rozbijając mu okula-ry powodując krwawienie no-sa Rozpoczęła się bijatyka w której połało się trochę krwi Wreszcie dziewczynki związa-ły go i opuściły dom Niczego nie ukradły Walizki Royle' o-trzym- ała od MacCarthifego w darze Wydał zresztą na nią poiuażne sumy skoro zadłużył się na $11000- - Sąd po wysłuchaniu stron u-niewi- nnił wszystkie oskarżo-ne Orzekł iż zajście było na-stępstwem pijatyki Sędzia zauważył "może jedyną korzy-ściąl- ej rozprawy jest iż każdy nauczy się czegoś" McCarlhy zalnidniony ja-ko inspektor w miejscowych zakładach General Electric Co z penają $10000 tygodnio-wo zostnl zawieszony w pracy gdy rozpoczęła się rozpiawa Czy obejmie ją znowu? Oka-zuje się że czasem jest wiel-ce niclńczpiecznk wnmić o-skarże- nia Nawet dla "Oiła" Ale simją drogą cała ła spra-lo- a mu i icywolać niesmak Przykładne Szczęśliwy naiód ci Amery-kanie Sądząc z doniesień pia-sowp- eh są uradowani wiado-mością o powiększeniu się ro- du (a może dynastii?) Kome-dy Sekretarz piasowy Białe-go Domu zakomunikował bo-loic-m sprawozdawcom polity-cznym roiadomość: małżonka Prezydenta oczekuje w sier-pniu trzeciego potomka Nic będzie więc towarzyszyła mę- żowi w jego podróży cuiopcj-- ' skicj wiAelceże sorlóiddarn(dyynatsotiap?a)ni jeEl-sh-tel Kennedy żona Roberta prokuratora generalnego se- kretarza sprawiedliwości o-czeku- je S dziecka 10 czerwcu a Joan Kennedy żona Edwar-da najmłodszego senatora trzeciego dziecka w sierpniu Zgodnie z rodowa tiadticin dziadek Kennedy multimilio-ne- r obdarzy każde niemowlę skkorśocmi n$y1m0-0-0za0p0i0sem w wyst :- - Koszl pożywienia nicŻolłynłikeorznaajmleperieyjkauńbskrianyjest a-l- e też odżywiany Z ogłoszo-nych ostatnio danydi dowia-dujemy się co spożyiuala ma- rynarka wojenna w 1062 r A więc ogółem na pożywienie wydano $150000000 Za In sumę zakupiono m in 105-00000- 0 funtów mięsa 140-0000- 00 funtów świeżych ja-rzyn 99000000 funtów karto- fli 2500000 funtów soli 159 000 funtów pieprzu 28000- - 000 funtów mąki 22000000 funtów cukru 9000000 fun- tów kawy 113000 kwart mle-- - fcoffd Tysiąclecie lnaiaDtynjseiiaądcnl7ee2tgnoliaanzicrłonncainzjmninciae-'hhztwnyi państw europejskich a mićnl wicie księstwa Luksembut Zostało założone 12 kwietnt 963 r przez siostrzeńca bób francuskiego na obszarze fl mil kwadratowych Zachoirefo swoją niezależność mimo bur dziejowych' Oczywiście nŹ dzięki sile militarnej ale'u kładom międzynarodowym i sptowwaimązianioHmitlerzouijncnyymniatupTaail untirealnnoiśeci uasnziannoiewzaalleiżnaonśicinete-go państwa Okupacja nfe! miecka trwała od maja 19® r ao września wa r Księstwo Lultscmburg r wiąza7ie jest unią gospodarcza z Belgią Kraj zamieszkuje m-na- d 300000 osób Wielkie Księstwo Luksem-burg jest dziedziczną monar-chi- ą a obecnie rządzi nia ksi-ężna Charlotte Dla upamię-tnienia tysiąclecia wydano se- - rię znaczków pocztowych Na drogach Niektórzy utrzymują że na szosach w Stanach Zjednocz-onych i Kanadzie ginie więcej osób rocznie aniżeli żołni-erzy na wojnie Być może H to przesada Ale takie drast]j czne postawienie sprawy ma na celu dramatyczne zilustr-owanie sytuacji na szosach W miarę rozwoju komunikacji samochodowej wzrastają wy padki Nasilenie ruchu sarnę chodowego-- w poszczególnicli państwach europejskich nie jest mniejsze aniżeli w' Kan-adzie A szosy bynajmniej nie są lepsze ani kierowcy ba-rdziej ostrożni I lak np według oficjalnych danych we Włoszech w 1961 r zarejestrowano ogółem 300 000 wypadków drogowych w których zginęło 9000 osób o 219000 odniosło rany Odszkodowania Państwowy bank NRF w-ypłacił swoim obywatełom od 1948 r równowartość $11000 000000 za mienie utracone w czasie ostatniej wojny Prze-loiduj- e się że dot końca 1919 r loyplaci się jeszcze dodatko ivo równowartość $10000000 000 Sumy te przeznaczone są dla około 11000000 Niemców głównie uchodźców i przesiei leńców' z Polski Czechosłóki cji 'Węgier i Rumunii! O-dszkodowania otrzymują rów-nież Niemcy którzy stracili dobytek wskutek nalotów s-ojuszniczych Fundusz odszkodowawwj jest w dwu trzecich finans-owany specjalnym podatkiem opłacanym przez tych którzy nie ponieśli w czasie wojny strat materialnych Niewątpliwie udci zające tn jesl że rząd NRF szczodrze wyrównuje straty swoich ob-ywateli natomiast broni się przed wypłatą odszkodowano-byioalelorr- i innych państa którzy tak straszliwie cierpk ii pod rządami hitlerowskimi Tym którzy stracili zdtowiej nic tylko dobytek któriu stra-cili swoich najbliższych wwie-zicniac- h obozach koncentr-acyjnych Konkurencja Właściciele kin we Wł-oszech boleśnie odczliwają ko-nkurencję telewizji Wskutek wyświetlania pi zez stacje te-lewizyjne filmów znacznie o-bniż- yła się frekwencja w k-inach Zdecydowali się wokt tego na krok drastyczny mi-anowicie proklamowali strajk Po kilku dniach iząd Tozpo cząl z nimi rokowania H'łw cicielc kin wskazali ze po-dczas gdy oni płacą wysokie p-odatki państwowe i samorządo-we telewizja tylko inkasuje dochody za ogłoszenia i wf jest obciążona ani podatkami ani wydatkami na druk bil-etów na ogłoszenia prasoM itp W wyniku rokowań osi-ągnięto kompromis Obecnie stacje" telewizyjne '"y" świetlać najwyżej po )cAnfl filmie tygodniowo Czy zabieg będzie dostateczny o-ka- że' najbliższa przyniosą M SZPAK NAJLEPSZY FILM Warszlwa — W Polsce prze prowadzono plebiscyt: JaKi najlepszy film krajowy w 1962 roku? Rekordowa ilość nlosof otrzymał "Nóż w wodzie Pola-ńskiego DDnrccT KJIPMIFCKI Bonn— Rzad Niemieckie] R-epubliki Federalnej przekazał ra-dowi sowieckiemu notę Protcf cyjną przeciwko zamachem w-konan-ym przez Bogdana szyńskiego agenta MosCTyS ry zamordował dwóch pro™? ców ukraińskiej emigracji P&£ tycznej: Stefana Banderę i yRcbieta " |
Tags
Comments
Post a Comment for 000154a
